REKLAMA

Zabijają we śnie i nie zacierają śladów

Przedpołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2019-08-28 11:00
Audycja:
Przedpołudnie Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
45:18 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jedenasta 6 na zegarach połączą się teraz naszym krakowskim studiu dr Filip Bole chała jest z nami dzień dobry dzień dobry panie redaktorze to państwu specjalista medycyny sądowej katedry i zakład medycyny sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego collegium medicum autor książki zabójstwo niepoczytalność chciałbym, żebyśmy o tym, porozmawiali pozwoli pan, że rozpocznę od tego, dlaczego wziął się pan za te materie czy wynika to z tego, że w światowym piśmiennictwie Rozwiń » prawnym jest to zagadnienie, które dość fragmentarycznie pochyla się nad niepoczytalności w w sprawie czy czy c dlatego, że to pana konik panie redaktorze ja zajmowałem się tym tematem na gruncie rzeczy wychodząc z mojej dziedziny medycyny sądowej ja nie jestem prawnikiem stąd aspekty prawne w swej książce przytaczał AM, żeby zilustrować czytelnikom jak to wygląda na świecie jak kształtowało się pojęcia czy podejście do pojęcia niepoczytalności na przestrzeni wieków natomiast medycyna sądowa, która jest stosunkowo mało znaną mało rozpoznawalną specjalizację medyczną, a rolą jest przełożenie pewnej wiedzy medycznej na grunt nauk prawnych i na odwrót właśnie jest taką nauką pomostową ma stwarzającą płaszczyzny spotkania różnych dziedzin w tym kryminalistyki psychiatrii psychologii właśnie medycyny sądowej po to, żeby pokazać parę kompleks całości zjawiska związałem się tym tematem przed wszystkim, dlatego że pracują już prawie 20 lat w zawodzie nie były nigdy osobą w cudzysłowie nazywają badacze laboratoryjnym nie czułem się w tym natomiast zdecydowanie najbardziej interesowało mnie przełożenie praktycznych zastosowań wynikających z pewnych badań naukowych chodzi o to, żeby śledztwach w postępowaniach karnych móc kierować się rzetelną wiedzą wynikającą ze sprawdzonych badań równocześnie, żeby robić takie badania, których wyniki nie pójdą do szuflady albo będą czytelne tylko dla bardzo wąskiego grona specjalistów ale, żeby miały praktyczne zastosowanie dla policjantów dla prokuratorów śledczych do te wobec tego ślad za pańską wypowiedzią zapytam czy instytucja niepoczytalności to to miejsce, w którym w sposób najszerszy dochodzi do zetknięcia tych aspektów prawnego i medycznego nie nie zdecydowanie, jeżeli popatrzeć na całej medycyny sądowej nie jest to jakieś wyjątkowe miejsce, które bliższe cechowało taką szczególną predyspozycją do spotkania natomiast faktem jest to było dla mnie motywacją do podjęcia tych badań, że takich opracowań kompleksowych dotyczących kwestii niepoczytalności przede wszystkim w jaki sposób sprawcy niepoczytalny popełniają czyny o charakterze zabójstwa praktycznie nie ma są wyrywkowe badania robione na świecie, ale one przyznały się zaś na małych grupach na niezbyt precyzyjnych kryteriach w Polsce grupę, która przebadała była największa w historii udało mi się zebrać na tyle dużo przypadków, że nikt wcześniej przede mną tak dużej grupy zabójstwo to trzeba chodzić tak ja ja badałem sprawców sensu stricte, a potem zabójstwa popełniane przez tych sprawców w kontekście ich niepoczytalność, więc jest to w sumie dość wąski dział ale, ponieważ nie doczekał się wcześniej takich całościowych kompleksowych opracowań to stało się, jakby powodem mojego zainteresowania kim wobec tego jest sprawca niepoczytalny sprawca zabójstwa, jaka jest jego charakterystyka przede wszystkim trzeba powiedzieć, że jest osobą chorą to to są osoby chore chore w rozumieniu medycznym, czyli dotknięte ciężkimi schorzeniami bardzo niedobrym skojarzeniem społecznymi jest u uważanie, że zabójstwa szczególnie te dokonane w sposób i okrutne czy też związane z większą liczbą ofiar są z automatu popełniane przez osoby, które muszą być w rozumieniu potocznym szalone jakieś oderwane od o od zdrowej tkanki społecznej, ale od razu przypinano jest wtedy Łatka, że to są osoby chore psychicznie, gdzie w rzeczywistości ja, badając jak ten temat również, analizując piśmie z światowe nie ma jednoznacznych wskazań, że osoby faktycznie chory psychicznie popełniają czyny bardziej agresywne bardziej drastyczne to co w odczuciu społecznymi jest odbierane jako sprawca zaburzone to bardziej dotyczy zaburzeń osobowości zdecydowanie bardziej dotyczy zaburzeń osobowości niż sensu stricte choroby psychicznej to wobec tego pytanie, jaki zespół cech definiuje sprawca nie nie poczytalnego w Polskim prawie karnym funkcjonuje bardzo elastyczna i ceniona na świecie w definicję osoby niepoczytalne, a mianowicie jest to tzw. definicja mieszana psychiatryczna psychologiczna, czyli z 1 strony ujmująca przyczyny, a z drugiej sumują ujmująca skutki wynikające z tej przyczyny w Polskim prawie karnym jest zdefiniowane także nie popełnia przestępstwa osoba, która w chwili czynu nie może rozpoznać jego znaczenia, czyli znaczenia tego czynu albo nie może pokierować swoim postępowaniem, a musi to wynikać z 3 przesłanek albo choroby psychiczne albo upośledzenia umysłowego albo tzw. innego zakłócenia czynności psychicznych bardzo kompleksowo bardzo nowoczesna definicja ujmująca, jakby całościowo problem, czyli definiująca i przyczyny i wynikające z nich skutki oznacza to, że wcale osoba z chorą psychicznie nie, popełniając jakieś czyny zabronione z definicji jeszcze nie oznacza to, że jest osobą niepoczytalną, ponieważ ta choroba psychiczna musi wywołać w jej umyśle określone skutki w kontekście tego konkretnego czynu to wobec tego jak rozumieć zabójstwo w efekcie to jesteś taka konstrukcja, która bardzo często pojawia się doniesieniach Polek policyjną sądowych w mediach tutaj jakby musimy się odnieść do do 2 rzeczy, bo oczywiście to coś zawsze pojawia listą będzie często niestety jakoś taką spłacono spłaconą skróconym opisem rzeczywistość z 1 strony funkcjonuje w kodeksie karnym pojęcie zabójstwa w stanie silnego wzburzenia uzasadnionego okolicznościami i ten typ zabójstwa mieści się w grupie tzw. zabójst w uprzywilejowanych tam również znajdzie się eutanazja tam również znajdzie się dzieciobójstwo tam również znajdzie się zabójstwo w sytuacji obrony koniecznej i jest to grupa przypadków, gdzie tutaj, jeżeli mówimy o tym w afekcie, czyli w stanie silnego wzburzenia, ale uzasadnionego okolicznościami będziemy mieli do czynienia z sytuacją mniejszej odpowiedzialności zaczyn, ponieważ ten czyn jest tłumaczony wie czy wytłumaczą halny w jaki sposób tymi szczególnymi okolicznościami, które zaistniały natomiast czym innym jest sytuacja tzw. efektu patologicznego, a efekt patologiczny, czyli reakcje absolutnie nie współmierna do zaistniałego bodźca mieści się może się oczywiście może nie mieści się zawsze, ale może się mieścić w tym co, o czym wspominałem wcześniej, czyli w tej grupie innych zakłóceń czynności psychicznych, które mogą Lec podsta w uznania osoby za niepoczytalną skoro wspomniał pan o stereotypach to to pozwoli pan, że posłużę się kolejnym niepoczytalność zdaniem wielu wyłącza winy i wyłącza kary bardzo często nie zdając sobie sprawę z tego, jaką de facto karę no ponosi niepoczytalny sprawca absolutnie nie można, niemniej nie można się zgodzić z tego typu pojęciem, dlaczego dlatego, że oczywiście na gruncie prawnym możliwość przypisania komuś winy za popełnienie przestępstwa musi się wiązać z tzw. możliwością przypisywali Mości tej osobie, a prawa nowoczesne zakładają, że nie można przypisać winy osoby, które nie dojrzała stąd inne traktowanie dzieci, które popełniają czyny zabronione oraz właśnie osoby niepoczytalne z racji tego, że ona nie albo nie umie pokierować swoim postępowaniem albo w ogóle mówiąc kolokwialnie nie wie co robiła nie zdaje sobie z tego sprawę i teraz przekonanie ludzi o tym, że w momencie, kiedy osoba zostaje uwolniona od zarzutów śledztwo w tej sprawie umorzone ona nie ponosi żadnej kary tak pod względem prawnym nie ponosi takiej kary, ale zawsze opinia psychiatryczna czy psychiatryczna psychologiczna takiego sprawcy musi obejmować prognozę co do tego 3 schorzenie, które w leży w postawie niepoczytalności może doprowadzić w przyszłości do ponownych tego typu zachowań agresywnych i w większości przypadków zdecydowana większość przypadków ta prognoza negatywna ze względu na to, że te schorzenia są przewlekłe faktycznie nieuleczalne można je w jakimś większym mniejszym stopniu opanować farmakologicznie i różnymi terapiami, ale to wymaga ciągłej aktywnej współpracy ze strony takiego pacjenta w związku z tym sąd może zastosować środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym i teraz wyobraźmy sobie, że w przypadku ciężkich schorzeń istnieje duże prawdopodobieństwo, że taka osoba ze szpitala psychiatrycznego nigdy nie wyjdzie pozwoli pan, że wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM dr Philippe, bo hala jest moim państwa goszczą specjalista medycyny sądowej katedra zakład medycyny sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego collegium medicum autor książki zabójstwo, a niepoczytalność 1121 łączymy się ponownie naszym krakowskim studiem tam pan dr Philippe Bole chała jest z nami specjalista medycyny sądowej katedry zakład medycyny sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego collegium medicum autor książki zabójstwo niepoczytalność kłania się panie doktorze ponownie wziąć dzień dobry szanowne panie redaktorze po tym, wprowadzeniu chciałbym, żebyśmy teraz przeszli do badanych przez pana przypadków nie nie niepoczytalny zabójców, a samych przypadków czy istnieje jakieś jakieś wcześniej jakieś punkty wspólne między między tymi czynami w przypadku sprawców niepoczytalny n p . to w jaki sposób nawiązuje nawiązywał taki niepoczytalny zabójca relację ze swoją ofiarę w jaki sposób dochodziło do tych zabójst w także ze względu na narzędzie zbrodni miejsce tej zbrodni czy są jakieś punkty wspólne Szanowni państwo no, żeby coś takiego określić przeprowadzi badania zarówno na grupie sprawców niepoczytalny wyodrębnionych materiałów sądowych materiał prokuratury wraz z całością akt sprawy, które były analizowane pod kątem i miejsca zdarzenia i sposobu działania i sposobu i uśmiercania swoją ofiarę zachowania sprawcy poczyni tak dalej tak dalej czy czegoś co się wpisuje w tzw. modus operandi sprawcy, czyli cały kontekst jego działania przed w trakcie po popełnieniu takiego czynu zabronionego i porównać to ze sprawcami, którzy byli uznani za osoby w pełni poczytalny szczęśliwie tak w Polsce, że w przypadkach zabójstw innych ciężkich przestępst w przeciwko życiu zdrowiu sprawca zazwyczaj jednak czy praktycznie zawsze są badani psychiatrycznie nie zawsze wiąże się to obserwacja obserwacja psychiatryczna to jest sytuacja, w której zaistnieją wątpliwości co do poczytalności takiego sprawcę, ale jednak organ procesowy chce mieć od samego początku pewność czy nie zachodzą przesłanki, które by kwestionowały w jakim stopniu poczytalność sprawcy, bo pamiętajmy, że pomiędzy niepoczytalność Cho, a pełną poczytalność jest jeszcze pojęcie poczytalności znacznie ograniczone które, jeżeli zaistnieje to wpływa na złagodzenie kary dla takiego przestępcę on wtedy nie jest uwalniany od od winy natomiast, jakby kara dla niego zmniejszą i teraz, dokonując takiego porównania wnioski nasuwały się oczywiście poddanego analizie wnikliwej analizie statystycznej wnioski nasuwały się takie, że są różnice, jeżeli popatrzymy gremialnie ogólnie na zabójstwo popełnione przez sprawców poczytalny w stosunku do sprawców niepoczytalny z tym, że ja od razu zaznacza, że z punktu widzenia śledczego zabójstwa popełniane przez sprawców niepoczytalny ech, są zazwyczaj proste i szybko rozwiązywane i teraz, dlaczego dlatego sprawca niepoczytalny praktycznie zawsze zabijają osoby ze swojego najbliższego otoczenia to są wyjątkowe praktycznie nie zdarzył się jednak tylko taki przypadek, kiedy zabójca niepoczytalny zabił kogoś obcego zupełnie przypadkową ofiarę nie dość, że oni wiedzą kogo zabijają, czyli osoby ze swego najbliższego otoczenia to właśnie nie nie są to zazwyczaj sąsiedzi osoby nie z tej samej wioski tylko właśnie najbliższa rodzina to poniekąd wpisuje się w charakter schorzenia, które których, którym są dotknięci, bo osoby takich poważnych zaburzeń psychicznych trudniej wchodzą relacje z innymi osobami nie są tak aktywne społecznie nie są tak aktywny towarzysko, a jeżeli już są leczone to często gęsto to ta silna farmakoterapia praktycznie więź ich w domu oni nie chcą wchodzić relacje z nikim poza najbliższym otoczeniem, czyli dziećmi albo albo rodzicami rzadziej rzadziej współmałżonka, bo też właśnie z racji takich zaburzeń trudniej wchodzi się w relacje partnerskie relacje małżeńskie jest też 1 podstawowa cecha sprawca chory psychicznie zabija praktycznie można powiedzieć zawsze osoby blisko druga z takich cech które, która jest dość istotna to wśród sprawców niepoczytalny pojawiają się częściej niż w ogólnej populacji zabójców sytuacje, w których mamy do czynienia więcej niż 1 ofiarę, czyli zabijane są Maćka dwójka rodziców zabijany jest współmałżonek dzieci i w ogólnej populacji zabójstw sytuację za moich wielokrotnych zdarzają zdarzają się dużo rzadziej bardzo ciekawym takim elementem ktoś, kto kto, którą udało mi się wyodrębnić np. sytuacja taka, że sprawca niepoczytalny zabijają dużo częściej swoje ofiary w trakcie snu być może wiedzą, że jest to sytuacja, w której ofiara nie będzie nie trzeba będzie z nią konfrontować nie będzie stawiała oporu zabójstwa w trakcie snu w ogólnej populacji praktycznie pojawiają się albo w zabójstwach z motywów rabunkowych albo w zabójstwach moty w zemsty natomiast w normalnych innych sytuacjach najczęściej mamy do czynienia sprawcy nie zabijają swoich ofiar w trakcie snu co jeszcze takich ciekawszych rzeczy w jaki sposób dochodzi do tych zabójstw, gdyby pan zechciał opisać zazwyczaj dochodzi przy użyciu narzędzia, które znajduje się pod ręką nie jest nie jest jakiś ewenement, bo Grot zabór w naszym kraju dokonywanych jest przy użyciu narzędzi znajdujących się pod ręką, z których najczęstszym jest jakiekolwiek nóż, bo taki mają nawet kilka znajduje się w każdym domu zabójca niepoczytalny natomiast praktycznie nie zdarza się, żeby oni przynosili jakieś narzędzie innego miejsca, żeby sobie wcześniej przygotowywali żeby, żeby miał taki miejsc taki efekt takiego planowania czy miał to zrobić nie bierze po prostu taką rzecz, którą ma pod ręką czy stanu czystości kieracie jest to metalowy pręt czy cokolwiek innego praktycznie nie zdarzają się sytuacje, które chcą też trzeba zaznaczyć stosunkowo rzadkie w naszym kraju, czyli użycie broni palnej z przyczyn oczywistych poniósł w naszym kraju dostęp do broni palnej jest ograniczonej i na szczęście nie każdy, kto sobie pomyśli, żeby sięgnąć po takie po taką broń ma do niej dostęp, ale panie doktorze od razu zatrzymajmy się tutaj na chwilę i zapytam czy w większości przypadków, bo pewnie nie we wszystkich rozumiem, że jeśli sąd udowodni, że zbrodnia była zaplanowana wyklucza to niepoczytalność sprawcy mówi pan o tym, że nigdy albo inaczej prawie nigdy nie zabiera zabójca niepoczytalny narzędzia zbrodni ze sobą tak natomiast jednak to tutaj wraca skracamy kolejny taki stereotyp, który aktor, który chciałbym obalić, o ile rzadko zdarza się, choć nie jest wykluczone, żeby po są pewne typy zaburzeń psychicznych szczególnie związane z typem urojenia owym, kiedy sprawca generalnie całkiem nieźle funkcjonuje społecznie tylko jakimś obszarze ma zaburzone procesy myślowe np. dotyczące konkretnej 1 osoby ją w stosunku do całej reszty społeczeństwa może funkcjonować powiedzmy powierzchownie nie ma gorzej i nikt się nie spodziewał, że jeżeli cierpią na nas na ciężkie zaburzenia psychiczne, ale w stosunku do 1 osoby do pewnej grupy osób ma zaburzone myślenie n p . uważa za swoich wrogów uważa, że zrobią coś złego, że go prześladują i wówczas taka osoba jest w stanie bardzo dobrze zaplanować swoje działania nie jest także jak planowanie z definicji wyklucza na takie na takie przypadki zawsze trzeba patrzeć całościowo nie można nie można oceniać czy to poczytalności sprawcy czy jego procesów motywacyjnych tylko na podstawie kilku wybranych elementów, więc ogólnie rzecz ujmując moje badania wykazały, że pewne elementy planowania oczywiście rzadziej niż w ogólnej populacji zabójców, ale jednak można zaobserwować po pewnym elementem planowania jednak właśnie wybór pory dnia, w której ludzi kiedy, kiedy ten to przestępstwo jest dokonywane wybór pozycji, jakie będzie atakowało ofiary, bo jednak sprawca niepoczytalny nie dążą do takiej agresywnej konfrontacji ze swoimi ofiarami czy zazwyczaj nie dążą właśnie zawsze musimy sobie powiedzieć jasno, że w naukach medycznych mówienie o czymś, że jest nigdy albo zawsze to to jest sytuacja, która w rzeczywistości nie występuje coś może występować częściej rzadziej coś może być powszechne co może być wyjątkowe, ale w naukach medycznych w odróżnieniu od nauk ścisłych niestety nie mamy tej sytuacji, by powiedzieć, że zawsze będzie taki wynik przy tego rodzaju czynnikach tak samo nie możemy powiedzieć, że zawsze uda się np. terapię danego pacjenta zakończyć sukcesem, bo Łódź 99 będzie to pomyśle natomiast u 1 osoby na 100 zajmą takie okoliczności, które to niemożliwe rolnictwie chciał, żebyśmy dobrze rozumieli kontekst rozmowy, że tutaj nie ma nie ma sytuacji, o których powiemy zero-jedynkowy, że to jest tak nigdy nie może zdarzyć się inaczej są pewne prawidłowości czy coś mu występuje częściej rzadziej te i w takim obszarze powinniśmy się się porusza dobrze to na bazie tych prawidłowość panie doktorze czy zachowanie przed w trakcie po zabójstwie w najwyższym stopniu pozwala ocenić niepoczytalność bądź też poczytalność sprawcy tego typu elementy, czyli wynik działań bada medyczne sądowych muszą być wzięte przez psychiatrów, którzy z 1 strony będą oceniać stan psychiczny w momencie badania, ale oni tak naprawdę, żeby być zgodnym z literą prawa muszą ocenić stan psychiczny danej osoby w chwili popełnienia tego czynu zabronionego, czyli przykładowo tego zabójstwa wiemy, że taka obserwacja psychiatryczna zazwyczaj odbywa się bezpośrednio po czy nie tylko w odstępie tygodnia czasem miesięcy od od odczynu w związku z tym biegli muszą wziąć pod uwagę te elementy z badania medyczne sądowe, które opisują sposób działania sprawcy wiemy, że są schorzenia przecież które, które nie mają, jakby liniowego przebiegł tylko mają okresy nasilenia tzw. okresy remisji, czyli wycofania wcale nie sprawia, że osoba z danym schorzeniem przez cały okres swego funkcjonowania nie wie co robi może być także okresowo i okresowo nie wie, więc to jest to jest element, który biegli, oceniając poczytalność niepoczytalny sprawcy muszą wziąć pod uwagę natomiast na pewno nie jest to sytuacja, że tylko i wyłącznie po zachowaniu sprawcy w oderwaniu od badań jego stanu psychicznego można, by wnioskować to jest narzędzie pomocnicze, a nie narzędzie kategorycznie narzucające, jakby ostateczne wnioski, czyli o poczytalności bądź też niepoczytalności świadczą i dowody i predyspozycje może nie nazwałbym tego predyspozycjami, ale nazwałbym to pewną linię życiową, bo coś n p . co dla wnikliwego lekarza z dużym doświadczeniem będzie już objawem choroby np. ma ma wiele lat wcześniej, bo lekarz ten też posiłkuje się np. zeznaniami członków rodziny, którzy opisywali jak ta osoba funkcjonowała wcześniej jak uczyła, jaki miała problemy w dzieciństwie później, jakim jakimś wchodziła w konflikty z prawem czy nie wchodziła, więc coś co lekarz jest w stanie złapać już oczywiście niestety po fakcie, że jest objawem szkodzą miastu nowym czy rozpoczynającej się czy już toczącej się choroby psychicznej dla otoczenia może być czymś zauważalnym dla otoczenia może być humorem prawda danego dnia gorszym nastroju w jakim okresu jakoś wyjątkowo reakcją na nam na sytuację stresową emocjonalną nie, dopatrując się w tym niczego niczego złego, więc biegli, którzy opiniują muszą bardzo zawsze szeroko spojrzeć na cały kontekst tego czy osoby można czy niemożna uznać za niepoczytalną to to nie jest tylko włącznie odniesienie się do jakiegoś wyjątkowego 1 badania czy czy 2 badań to jest powtarzam wielokrotne badania różnymi narzędziami psychiatrycznymi psychologicznymi w opierające się również nad całym zebranym materiale dowodowym, czyli zeznania świadków w wynikach ekspertyz sądowo-lekarskich po to, żeby ostatecznie dojść do konkluzji niestety bywają też ciężkie takie schorzenia, w których biegli n p . z różnych zespołów nie potrafią dojść do wspólnego wniosku bywa tak, że ktoś kwestionuje 1 opinię osoba badana przez inny zespół biegłych wydają oni oni inną opinię na temat stanu psychicznego tej osoby niestety schorzenia psychiczne w odróżnieniu od schorzeń somatycznych nie mają takich jasnych kryteriów definicyjne ta granica czasem pomiędzy uznaniem osoby za chorą, a za jeszcze zdrową jest jest dość płynny ma, żeby nie powiedzieć może taka rozmyta w związku z tym, jeżeli coś mieści się na granicy może być kłopot z zakwalifikowaniem tego co chwilkę wracamy do naszej rozmowy dr Philippe Bolechowo specjalista medycyny sądowej w naszym krakowskim studiu autor książki zabójstwa niepoczytalność informacje Radia TOK FM co to za program Radia TOK FM dr Filip Bole chała specjalista medycyny sądowej katedra zakład medycyny sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego collegium medicum jest z nami autor książki zabójstwa niepoczytalności dzień dobry panie doktorze po raz kolejny dzień dobry po raz kolejny panie redaktorze z Pańskiej i opowieści obalających stereotypy w postrzeganiu poczytalności niepoczytalności sprawców mamy do tego tendencję musi pan przyzna jeśli zważyć na to, że większość serwisów informacyjnych na szczęście nie naszego Radia to doniesienia o zabójstwach do dziś tester stereotypy są niestety powielane i to myślę należy potraktować wobec tego naszą rozmowę jako bardzo mocno edukacyjną pan mówił o tym, że nie należy spoglądać albo inaczej spogląda się na sprawcę ujęcie jego poczytalności bądź też niepoczytalności na podstawie tego zachował się podczas zbrodni czy też po zbrodni czy takie badanie powinno sięgać właściwie pierwszych dni urodzenia też wywiady rozmowy z najbliższymi przy użyciu tych technik psychologicznych, o których pan wspominał to właściwie fundament stwierdzenia poczytalności sprawcy na czym, jakby Coma swoją to w jakąś taką spójną całość należy oprzeć na każdy taki czyn należy popatrzeć kompleksowo, więc zarówno sposób działania w chwili czynu ma ogromne znaczenie ma ogromne znaczenie to jak sprawca zachowywał się przed samym czynem i to nie tylko, dążąc do jego popełnienia, ale też w ocenie świadków prawda wzrost jakiegoś napięcia nerwowego dziwne zachowania mówienie do siebie w to są pewne obiektywne dowody które, którą która, która zbiera organ procesowy później udostępnia dziękuję bardzo ważna jest pewnego historia, bo część z tych osób oczywiście wcześniej nie przejawiała zaburzeń psychicznych może to być pierwszy epizod w życiu, ale część z nich była wcześniej leczono miała kontakt z systemem opieki zdrowotnej z tym, że np. może przerwała terapię przerwała, a przyjmowanie leków jest kolejny element, który musi być brany pod uwagę wynik badań psychiatrycznych psychologicznych w aktualnym stanie, ale również tą perspektywą taką wcześniejszą czy gdzieś wcześniej już można zaobserwować było te objawy tego danego schorzenia prawda, bo też musimy obchodzi, że to jest grupa niejednorodna nie są wszyscy tacy sami każdy cierpi na inne schorzenia te schorzenia będą się nawet te same inaczej manifestować innym poszczególnych osób więc, jakby mówiąc finalnie kompleksowe spojrzenie na całość materiału dowodowego to jest coś co będzie leżało u podsta w dobrej najbliższy prawdy opinię odnośnie stanu psychicznego danej osoby panie doktorze ja pójdę trochę dalej czy można zaplanować własną niepoczytalność wyobraźmy sobie, że ktoś bierze ktoś planuje zabójstwo w akcie zemsty np. ale wie, że wcześniej pańską książkę i usiłuje dziś zgłębić zespół cech charakterystycznych dla osoby niepoczytalne przed dokonaniem zabójstwa gdzieś próbuje udowodnić światu, bo zdradzić pewne symptomy, które później będą być może dla niego to okolicznością, która pozwoli uznać za niepoczytalnego w ogóle taka historia się kiedykolwiek zdarzyło panie redaktorze na szczęście moja książka nie jest instruktażem jak woja domyślam się, ale można w nim z niej wyciągnąć wiele wniosków w nie żartuję oczywiście teoretycznie teoretycznie byłoby to możliwe, ale mówię teoretycznie w sensie, że nie da się takiej okoliczności na 100 % wykluczyć natomiast ja jednak będę się upierał, że wnikliwe badanie przeprowadzone przez doświadczony zespół psychiatrów psychologów z użyciem odpowiednich narzędzi odpowiednio długo trwające odpowiednia dużo powtarzamy również takimi elementami jak nagrywanie osoby badanej po to, żeby później na spokojnie móc jeszcze przeanalizować reakcje na poszczególne pytania jej zachowanie przy opowiadaniu pewnych elementów swojego życia plus wnikliwa faktyczna analiza materiału śledztwa generalnie pozwala wykluczyć możliwość symulacji niepoczytalności, bo jeżeli takie badania właśnie są przeprowadzone bardzo wnikliwie materiał źródłowy jest badane również kompleksową to nikt nie jest w stanie być na tyle konsekwentny cały czas, żeby nie pomylić się w udawaniu, a są pewne rzeczy które, jakby wchodzą element badania psychiatrycznego z psychologicznego, których przeciętni ludzie, a nawet lekarze nie specjalizujący się w zagadnieniach psychiatry czy psychologii sądowej nie wiedzą pewne reakcje pewne wyniki testów które, którym bardzo łatwo potrafią doświadczonemu biegłemu ujawnić próby próby symulacji, bo to, że próby symulacji się zdarzają to zakład powszechne tam absolutnie nie jest dziwne natomiast ja nie jestem jakby nic nie dysponuje żadnymi danymi statystycznymi, ale jednak z mojego doświadczenia czy moje doświadczenie podpowiada, że to się to co się nie udaje instytucja niepoczytalności znana jest już znana była w starożytnym Rzymie i ja rozumiem, że jest to w każdym kodeksie kodeksie karnym przynajmniej szli chodzi o kraje, które są nam w jaki sposób kulturowo i prawnie bliskie dobrze nie mam czy być może tutaj już na wstępie popełnią błąd pani redaktor bardzo dobrze pan rozeznać sytuację powiem więcej przy mierzenie się do oczywiście nie było wtedy traktowane czy nazywane w ogóle niepoczytalności, ale przymierzenia się do odpowiedzialności karnej osób chorych psychicznie znajdziemy już starożytnym Egipcie znajdziemy w Mezopotamii znajdziemy u Asyryjczyków odwołania do tego znajdziemy w Iliadzie Homera chociażby przy przy rozmowie Achillesa kule magmy lodem, który tak się tłumaczył ze swojego postępowania, że bogowie zamknęli młodszy odebrali rozum później pojawia się w Starym testamencie z tym, że długi okres czasu ta odpowiedzialność ta choroba psychiczna była traktowana jako albo kara Boska albo oddziaływanie bóst w nie nie nie było nie nie było rozdzielenia pojęcia duszy rozumu pierwszy to to ten różni wprowadził Platon, aczkolwiek on mnie nie upowszechnił się, jakby w całej kulturze Europejskiej, bo jeszcze w późnym średniowieczu w wielu krajach europejskich jednak ten związek chorób psychicznych, jakimi demonami bóstwami był był mocno przekonany w mocnym przekonaniu natomiast faktem jest, że na gruncie filozofii też greckiej właśnie cywilizacja rzymska wypracowała kodeksy, które legły u podsta w kodeksów państw nowożytnej i prawdę taka tu mówią mówi wielu prawników że, gdyby wprowadzić te rozwiązania, bo to to niebyły takie wielkie księgi i jakie teraz aktualnie pisze to był bardzo zdroworozsądkowo prosto napisany kodeks jak wprowadzić ten kodeks dzisiejszych czasach to znikło wiele problemów dyskusji interpretacyjny jak traktować takie zachowanie takie czy ona już spełnia kryteria przestępstwa czy nie spełnia potem było wszystko jasno powiedziane właśnie w kodeksie rzymskim ostatecznie Kodek kodyfikacji Justyniana właśnie pojawia się przekonanie o tym, że choroba psychiczna, a pod różnymi postaciami jak i jakie jakie są opisywane zwalnia z odpowiedzialności wmyśl zasady, że choroba psychiczna jest już wystarczającą karą dla dla takiego przestępcy oczywiście jego rodzina musi tam odpłacić szkody tak dalej tak dalej potem była długa przerwa dopiero prawnicy włoscy francuscy niemieccy tzw. lokatorzy, którzy zaczęli działać w jedenastym wieku zaczęli wracać do do koncepcji do koncepcji prawa rzymskiego i realnie to pojęcie odpowiedzialności winy wpływu choroby psychicznej zaczyna jakoś mocno korzenia z końcem siedemnastego początkiem osiemnastego wieku przyjmować już jakieś takie skonstruowane definicję dopiero w wieku dziewiętnastym, ponieważ przez długi okres czasu brano pod uwagę chorobę psychiczną, ale formułowane kryteriów, wg których z należało rozpatrywać kiedy, kiedy faktycznie i w jakim stopniu taka choroba psychiczna wpływa na późniejszą karę, tak więc stosunkowo nie jest to taka nowoczesna nowoczesne podejście wracające do koncepcji prawa rzymskiego to w historii ludzkości jak widzimy to nie jest tak dawno się, kiedy zaczynały wypracowywać się te definicje czy to na gruncie prawa Kontynentalnego czy też odbiegającego od niego prawa anglosaskiego, który jest prawem tzw. common lot liczyli precedensów w poszczególnych sprawach no to ślad za nie pozwoli pan, że zadam kolejne pytanie co ono się wręcz narzuca się czy wobec tego w każdym kodeksie karnym niepoczytalność postrzegana jest ten sam sposób używane są te same narzędzia do jej stwierdzania, jeżeli chodzi chodzi o kodeksy państ w nazwijmy je nas z Najwyższego taka poziomu rozwoju, czyli państwa europejskie stany Zjednoczone Kanada Australia Izrael to we wszystkich krajach pojęcie niepoczytalności, chociaż mają pewne niuanse prawne to generalnie opierają się, jakby nad na tej samej zasadzie, czyli obecności pewnych zaburzeń konkretnych psychicznych skutkujących konkretnymi efektami torze w prawodawstwie pryzmy anglosaskim nazywa się to ktoś, kto osoba, która nie rozróżnia dobro od zła, bo traktat o tak długo funkcjonowało w sumie, jakby w pojęciu nie ma, w jakich specjalistów akademickich, którzy będą rozdzielać włosa łatwo, ale w pojęciu ogólnym, o czym się różni od osoby, która nie potrafi rozpoznać znaczenia czynione jest to to samo tylko ubrany trochę inne słowa oczywiście implikacje implikacje prawne mają potem swoje swoją kontynuację na sali sądowej, ale to państwo, którzy słuchają doskonale wiedzą jak czasem prosta sprawa, trafiając gdzieś pod pod skrzydła prawników przestaje być prosta, żeby się strasznie skomplikowana warto wspomnieć o 1 rzeczy to jest też bardzo istotne, że podstawą na 3 powodem przyjęcia niepoczytalności nie może być sytuacja, w której ktoś sprawił się stan upojenia lub odurzenia, którego skutki był w stanie przewidzieć, czyli generalnie osoba, która upija się potem popełnia przestępstwo, mimo że można nie pamięta czegoś co zrobiła nie jest uznawana za osobę niepoczytalną, ponieważ upijają się, gdzie działa jak jest efekt stanu upojenia alkoholowego, że może po prostu nie pamięta nie wiedzieć co robi to samo dotyczy odurzonych w tym zakresie są pewne pewne różnice na gruncie europejskim Niemcy my my mają w swoim kodeksie takie taki, jakby tutaj troszkę odejście, gdzie gdzieś, gdzie jak jest to unik okoliczność łagodząca w Polskim prawie karnym wprowadzenie się w taki stan, którego efekty przeciętnie można przewidzieć, choć mnie te efekty, że ktoś kogoś zabije Kartuską nie panuje nad sobą nie jest okolicznością wyłączającą winę na koniec, podsumowując powiedział pan, że sprawcy niepoczytalny po pierwsze, pozbawiają życia znane sobie ofiary to jest rząd wielkości 95 % są to zazwyczaj ofiary, które razem mieszkały ze sprawcami pozostający też bardzo często ponad blisko 70 % relacjach rodzinnych ze sprawcą proszę powiedzieć w jakie jeszcze wspólne wspólne mianowniki pan pan pan znalazł, jakie wnioski jeszcze rysują się z pańskich badań sprawca niepoczytalny nie znęcają się nad swoimi ofiarami nie nie krępują ich nie torturują nie wywołują jakieś dodatkowego cierpienia fizycznego szybko dążą do osiągnięcia efektu śmiertelnego natomiast zdarza się, że po zabójstwie w jaki sposób podejmują próby niszczenia tego ciała lub też zadawania jeszcze obrażeń które, które już są groźnymi pośmiertnym, jakby pewnej kontynuacji kontynuacji tego co zaczęli sprawcy niepoczytalny praktycznie albo nie zacierają ślady wali albo, jeżeli próbują robić stronę to bardzo nieudolnie narzędzie zbrodni zazwyczaj można znaleźć w bezpośrednim otoczeniu miejsca zabójstwa nie stosują podstęp pół nie stosują oszustwa nie atakują prawo może nie może nie nie atakują, ale rzadko, kiedy atakują swoje ofiary jakimiś przy użyciu więcej niż 1 narzędzia też warto podkreślić coś co medialnie też się odbija się szerokim echem są takie przypadki wzbudzające zainteresowanie, że wśród sprawców niepoczytalny pojawiają się takie zachowania o typie jak określam zabójstwo po agresywne czy coś co w Polskim piśmiennictwie określane jako samobójstwo rozszerzone, kiedy sprawca zabija ofiary najczęściej właśnie członków własnej rodziny podyktowane jest to jakim jego wyobrażeniami n p . na na bazie choroby psychicznej o tym, że uwalnia ją jakoś cierpienia przenosi do do dołu jakiegoś lepszego świata uwalnia od niebezpieczeńst w grożących później albo skutecznie popełnia samobójstwo no to wtedy nie mamy możliwości, aby oceny już zażyczą o jego jego stanu psychicznego albo robić w sposób nieudolny i lądując potem na obserwacji takie psychiatryczne okazuje się, że to, że są to sprawca niepoczytalny tutaj to jest spora grupa kobiet, która właśnie zabija zabija swoje dzieci tras, jeżeli ma więcej niż jedno dziecko to to to są zabójstwa wielokrotne no medialnie budzące budzące grozę, bo bezbronne dzieci zabite przez matkę, która Ano znowu pojawia się tam centrum tak chora psychicznie, czyli uniknie odpowiedzialności często leczenie miejsce tylko powiem, że w w wielu krajach odstąpiono od powoływania się na niepoczytalność właśnie, dlatego że może nasze związki dożywotnie bezapelacyjnym zostanie w szpitalu psychiatrycznym dziękuję panu bardzo musimy kończyć dr Filip Bole chała specjalista medycyny sądowej autor książki zabójstwa niepoczytalność moim państwa gościem dziękuję za wspólnie spędzony czas minie swoim położeniu dyrektor był wydawcą tego programu Przemysław Iwańczyk kłaniam się po informacjach, które teraz zapraszam Mikołaj Lizut Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PRZEDPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!