REKLAMA

Świat po katastrofie klimatycznej

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-08-27 21:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:54 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
prof. Lech Nijakowski jest państwa gościem dobry wieczór, aby wiecie socjolog z Instytutu socjologii Uniwersytetu Warszawskiego wielki specjalista od ciemnej strony ludzkiej natury akcja tutaj zapowiadałem także uważają, że w tej roli obsadził już na trwałe czy ja wiem czy to moja czy to mój wybór obsada wy tak powiem, bo ostatecznie jak się przejrzy twoją biografię bogatą i tematyka, którą się zajmujesz no to raczej takich naj weselej tych spra w związanych z Rozwiń » funkcjonowaniem człowieka w świecie społecznym tam nie ma raczej takie mroczne już tak zbioru do protokołu to nie jest jakaś perwersja ach, oczywiście radość, że tak twierdzi, że nie jest perwersyjny to przepis można go lustrować, ale akurat co jest wspólne z dzisiejszym naszym tematem to także ja uważam, że konflikt kryzys, zwłaszcza tej skali co na powiedzmy globalne zagrożenie dla życia ludzkiego czy ludobójstwa to jest świetny test dla społeczeństwa to znaczy, badając takie społeczeństwa w stanie wyjątkowym, badając obozy koncentracyjne, badając mobilizacji ludobójczy my czegoś ważnego się dowiadujemy o tym jak społeczeństwa funkcjonują na co dzień w normalnych czasach trochę jak zabawkami, które dzieci psują, żeby poznać funkcjonowanie w tym sensie jak korzysta z takich eksperymentów naturalnych rzeczywiście krwawych tam dostrzegamy pewną prawdę, która nam umyka w momencie, kiedy osobie funkcjonujemy takim bezpiecznym świecie, który nie wypadł jeszcze z ram, bo to codzienność jest pełna oczywistości, a to jest najlepsza forma władzy nie pałkę policjanta, ale przekonanie, że tak wyglądają sprawy normalnie, że tak zachowują się ludzie normalnie, że tak po prostu w sposób oczywisty się postępuje to jest najlepsze forma specyfiką wania struktur społecznych dlatego tego codziennie widzimy oczywistości naturalności często nie widać podważenie lepiej pokazuje, które reguły zasady mają największą moc twoja ostatnia książka to jest książka świat po apokalipsie ukazała się nakładem wydawnictwa Scholar 2018 roku rozmawialiśmy tutaj o tej książce zresztą jakiś czas temu ona opowiada o różnych popkulturowych obrazach tytułowego świata była po apokalipsie właśnie różnorakie apokalipsie, bo tam jest apokalipsa atomowa i różne inne formy apokalipsy załamania się systemu społecznego w końca świata, jaki znamy no ale 1 z tych form dzisiaj się zajmiemy szczególnie to jest już któraś rozmowa w tym programie dotycząca tematu katastrofy klimatycznej od różnych stron jakoś pomyślałem, że warto ten temat oglądać no i cóż 1 właśnie z popularniejszych opowieści w popkulturze jest opowieść o jakimś załamaniu się klimatu ekosfery ziemskiej na jej zastanawiam się to pierwsze pytanie moje do ciebie czy te opowieści o apokalipsie ekologicznej czy posta apokalipsy właściwie, bo mówimy o tym co będzie później nie tyle nawet samym przebiegu tego załamania tylko o tym w jaki sposób ludzkość późniejsze dźwiga i próbuje jakoś rekonstruować różne formy życia społecznego w, więc czy twoim przekonaniu te opowieści specyficznie dotyczące właśnie ekologicznej katastrofy ekologicznej apokalipsy jakoś się różnią od tych innych czy świat po apokalipsie ekologiczne świat ludzkich spra w rzecz jasna jest jakoś inne niż po pozostałych odmianach apokalipsy no to wszystkim trzeba pamiętać, że postapokaliptycznej to trzeba jednak odróżnić od powiem ogólnie dyskusja apokaliptycznego, ponieważ posta apokalipsy w sumie oparte są bardzo optymistycznej tezie to znaczy świadczy kończy, ale my żyjemy dalej i właśnie dzieje ludzkości po upadku cywilizacji są tam przedstawiane w one mogą być należy do różnych gatunków nawet można mówić o postapokaliptycznym weselnych, które przepisują staje fabuły w różnym okresie po samej apokalipsie mogą się także toczyć akcję, ale kluczowe jest to, że mamy do czynienia z gatunkami kultury popularnej to znaczy te filmy powieści komiksy gry komputerowe i t d. tak, ale one przede wszystkim mają bawić widza, bo to jest produkt kultury popularnej, który konsumujemy w czasie wolnym i on ma nasze oczekiwania użytkownika widza czytelnika spełnić, więc w tym sensie czasami sama apokalipsa jest na dobrą sprawę pretekstem do tego, żeby opowiedzieć o tym jak wspaniały bohater ratuje swoją ukochaną ze Złocieńca i wtedy można powiedzieć wszystko schodzi na drugi plan, że to są tylko takie klisze, które przedstawiają upadły świat czasami nawet do końca nie wiemy jak to się stało, że ten świat wygląda taka nie inaczej czasami też krótkie wprowadzenie do filmu ważna jest fabuła np. bohaterska ciekawsze są oczywiście te dzieła, które bardzo szczegółowo we z taką socjologiczną precyzją opisują ten świat są swoistym eksperymentem myślowym dalej oczywiście jest mniej, ale takie są na jej pytanie co bierzemy na wasz większością są jednak działa powiedzmy sobie szczerze klasy c ID i tam toczy się ta akcja i to czy ten bohater jest na dzikim Zachodzie jak uratuje ukochaną na koniach czy jest na radę aktywnej pustyni uratuje ukochaną na koniach czy też powiedzmy ratuje jakiś kosmiczny konia z kochanką jakoś skrzydłami o wszystko zależy w gruncie rzeczy gatunku, a więc także tego, czego oczekuje widz czytelnik natomiast i to w zasadzie nie ma wielkich rocznic powiedzmy sobie szczerze to są pewne takie oczekiwania związane z tym, że nasza lubimy jak nie wiem musimy sprawdzić poziom promieniowania to jest taki ciekawy element fabuły albo z kolei jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że w upadek cywilizacji jest w sposób sztampowy na miarę naszych zachodnich wyobrażeń prezentowane znaczy zwykle po apokalipsie jeszcze szczury karaluchy to jest właśnie takie absolutne dowód upadku tej ludzkości wiadomo, że porządny biały człowiek tego nie opis znikają nasze wszystkie praktyki kulinarne w krajach globalnego południa natomiast te socjologiczne eksperymenty myślowe one są czasami niezwykle pasjonujące czasami się czyta lepiej niż się profesjonalne raporty badawcze, bo tam autor próbuje właśnie zbudować świat budowa świata jest w gruncie rzeczy głównym celem sama akcja, która się to się toczy, która sprawia, że to jest przyjemne zanurzania się w ten świat czasami nawet charakter no taki wtórny wobec tej budowy świata tam rzeczywiście można poznać niezwykle interesujące wątki, które ekspertom nie będą pewnie obce, ale dla czytelnika są świetną okazją do tego, żeby poszerzyć swoją świadomość, żeby zdać sobie sprawę nie tylko z tego jak specyficznej wersji porządku społecznego żyjemy, ale jak również wiele nowych wyzwań wiele możliwości zupełnie nowych definicji normalności może się rozwinąć to jesteś ważnej trzeba podkreślić to, że w tych popularnych produkcjach no katastrofa się musi sprzedawać wyznaczyli na lepsze jest jak w ślepą uchwyci zaczną nas tutaj laserami zabijać jak będzie leciała kometa albo asteroid i uderzył w ziemię w ogóle można pięknie pokazać czasami jak chcemy ładnie pokazać następstwa kryzysu klimatycznego to 3 dni to się dzieje wszystko nagle zamazana przykład, bo albo albo przeciwnie lał się gotuje albo przygotuje natomiast no tak generalnie, że coś jest wiele one tym wyobrażają to zwykle postępuje powoli daje takie ciche apokalipsy na zwykle one są przedstawiane w tym bardziej ambitnym kinie to są czasami bardzo dobre filmy np. ludzkie dzieci pokazują świat, gdzie przestały się rodzić dzieci, jakby upadek cywilizacji taki powolny jest następstwem tego, że nie rodzą się nawet dzieci to są opuszczone szkoły przedszkola to są to jest świat, w którym jeszcze, kto był najmłodszym człowiekiem i morduje się tego, kto go zabił jakiś tam sytuacji ale gdyby to nie jest tak spektakularne jak w przypadku innych wielkich katastrof jest bardzo często te światy, które przedstawiają postępowanie kryzysu ekologicznego one właśnie są związane z taką cichą powolną apokalipsę tutaj mały wtręt trochę, przerywając swój wywód, ale muszę to państwo jakoś nakreślić, żeby państwo też mieli państwo, którzy nas słuchają pełną świadomość tego w jaki sposób wyglądały twoje rozległe badania do tej książki, którą wspomnieliśmy wcześniej książki świat po apokalipsie, o której kosztami fragmentach, które trzeba pewnych wątkach, które tutaj teraz dzisiaj rozmawiamy Otóż ty no po pierwsze, przeczytała bardzo dużo różnych książek od wysmakowanej literatury w rodzaju drogi Cormaca McCarthy n p . to bardzo różne dziwne produkcje klasy właśnie c albo de z kręgu literatury post po, ale też obejrzała też znowu w ramach prowadzonych badań to jakieś setki bardzo złych filmów postapokaliptycznej z takim specjalnym zeszytem, w którym wg pewnych kryteriów notowałem różne pieczołowicie różne różne aspekty tych filmów to jakiś w ogóle fascynująca musiało być zadanie przygotowanie takiej szansy już nie będę pytał jak pracowały nad książką pornografii jak robi się do seksu, ale chciałabym tak nagle nie mogę ujawnić ale, ale rzeczywiście tutaj to było bardzo ciekawe, bo tak się wydaje, że badanie kultury popularnej też czysta przyjemność można nawet powiedzieć trochę takie na poszukiwanie sensu straconego czasu, że przeżyliśmy na kanapie spokojnym ileś tam godzin z ulubionych filmach i potem piszemy książkę albo artykuł, żeby uzasadnić należy też nasza praca naukowa nie jakaś perwersyjna przyjemność problem polega na tym, że jeżeli chcemy jakoś zrozumieć społeczeństwa, które dane teksty potem takoż się kosmetycznie produkują konsumują to nie wystarczy kilka filmów nie wystarczy kilka powieści już na pewno nie najlepsze tylko trzeba przeanalizować taką bogatą zróżnicowaną się taką próbę celową i właśnie masa tych filmów powieści gier komputerowych komiksów i powtarzające się tam wątki to poseł to jest jakieś źródło informacji o tej kulturze popularnej, bo możemy mieć świetną powieść, która jest niezwykle wciągająca niezwykle wnikliwa, gdzie na w sposób bardzo oryginalny nasza dopisuje się świat po klimatycznych apokalipsie, ale tak dobrą sprawę to nie znaczy, że ona przedstawia to poseł, które są rozpowszechniane społecznie w tym jak z filmami o świecie po wojnie jądrowej czy dotyczącymi broni jądrowej ten Grzyb atomowy jest taką ikoną, która nieustannie się powtarza ona niesie dodatkowe znaczenia to Wencie już symbol w takim filmie i dopiero badają właśnie rozpowszechnienie w często bardzo słabych filmach tego grzyba możemy coś na temat właśnie tych społecznych symboli powiedzieć, więc stąd ta próba stąd także badanie rzecz bardzo złych, bo kluczowe są, gdy pytają konsumpcji to znaczy dla nas to może być słaby nam się może nie podobać, ale jeżeli był powszechnie oglądany to znaczy, że on coś w sobie ma takiego, że ludzie chcieli się nim zainteresować jasne, że mogą mogą być bardzo różne powody ważne jest to, że wtedy ta duża liczba filmów powieści tworzy tą próbę, gdzie mamy do czynienia z tym nasycenie jakościowe powtarzanie tych wątków jest jest kluczowe, a to się niestety ciężka praca podobnie zresztą z pornografią czy badanie pornografii jako fenomenu społecznego wymaga analizowania bardzo ważnych dzieł czasami bardzo, ale to bardzo nam się nie, poddając się także to zasada ogólna oczywiście można także bardzo wnikliwie opisywać kompletną powieść kody pojawiające się w danym filmie ale gdyby strategii badania kultury popularnej jest bardzo dużo, ale skoro ten wątek taki bardziej techniczny się pojawił to też pragnę podkreślić, że kultura popularna to nie jest tylko włącznie profesjonalna produkcja dużych wytwórni filmowych domów wydawniczych, a także fan fiction nadaje, ale to nie jest tylko twórczość fanów, która dzisiaj oczyści niezwykle bogata i co ważniejsze nasze wzrosła snem profesjonalnym obiegiem to znaczy często komentarze fan domu pomysły, które przyprawiają van Damme są konsumowane wykorzystywane przez personalne wytwornie to już jest sprzęgnięte ten marketing dużych wytwórni, ale poza tymi segmentami działalności to dzisiaj kultura popularna to jest taka można powiedzieć nowoczesna kultura ludowa kultura ludowa to, bo oparta na piśmie, a na mowie i kojarzymy z wnioskami i chłopami to już odległa przeszłość, ale od momentu, kiedy ta kultura masowa stała się właśnie taką kulturą kulturą ludową współczesności, a więc służy do także szerzenia pewnych magicznych form myślenia do rozpowszechniania takich symboli, które służą nam do wyrażania siebie i opisu świata to nasze wstaje podstawą w zasadzie wszystkich sfer komunikacji, więc dzisiaj np. widać, że mamy są niezwykle ważnym medium Moskwę jest takim obszarem, gdzie wyrażają się nowe poglądy, gdzie rozwija się folklor polityczny, gdzie szerzą pozytywne negatywne zjawiska od teorii spiskowych począwszy na nasz kat nie wiem rozpowszechniania pewnych idei konserwatywnych czy czy postępowych to już jak kto na to patrzy, ale to jest taka sfera to jesteśmy zanurzeni, kto jest podstawą naszych kontaktów z innymi użytkowym użytkownikami internetu w ogóle z innymi ludźmi i przy pomocy, której to myślimy osobie innej, więc w tym sensie w tej nowoczesnej w sferze opartej na nowych technologiach, gdzie w zasadzie często wielu naszych znajomych na Facebooku rzeczy nie widzieliśmy na oczy, więc jest to całkowicie za pośredniczący media wydawane to tam się odtwarzają takie formy komunikacji kulturze ludowej choćby właśnie to nieustanne jak na rynku gadanie przekazywanie idei, które na kształt logowanie też trochę krótko, zanim szerzenia folkloru łańcuszki szczęścia, które mamy akurat jesteśmy urodzeni przed epoką internetu, które można było znaleźć skrzynce na listy pamiętam sam jak kiedyś myślałem, że nie odpisałem wysłałem do 5 kolejnych osób co pokazuje siłę tych magicznych form myślenia w taki właśnie kulturze to one odbywają na świat w internecie tak jak ja też dostałem w w ostatnich latach co najmniej kilkanaście jakiś takich przesyłek typu łańcuszek to jest fenomen te skądinąd kiedyś do omówienia być może, bo to przedziwna jest konstrukcja, ale dokładnie taki, jakim mówiła wstała i co ciekawe w tej w tej sferze czasami można być bardzo mało poważnej, bo film to się jakaś produkcja pomieszczą się jakaś produkcji, a tutaj takie gadanie bez ładu składu wymienianie się mamie, ale tam też właśnie rozpowszechnia, bo rozpowszechniają się takie apokaliptyczne symbole przedstawiające np. koniec świata, jaki znamy w wyniku globalnego ocieplenia czy czy innych następstw, ale także wyobrażenia na temat tego świata przyszłego oczywiście są często satyryczne obrazki niezbyt inteligentne memy, ale ważne jest to, że właśnie w tej atmosferze także w te apokaliptyczne postapokaliptycznej obrażenia się szerząca większym stopniu dotyczą właśnie świat nam po globalnym kryzysie ekologiczne to właśnie, bo w, jakim sensie to powiedziałeś m. in . mówiąc o tym, że, badając społeczeństwa w stanach ekstremalnych w jakim sensie właściwie przygląda się społeczeństwo w ogóle czy bada to w jaki sposób społeczeństwa w stanach ekstremalnych funkcjonują jak gdzie jest nazwijmy to pewna prawda o w tej rzeczywistości społecznej na co dzień nie widoczna niedostępna w takim bezpośrednim oglądzie natomiast kultura popularna no to też jest w jakimś sensie można powiedzieć taki rodzaj zbiorowego snu, który socjolog interpretuje, przyglądając się kondycji czy mentalności tego ktoś mniej, czyli społeczeństwa właśnie, który fantazjuje o pewnych scenariuszach i nie tyle interesujecie to jak będzie naprawdę po tej apokalipsy się ile bardziej interesuje się to w jaki sposób dzisiaj ludzie są to obrażają i to raczej mówi o tym co z nimi czy z ludźmi po prostu się ze społeczeństwami aktualnie się dzieje ani o tym co naprawdę będzie się działo z nimi, kiedy już pewne rzeczy nastąpią i teraz jak, przyglądając się tym rozmaitym wariantom apokalipsy klimatycznej czy przepraszam wciąż mówi apokalipsy powinienem mówić ciągle post apokalipsy rzecz jasna, bo tu światach po apokalipsie mówimy, więc jak, przyglądając się tym światem po apokalipsie myślisz czy wnioskuje o społeczeństwie dzisiaj która, które właśnie tak sobie to wszystko Imagine ja tu właśnie warto podkreślić to jeszcze raz że, żeby nie traktować posta po jako poradnika, jeżeli ktoś myśli, że jest przygotowany do przyszłości, bo naoglądał się od Maxa to nie pragnę to wyraźnie podkreślić to nie jest dobre źródło może jednak nie będzie tak jak maksi co więcej na świat mamy też związek właśnie tej fikcji postapokaliptycznej mieszkać z duchami survivalowe psów i to są rzeczy ściśle połączone, a w ogóle liczne związki w kulturze popularnej realnych ruchów sekt różnych działań marketingowych to jest rzecz niezwykle istotne, ale weszła w takim razie dziś jakieś dzieła wysoki półki jest po polsku kilka też książek bardziej lub jego przetłumaczonych na m. in . taka głośna książka nakręcane dziewczyna jego świat jest właśnie takim socjologicznym post, a po można powiedzieć, gdzie mamy bardzo szczegółowe bardzo przemyślane opisy właśnie ten świat zdegradowane ekologicznie się bardzo podobał poważnie zmienił zresztą one są zajmujący to nie jakieś nudne traktaty, które opisują nowe utopie czy nawet stopie, ale co n p . tam widać tam co pewnie wielu amerykańskich czy techników szykuje się sponsorował przyjemnie postęp się do Czerniewic, ale w tych powieściach na skład mamy takie odwrócenie biegunów świata znaczy południe Stanów zjednoczonych jest przedstawiane tak jak dzisiaj Republika Środkowoafrykańska czy demokratyczna Republika Konga Adam będzie ci żołnierze upadłe miasta degradacja ekologiczna n p . tym właśnie mocarstwem światowym, które także stanowi taką podstawę marzeń bohaterów są Chiny, które zresztą prowadziły kampanię humanitarną Stanach, ale się wycofały z tego to tylko 1 z wątków bardzo bogatych, ale w tym momencie wnuczkę bardzo często w tych posta w proekologicznych widać ten nowy świat, w którym bywa także ci bogaci i możni nie mówi, jaki wąskich elitach albo ciężka to kraje, które są supermocarstwa one znajdują się zupełnie nowym miejscu czyta ten kryzys klimatyczny w nich w nich uderza dodajmy, że to wcale nie jest zgodne z tym co twierdzą eksperci, żeby eksperci podkreślają, że na tym kryzysie klimatycznym to tracą stracić mogą w przyszłości kraje globalnego południa, a mogą się wręcz czasami jeszcze wzmocnić przy niej pewne regiony tych krajów globalnej północy chodzi nie tylko nowe uprawy winorośli gdzieś tam na dalekiej północy, ale też chodzi oto kolejną rewolucję przemysłową, która właśnie będzie związana z tym zielonymi technologiami tak dalej tak dalej to nie wnikam, ale ważne jest to, że tak przedstawiony świat, kiedy nagle obywatel Stanów zjednoczonych jest no właśnie takim dzieckiem żołnierzem, który żyje w upadłym świecie, a Chińczyk jest tym przedstawicielem siły postępu nakazuje inaczej spojrzeć na współczesność w szczególności pokazuje lęki mieszkańców tej globalnej północy dodajmy, że te książki konsumują tczewski mieszkańcy globalnej północy, więc w tym sensie teście euro centy zmęczy czy skupienie na społeczeństwa globalnej północy bardzo wyraźnie widać ze wszystkimi uprzedzeniami stereotypami, więc ten strach przed utratą dominacji jest nam bardzo wyraźnie ukazane i to co często właśnie wstrząsa czytelnikiem to fakt, że na tym globalnym południem staje się właśnie przynajmniej część mocarstwa, ale dodajmy też, że nie jest także nagle ostatni będą pierwszymi to znaczy w tych światach postapokaliptycznej w ogóle, a w ekologicznych w szczególności wyraźniej widać nieufności wobec elit zaczęli często gdzieś zamykają się w otoczonych miastach otoczonych murami w luksusowych siedzibach świetnie żyją, kiedy wokół ludzie nawet ci obywatele Stanów zjednoczonych zaczynają właśnie mieć problemy z codziennym dostępem do wody zresztą Maciek lub jego właśnie świetnie opisany problem wody i też walki oprawa wodne n p . taki książce, która to niezwykle pięknie pokazuje wodny nóż, o ile pamiętam tak modne już, więc mamy do czynienia właśnie, gdyby ukazaniem tych lęków, które są związane z wyobrażeniem naszej dominacji macie globalnej północy, a nie jest właściwe opisanie tego jak będzie wyglądał świat po takiej klimatycznej apokalipsie oczywiście można pojąć, że przesadzamy jak apokalipsa, ale problem polega na tym, że te powolne zmiany związane z pustym imieniem zanikaniem źródeł wody z pożarami lasów temat teraz teraz modne topnienie lodowców on się wzmacniają w pewnym momencie może mieć do czynienia z niezwykle drastycznymi następstwami inne wyraźnie widać, że one przede wszystkim uderzają właśnie te kraje, które już teraz są słabe, które już teraz cierpią na choćby Afryki subsaharyjskiej uchodźstwo klimatyczne jest tego świetnym przykładem no właśnie, bo 1 rzecz chciałbym tutaj poruszyć mianowicie często się mówi o tym, że to podkreślają eksperci, którzy zajmują kryzysem klimatycznym tutaj bywa u mnie też często Wiktor Kotowski n p . który też zwraca na to często uwagę powiada się w każdym razie, że my mamy oczywiście tendencje do tego, żeby myśleć w kategoriach jakiegoś jakościowego skoku jak słyszymy właśnie katastrofa apokalipsa to myślimy jak już punktowym wydarzeniu, które np. kompletnie reorganizuje wszystko co tutaj się dzieje i co w tej chwili co w tej chwili znamy i będzie właśnie, jakim takim czymś na kształt jednorazowej rewolucji tymczasem chodzi w gruncie rzeczy o szereg rozmaitych stopniowych zmian, które BM będą modyfikowały struktura rzeczywistości materialnej społecznej, w której funkcjonujemy właśnie nie w sposób jakościowo skokowy taki w 1 akcie tylko o szeregu płynnych zmian w takim kontynuują, które czasami trwa bardzo długo te zmiany są jeszcze nawet niezauważalne i teraz zastanawia się na ile w ogóle literatura i filmy z gatunku post, a po można przeżyć taki rodzaj mniej spektakularnych scenariusz realizują, bo to, o czym wspomniałem chyba też jest czynnikiem istotnie determinującym forma treść tych rzeczy, o których rozmawiamy to, że to są jednak przedsięwzięcia o charakterze komercyjnym to ma się sprzedawać ma się czytać ma się oglądać tymczasem rzeczywistość jak wiadomo bywa mniej spektakularna wspomina Bacik lub jego bardzo skądinąd ciekawe nazwisko, ale autor świetny kilka zresztą książek wydanych zgodnie z 2 zlote powieść tak tak tak tak tak o nakręca dziewczyna złomiarz zatopione miasta i właśnie wodny nóż no właśnie natomiast oprócz niego, który właśnie takim autorem powiedziałbym głębiej na tę sprawę patrzący jeszcze są jakieś takie dzieła, która właśnie eksplorują obszary temat scenariusza mniej spektakularne, a bardziej realistycznych no i znowu wracamy do wątku sprzedaży to znaczy taka fabuła musi się sprzedać też pamiętajmy, że wiele dzieł postapokaliptycznej dzieje się długo długo po apokalipsie jak wspomniałem może być wyjaśniona napisami na początku filmu albo krótko opowiedziana, ale w większości przypadków ważna jest akcja ta akcja, która na ściśle dotyczy też gatunku, który wybiera po prostu, nic więc ma oczekiwania zresztą te oczekiwania łatwo sobie uświadomić no wyobraźmy sobie, że idziemy na film gangsterski i złodziej, który szykuje się do skoku na bank nagle się rozmyśla cała reszta filmu do swojego rozważania o tym co będzie w przyszłym życiu ponadto byłoby wręcz można powiedzieć niestosowne stan reżysera te oczekiwania są niezwykle ważne zresztą w tym kontekście no gatunek post, a po też niezwykle płynne, bo on się kształtuje właśnie w wyniku relacji widzów Czytelników producentów krytyków filmowych krytyków literackich tak dalej i czasami historia kina jest przypisywana przez pryzmat tego co dziś uznajemy za gatunek to zresztą widać po historii samego Maxa, który się pojawił ta czwarta część bardzo głośna szczerze osadzona takim typowym świecie przedstawionym jest problem z wodą, gdzie właśnie popromienne choroby dominują i t d . tak dalej ta wszechobecna pustynia szybkimi samochodami oczywiście to taktowany jest właśnie jako taki wzorcowy gatunek ale gdy spojrzymy na pierwszego ma maksa to te wątki posta po były tam bardzo luźno zarysowane co generowało istotne, ale się z całą tą serię przepisujemy przez pryzmat tego tej części czwartej tego jak dzisiaj ten gatunek funkcjonuje, więc z tego punktu widzenia tak takie ambitne podejście do tego kryzysu musi być związane z gatunkami, które wytrzymają znaczek, których odbiorcy wytrzymają taką bezpieczną narrację brak akcji i małą liczbę Fina przykład to z tego punktu widzenia powieście lepsze od stąd bać Gallup jest taki taki wspaniały on też przedstawia świat już długo po tam w w ramach np. śledztwa można się dowiedzieć o tym jak to wyglądało wcześniej stąd się dobrze czyta natomiast takie traktaty, które na jak nie wiem kiedyś utopia czy wystąpię tak mozolnie opisują ten cały świat przedstawiają prawa to po prostu mniej osób lubi, ale oczywiście zdarzają się takie mniej spektakularne można powiedzieć po hali przy n p . taki film zerowy przyrost naturalny 1002 . roku to można powiedzieć, że z zawiązaniem tej fabuły jest właśnie nakazanie przez światowy żądze owego przyrostu naturalnego, bo mamy do czynienia z kryzysem demograficznym nadmierną liczbą ludzi w tym momencie problem jest z tym, że ludzie chcą mieć dzieci tych dzieci mieć nie mogą są karani śmiercią za to, że rzetelność kat to dziecko rodzą i t d. tak dalej, ale ta akcja tej walki o dziecko jest częścią tego filmu natomiast ten mało z mało spektakularne apokalipsa można powiedzieć tworzy tylko te ramy ramy tego świata natomiast no z tego punktu widzenia można powiedzieć są liczne inne gatunki poza powieścią także to wytrzymują zwróćmy uwagę, że tutaj te nasze socjologiczne zainteresowania są związane to ze świata 2 stwarza to znaczy budowa tego świata i działanie aktorów w wyniku no właśnie zasad tego świata jest kluczowe, a nie jakaś prosta psychologia postać to zresztą niektórzy krytyce Bioton serialu podkreślają, że najpierw to było właśnie takie typowe dzieło socjologiczne, gdzie wydarzenia decyzja, kto był głęboko zakorzenione w zasadach tego świata we wcześniejszych wyborach później te gorsze sezony nie twierdzę, że tak oceniam, ale przytaczam tę interpretację właśnie były związane z tym odejściem od źródeł literackich od tego, że postawiono na taką typową hollywoodzką psychologię no tak jak George Martin już przestał to zobaczy on cały czas nad tym teoretycznie czuwała jakież to rzeczywiście przestało być już tak na marginesie 2 Grecja po prostu przestał przestał przestały być odcinki pisane na podstawie powieści Martina no to faktycznie jakaś zmiana nastąpiła, ale to wieś to już takie właśnie są z poziomu sanockich tak, gdy gasną rozmów, jakkolwiek ja mam pewną teorię, a być może spiskową dotyczącą tego rzekomego Rajtar z bloku Georga Martina to jednak jest chyba marketingowe przedsięwzięcie chodziło o to, żeby każdy sobie zrobił taki sposób jak chce, żeby nie konsumował się nawzajem te 2 byty to znaczy, żeby ci, którzy będą kupowali książkę n p . nie postanowił jej nie kupować, bo już będą znali zakończenie filmu i odwrotnie jeśli są ludzie, którzy czytają to może, jakie będą wiedzieli jak to się skończy to będą mniej zainteresowanie filmem atak i Wilk syty owca cała, a za chwilę jestem przekonany, że Martin wypuści to tomiszcze swoje, bo ma już dawno napisana, ale mogę się męczący się do już widać tutaj preferencje dla teorii spiskowych, ale nas ATA problem zapiskami jest taki, że co wtedy, gdy się potwierdzają prawdę no, więc zawsze potwierdzają jak wiadomo, więc ta kultura popularna no jest ta koncepcja przemysłu kulturowego bardzo krytyczna ze szkoły frankfurckiej wywodzące się, że jeszcze gorzej właśnie jeszcze raz jeszcze gorzej to znaczy na własne ten tak gęsta twórczość, kiedy żaden wątek żaden topos żadna alternatywna droga nie zostaje pozostawiona sobie jest kluczowe czy wszystko trzeba sprzedać nie jest także można zostawić np. fanom cały alternatywne uniwersum nie uniwersum czas jakoś zagospodarować sprzedać poczekają jeszcze trochę to będą z góry opatentowane warianty różnią, ponieważ są, ale zostawmy, chociaż oczywiście logika funkcjonowania tych dzieł i od tego nie ma co co uciekać ale, wybijając także jeszcze inne przykład filmu może szerzej znanego Inter stale te sprawy leżące przypomniała Nolana to, pomijając trochę dziwna z punktu widzenia fizyki fabułę, ale mam pewien fizyk z nami nic był konsultantem to tak jakoś podobno wszystko jest dopięte teoretycznie to był na pewno chwyt marketingowy, żeby tak sprzedawać ten film swoją drogą ten, pomijając to zapanowanie nad grawitacją na śnieg będzie za 1 wątek przedstawimy no tam jest m. in. właśnie ładne ukazanie degradacji świata, bo tam mamy do czynienia z jakąś fabułę nieistotne jaką, ale jednocześnie mamy taką dziejącą się apokalipsy czy ten świat się kończy on będzie ma się dusić tam finalnie w wyniku postępu tych tych różnych chorób zbóż tak dalej tak on głoduje pustym nie jest to jest fascynujące, kiedy tam poluje bohater nagrodzony wojskowe w ogóle, a nie zostały zlikwidowane, bo inne rzeczy są ważniejsze wyżywienie, a on poluje na te dane wojskowe, bo mu podzespoły są potrzebne do różnych ambitnych działań podstawowa rola podstawowy fakt oczywiście rolnika rolnik, który sobie radzi w tej sytuacji kolejnych chorób kolejnych zbóż pustynnienia i t d . tak dalej w, więc to jest też przykład takiego budowania tej można pojeść niebezpiecznej apokalipsy to jest niezwykle pasjonująco, bo to taki świat umiejący myśleć musimy, wyobrażając sobie tę przyszłość to oczywiście na różne sposoby było przedstawiane w kulturze popularnej listy martwego człowieka moim zdaniem wybitny film nie tylko zanim przejdziesz do innego filmu to powiem, a propos interes Talara KIP Thorne był konsultantem Astro fizycznym tego filmu, czyli noblista w dziedzinie fizyki no tak, ale to zwanego wiemy i w jak nawzajem się też tolerują w fizyce to proces nie schodzi ich koncepcję dobra osób jest na to jeszcze czegoś innego w każdym razie ja myślę, że on musiał wolnymi zarazie musiał musiał zdawać sobie doskonale sprawę, że przecież jednak mimo wszystko jest to film złoże Midasa to żaden noblista nie przedstawił to i obcych, którzy panują nad grawitacją dajcie się pojawiają tak margines to prawda tylko chciałem zostawić właśnie z tym filmem Radzieckim w ogóle listy martwego człowieka może być zupełnie inny tam mamy wojnę atomową i tam mamy sytuację bezpośrednio po wojnie w Moskwie, gdzie między ministra na listach pisze właśnie listy do syna, który najprawdopodobniej zginął w czasie tej wojny atomowej zupełnie inna sytuacja, ale też właśnie to mistrzowski pokazanie śmierci świata, a i to jest jakby interesujące no ale też inne kino to jest inna powieść tym sensie ambitne, że nie jest rozpowszechniona konwencja to ludzie się zapoznają, bo wolą tego od Maxa, który na szybkim samochodzie będzie ścigał swojego wroga albo przed nim uciekał, więc to jest niezwykle ważny wątek dlatego nie oceniam wydano droga naszego ulubionego autora serii powieści bardzo dobry film, który powstał na podstawie na podstawie drogi to, że nasz ulubiony autor skądinąd nie wydaje kolejnej powieści już dawno miałaby wciągany jest obrażony zabraknąć dla mu się wszystkim zezwoleniem należało dawno w każdym razie jeśli chodzi o jedno Kor maku ma kartę oczywiście to z tego ponoć formalnie można też droga powstała po albo czy też mało istotne, bo relacje ojca z synem są, jakby kluczową materią w tej powieści zresztą także w filmie dobre kino dobra powieść no ale jednak można powiedzieć nie aż taka liczba odbiorców kupujących jak w przypadku samego Maxa choćby, które tu się pojawia, że była jasność się bardzo podobał jednak bardzo cenię to Sejm, ale są inne konwencje inne oczekiwania wiele bardziej powszechne i ogrzewania, ale myślę skądinąd dzisiaj, że jeśli jakiś konsument współczesnej kultury popularnej wychowane na tych aktualnych produkcjach post, a po np. pierwszego ma maksa zacznie oglądać to się znudzi szybko tak podejrzewano to jeszcze jako bardzo powolne właśnie rozkręca się ta akcja stopniowo i to zupełnie nie jest utrzymane w logice takiego szybkiego montażu szybkiego szybkiej akcji, jaką mamy rzeczywiście to bez 2 zdań będą też ciekawe, bo o tym nie wspomnieliśmy, ale oprócz tego, że po prostu trzeba brać jakąś próbę różnych tekstów kultury popularnej, żeby rozumieć społeczeństwo to jeszcze mamy ten wymiar techniczny zmienności w czasie, gdy obserwujemy popularność pewnych np. tematu zagłady to wyraźnie widzimy, że to się bardzo nierówny sposób składać już pomijam oczywiście w dawnych czasach kometa co zresztą ma silne zakorzenienie w kulturach ludowych w mitologiach Religi czy Gazy bojowe były tym co przedstawiano w takich w takich sytuacjach, ale wyraźnie widać, że możemy właśnie tą zmienną popularnością tego jak zagłada ma wyglądać i które wątki są przedstawione też badać wrażliwość społeczną no prosty przykład ta zmienność związana z drugą wojną światową bombardowaniem Hiroszima Nagasaki i tym jak później to to postać opłatą mowę, która gdzieś tam jest jednak dobrze zakorzenione w kulturze popularnej funkcjonowało czy jak zmieniało się wykorzystanie obcych takich w takich fabuła jest właśnie, że spojrzymy z tego punktu widzenia na tą posta po klimatyczne czy ekologiczne na świat wyraźnie widać, że w latach siedemdziesiątych następowała taka zwyżka bardzo dużo wtedy było filmów filmów powieści na pytanie, dlaczego wtedy nam wtedy były znowu pewne strach lęki obawy głosy ekspertów, które no, bo związane choćby, a potem klubu rzymskiego czy portami klubu rzymskiego tym przekonaniem, że mamy do czynienia z nadchodzącym kryzysem demograficznym brakiem pożywienia i w ten sposób te światy były przedstawiane czy to zmieniło jakoś radykalnie zachowania ludzi na można, by dyskutować będą, więc z tego punktu widzenia no lata siedemdziesiąte były takim 608 zł okresem tych ekologicznych obrażeń, ale widzimy jak one dzisiaj z punktu widzenia stanu wiedzy dzisiejszego są często nieadekwatne jak źle przedstawia ten świat zarząd ciekawe nowości kryzys Altus Jański, który był bardzo silnie obecny w kulturze popularnej, czyli właśnie tego, że ludzie się będą mnożyć i będzie za dużo i będzie brakowało pożywienia upraszczając odszedł pan teraz jakby dominują zupełnie inne wątki pomijam, że oczywiście obce w tym pilanie trzymają się mocnego ma, ale właśnie, że chodzi także te bardziej socjologiczne scenariusze tam wyraźnie widać, jakby inne obawy są tego też pamiętajmy, że te światy przedstawione one czasami łączą bardzo różne rzeczy już pomijam, że te powody apokalipsy mogą być tak co dać jak smoki był taki film uciekł mi tytułu, że właśnie odnalezienie rozmnożenie się smog doprowadziło do upadku cywilizacji jest w ale zwykle te już jest bliższy rzeczywistości fabuły one łączą bardzo różne rzeczy prawne naczyniem wojna atomowa plus zima nuklearna później to właśnie te wymarłe radioaktywne pustynie i palące słońce, więc z tego punktu widzenia, a zombie zombie i ekologiczna apokalipsa przy to jest my zadamy pytanie, dlatego że w błędzie rzeczy Zambii można powiedzieć na wybiły się na niepodległość to znaczy jest taki wątek zupełnie niezależne wręcz można, by powiedzieć o gatunku zombie które, które stoi obok posta ponad najczęściej oczywiście apokalipsa zombi to jest jednocześnie jakaś apokalipsa i mamy jakiś świat postapokaliptycznej, ale jednak zombie Stali się zupełnie niezależnym gatunkiem inne tam mamy takie właśnie elementy związane z fabułą stosami relacja między bohaterami w tym sensie to jest trochę obok tego tych klasycznych gatunków postapokaliptycznej natomiast bez wątpienia, zwłaszcza kina zombie jest doskonałą materią pełna od czasu świtu żywych trupów oraz gazu lub na oczy, kiedy można będzie nieustannie nad interpretować te firmy jak choćby z tymi klasykami czy to jest kryzys to jest krytyka społeczeństwa konsumpcyjnego, które pogrążone w kryzysie z tego punktu widzenia dzisiaj np. rozpowszechniają się tematy, że taki na zombi jest też przez przepracowanie lęków związanych z uchodźcami, którzy nas zaleją no właśnie od bodaj składaki wątek mówi za to, że wybiło na niepodległość niewątpliwie to jest jakiś osobny segment w tym kinie popularnym czy w ogóle kulturze popularnej natomiast to jest niezwykle żywotny wątek nomen omen mówi o zombie właśnie, bo to jest w zasadzie, jakby figury, które nieprzerwanie obecna w tych popkulturowych tworach poczynając właśnie od świtu żywych trupów, czyli tam lat sześćdziesiątych późnych na początku siedemdziesiątych już nie pamiętam dokładnie, kiedy zaraz zaraz sprawdzimy, w którym dokładnie roku ten film czasem trafi zdobyła tak tak mówi o tym pierwszym inicjały takim filmie George Romero, który wyznacza poniekąd, jakby całą tę historię gatunku zombie no to się cały czas trzyma mocno i właściwie jest wciąż obecne wciąż aktualne i wciąż przeraża tak czym to chyba noc była pierwsza sprawa lepiej zaś pani marszałek za zboże tutaj jakieś samego 1 z kolejnych filmów się toczy właśnie z takim centrum handlowym, gdzie tam między nimi bohaterowie poza tym, że zabijają zombie, bo te główne zadanie prawda każdego gatunku u nas oczywiście, słysząc ten rok tak to właśnie, jakby miał podkreślać tę krytykę społeczeństwa konsumpcyjnego ten pierwszy to noc noc nowego roku 1960 plus mają różne sposoby można powie, jaki wywrotowy, bo tam mieszka to raczej czarnoskórego bohatera szczególne i t d . tak, ale nie możemy o tym, mówić natomiast no to pokazuje, że tych za ich można wykorzystać w dowolny sposób na czy, nawet jeżeli chodzi w ogóle o scenariusze post apokaliptyczne apokaliptyczne to może być pandemia zombie, która doprowadziła do tego, że ludzie właśnie w wyniku zarażenia uderzenia zamieniają się w NIK -u tego wirusa kolejne zombi to może być powiązane z eksperymentami w tajnych laboratoriach wojskowych czy wielkich korporacji to też bardzo popularny wątek i t d . tak grali w tym sensie ci zombie są ważni, ale też proszę zwrócić uwagę niezwykle nośne figurę danie umarłego, bo on jest w takim niebezpiecznym miejscu Doliny niesamowitości to znaczy to jest człowiek, który nie jest człowiekiem, więc w tym sensie chciałoby się Nganbe model umówić, że to taka maszynka topologii, na które ciągle pracuje, która w ludzi nieustannie pobudza te przedstawienia zombie właśnie, którzy to są aktorzy to są ludzie prawda, ale oni już też mają oznaki rozkładu braki ciało i t d. to niezwykle ludzi działa, więc tym sensie docieramy do jeszcze inne głębokich kulturowych to posłów i powiedzmy sobie też 1 ważną rzecz nieważne czy to są nowoczesne technologie obcy z kosmosu, którzy po dużo podróżują z prędkością na świetlną i t d. tak dalej to my w gruncie rzeczy to nieustannie przepracowuje Emmy wątki, które się pojawiały w kulturach od dawien dawna zemszczą Hillman mówiła swego czasu dzisiaj od śnie społeczny dach on przecież wyraźnie to przepracowuje m. in. pokazuje tak już gorzko siłę mitologii w tym sensie jak te wątki, które znamy ze starych mitów one pracują dzisiaj pracują właśnie czy nie są jakimiś tam fragmentami podręczników, ale na sprawiają, że ludzie w ten ani inny sposób się rozwijają albo wypadają jakieś problemy albo samej kulturze na niem te latające spodki coś do Junga słynny ciężki nowoczesne miejsca coś ważnego mówią o tych społeczeństwach latające obiekty prawda, więc z tego punktu widzenia tutaj też wątek się po pojawia no i w gruncie rzeczy, o ile no apokalipsa klimatyczne w takim rozumieniu jak dziś jest czymś nowym analogicznie jak wojna jądrowa była czymś nowym Targu ludzie mogli sami na siebie sprowadzić zagładę detonując bomby temu te mają do wcześniej apokalipsy były często jakoś tam sprowadzone przez Boga przez żywioły przez jakieś takie wydarzenia tu mieliśmy moc mogliśmy się sami wykończyć takim atomowym Holokauście jak to mówiono dzisiaj coraz częściej właśnie te przedstawienia kryzysu po jakieś apokalipsy klimatyczne one są dwunastym ludzkim Pastwa to ciekawe, że ten świat może być upadły w wyniku nie powstrzymanie np. o ocieplania się naszego klimatu albo podjętych środków zaradczych taki film Kolonia z 2013 roku Zapały tam świat, dlatego że można powiedzieć te wielkie urządzenia supernowoczesne, które miały regulować klimat między nimi chodzić jak zaczynają ludzkość zamrażać to są takie lodowe pustkowia, więc można wymyślać wszystko jak z tymi z tymi tym zapanowanie nad grawitacją obcymi, ale same te wątki, które się pojawiają są wieczne możemy tam szukać nie tylko Niewiem to całą chrześcijańscy te chrześcijańskie wyobrażenia związane z apokalipsy, a to nie jest tylko apokalipsa Świętego Jana to są także inne wątki biblijne one nie za, jakby wyrwane z kontekstu chrześcijańskiego funkcjonują w kulturze globalnej, ale mamy znacznie wcześniejsze mity czy z tego punktu widzenia tych apokalipsa mamy ujawnienie się takich bardzo głębokiej tendencji, a przede wszystkim zapanowanie nad czasem ten czas jest jakościowy niezorganizowane znaczy ważny jest powstanie świata jak koniec, a nie takie ciągnące się w nieskończoność ciągłe to samo prawda najwyżej po upadku mamy jakiś nowy świat, który odradza taką wersję cykliczną to jednak tak czy inaczej to to uporządkowanie czasu jest niezwykle ważne, a z drugiej strony mamy tutaj poza tym zapanowanie nad czasem także panowanie nad strachem nawet lepiej powiedzieć nad lękiem to znaczy te obawy, które nieustannie powracają tylko w tego typu działach one no możemy odnaleźć nie wiem, analizując anty żydowską mitologię czy czy jakieś nienawistne disco dyskusja w średniowiecznej Europie z tego punktu widzenia na różne sposoby te Strachy były wyrażane z mniej zmienia się Czarni bohaterowie zmieniały się apokalipsy to mogła być czarna dżuma to czas na śmiecie to to mogła być jakaś wojna, ale tak czy inaczej nieustannie pracujemy nad tymi strefami lękami, jakie są tego źródła różnych można szukać, ale z tego punktu widzenia tych bardzo nowoczesnych miast fabułach bardzo silnie osadzonych w najnowszych raportach my w gruncie rzeczy znajdujemy właśnie takie elementy mitów i religii to jest niezwykle interesujące no i pozostaje nam tylko chyba w tym momencie odesłać z państwa do lektury do filmów najlepiej też do książki dla Hani akowskiego świat po apokalipsie tam w tej książce bogata jest biografia mnóstwo dla wszystkich fanów post, a po jest i filmów książek w ogóle wszelkiej możliwej literatury nie tylko naturalne wata pozwolę powiedzieć drugie wydanie jest szykowano zniknęła, ale pierwsze także będzie i wstęp, który dzisiaj zresztą kończyłam pisać do drugiego wydania na wprost dotyczy właśnie m. in. katastrofy klimatycznej, bo widać, że od przez ten rok, czyli to pierwsze wydanie ukazało się rok temu niezwykle wzrosła właśnie ta powszechna różnych wyobrażeń apokaliptycznych i postapokaliptycznym związanych z kryzysem klimatycznym moim zdaniem to właśnie pokazuje te coraz silniejsze obawy związane z tym co nas czeka tak to niezwykłe przyspieszenie faktycznie tutaj nastąpiło pamiętamy rok temu o tym, rozmawialiśmy no to absolutnie jeszcze nie w tym całym kontekście Nieustającej apokalipsy dziejące się tu i teraz już naszych głowach przede wszystkim na różne sposoby związanej z kryzysem klimatycznym, które się, zwłaszcza rozgrywa bardzo dziękuję raz dziękuję bar Lech Nijakowski Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego autor m. in. książki świat po apokalipsie państwa gościem teraz informacja po informacjach mówimy o od szkoleniu społeczeństwa Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Dostęp Premium z 30% zniżką od serca. Pokochaj pakiet "Aplikacja i WWW". Słuchaj gdzie chcesz i jak chcesz.

KUP TERAZ 30% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!