REKLAMA

Gra pozorów przed wybuchem II wojny światowej

Data emisji:
2019-08-31 07:20
Audycja:
Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
16:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

weekendowe poranne kart Maciej Zakrocki raz jeszcze witam państwa serdecznie to jest weekendowy poranek w radiu TOK FM naszym pierwszym gościem jest pan prof. Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dyplomacji i systemów totalitarnych w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry, gdybyśmy sięgnęli do wszystkich dostępnych dokumentów na pewno pan robił czy 31 sierpnia 3009 . roku cokolwiek jeszcze działo były podejmowane jakiekolwiek działania Rozwiń » dyplomatyczne próby nawiązania kontaktu co pewnie były oczywiście nie doprowadziło do zatrzymania wojny, ale może być jeszcze coś zmieniło w tym co się wydarzyło dzień później o świcie no oczywiście, że były prowadzone niezmiernie intensywne działania, aby były one zainicjowane przez Hitlera na wieść o podpisaniu Sojuszu polsko brytyjskiego 25 sierpnia Otóż Hitler przyjął w Berlinie ambasadora brytyjskiego Hendersona, który był skrajnym zwolennikiem kursu ugodowego, czyli pigmentu innymi słowy sądził, że nie ma najmniejszych powodów, żeby umierać za Gdańsk za polskie Pomorze, a zapewne i Górny Śląsk i t d . to zresztą nazwał tego dyplomatę w ten sposób mianowicie, że to był bardziej ambasador Hitlera nie ambasador Zjednoczonego Królestwa stolicy trzeciej rzeszy, ale to już osobna sprawa w każdym razie Hitler przyjął Hendersona zaproponował bezpośrednie rozmowy polsko niemieckie no i oczywiście niemieckie brytyjskie w tych warunkach pod silnym naciskiem dyplomacji brytyjskiej doszło do rokowań czy też pseudo rokowań polsko-niemieckich, a mianowicie rząd Polski nie miał innego wyjścia tylko zaproponował przystąpienie do wymiany zdań z Niemcami jak zawsze jednak na koncepcję wysłania do Berlina specjalnego pełnomocnika, ponieważ pachniało to tym co już wszyscy wiedzieli to wszyscy poznali mianowicie pachniało to taką sytuację jak i marcu 3009 . kiedy prezydent HH w charakterze takiego pełnomocnika został przez Niemców sterroryzowany i poddał Czechy Niemcom no, więc 3001 . rozgrywała się taka oto scena, że pod naciskiem dyplomacji brytyjskiej Niemcy oczekiwali na nowego polskiego pełnomocnika minister Beck polecił ambasadorowi ludzkiemu, aby się zgłosił w tym charakterze do von Ribbentropa na schodach Ministerstwa Spraw Zagranicznych rzeszy przy ulicy Cichej trasę doszło to dziwnego spotkania mianowicie Lipskiej przychodzi moment przywita jest to po południu godzina osiemnasta minutami Ribbentrop zadaje pytanie w jakim charakterze pan ambasador przychodzi do mnie Lipski na to, że w charakterze polskiego ambasadora w NATO niemiecki polityk odpowiada w takim razie nie mamy o czym rozmawiać oczekiwaliśmy pełnomocnika nadzwyczajnego oczywiście fotoreporterzy fotografują polskiego ambasadora Polski ambasador bez podania ręki odwraca się i udaje się do swojej limuzyny wraca do ambasady i to jest nieformalne zerwanie stosunków polsko-niemieckich, dlatego że dalszego kontaktu nie było nadeszła noc nadeszła godzina dwudziesta pierwsza radio Berlin zaczęło nadawać nowe żądania do Polski już nie chodziło o gdańskich terytorialną autostradę tylko o żądania dalej idące mianowicie plebiscytu na Pomorzu pod auspicjami 5 mocarstw oczywiście inkorporacji Gdańska równocześnie też i plebiscytu na Górnym Śląsku tak oto Niemcy powiększyli swoje żądania nie zostały one zresztą nigdy notyfikowane rządowi polskiemu, czyli zakomunikowane innymi słowy drogą dyplomatyczną były tylko nadane przez radio około kilka minut po godzinie dwudziestej pierwszej i ujęte były 16 punktów historycy nazywają te żądania 16 punktami, a i to jest ostatnie już posunięcie dyplomacji niemieckiej przed rozpoczęciem rozpoczęciem przemoc i armaty tak powiem, ale to wszystko co pan mówi to ja rozumiem, że jest to gra pozorów, bo scenka, którą pan pisał jeszcze właśnie zorganizowanie oczywiście obecności fotoreporterów no, żeby uwiecznić ten moment niepodania ręki czy właśnie no zerwania niech tak będzie stos stosunków, ale nawet 16 punktów potem to jak rozumiem nie miał żadnego znaczenia, bo dobrze w potężne armie, które były ustawione na granicach Polski no one jak rozumiem wiadomo było, że muszą już ruszyć na można, by sobie wyobrazić, że można było zatrzymać absolutnie tak tylko ja odpowiadam na pytanie czy coś działo się jeszcze w dyplomacji taka dyplomacja 7 działo to właśnie co było przeze mnie w kilku zdaniach treścią one jeśli chodzi o realia to oczywiście mamy do czynienia ze skoncentrowaną armią niemiecką do uderzenia chodziło tylko pretekst tym ten pretekst dostarczył bez poprzez prowokację gliwicką w nocy 11 sierpnia tu pan wspomniał o tym i właśnie grze grze pozorów między Niemcami, a polską, ale wspominał pan właśnie od tych spotkaniach z ambasadorem brytyjskim czy zachód mając świadomość, że to no chyba jednak zmierza w stronę wojny do ostatniej chwili podejmował jeszcze jakieś działania czy nie mam wrażenie, że obaj premierzy, czyli brytyjskich ociężale i francuskiej Legii byli do końca przekonani, że jakimś cudem wojny uda się uniknąć, że na Hitlera podziała pamięć wielkiej tragedii Europy, jaką była pierwsza wojna światowa i myślę, że z tym przekonaniem obaj działali do końca musieli jednak liczyć też własną opinią społeczeńst w brytyjskiego czy francuskiego musieli także liczyć się opinią światową nie zdobyli się na to, aby zerwać z polską wcześniejsze gwarancje krótko mówiąc wycofać gwarancje w tym w warunkach nie było możliwości, aby doszło do jakiegoś kroku, chociaż myślę, że rząd francuski był rząd francuski był skłonnych pod wielkim wrażeniem wstrząsającym wrażeniem paktu Ribbentrop-Mołoto w, a rząd francuski dodajmy posiadał pierwszorzędnej informacje na temat treści tajnego protokołu złożyć routerów był skłonny wycofać swoje gwarancje wobec Polski złożone przez premiera do lat 13 kwietnia, a następnie następnie zapisane w protokole wojskowymi wojskowym 19 maja jednak trzeba przyznać to jest fakt bezsporny wielka Brytania trwała jednak przy gwarancjach przynajmniej politycznie nie mówię o tym, że miała w planach wojskową i wypełnić, bo to byłoby nieprawdziwe, niemniej rząd brytyjski oddziaływał swoją postawą na Francję i można w ogóle zweryfikować sąd, który zresztą wypowiadają swoich pracach książkach w artykułach się bez Sojuszu wielką Brytanią Sojusz polsko-francuski, by w ogóle nie chciało 3009 . roku to oczywiście nie oznacza, że wielka Brytania nie próbowała jeszcze od akcji ostatniej szansy, bo to co powiedziałem na początku mianowicie rozmowy handel są ściśle były akcją ostatniej szansy zakończył się niepowodzeniem to teraz jeszcze powiedzmy czy jakakolwiek była próba utrzymania kontaktu w rozumieniu koordynowania działań między Berlinem Moskwą wspomniany przez pana fakt podpisany 23 sierpnia właściwie nie określa sposób dziś jednoznacznie zobowiązań stron do podejmowania działań militarnych, gdy pytam pana w ogóle nie pada takie sformułowanie o rozpoczęciu działań wojennych no bo to już wiemy z wydarzeń późniejszych ja np. mam tutaj przed oczami depesze z 5 września i to jest depesza Schule Burgas bardzo ściśle tajne Mołotow poprosił mnie, abym spotkał się z nim dziś o dwunastej 30 i przekazał następującą odpowiedź rządu Radzieckiego zgadzamy się z panem, że w odpowiednim czasie będziemy musieli rozpocząć konkretne działania uważamy jednak, że ten czas jeszcze nie nastąpił to jest niecała depesz, ale też 5 września czy czy Niemcy spodziewali się liczyć, że jako ruszą ruszą też Rosjanie w to musimy uwzględnić kilka czynników po pierwsze, rząd sowiecki planował włączyć się natychmiast działań zbrojnych, a powód tego jest bardzo prosty mianowicie była to akcja czy też taktyka wyczekiwania na rozwój sytuacji, a ściślej NATO 3 mocarstwa zachodnie przystąpią do wojny po stronie Polski jest ewidentne akcja sowiecka 17 września była odpowiedzią na zaniechanie oceny zachodnich w kwestii wypełnienia zobowiązań sojuszniczych, chociaż nie jest znane nieznane nam 3 Stali wiedział o postanowienia konferencji, aby Will 12 września w konferencji, która przyjęła że, że tej pomocy nie będzie front zachodni nie będzie otwarty tak jak czy ona nawet nie postanowiła 100 % żadnej pomocy nie będzie, ale postanowiła bez wątpienia ich front nie będzie otwierany, a co do tego co pan redaktor przypomniał to oczywiście prawdą, że tajny protokół nie mówi o wspólnej akcji militarnej w posługuję się jednak eufemizm mianowicie, że na wypadek przekształceń terytorialnych w Europie wschodniej oba państwa podejmą takie takie zobowiązania dotyczące rozgraniczenia własnych stref interesów ten eufemizm nie powinna zmienić one jednoznacznie mówią, że przekształceń terytorialnych można dokonać jedynie man Military, czyli na drodze wojennej, ale jak rozumiem Rosjanie stoją na granicy z odpaloną mi silnikami prawda 1 września realnie były oczywiście, że nie rozpoczynają mobilizację pod koniec pierwszej dekady września i placówki zagraniczne ambasady państw obcych w tym ambasada brytyjska, którą kierował w sumie nie najlepiej przygotowane do swojej misji ambasador ewidencji donosi o tym, niestety Polski ambasador Wacław Przybylski, którego jestem biografem interpretował po fakty te odgłosy wiadomości o mobilizacji sowieckiej w duchu mylnym to znaczy mówił, że są to zabezpieczenia na wszelki wypadek o charakterze defensywnym nie zaś przygotowania do wtargnięcia do polskich, czyli rozumiem, że Niemcy, mimo że potem się dosyć szybko zaczynają dopytywać w pierwszych dniach września co co z Rosjanami czemu nie ruszają w nocy z trzydziesty pierwsza sierpnia na 1 września nie koordynowali nie nie sprawdzali w Moskwie Rosjanie ruszają oczywiście, że nie nalega niemiecki, aby Sowieci włączyli się to akcji zbrojnej zaczęli się dopiero tak jak pan mówi około 5 września i trwały dosyć uporczywie aż po 16 września, kiedy to ambasador funduszu Burg usłyszał konkretne zapewnienia zbrojnego uderzenia rano siedemnastego, czyli Dariusz sprawa jest prosta Niemcy chcieli, żeby związek sowiecki zajął swoją część łupu po to, aby Polska pozbawić ostatnich złudzeń i musiał kontynuowania oporu na terytoriach wschodnich, gdzie blitzkrieg może już nie być skuteczny to po pierwsze po drugie Niemcy też uważali, że należy zachęcić jeszcze innych sąsiadów Polski do wtargnięcia mianowicie jak wiemy wykorzystali Słowację, której Polska na drodze ultimatum od 1 listopada 3008 . odebrała sporne skrawki na pograniczu na Spiszu i chcieli zachęca Litwę trzeba przyznać Litwa zachowała się bardzo ładnie mianowicie nalegania niemieckie na Litwę, aby zagarnęła jedno, uderzając swojego terytorium i korzystając z sytuacji gdzieś około 10 września nie dały skutku dla ścisłości ambasador przepraszam poseł poseł trochę zagalopowałem poseł litewski berlińskiej ta był zwolennikiem tej tezy i chciał posłuchać Niemców był przekonany, że tak należy zrobić, ale kierownictwo rządu litewskiego prezydenta metodą na czele mający rangę dyktatora kraju odrzucił tę koncepcję, uznając prawdopodobnie nie tylko to, że taka akcja jeszcze by całość była relacje polsko litewskie ile przede wszystkim liczę naraziłby się utratą zachodnim w sumie, więc lica odrzuca zachęty von Ribbentropa informatyka, który składają posłowie kilka te propozycje to to taka ciekawa zmian no właśnie o ciekawych mniej znanych wydarzeniach sprzed 80 laty opowiadał nam pan prof. Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dyplomacji systemów totalitarnych PiS-u to się historii Polskiej Akademii Nauk pani profesorze pięknie dziękuję dziękuję bardzo, a teraz będą informacje w radiu TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA