REKLAMA

Oblężenie Chocimia - tam gdzie rozstrzygały się losy wojen polsko-tureckich

Data emisji:
2019-09-02 22:00
Audycja:
Wieczór - Karolina Lewicka
Prowadzący:
Czas trwania:
46:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wieczór Radia TOK FM całe niepowodzenie tej wyprawy przypisać należy zdeptaniu prawideł już na kilka dni przed i poza w imieniu słońca żadnego dzieła przedsiębrać nie należy wiadomo bowiem, iż te dni podobnie jak ostatni dzień miesiąca, a zwłaszcza jeśli się razem zbiegną są rzędu najmniej szczęśliwi wszech, a to właśnie przy takim niesprzyjającym układzie sułtan wyrusza z Konstantynopola wiedzie za sobą 100  000 zbrojnych Turków Tatarów Mołdawian marsz Rozwiń » przez Bałkany jest powolny Dunaj przekroczą dopiero w połowie lipca ich celem jest, choć im, bo na zamku główne siły zgromadził już Karol Chodkiewicz znakomity strateg mistrz taktyki zwycięzca spodki holu teraz ma zatrzymać turecką nawałę na skalistych brzegach Dniestru, bo młody sułtan właśnie kosztem Rzeczpospolitej postanowił dodać sobie prestiżu liczy, że krótka zwycięska wojna umocni go na tronie za casus Belli posłuży kolejny zatarg o budowie no i klęska wojsk koronnych pod Cecorą zatem przeciwnik wydaje się być sułtanowi mocno osłabionym i tak po 4 miesiącach wędrówki Osman drugi staje cały swym obozem pod murami warownej twierdzy dysproporcję sił jest ogromna Polaków jest dwukrotnie mniej w godzinach nocnych odbywa się w namiocie Hetmańskim narada Chodkiewicz chce uderzyć na przeciwnika całą swą dostępną siłą, ale ten plan nie zyskuje poparcia Rzeczpospolitej nie ma już innych wojsk ostatni rzut 10  000 żołnierzy także dotarł już podchodził królewicza Władysława na czele fizyczna strata lub choćby armii tej poważne przed siebie nie byłaby trudną do przewidzenia swych konsekwencjach katastrofą kunktatorsko, a raczej zażyć należy, a nie rzucać kostką Rzeczpospolitą na tym ostatecznie staje Chodkiewicz musi ustąpić bije północ Towarzystwo się rozchodzi Turcy uderzał następnego wieczora jest 2 września 16002001 . roku wieczór Radia TOK FM jest z nami już dr Natalia Królikowska Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór pani doktor dobry wieczór będziemy rozmawiać o bitwie pod Chocimiem tej pierwszej w 16002001 . roku będzie także druga, ale oni może na samym końcu ale zanim o samym starciu właściwie o obronie twierdzy warownej oblężeniu, bo 1 strona broniła druga podlegała myśmy się bronili Turcy oblegali chciałabym nakreślić taki ogólny rys stosunków polsko Osmański ich, bo my szesnastym wieku zyskaliśmy wspólną granicę to było wtedy, kiedy wielka Porta zmusiła gospodarstwo mołdawskie do podległości do tego, żeby byli ich lennem, ale w 15003003 . roku jest bardzo ważne wydarzenie Zygmunt stary Sulejman wspaniały zawierają pokój wieczysty to była podobne rzeczy bez precedensu, bo wcześniej Porta zawierała władcami chrześcijańskim jedynie takie czasowe rozejm, a tutaj pokój wieczysty miał obowiązywać do śmierci obu władców i w tym szesnastym wieku bardzo dobrze relacje wyglądają jest miło wszystko się spokojnie toczy inaczej ja bym powiedziała w ten sposób, że w szesnastym wieku rzeczywiście strona Polska zdając sobie sprawę z wielkiej potęgi osmańskiej zdając sobie sprawę z tego jak wyglądała sytuacja na Węgrzech, gdzie 16 wiek to jest okres upadku Królestwa węgierskiego przejścia dużej części dawnego Królestwa wiele węgierskiego pod bezpośrednie panowanie osmańskiej ostatni Jagiellonowie Zygmunt stary i Zygmunt August prowadzą bardzo racjonalną powiedziałabym polityka w stosunku do imperium osmańskiego można powiedzieć, że nawet nie bronią interesów Izabeli Jagiellonki córki Zygmunta starego siostry Zygmunta Augusta i praw jej syna do tronu węgierskiego, żeby nie naruszyć właśnie tego pokojowego współistnienia pokoju pomiędzy Rzeczypospolitą, a imperium imperium osmańskim imperium nie ma apetytów skierowanych w kierunku Rzeczpospolitej wiemy na pewno że, ponieważ imperium handlował niewolnikami no to Tatarzy wyprawiali się na tereny zarówno Rosji jak i Rzeczpospolitej podobną prowadzili siedemnastym szesnastym wiek około 2  000 000 jeńców no to z pewnością były działania wrogie, ale czy oprócz tego, że pozyskiwano także na naszym terytorium ludzi którymi potem handlowano to imperium nie miał ochoty poszerzać się jeszcze bardziej terytorialnie naszym kosztem n p . to znaczy imperium osmańskie w tym okresie bardzo wyraźnie prowadzi ekspansję i umocnienia swojej pozycji właśnie w kierunku Wiednia czy zajmuje właśnie tereny węgierskie 16 wieku jest także pierwsze oblężenie oblężenie Wiednia przez państwo osmańskie 16 wiek to też okres bardzo aktywnej polityki wschodniej imperium osmańskiego musimy pamiętać, że imperium osmańskie chodzi tam 16 wiek jeszcze nie mając pod swoim panowaniem dzisiejszych terenów Syrii Izraela Egiptu i dopiero szesnastym wieku te tereny te tereny sobie podporządkowuje podobnie sytuacja wygląda na terenach dzisiejszego południowego Kaukazu to też jest teren, o które imperium osmańskie prowadzi długie wojny z tworzącym się też szesnastym wieku potem silnym państwem Sawickim w związku z tym teatr wojen imperium osmańskiego różne i rzeczywiście szesnastym wieku bezpośrednio tereny Rzeczypospolitej nie stanowią oni stanowią takiego obiektu zainteresowania się imperium osmańskiego kwestią sporną pozostaje Mołdawia pani redaktor powiedziała na samym początku uzyskujemy wspólną granicę, bo hospodara moda spod porządkują się imperium osmańskiemu to jest wszystko prawda tylko, że to trzeba pamiętać, że w epoce nowożytnej my nie mamy tak prostego podziału na państwa suwerenne państwa podległy jak w dzisiejszym świecie może dzisiejszy się jak patrzy się na dzisiejsze tereny młoda i Ukrainy może też te podziały już zacierają niestety i w związku z tym można, by spojrzeć na murawie z 2 punktu widzenia 1 punkt widzenia osmańskiego, gdzie tutaj Mołdawia jest stanowczo po prostu wynikiem Osmański i drugiego punktu widzenia Rzeczypospolitej państ w chrześcijańskich, gdzie Mołdawia wciąż jest buforem państwem surowym pewnie tak, jakbyśmy patrzyli z takiego punktu widzenia takiej twardej twardej polityki ale, gdybyśmy starali się jakoś z wejść w sposób patrzenia na Mołdawię to wciąż będzie jednak państwo chrześcijańskie, które znajduje się pod wpływem imperium osmańskiemu go płacić haracz mogą tam stacjonować oddziały osmańskie, ale z drugiej strony warto też zauważyć, że w końcówce szesnastego wieku na początku wieku siedemnastego, kiedy za politykę zagraniczną Rzeczypospolitej odpowiada kanclerz Jan Zamoyski, który jest znane imperium osmańskiemu jako przeciwnik Habsburgów, czyli tego głównego Europejskiego wroga imperium imperium osmańskiego to w tym momencie imperium osmańskiemu mniej przeszkadzają interwencje zamojskiego na Mołdawii na, która jak proszę chwilę podzieli jest czynnikiem osadzenie nawet sprzyjającego Polsce hospodara na tronie mołdawskim oni go zaakceptują, dlatego że wydaje się, że w tym okresie Rzeczypospolita nie zawrze Antos Pańskiego Sojuszu z państwem habsburskiej to jest jakby bardzo istotna informacja z punktu widzenia Stambułu, czyli 1 zdaniem szesnastym wieku to jest także imperium osmańskie ma inne kierunki zainteresowania politycznego militarnego, a Rzeczpospolita stara się nie drażnić swojego sąsiada tak upór upraszczają tak montuje, a co się zmienia na początku siedemnastego wieku wieku, który uchodzi za wiek wojen polsko tureckich myślę, że zmienia się kilka czynników po pierwsze, zmienia się polityka Rzeczypospolitej od 1500 osiemdziesiątego ósmego roku mamy nowego króla Zygmunta trzeciego w wadze, który ma zupełnie inne cele polityczne niż Jagiellonowie niższy Stefan Batory zaznaczmy, że dynastia Jagiellonów dobiegła końca wraz z 1500 siedemdziesiątym drugim i mamy już królów elekcyjnych, jeżeli chodzi Batorego to także w Manowie maczali paluszki w jego elekcji prawda to znaczy różne teorie na ten temat do 1 stary nawet powstała na ten temat wraca pani Felicji rosół mówi u naszych kategoriach twierdzi, że ten strach przed Turcją skłonił szlachty do wyboru kandydata, który nie będzie drażnił parter Tomański, bo jest pan od momentu, kiedy Sejm wybiera królów w Polsce to imperium oczywiście zainteresowany ktoś ubiega o tron w Polsce i popiera tych kandydatów, którzy są pro ma miejsce popiera tych mandatów przede wszystkim, którzy nie są pro habsburskich no tak to jest jego pierwsza najważniejsza kwestia, ale wracamy do pani wątku w Azowie tak wykład trzeci władza po tym, jak utracił tron tron świecki to stale i bardzo konsekwentnie stara się w swojej polityce doprowadzić do odzyskania tego strony jest to zupełnie stosowane są zupełnie zrozumiałe z drugiej strony wykład o politykę Rzeczypospolitej w politykę dynastyczną Wazów okres panowania Zygmunta trzeciego właśnie lata pierwszej drugiej dekady siedemnastego wieku to jest okres tzw . tzw. awantur moskiewskich tej wielkiej Dimitrija snach o koronie koronie carskiej i potem na próbach próbach przynajmniej uregulowania tak granicę żeby, żeby ona była że, żeby ona była do przyjęcia dla dla Rzeczypospolitej potem ten sen koronach o koronie carski się kończy i to wszystko wpływa bardzo na politykę na politykę turecką Zygmunt trzeci znowuż jest też władcą bardzo religijne jest osobą która niezwykle przyjmuje się jego zdaniem obowiązkiem króla w wprowadzeniu reformy Trydent jej i przyjmuje się taką wizją wizją króla, który powinien być właśnie obrońcą tej prawdziwej prawdziwej katolickiej wiary i to też zbliża go bardzo do państwa hamburskiego i momencie, w którym on ma nadzieję, że posiłki habsburskie pozwolą mu uzyskać odzyskać tron świeckim wzmocnią jego pozycja przeciwko Moskwie Habsburgowie innej strony są w Arce katolicy i grają tu kartą, ale z drugiej strony Zygmunt trzeci też sobie zdaje sprawę z tego, że wielkim zagrożeniem dla polityki polskiej byłby taki Sojusz habsburskiej moskiewski, więc on tutaj bierze pod uwagę różne czynniki, ale w końcu w 1600 trzynastym roku decyduje się na zawarcie Sojuszu z Habsburgami co jest takim bardzo wyraźnym zerwaniem z dotychczasową polityką, na którą m. in. prowadził prowadził Jan Jan Zamoyski, chociaż jeszcze nie casus Belli to będzie za 5 lat tak, ale Habsburgowie mają swoje swoje także interesy w innym państwie trybu Dariusz imperium osmańskiego, czyli w Siedmiogrodzie i tutaj też dochodzi do konfliktu już 1600 trzynastym roku pasza, czyli gubernator 1 z prowincji graniczących z Rzeczypospolitą Basia Oczkowski Skinder pasza pomaga osiąść na tronie węgierskim planowi Borowi, który na początku prowadzi politykę w Górsku potem zmienia to polityka to wszystko sprawia, że na tym pograniczu osmańską habsburskim są nowe napięcia nowe problemy no i Rzeczpospolita, która zawiera Sojusz z Habsburgami zaczyna się opowiadać po 1 ze stron tego konfliktu, gdyż jak 1 kwestia, a druga kwestia to są zmiany w samym imperium osmańskim, dlatego że w 1600 osiemnastym roku na tron wstępuje niezwykle młody kilkunastoletni władca Osman drugi, który ma bardzo ambitne choćby niezwykle ambitne plany dotyczące zmiany systemu władzy imperium osmańskim tak się przynajmniej wydaje powiedzmy sobie w czasie Osman drugi po prostu chce tę władzę skonsolidować w swoim własnym rynku, bo od końca szesnastego wieku imperium osmańskie doświadcza głębokich zmian politycznych społecznych gospodarczych ta władza się troszeczkę rozprasza to znaczy urzędnicy mają coraz więcej władzy sułtan ma jej coraz mniej Osman drugi chce tę władzę wziąć z powrotem skupić się we własnym rynku wydaje się, że tak on marzy o tym, że powróci za do momentu, kiedy sułtanowi rzeczywiście rzeczywiście rządzili, a nie tylko opanowali dla niego takim punktem wyjścia do tego powrotu jest tak muszę wydaje, że może być nim udana kampania wojenna mała zwycięska wojenka może niemała fakt czy to może być skarga, że w aferę musi być zabraniali Poznania zwraca się zgadza dwudziestowiecznych spektakli mała zwycięska wojenka w dwudziestym wieku też nie wyszła prawda cham co dobrze pamiętamy, czyli te zmiany w imperium osmańskim wiemy, dlaczego Osman drugi kilkunastoletni tak jak pani powiedziała zdecydował się na tę walkę z Rzeczpospolitą, ale teraz, choć z roku 1600 osiemnastego, bo oprócz tego, że Osman drugi w tym roku właśnie obejmuje tron to także w Europie w tym roku wybucha wojna trzydziestoletnia to chyba ma kluczowe znaczenie dla rozwoju dalszych wypadków, w których także my będziemy 1 z głównych bohaterów, bo Polska pozostaje w konflikcie wojny trzydziestoletniej neutralna oficjalnie, ale nieoficjalnie opowiada się po stronie Habsburgów zresztą tego 1600 trzynastego jesteśmy już w Sojuszu i kiedy cesarstwo austriackie spada uderzenie armii siedmio Grodzkiej, czyli lennika Turcji to Zygmunt trzeci wysyłała spółkom pomoc w postaci lisowczyków, a potem pozwala także Habsburga prowadzić na terenie Rzeczypospolitej zaczął żołnierze i to jest rozumiem ten casus Belli tak też odczytywane przez sułtana tak to jest to to jest to wydaje się być tak bezpośrednio bezpośrednią przyczyną, ale też podkreśla się, że Osman drugi zastanawiał się właśnie potrzebował tej zwycięskiej wojny tutaj historycy tureccy podkreślają że, że oprócz tego, że tutaj Rzeczypospolita wsparła Habsburgów to Osman owi drugiemu wydawało się, że prostsze będzie zwycięstwo z Rzeczypospolitą niż kolejna wojna niż kolejna wojna hamburska m. in . dlatego decyduje się decyduje się na to uderzenie na północ nie ma na północny na północny zachód, ale Polska, która zdaje sobie z tego sprawę postanawia sułtana wyprzedzić i decyduje się na prewencyjne uderzenie na Mołdawię i co to jest zgodne z polską sztuką wojenną tak samo sam, choć jest też bitwą czy starcie może lepiej jest nie bitwą tak zaplanowanym jedno 100, które było, żeby właśnie wyjść poza swoje po swoje terytorium i odbyć to główne starcie na terytorium wroga, a co miało po prostu ani we własnym domu mogli się na to co miało co miało uniemożliwić wrogowi wejście trener Rzeczypospolitej grabież rabunek tak dalej i tak i t d . i rzeczywiście w 1600 dziewiętnastym dziewiętnastym roku zaczyna się zaczęło być jasne, że żadnego konfliktu, ale tego konfliktu dojdzie i dwudziestym roku już bardzo leciwych Hetman Stanisław Żółkiewski decyduje się na przeprowadzenie takiego ataku właśnie na murawie koncentracja koncentracja wojsk polskich przypada na lipiec, a wejście na tereny, bo Młodawski następuje dosyć szybko, ale sama decydująca bitwa to jest dopiero początek października jesteśmy w 1600 dwudziestym Real dwudziestym dwudziestym roku Żółkiewski jeszcze koniec Polski będzie tak razem z Żukowskim, czyli Hetman wielki koronny Hetman polny koronny tak to chyba nazywało mają 10  000 żołnierzy i dochodzi do bitwy pod Cecorą wzrok, która to jest po prostu wielką z prośbą o wielką wielką klęską kończy się śmiercią śmiercią Żółkiewskiego potem zginął w walce tak potem mówią o takiej o takiej do ekranizacji ciała nawet nawet zmarłego sporego Hetmana przez wojska osmańskie koniec Polski dostał się do niewoli, tak więc istoty to na pewno są na pewno jest to na pewno klęska, szczególnie że po co nie walczył główne siły siły osmańskiej też tutaj walczył garnizonu pograniczne głównie plus Tatarzy, więc mogli nie może tej bitwie tak powiedzieć inaczej niż niżej niż jest to rzeczywiście klęska bardzo dużo ludzi do wojska też dostaje do niewoli oni potem częściowo na szczęście wracają razem z posłem wielkim, ale część z nich jeszcze jest wykupowane proszę sobie wyobrazić przez posła wielkiego Wojciecha Mieczkowskiego 1600 czterdziestym roku 20 lat niewoli i może sobie wyobrazić jaki, jakie to są, jakie są jak psu kość osobiste tych ludzi po co, że wojna staje się pewna raz się ośmiela klęska polskiego wojska sułtana 2, że wiadomo to uderzenie prewencyjne wojsku koronnemu nie wyszło następuje zwołanie pospolitego ruszenia Sejm zarządził ogromne podatki, które mają zapewnić pobór 65  000 żołnierzy dowódcą całości jest mianowany Jan Karol Chodkiewicz co warto zwrócić uwagę, że ten Sejm nie przebiega gładko tutaj pani jak brata przed przekazał żaden Sejm rzeczy w Rzeczpospolitej nie szedł gładko Sejmu zwoływane w końcu, które jeszcze nie wiadomo o tej klęsce cesarski dopiero jak Sejm odbywa już już jest jest jasne co się co się stało, ale co warto zwrócić uwagę, że województwo opodatkowują się różnie dla województwa Ukrainy rzeczywiście płacą możliwie dużo tej płacą 89 × są najbardziej zagrożone zagrożone, ale już województwa pruskie Skawy daleko daleko zgadzają się na polityczny pobór województwo środkowe na 23 pobory tak jest takiej takiej wysokości jest to bardzo bardzo to bardzo zależy od decyzji każdego województwa i tak nam od złożenia danego banku rozwoju i od położenia i odporny także i w końcu tych pieniędzy wcale nie ma tak dużo wydaje się tych pieniędzy starczy w końcu na 36  000 wojska po tym, jak król stara się skłonić Chodkiewicza do objęcia komendy to stawia swoje wymagania i on prosił o akcji wojska przynajmniej 50 na KRUS wystawia tej zapowiedzi, ale wcale nie znaczy to 50  000 wojska się się pojawia, a tu mamy jak zwykle problem problem z zapłaceniem, ale także z zebraniem wojska, dlatego że Rzeczypospolita król panowie panowie radę myślę, że udaje się z zebrać żołnierza zaciężnego Europy tak jak pani redaktor podkreśliła już kilka minut temu byśmy w trakcie wojny trzydziestoletniej i nie jest tak prosto zdobyć zdobi żołnierza m. in . Rzeczypospolitej stara się o powrót lisów czeków i oni rzeczywiście wracają, ale wracają przy okazji łupiąc Małopolska Wielkopolska, więc to w ogóle przemarsz wojsk się czytana do tej kampanii tutaj Chocimskiej to w niesamowicie niszcząca ani chwili są niesamowicie niszcząca dla kraju Jan Karol Chodkiewicz czy wielki wódz zwany litewskim Achillesem znakomity strateg mistrz taktyki nie jest już człowiekiem młodym 1600 dwudziestym roku ma 60 lat i na tamte czasy no to jest już wiek mocno zaawansowane karierę wojskową rozpoczynał pod wodzą Żółkiewskiego wtedy już świętej pamięci poległego pod Cecorą opromieniony sławą po bitwie pod Kircholmem to było gigantyczne zwycięstwo tak Chodkiewicz Chodkiewicz rzeczywiście ma niesamowitą nowej m. in . dlatego że mój trzeci stara się, żeby to on objął komendę, mimo że n p . inny dowódca który, których z czasem zyska zyska dużo dużo władzy i Krzysztof Radziwiłł także pisze, że on też mógł ewentualnie wodzem zostać to jednak by dotrzeć decyduje się na Chodkiewicza, a jak się czyta o zachowaniu Chodkiewicza w czasie obrony tego oblężonego obozu to wydaje się, że była to decyzja decyzja bardzo dobra, żeby to, że była to osoba, która była dobrym strategiem walczyła do końca Chodkiewicz umiera w czasie 1 oblężenia z powodu wycieńczenia z powodu z powodu z powodu także także długo swój długotrwałej choroby, ale można powiedzieć, że dowodzi, dokąd tylko, dokąd tylko tylko może założenie jest takie, że Chodkiewicz rusza wspomagać go mają Stanisław Lubomirski oraz sam królewicz Władysław waza, który także z 10  000 żołnierzy się wkrótce pod Chocimiem pojawi nie założenie jest takie, żeby działania wojenne przenieść poza granice Polski, czyli trzymamy się tego samego co zdecydowało o prewencyjnym uderzeniu na Mołdawię i żeby stoczyć rozstrzygającą bitwę z Turkami nad Dunajem, ale dotrzeć nie uda zostaną przychodzi mi to znaczy ten pomysł z Dunajem to to był pomysł, który by pojawił się na Sejmie to był pomysł forsowany przez braci książę braci Zbaraskich i oni mieli grać fantastyczne plany wielkiej armii 80 tysięcznego różna Dunaj, niemniej wręcz sposób nie była to finansów i Chodkiewicz łącz, który obejmował dowództwo on on już śladu na Jurze sposób nie wybierał to wiadomo było to będzie dużo dużo bliżej tutaj chodzi, o który twierdza chocimska Młodawski twierdza, która była zajęta przez oddziały Rzeczypospolitej nadawała się dobrze do takiego miejsca miejsc koncentracji wielu powodów to warto podkreślić, że Chodkiewicz był doświadczonym dowódcą, który także nie miał wielu złudzeń na temat tego, jaką armią dowodzi on m. in. dlatego wybrał Chocim że, choć twierdza chocimska leży po drugiej stronie Dniestru, a w związku z tym on się on myślał, że będzie miał mniej dezercji po prostu, że jak już przekroczą rzekli wojska przekroczą nie jest wiadomo, że trzeba będzie utrzymać most, żeby utrzymać tak, a naprzeciwko wroga armia rady Lu nieprzebrane wody tak trzeba się bić, więc będzie albo jedno albo w druku tak to jest w tych umowach, które w, które zachowały to dość ciasno wyróżniało tak tak także tutaj w ten sposób w ten sposób też pod tym kątem także wybierał wybiorą miejsce zamach, choć chiński budowla obronna tak jak pani powiedziała usytuowane na wysokim skalistym brzegu Dniestru zaczęła być budowana w 13002005. prace trwały do 1300 osiemdziesiątego dodam tylko zupełnie na marginesie, że w 2007 ta budowla została zaliczona do 7 cudów Ukrainy to na marginesie no dobrze są w tym chodziły i co Polacy raczej warto zwrócić uwagę na 1 rzecz na zamek Chocimskiej my na pewno walory obronne, ale żaden sposób armia armia Rzeczypospolitej nie walczyła w samym zamku nie było tam nie ma w murach to, czego broniła armia Rzeczypospolitej to był obóz obóz, który był Ford firma Anny w lecie tysiące 2001 . roku, który był no kilkadziesiąt metrów od od od od twierdzy obóz, który w czasie tej tego oblężenia drugim, a września, a 9 października był zmniejszany Artego jak malały malała możliwość obronna zamkniętej zamkniętej armii armii Rzeczypospolitej oni bronili zamku tak oni bronili oni bronić tego obozu, gdzie których, którego centrum znajdował się zamek zamku, by bronili, gdyby Turcy przełamali obronę 0102. trzeciego szeregu przypuszczalnie tak, ale warto pamiętać, że te zamki on już nie odpowiadały nie odpowiadały możliwościom obronnym marzenie udało się przy ówczesnej alter bronić takiego zamku jak chodzi tak to jest to jest to jest w Pp w dosyć istotne 2 września pod Chocimiem staną sułtan on miał za sobą bardzo długą drogę, ponieważ na czele armii ruszył z Konstantynopola 29 kwietnia 6 czerwca w Adrianopolu dokonał generalnego przeglądu swych wojsk i to nie był przegląd, który go satysfakcjonował, ponieważ okazało się, że nie wszyscy mają ochotę walczyć i niektórzy po prostu gdzieś po drodze się wykruszyli dezercję rozluźnienie dyscypliny na, ale ruszono naprzód 1 sierpnia Turcy dowiedzieli się, że Polacy są pod Chocimiem i ruszono na, choć im, kiedy sułtan staje tego 2 września to, jakie są plany po obu stronach, bo wiemy, że po stronie polskiej w nocy między 0203. września odbyła się narada wojenna to raczej nie będą tak można nim przejdziemy do tego jaki, jakie są plany dokładnie obu obu stron no to myślę, że należy zwrócić uwagę na to jak ta kampania przebiegała jeszcze zanim Osman staną stanął pod pod Chocimiem tutaj należy zwrócić uwagę na bardzo duży udział kozaków kozaków pod dowództwem ówczesnego Hetmana, bo dawki, który prowadził takie działania prewencyjne czy postu niszczył przedpole przed pole od strony Rzeczypospolitej niż tutaj nawet tereny tereny mołdawskie, żeby pozbawić armią sudańską możliwości uzyskania pasz jedzenia dla ludzi na taką technikę tak naprawdę spalonej spalonej ziemi po pierwsze po drugie jeszcze warto zwrócić uwagę na działania kozaków na morzu w dwudziestym 2001 . roku mamy do czynienia z kilkoma takimi niesamowicie brawurowymi akcjami czajek kozackich na morzu czarnym, gdzie oni dochodzą aż do Stambułu, gdzie oni palą niszczą się, ale także Galery tureckie na morzu na morzu czarnym to jest niezwykle ważne, dlatego że część z ciężkiego sprzętu wojskowego tak byśmy byli armat osmańskich nie jest wcale dowożona drogą lądową tylko małych do morza ma granice Dunaju na dość Dunaju na galerach w związku tym działania zawsze są niezwykle ważne i to widać właśnie źródłach osmańskich to jest może dla strony polskiej trochę niesamowite, ale jak się czyta kronikę osmańskiego dworskiego kronikarza ustaw najmu czy takie bardzo ciekawe zachowane dzieło dotyczące właśnie wyprawy Chocimskiej opowiadające o admirale osmańskim hali lub paszy to tutaj głównymi przeciwnikami są Kozacy czy Polacy się w samym końcu podchodzi się pojawiają, a bardzo grozi tak powiem wam drodzy w środowisku utrudniają Kozacy, któremu uzyskujemy to jest właśnie to właśnie informacja informacja o kozakach to trochę pokazuje jak ważne były to działania kozackie jak bardzo przeszkadzały te działania kozackie armii osmańskiej wracając do pani pytania co się dzieje będzie, w którym Osman podchodzi podchodzi 2 września w końcu w końcu podchodzi Chodkiewicz zdaje sobie sprawę, że armia osmańska przybywa częściowo i pierwszym pomysłem Chodkiewicza jest, żeby wydać bardzo szybko walną bitwę, żeby rozgromić to armia która, która nadeszła następ armia osmańska ma chyba też taki pomysł, że mimo, że wierzy nie zaskoczy to stara się płacą bardzo szybko podjąć także działania wojenne szturm i rzeczywiście 0203. września i czwartego mamy do czynienia z takimi takimi formami na na ten umocnione Opus obóz Polski szturm, które nie kończą się nie kończą się żaden sposób właśnie taką walnął zdecydowaną bitwą co wynika także z tego, że jak Karol Chodkiewicz nie działa nie podejmuje decyzje jednak sam w tym oporze, a oprócz swojego następcy, którym Stanisław Lubomirski oprócz królewicza Władysława ma całą radę komisarzy, których przedzielił jeszcze Sejm, którzy mają bardzo dużo do powiedzenia w ramach tego jak ma być prowadzona prowadzona kampania i oni się decydują na nie wypowiedzenia takiej bitwy walne to nadbrzeża taka obawa jest taka obawa, że za chwile tej armii polskiej może nie być i wtedy, skąd wziąć posiłki, bo ich nie ma po prostu Rzeczpospolitej prawda no tak tak tak to jest taki, jeżeli nie da wielka bitwa nie zakończy się naszym sukcesem tylko naszą porażką no to właściwie katastrofa to znaczy jest to i można powiedzieć, że są takie działanie działanie bardziej ostrożne niż to które, które proponował proponował Chodkiewicz zresztą mam taki stan przed sobą tylko nie wiem kogo punktacji raczej zażyć należy ani rzucać kostką o Rzeczpospolitą, czyli sprytem manewrem jakoś podstępnie czy punktację częściej raczej poczekania prawda po raczej to raczej chodzi o to, że można, że właśnie należy zachować tutaj zachować taką cierpliwość przeczekać trochę tak Turcy zaatakowali tak jak pani powiedziała bardzo szybko, bo już 3 września wieczorem zostali odrzuceni potem ponowna taki 0407. września, ale bardzo szybko okaże się, że to wojsko, które stacjonuje już nie jak wyjaśniliśmy pod murami albo pani doktor właściwie wyjaśniła pod murami samej twierdzy tylko pod fortyfikacje ją to jest wcale nie aż tak najważniejszy problem, bo same problemy będą także wewnątrz tego obozu w zamku obie w obie armie mają podstawowy problem aprowizacji o za prowincję z 1 strony z drugiej strony z chorobami, które też się w obu w obu obozach i tu mamy takie niesamowite opisy wszystkich kronikarze polskich o tym ile kosztuje ile kosztuje kawałek zdechłego konia ile kosztuje kawałek chleba, który tak istnieje realne i t d . i t d . a to pytam, bo powiedziała pani, że Chodkiewicz stwierdził też świetny pomysł, żeby wojsko miało za plecami wodę, a przed sobą wrogą armię wtedy nie będą czekać będą musieli się bić, ale czy to zamknięcie między wodami Dniestru, a armią turecką powodowało także, że oni byli odcięci od możliwości zaopatrywania się żywności to co zostało zgromadzone w obozie to było tylko to co jej do wykorzystywania czy jakieś drogi kontaktu ze światem zewnętrznym były zbudowany most przez przez nie jest i z obozu wysyłano konwoje do Kamieńca, żeby uzyskać właśnie to improwizacja tylko, że wojska osmańskie także zbudowały trochę poniżej tego polskiego mostu swój most i tak tam przeprawił się oddziały głównie oddziały tatarskie, a i, którzy plądrowali całą okolicę także uniemożliwia tym konwoju często dojście do obozu w pewnym momencie spotkałem się z taką informację, że kiedy już paktować no bo już wiedziano, że ani 12 strona nie zyska przewagi to w Polskim obozie została tylko 1 beczka prochu tak tak tak takie też czytała czekam taką taką informację głód choroby zarazą zabijała konie królewicz Władysław leku na łożu powalony gorączką mołdawską za chwilę zachoruje Chodkiewicz, kiedy zrozumiano może nie, bo do traktowania dojdzie za chwilę, kiedy zrozumiano, że jednak 1 duża bitwa to jest właściwe rozwiązania to znaczy zrozumiano to dosyć wcześnie, bo już 12 września w obozie polskim przychylą się do tego pomysłu z tym, że ze względu na warunki pogodowe nie doszło do tej bitwy gwałtowna ulewa udaremniła plan i w związku z tym mamy do czynienia z kolejnymi tutaj sztormami kolejnymi wycieczkami też polskimi np. udana bardzo wycieczka na oddział na oddziały dowodzone przez pasie pasze skarżyli się ze środkowej Anatolii, która kończy się takim zdobyć na zdobycie sporych sporych łupów, ale to wszystko to są wszystko takie działania, które nie nie przesądzają o wygranej 11 ze stron sam Chodkiewicz jeszcze przed śmiercią, jeżeli dobrze pamiętam to już jestem pewna chyba 18 września zaczynam myśleć o o ewentualnie o o właśnie podpisanie jakiegoś rozejmu wysyła takiej wyważony tonie tonie list w tej sprawie negocjacje zaczynają być być prowadzone potem znowu są są przerwane dopiero tak nawet po śmierć Chodkiewicza, a raczej może po nieudanym szturmie osmańskim po śmierci po śmierci Chodkiewicza do dowiedziono, że zostanie wykorzystana sytuacja pewnego rozprężenia czy wręcz Panki w Polskim obozie po śmierci głównodowodzącego im było nie było prawda dodam tylko, że nie tylko Polacy wpadli na pomysł, żeby zakończyć rzeczy wielką bitwą w połowie września, bo także Turcy rozpoczęli tzw. wielkie natarcie, ale ono nie zakończyło się ich sukcesem, a wręcz przeciwnie zginął 1 z wybitnych dowódców tureckich to wywołało popłoch ucieczkę te choroby głód były także po stronie tureckiej 24 września Chodkiewicz umiera przed śmiercią wskazuje buławę Lubomirskiemu Turcy przypuszczają tak jak pani przed powiedziała 2 kolejne ataki Polakom brakuje już prochu o żywności już nikt nie pamięta wtedy obie strony ustalą, że trzeba traktować, czyli końcówka września test ten moment, kiedy Turcy Polacy zaczynają rozmawiać czy przychodzą drugiemu, że w, który tych rozmów facta tak troszczy na początku, że za życia Chodkiewicza nie przyniosło żadnych żadnych efektów to już obie strony widzą, że nadchodzi zima Justyna Szymańska dużo bardziej niż niższe niż pewnie strona Polska jest na to wyczulona pani powiedziała kilkanaście minut temu, że rzezie Osman wyruszył dopiero na początku czerwca 6 czerwca i Adriano pola on bardzo spóźnił miał nadzieję, że ten wymiar będzie dużo szybszy i też marsz będzie dużo szybsze jego też zatrzymała nieudana budowa mostu przez Dunaj i t d . tak dalej rozkład pod koniec września spadł pierwszy śnieg tak w związku z tym on był bardzo cała armia osmańska była bardzo bardzo spóźniona za nim ludzie żartowali najważniejszego za nie byli przygotowani na na trudne warunki rokowania prowadzi ze strony polskiej m. in . jak sobie Sobieski ojciec późniejszego króla tak jak Sobieski był 1 z głównych głównych negocjatorów są niezwykle niezwykle ciekawej w ogóle negocjacje na jak te negocjacje były prowadzone widać w nich wielką właśnie rolę hospodara mołdawskiego, a i dworzanina hospodara mołdawskiego wolnego widać także problemy lingwistyczne obu stron, dlatego że okazało się, że po stronie polskiej w obozie nie ma nikogo kto by znał turecką turecka Osmański w związku z tym te negocjacje na początku prowadzono przez język Młodawski właśnie przez przez przez Dwór przez Dwór hospodara opóźnienia doszło do spisywania w ogóle traktatu to tłumaczono go z polskiego na grecki potem na mołdawskiej potem Młodawski kosz na turecki widać ile było możliwych takich błędów błędów do zrobienia po drodze 9 października zawarto pakt pokojowy co zawierał pakt pokojowy tempu kilka kilka kilka punktów takich, które potem wzbudzał wzbudzało kontrowersje pierwsza, która w ogóle wzbudzały kontrowersje podczas tych negocjacji pierwsza była kwestia haraczu Rzeczypospolita się nie chciała płacić haraczu w ten sposób, że sposób nie zgodziła się na taki termin, który oznaczałby Rzeczpospolitej staje się lennikiem państwa osmańskiego w związku z tym mówiono o podarunki ach te podarunki miał być możliwy oczywiście same Rzeczypospolitej jak najmniejsze obie strony, a obiecywały wycofanie się wycofanie się z teatru wojny Rzeczpospolita miała opuścić także twierdze w Chocimiu i kolejna kwestia, która była sporna była kwestia za kotarę ska, a miał wspomniała o tych wyprawach Czaję, który aż docierały aż docierały do dostępu ten okres 82 dekada siedemnastego wieku to jest taki okres zwany heroicznych czasach za ojczyznę, gdzie oni rzeczywiście palą północne Wybrzeża dzisiejszej dzisiejszej dzisiejszej Turcji palą wschodnie Wybrzeże morza morza czarnego i w związku z tym strona Smoleńska najchętniej zawarł, aby pokój bez samą rzecz pospolitą wyłączając, jakby tego kwestie kozacką, a no to na to się nie godzi Rzeczypospolita, która tutaj na szczęście na szczęście nie zostawia zostawia kozaków kozaków samych strona Polska z drugiej strony jest cały czas nękana najazdami tatarskimi i można powiedzieć, że obie strony mają mają problem, dlatego że Polacy tak naprawdę nie są w stanie powstrzymać kozaków przed tymi hakami na morze czarne są u nas pańska nie jest w stanie tak naprawdę powstrzymać Tatarów i Nogajów przed z kolei wyprawami na Rzeczpospolitą no i to obie strony starają się to w traktacie ująć, że rzecz, że ci się czy pogranicznik tak będą będą pilnowani, ale na to wiadomo że, że potem historia pokazuje, że nie było nie było możliwe granicą Rzeczypospolitej pozostaje Dniestru tak to teraz konsekwencje zapytam bardzo tragiczne konsekwencje są dla samego sułtana Osmana drugiego bo kiedy przegrał, bo była to porażka niewątpliwie rozpoczął prześladowania janczarów nawet nakazał zamknąć kawiarnię, ponieważ węszą, że tam spiskują chciał zlikwidować tę formację w 16002002 . roku wybucha bunt, a osiemnastoletni wówczas sułtan ginie w siódmym ostatnim dniu jego trwania zostaje uduszona po śmierci władzę obejmuje jego chory umysłowo, czyli ustaw pierwszy szalone to tyle, jeżeli chodzi o Osman ów, a właściwie 1 z nich a jakie są konsekwencje dla Rzeczpospolitej to znaczy konsekwencja Rzeczypospolitej są powiedziałabym pozytywna po pierwsze, Rzeczpospolita stara się wykorzystać to propagandowo to zwycięstwo, gdyby rzeczywiście jak się wygląda archiwa archiwa zachodnioeuropejskie dochodzą informacje o zwycięstwie, choć chińskim jest traktowane jako kolejne wielkie zwycięstwo chrześcijańskie nad imperium osmańskim potem można powiedzieć, że taką śmietankę spija Władysław czwarty podczas swojej podróży po Europie jest wszędzie wszędzie fetowany jako ten Viktor Viktor spod Wiednia, gdzie leżał chory tak, chociaż przez większość czasu też częściowo leżało oczywiście częściowo Potocki to bardzo złośliwie opisał w swojej wojnie wojny Chocimskiej, a ja chcę zwrócić uwagę na 1, jakby aspekty aspekt, choć jak trudno im się bardzo bardzo ważne to znaczy na to właśnie bardzo dużą rolę rolę kozaków którzy, którzy walczyli walczyli pod Chocimiem i potem można zapowiedzieć, że Rzeczpospolita, której przed, choć miał dwudziestym 2001 . roku bardzo zależy na tym, żeby armia kozacka dotarła do dochodził ja i Zygmunt trzeci składa im takie pół obietnice, że zastanowi jak jak doprowadzić do pokoju religijnego, bo tu chodzi o o o restaurację hierarchii prawosławnej na Ukrainie przez przebywającego na Ukrainie w drodze do Moskwy patriarchy konstantynopolitańskiego Teofanesa NATO potem, gdy to zwycięstwo jest już odniesione, kiedy Polacy znowu nie są potrzebni to no niestety Rzeczypospolita nie wywiązuje się nawet tych z tych swych pół obietnic, a Kozacy mają za sobą doświadczenie wspólnej walki doświadczenie, kiedy byli znowu po raz kolejny bardzo potrzebni, kiedy coś się obiecało, a po tej wojnie mają wrócić do bardzo niskiego rejestru do tego, że tylko ci, którzy są w rejestrze mają pewne przywileje inni tego nie mają to rodzi to to rodzi to rodzi duże niezadowolenie i można zwrócić uwagę na to, że jest to jakby taki ważny etap taka miła konsekwencja skądinąd zwycięskiej zwycięskiej kampanii, a kolejne wojny polsko-tureckie przed Polakami przed Turkami to będzie trwało przez całe 17 wiek w osiemnastym wieku Porta będzie odgrywać wobec Polski zupełnie inną rolę obrońcy niezależności na zasadzie równowagi wobec rosnącego siły imperium rosyjskiego z kolei będziemy dobrze potem Turków wspominać prawda w tym osiemnastym wieku to znaczy myślę, że to wyszło jakoś tak, by legendy tak, ponieważ mieliśmy wspólnego wroga, czyli imperium z kolei rano stawiali łączy wspólny wróg w tym momencie rzeczywiście rzeczywiście te stosunki począwszy od końca osiemnastego wieku przez wiek 19 są zupełnie inna dr Natalia Królikowska Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego bardzo dziękuję pani doktor bardzo dziękuję także państwa zapraszam na informacje po informacjach wracamy wieczór Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA