REKLAMA

Wspomnienie Immanuela Wallersteina, twórcy teorii "systemów światów"

Data emisji:
2019-09-03 23:00
Audycja:
Wieczór Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
43:25 min.
Udostępnij:

Jednego z najwybitniejszych socjologów, ekonomistów i historyków wspomina prof. Lech M. Nijakowski, socjolog z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

kolejna dzisiaj godzina filozofów tym razem ostatnia już w studiu prof. Lech Nijakowski dobry wieczór doby wiecie państwo właśnie tak niespodziewanie nam ta rozmowa wyszła dzisiejsza, bo byłeś też tydzień temu tej audycji nie planowaliśmy się spotykać tak szybko, a jednak się okazało, że się spotykamy, bo okoliczność smutna skądinąd zmarł Immanuel Wallerstein 1 z najwybitniejszych współczesnych socjologów niezwykle ciekawa ważna postać, która w ogóle pod Rozwiń » wieloma względami jest bliska zajmuje się jego myślą korzystasz z koncepcji, które rozwijał no, więc dlatego jest też tutaj dzisiaj będziemy o Olsztynie rozmawiać to może zacznijmy od takiego klasycznego wprowadzenia w tę postać, kto właściwie był i dlaczego jest taki istotny czasu mamy niewiele o tym, można mówić wiele godzin, a w największym skrócie można powiedzieć, że był tak znane z różnych ról społecznych był znany m. in. jako swoistego ruchu alterglobalistów czynnego, ale to co najbardziej wartościowe to, że stworzył teorię, która wyjaśniała wiele różnych zjawisk, które świetnie dała się aplikować do różnych problemów, która pozwalała zdaniem zwolenników Molesty na wyjaśniać problemy współczesności, więc 2 słowach coś co za teorię ona nie jest prosta to jest teoria systemów światów właśnie światowych systemów, ale systemów światów z dywidend dywizję w środku i Eurest tak naprawdę analizował przede wszystkim na rodziny rozwój i obecny kryzys kapitalizmu kapitalizm to dla niego właśnie była kapitalistyczna gospodarka świat ten system świat łączy jak gdyby 2 tradycje z 1 strony jest to system i stąd jego to jak bez wątpienia była to już systemów i czerpała tych tradycji nie tylko w naukach społecznych, a więc wielkim skrócie można powiedzieć, że idea systemu jest to, że zmiana w 1 części systemu przenosi się na cały system jest to pewna autonomiczną całość, ale zarazem dla niego był to pewien świat, a więc pewna całość, w której żyjące ludzie są zanurzeni przy pomocy kategorii, których myślą miesiąc wnętrza nie tylko systemu, ale właśnie pewnego świata on pokazywał rozwój różnych systemów takich mikro systemów samowystarczalnych społeczności pierwotnych, które nawet do dzisiaj gdzieś tam w lasach amazońskich jeszcze być może istnieją, które nie wymieniają się z innymi systemami samowystarczalne imperia światy też pojawiały, które miały pewien jednorodny ustrój polityczny i jakim mają rzymskiej, ale także imperium osmańskie czy imperium carskie, ale także gospodarki świata właśnie historia się rodziła, ale dopiero w tzw. długim wieku szesnastym, czyli po prostu wieku piętnastym szesnastym początku siedemnastego zaczyna się rozwijać kapitalistyczna gospodarka świat kapitalizm w skrócie i to nie znaczy, że wtedy się dopiero narodziło rynki wymiana Towarowa nie dla niego istotą kapitalizmu jest nieustająca akumulację kapitału wymiana Towarowa była wcześniej dążenie do zysku było wcześniej, ale często akumulacja kapitału określa wszystko wszystko co w tym systemie wasz, jakie to konsekwencja, zanim konsekwencjach jeszcze 1 ważna różnica, bo to brzmi jak marksizmu słusznie znaczek ciała można istotną postacią mało jest bez wątpienia jest to jak można nazwać ją systemu, ale też mechanizm brzmi tak wulgarnie w Polskim radio, ale on właśnie także przezwyciężył stąd nieomal się można jego zdaniem ograniczenia to Makowskiej, bo to co charakterystyczne dla tego podejścia aktorskiego to bez wątpienia stwierdzenie, że w ramach tej gospodarki kapitalistycznej mamy do czynienia z cyklicznymi kryzysami mamy do czynienia z wyzyskiem, ale ten wyzysk zdefiniowany bardzo ekonomicznie tak czy zawłaszczanie wartości dodatkowej pracy i t d . i t d . czy cała ta klasowa analiza zostaje, ale jest coś jeszcze ważnego co zdaniem boleści na maks zapomną zapoznał czy odrzucił mianowicie kluczowe znaczenie państ w czy ten system świat kapitalizm dzieli się na kraje czy też mówiąc ściślej regiony centralne państwa jedzenia regiony pupę seryjne 1 PSL, choć one mają charakter relacyjny to stanowią istotne autonomiczne części podsystemu podsystemy tego systemu istnienie jest niezbędne właśnie dla akumulacji kapitału, gdy spojrzymy na początek kapitalizmu to widzimy, że te ten rdzeń to były powiedzmy nie de landy, ale także część Francji tak dalej były kraje peryferyjne takie jak Hiszpania Portugalia, a więc te, które znamy jako ówczesny imperium, które przecież odkrywały nowy świat, ale dla niego to niebyła źródło właśnie tych innowacji to niebyły kraje regiony, które produkowały notowały najwyżej przetworzone najbardziej kapitałochłonne, a to jest bardzo ścisła miara tego czy coś się z państwem centralnym czy też nie i były jeszcze peryferia te PSL to niebyły tylko regiony nowego świata odkrywane kolonię, a więc żydowskimi a, a wszystkim Ameryka Środkowa w tamtym czasie, ale także Europa Środkowa Polska od samego początku była częścią kapitalizmu systemu kapitalistycznego to brzmi wspaniale, ale od razu pragnę państwa stołować to wcale nie znaczy, że dobrze zaczynaliśmy, bo to co w polskich podręcznikach jest przedstawiany jako złoty wiek szesnasty to tak naprawdę dla kwestii na nie fundowanie TV łych zależności Polski innych regionów, kiedy myśmy eksportować głównie czy to surowca na nie jest przypadkiem szkalowanie Polski należeli też rano i Polska to z definicji jest szkolona Zalewski nie ma o czym dyskutować absolutnie lampkami się zapaliła od razu bardzo bardzo wyczulony na szkalowanie naszej bardzo słusznie panie redaktorze tak trzymać, więc to bogactwo magnatów na eksport tego zboża, ale także bydła i innych tego typu surowców albo Nisko przetworzonych produktów to rzeczywiście zapewniało dopły w gotówki i właśnie wtedy m. in. te majątki się rozbudowały na Szlachta m. in. importowała wtedy relikwie to była ważna część tego luksusowej już luksusowej konsumpcji oczywiście było i t d . tak dalej, ale to sprawiło, że Polska się nastawiła wszystkim na produkcję takich nieprzetworzonych produktów nie budowano przemysł Manufaktury rozwinęła się kiedyś tu na pańszczyznę w Polsce przecież prawda na ten chłop pańszczyźniany wtedy to był taki naprawie niewolnik nieprzypadkowo to ten wyzysk pracy w postaci pracy pańszczyźnianej w naszej części świata i po prostu niewolnictwa w nowym świecie było niezwykle ważne źródło akumulacji kapitału dla pozostałej części systemu kapitalistycznego widać jak odrębne jest myślenie w tym momencie to bogactwo Polski tak naprawdę bogactwo magnaterii szlachty to było jednocześnie trwały co tworzenie trwałych fundamentów zależności, kiedy myśmy się w zasadzie wybili na pozycję pół peryferyjne znacznie później dopiero w wieku 20 i to co jest niezwykle ważne to właśnie połączeniem silnie w kategoriach klasowych ze myślenie w kategoriach tego podziału na różne regiony na, a później, gdy rozwinęły się państwa narodowe to państwo narodowe w tym kluczowym aktorem tego systemu kapitalistycznego nie chcę państwa męczyć niejaka Maria z oddziałem rzeczy tego systemu, ale pamiętajmy, że to nie są jakieś metafizyczne rozważania filozofa, choć bez wątpienia czerpie także klasycznych koncepcji filozoficznych czy historiozoficznej nasza szkoła nadal jest niezwykle ważnym źródłem dla Oleskiej na, ale też bardzo bezpieczna znaczy jak np. stwierdzić dziś, które państwa są państwami centralnymi, które pół peryferyjnym jak te peryferyjnych to zresztą widać ten paradoks, bo apelował, żeby myśleć w kategoriach regionów, ale ze względu choćby na statystyki międzynarodowe to czasami musimy się skupić na państwa jako jednostce po prostu patrząc na handel międzynarodowy na strukturę tego handlu Międzynarodowego państwa centralne eksportują produkty wysoko przetworzone kapitałochłonne, czyli takie związane z najnowszymi technologiami, które no wymagają tak powiem od opłaty w produkt tak pół przetworzonych surowca znacznie większym stopniu te państwa peryferyjne głównie eksportują właśnie surowce na eksporcie ludzi także złota na emigracja zarobkowa to jest przez dostarczanie osób, które pracują za niskie stawki, które nie mają wielkich oczekiwań związanych z FK sprawami pracowniczymi, a te kraje pupę fajne są pośrodku zaś są na tyle rozwinięte, żeby przyjąć ten przemysł, które już nie jest najbardziej dochodowy, który jest w stanie państwo centralne sprzedać w postaci licencji pomysłów i t d . jest infrastruktura są wykształceni ludzie jest kultura pracy, ale zarazem właśnie musi kupować najnowsze technologie z tych państ w centralnych i o ile pierwotnie tani de landy były tym centralnym obszarem tak później te tereny centralne się przesuwały, więc jest koncepcja bardzo dynamiczna i od tego wieku długiego wieku szesnastego do dziś zmieniały się centa to były oczywiście nowe centra gospodarcze, ale zarazem to były pewne państwa demoniczne analiz to właśnie te to absolutna dominacja 1 państwa to zawsze okres krótki, ale taki widowiskowy zwłaszcza, gdy patrzymy na tę historię powierzchniową taką, która zwykle w naszych polskich podręcznikach jest obecna no i w przypadku historii dotychczasowej to były 3 w zasadzie takie okresy hegemonii państwa na pierwszy to wiek siedemnasty, kiedy właśnie zlicza Zjednoczone prowincje Niderlandów panowały później w środku dziewiętnastego wieku wielka Brytania na wejście pół wieku dwudziestego stany Zjednoczone przesuwanie się tych centrów związane nie jakąś decyzją 1 drugiego polityka, ale takimi Makowski opowie mi procesami gospodarczymi zawsze związane z kryzysem z głębokim kryzysem i wg Oleskiej na do lat sześćdziesiątych mieliśmy do czynienia z tą bezdyskusyjną hegemonia Stanów zjednoczonych tu akurat widać, że pozycja gospodarcza ściśle powiązana z pozycją polityczną od tego czasu mamy do czynienia z narastającym kryzysem, który nie znana z tego rozwiązania i stąd Molesty nieustannie podkreślał, że te takie doraźne kryzys na świat kryzys finansowy kryzys na rynkach kredytowych wynajmu mieszkań tak dalej tak dalej to są wszystko tylko takie drobne przebłyski, bo mamy do czynienia z bardzo głębokim strukturalnym kryzysem mówi się o Olsztynie to jest 1 z pierwszych myślicieli, który opisał globalizację, zanim ona jeszcze na dobre zaczęła czy to, dlatego że zaproponował tego rodzaju nazwijmy to holistyczne sposób myślenia o rzeczywistości społecznej światowej, odrzucając takie popularne podziały na 0102. trzeci świat czy jakichś innych powodów to bardzo ciekawe pytanie to zresztą pozwala odwołać się też do biografii naukowej Molesty na, bo zaczynał od studiów nad efekt właśnie ze z tą 1 z ważnych źródeł jego to jest tzw . to jest zależności to m. in . w krajach Ameryki Łacińskiej ta koncepcja rozwijała, kiedy twierdzono, że właśnie nie mogą te państwa wybić się na wysokie pozycje gospodarcze boiska, gdyby międzynarodowy podział pracy i międzynarodowy wyzysk w tym związane, więc to jest ważne źródło jego koncepcji w tym podziale na kraje centralne peryferyjne peryferyjne to on tego nie ukrywał zresztą natomiast tutaj też odrzucenie takich prostych po modernizacji czy prostych toru globalizacji zwróćmy uwagę, że ten system świat kapitalistyczny wieku szesnastego nie systemy światowym on się stopniowo w kolejnych wiekach rozszerzą inkorporuje on często na drodze wojny przemoc, a nawet ludobójstwa inne regiony czy dopiero czasem imperium osmańskie zostało włączone w ten w tym kapitalizm, czyli kapitalistyczną gospodarkę świat dzisiaj oczywiście ten system kapitalizm jest systemem światowym, ale kluczowe to jest tutaj to, że to jest system świat bez wątpienia dla niego mieliśmy do czynienia w tym historycznym rozwoju z istnieniem PSL i w ramach tego systemu w ramach kapitalizmu na przypominam Polska wieku szesnastym, ale także mieliśmy do czynienia z terenami zewnętrznymi, które mogły się mieć bardzo dobrze na, gdzie nasza stopa życia mogła być wysoka jak na oczywiście ówczesne standardy i t d . tak dalej, ale w pewnym momencie one były inkorporowane włączane w ten ten kapitalizm to niebyły części pokojowe proces, a oczywiście to niebyła tylko przemoc, ponieważ to zawsze istniała taka pokusa, aby lokalne elity lokalna arystokracja przejmowały te zasady gospodarowania podkreślmy jeszcze akumulacja kapitału to jest podstawowy podstawowa idea kapitalizm właśnie o tym, chciał, żebyśmy tarasów powiedzieli za moment albo teraz jeśli jeśli możesz, jakie są konsekwencje co to znaczy akumulacja kapitału, z czym to się wiąże, jakie to ma skutki no to w no ja wiem, że rozmowy są rozległe kontakty ale jakby to się dało tak scharakteryzowane dla osób, które powiedzmy słyszą takie określanie akumulację kapitału kojarzy im się jakoś oczywiście z Karolem Marksem no ale ale taką wiedzą dokładnie, czyli pana są tutaj oczywiście jest kluczowym w ogóle klasycy ekonomii natomiast ważne jest to, że kapitał to nie są po prostu pieniądz gospodarka oparta na wymianie Towarowej jakieś formy pieniądza istniał od starożytności na długo przed narodzinami kapitalizmu była istniał także pojęcie to za realizację, czyli właśnie jakiegoś gromadzenia bogactwa to mogła być skrzynia z kosztownościami albo inne formy i to były często bardzo rozwinięte formy wymiany wystarczy spojrzeć tu zresztą krytycy, ale inaczej widzą, jaki w ogóle także szkoły analityk procenty etycznych badaczy cię widzą, że istniał wcześniej taki bliskowschodni czy azjatycki system świat, który był bardzo rozwinięty, kiedy Europa to był tylko taki brudny, bo już bez łaźni czy Pele, który nie bardzo miał oferować stąd przecież przez długi czas Europa eksportowała niewolników do właśnie tego bardzo rozwiniętego bogatego świata azjatyckiego stąd właśnie się między nim podkreśla, że rozwój tych włoskich miast państw był oparty na tym, że oni przewozili tych niewolników choćby do Egiptu, ale wracając do akumulacji kapitału w pewnym momencie oczywiście te związane z coraz bardziej rozwijająca się infrastrukturą finansową, ale także komunikacyjną i t d. okazuje się, że kluczowe jest to, żeby mieć kapitał, a więc to bogactwo, którego można użyć do pomnażania kapitału celem staje się nie to, żeby sprowadzić określony produktowa, żeby świadczyć jakąś usługę ale, żeby coś więcej tego bogactwa, żeby akumulować kapitał nieważne w jaki sposób nieważne czy handluje przeprawami przyprawami nieważne czy handluje ludźmi nieważne czy wynajduje nowe sposoby produkowania, które okazują rewelacyjne ludzie chcą kupować moje produkty najważniejsze akumulację kapitału i przerzucam się z 1 dziedziny na drugą po to, żeby jak najwięcej tego bogactwa mieć, ale takiego można prosić abstrakcyjnego w tym sensie, że ten kapitał może być nieustannie używany w kolejnych inwestycjach i co ważne dla Oleskiej na torze ten kapitalizm ma charakter rabunkowy to znaczy ta nieskończona nieustająca akumulacja kapitału, bo nie ma jakiegoś poziomu satysfakcjonującego aktorzy w ramach kapitalizmu on się w historii zmieniali na początku to po prostu byli np. arystokraci, którzy zabijali się byli odważni, zwłaszcza w drodze trzeci synowie zaczyna handlować bogacić się dopiąć czasem mieliśmy do czynienia z tą burżuazję opisywaną przez maksa oni mają te apetyty no ogromne no i skończy trzeba to bogactwo dbać stąd właśnie to co pisał choćby Max klasyczni ekonomiści zawłaszczanie wartości rynkowej prac ten pomysł Marksa to właśnie pojęcie wyzysku polegało na tym że, gdyby robotnik pracuje więcej niż dostaje za to pensji stąd się część jego pracy jak gdyby zawłaszcza wiem, że to brzmi poetycko punktualny liberalizmu, o czym zresztą samo, ale nieważne to, ale jednak, więc praca z drugiej strony środowisko czy można rozszerzać eksploatację na nowe obszary wycinać puszcze wydobywać kolejne złoża wylewać ścieki bez ograniczeń rabunek środowiska ograniczanie potrzeb społecznych w ramach państw narodowych i t d. tak dla to jest powodem tego fundamentalnego zadowoleni oczywiście kryzysu kapitalizmu obecnie ktoś zaczął właśnie 10 latach siedemdziesiątych to, że zaczynały się wyczerpywać te źródła akumulacji kapitału środowisko coraz bardziej obciążone zniszczone teraz, zwłaszcza rozmawialiśmy tydzień temu o tak posta pokaże psa klimatycznych mogą państwo was słuchać rzeczywiście jest taką konsekwencją tej rozmowy aplikacja albo na stronie internetowej toku wszystko jest nagrane można słuchać spisane będą czynne rozmowy właśnie jeśli chodzi o pracę no właśnie urbanizacja wyczerpywanie się zasobów takiej biednej niewykształcone siły roboczej na wsi ogranicza też ten wzrost nawet w Chinach widać prawda, gdzie tam wydawało się, że te zasoby takich prostych Chińczyków, którzy przyjadą do miast do fabryki będą bez praw pracowniczych w fatalnych warunkach pracowali to się też zaczyna wyczerpywać taki takie proste źródło wzrostu rosną często oczekiwania obywateli państ w narodowych jest tym sensie jest napięcie między oczekiwaniem niskich podatków, a no właśnie takimi postulatami ca lepiej wykształconych pracowników to jest źródłem tego fundamentalnego kryzysu wedle samego leszcza lina na, zwłaszcza ten brudny sekret kapitalizmu czyni eksploatacja środowiska, bo tu też widać to zasady efektów systemowych w tym momencie szkody środowiskowe nie są tylko pożary w Ameryce Południowej to nie są już tylko wysychające rzeki jeziora czy to w Azji środkowej czy na bliskim Wschodzie, ale w tym momencie mamy efekty globalne, które dotyczą każdego elementu systemu w tym Polski jako dodajmy kraju pół peryferyjnego dzisiaj to myślenie takie bez wątpienia bardzo można powiedzieć krytyczne ono właśnie pokazuje także jak niestabilnej sytuacji się znajdujemy pomówmy teraz może chwilę o tym co już jakoś zamarkował też wcześniej mówiąc na samym początku o tym, że wolę z tym to jest człowiek, który nabył zaangażowany w sprawy społeczno-polityczne był nie tylko badaczem, który przygląda się im w sposób bezstronny nazwijmy to oczywiście wychodzących już na modelu teoretycznego w ale ale ale, zachowując ten rodzaj dystansu kogoś, kto przede wszystkim zajmuje się teoretyczną analizą to był też czek bezpośrednio zaangażowane sympatyzujące z ruchem alterglobalistów snem taki trochę enfant terrible środowiska akademickiego chyba on cząstki w stanach Zjednoczonych są takie 2 postacie bardzo charakterystyczne zresztą w podobnym wieku skądinąd no właśnie i obaj wybitni uczeni i obaj wybitni przy tym uczelni tak przy czym od razu dodajmy, że małoletni to nie był jakiś taki klasyczny komunista rewolucjonista, bo jeżeli już uruchamiamy to myślenie systemowe na to niestety widzimy, że od indywidualnych decyzji albo niewiele zależy albo zależy w krótkim okresie albo tak naprawdę nic nie zależy i problem polega na tym, że w momencie, kiedy dochodzi do tego strukturalnego kryzysu w czasach tego żyjemy dla Oleskiej na tą pojawia się taka, a taki moment bisów lokacji jak to mówił, ale z tym brzmi dziwnie, ale on to zaczerpnął zresztą tak naprawdę nauk przyrodniczych był zafascynowany 1 z noblistą z chemii, ale to już nie rozwijajmy każdy Tabisz alokacja w uproszczeniu, jaką podkreślał, że to oznacza że, nawiązując do matematyki zresztą, że dla naukowca to oznacza 2 rozwiązania tego co z tego samego równania prawda, czyli jest to jakaś nieprzewidywalności generalnie w tym pojęciu informacji o niego chodziło o to, że system może pójść w różnych kierunkach nie ma determinizmu w ramach reguł systemowych, które pozwalają wyjaśnić taki właśnie element chaosu takiego chaosu deterministycznego się tutaj pojawia i tu rośnie wtedy znaczenie także ruchów społecznych zresztą czucia dołożyć jeszcze jedno pojęcie, o którym w ogóle nie mówiliśmy go kultura znaczy dla wolę ścina co też nawiązuje do tego pojęcia świata w tym jego fundamentalnym ujęciu nie jest ważne tylko po prostu taki proces ekonomicznie jakiś determinizm ekonomiczny różne różne ważne świadomość, ale ta świadomość związana choćby ze taką globalną kulturę właśnie go kulturą, w której niektóre podziały są tak naprawdę mało znaczący w jego przypadku absolutnie kluczowym Fundacja innym wydarzeniem była wielka rewolucja francuska ona ufundowała nowoczesną ego kultury oczywiście liberalną i t d . i w ramach tego kultu zaczęły się rozwijać różne orientacje konserwatywna także lewicowa, ale ważne jest to, że one fundamentalnie nie podważały reguł tego systemu dopiero wg niego sześćdziesiąty ósmy rok 1968, gdyby rozpoczął proces tworzenia takiej alternatywnej kultury w ramach, której można zakwestionować podstawowe założenia tego systemu kapitalistycznego tu zresztą te czynniki świadomością owe zgodnie z taką tradycją też można powiedzieć rencista składa do zera Gramsciego i t d. są ważne, bo dla niego np. zarówno teorię Universal w styczniu, jaki anty Universal styczne są właśnie usługowe są takimi sposobami kierowania ludźmi, żeby nie wiem wydawało im się, że są wolni mogą robić co chcą tak naprawdę podążali zgodnie z regułami systemu, bo te moje uniwersalizm etyczne związane właśnie z prawami człowieka obywatela tym, że to kompetencje powinny decydować o tym, że ktoś zostaje pracownikiem korporacji, a nie kolor skóry czy czy pochodzenie bardzo zacnej tak, ale dla niego to jest taka metoda optymalizacji rekrutacji rekrutacji kart średniego wyższego szczebla to zapewnia, że w skali globalnej mamy do czynienia z przepływami tych dobrze przygotowanych świetnych pracowników no dobrze, a co z tymi koncepcjami teoriami anty Universal w styczniu mi seksizm rasizm i t d . on też wg polecenia są usługą w jaki sposób nie wyłączając systemu, bo kogo teraz można w ogóle wyłączyć system jest też globalne on raczej włączają te wyróżnione warstwy grupy do właśnie swe podporządkowany czy włączy się taką osobę jako np. Roma, kto jest taką etno pod klasą i wobec niego nic nie oczekujemy jego możemy nawet trzymać na zasiłkach czy 500 plus, ale wiemy, że nie musimy go włączać do celowych kluczowych procesów ekonomicznych to oczywiście zapewnia pewien spokój obywatelom i to pozwala zarządzać nimi loczki tacy włączenie wyłączeni są niezwykle ważni no także jako zasoby taniej nie wykwalifikowanej siły roboczej tu wracamy znowu do kwestii państwa Narodowego na czele analiza w kategoriach państwa Narodowego jest niezwykle ważna dla Olesna po pierwsze, sama koncepcja narodu to znowu tego kultura od wielkiej rewolucji francuskiej, która na początku pamiętajmy idea narodu była bardzo ekskluzywna sieć Demokratycznej tak dalej czasem doprowadziła do oszacowania ludzkości na ataki wspólnoty, które na co n p . umożliwiają umożliwiają legitymizowanie działań kapitalistów w ramach naszego państwa jak gdyby kosztem innych państ w na takiej zasadzie polscy robotnicy najemni nie będą się solidaryzowali Chińczykami ważne, że to u nas jest lepiej niż oni może ja mam źle może na ośmiorniczki mnie nie stać, ale ci Chińczycy mają gorzej i to brzmi paskudnie to zupełnie zrozumiałe także dla psychologów społecznych legitymizowanie systemu nierówności, ale państwo jest o wiele bardziej potrzebne kapitalistą włączono zapewnia ona zapewnia np. przyjmowanie różnych kosztów państwo zapewniające rozwój utrzymanie infrastruktury, gdyby znacznie więcej kosztów ponosi niż kapitaliści mają zysków z tego, że mogą właśnie jeździć autostradami korzystać z światłowodowej, czego tam jeszcze państwo dba o to, żeby nie było wolnego rynku brzmi to dziwnie, ale wolę i podkreślał, że kapitaliści wcale nie chcą wolnego rynku takiego oczywiście idealnego wolnego Reda, gdzie tu naprawdę jest wolnym rynkiem tak zresztą właśnie wg niego to w ogóle jest oddychanie do zrealizowania, ale tak naprawdę zapewnia różne monopole Quazi monopole system patentowy utrzymuje, a to pozwana poprzez wsparcie państwa dla rodzimych kapitalistów znowu lepsza akumulacja kapitału i t d. tak, ale my o tym, że państwo zapewnia porządek, więc w tym sensie jest niezbędne takim najbardziej podstawowym sensie no to znowu wracamy do tego, że to co się dzieje w państwie, nawet jeżeli wydawałoby się bardzo odległa takich megatrendów jakiś procesów gospodarczych w skali światowej jest niezwykle ważne, bo właśnie trzyma ludzi odpowiednich miejscach ci, którzy mają być mobilni są mobilni ci, którzy mają siedzieć na swoim miejscu się na swoim miejscu w tym sensie zupełnie inaczej niż to było Maxa dla Oleskiej na państwo narodowe jest niezwykle ważnym elementem stabilizującym system i właśnie zapewniającym taką akumulację kapitału na rodzimym producentom to jest jeszcze, jeżeli chodzi o wersji na niezwykłe, że on w zasadzie do ostatniej chwili pozostał takim aktywnym publicystą aktywnym komentatorem rzeczywistości prowadził bloga na jest strona jego i Wallerstein po prostu kropkę com tak jest adres tej strony, na której on regularnie zamieszczał komentarze dotyczące najważniejszych wydarzeń polityki światowej kultury światowej ostatni wpis to jest PiS 1 lipca 2019 roku komentarz nr 500 on skądinąd pisze tam w tym komentarzu, że tak sobie kiedyś postanowił, że będzie 500 wpisów i koniec i właśnie niniejszym kończy za koń kończy to wprowadzenie tego bloga czy aktualizowania bloga dys jest WNT gdyż, gdyby ginę tak się nazywa ten jego wpis ostatni powiada w nim, że ono nic nie trwa wiecznie i nie będzie już więcej tych komentarzy zamieszcza także, dlatego że po prostu nie jest w stanie tego robić chorował był już człowiekiem bardzo wiekowym no i to jest niesamowite, kiedy kiedyś coś takiego czyta, kiedy mamy do czynienia z szykiem no właśnie do ostatniej chwili bardzo aktywnym, który zarazem świadomie stawia kropkę, jeżeli chodzi o swoją twórczość swoje zaangażowanie aktywność taką publicystyczną badawczą niesamowitą auto to można po bardzo estetyczne tak poczekajmy aż będą usługi, które właśnie po naszej śmierci będą publikowały jak jakiś ładny posty domagających się, że już takie sprawy zaczynają usługi pewnie tak, ale można powiedzieć, że dla naukowców niestety oferty tak rozwiniętej nie ma bez wątpienia ten był szykowany powszechnie ten wpis choćby na Facebooku, gdy informacja jego śmierci się szerzyła tak ja powiem od razu dla mnie Andów wszystkim wartościowym, a miały tak w ogóle się zamknąć bezpośrednio, kiedy osobiście zrobić uznałem zresztą dodajmy, że w Polsce wiele osób korzystało z jego jego koncepcji korzysta z jego koncepcji zresztą także jeździło do niego odwiedzić go do Stanów zjednoczonych, więc zapuścił tutaj korzenie jest wiele ciekawych projektów, które wyrosły na choćby te analizy nie wiem gospodarki Folwarcznej taki PSL inności Polski tak dalej to one cierpią często nie zawsze oczywiście wiele boleści na no ale dodajmy od razu, że wolę z Chin też wiele czerpał z polskich socjologów historycznych historyków gospodarczych choćby Marian mało list czy Witold kula to są autorzy, zwłaszcza mają mało Wisty cytowani choćby w pierwszym tomie tego jego w fundamentalnego dzieła o nowoczesnym systemie świecie, więc to ich rozpoznanie tych no jednak jakby nie patrzeć marksistowskich historyków gospodarczych dostarczyły mu argumentów, żeby opisać tą gospodarka folwarczna tą wspólną paść pańszczyzny jako część tego kapitalizmu, więc na pewno jest to też auto gazu mówi z dochody USA nie kto jest i był wykorzystywany do bardzo różnych celów, ale dla mnie wszystkim niezwykle wartościowym socjologiem historycznym niezwykle interesującym badaczem, a już taką estymą darzę też jego bieżących komentarzy aktywności politycznej nie, dlatego że nie mam zupełnie inną orientację tylko po prostu tej było często widać takie publicystyczne wzmożenie to zamknięcie w tej do ważności, czego unikało swojej koncepcji no właśnie, pokazując w praktyce to oczyszczenie jego pomysł, że nie ma czegoś takiego jednorodny czas historyczny, który płynie zawsze tak samo to właśnie między nimi ze szkoły Annales wziął tę koncepcję czasów historycznych różnych poziomów historycznych różnym tempie przypomnijmy, że tam jest historia wydarzenia owa powierzchniowa taktu niestety najczęściej jest choćby w Polskiej szkole nauczana czy daty traktatów bite w panowania królów tak dalej tak dalej, ale to biegnie bardzo szybko, ale tak naprawdę najmniej znaczące pod tym wolniejszy czas to jest czas cykli anty cykli całej tej koniunktury gospodarczej on już biegnie znacznie wolniej, ale oczywiście jest relatywnie jeszcze szybki wobec tego czasu najgłębszego to obywatel mówił o długim trwaniu termin bardzo modne zresztą tu przyjmował tę koncepcję kwestię czy gdzieś pod tym wszystkim widzimy właśnie ten najwolniejszy czas, gdzie mimo tej zmienności społeczno-politycznej widzimy stabilność widzimy właśnie niezmienność pewnych fundamentalnych reguł burdel na świat pokazywał to na przykładzie szlaków komunikacyjnych tak dalej ule spina to jest wyrażane czasami bardzo technicznymi ujęciami też samego pisała cyklach fundacje, ale to już nie męczymy naszych słuchaczy ważny jest to, że zamknięcie się w tej teraźniejszości w tym szybkim biegu polityki czasami oślepia badacza, więc on był niezwykle przenikliwe, gdy właśnie mozolnie przez lata pisał to swoje fundamentalne 4 tomowe dzieło o systemie świecie, ale w tej bieżących komentarzach, które zamieszczą na blogu czasami myślę, że był dość pospieszne, choć dodajmy, że ten jego krytycyzm zawarte w tych komentarzach toczy się ściśle nawiązywał do samego końca znowu coś co go łączy wciąż kim dziecko właśnie aktywne zaangażowanie, ale też ta komentator ska pasja zamiłowanie do bieżącej polityki no i powinny radykalizm sądów, bo to też jest coś co i cząstki i wolę stron ludzie już naprawdę w wieku zaawansowanym zachowali także to jest też podobnej w sumie to na pewno tu zresztą w ogóle amerykańskie tradycje takich pamfletów takiego społecznego radykalizmu intelektualistów mają znaczenie o Donaldzie Trumpie jest bardzo dużo ma tak na blogu rzeczywiście nie tonie entuzjastycznym rad na pewno też zapisał jak najbardziej jest jakby wpisuje się n p . z tą fundamentalną jak lot diagnozę strukturalnego kryzysu kapitalizmu identyfikacji, ale czy te bieżące oceny zawsze były trafne na to można, by polemizować, ale nie w tym wartość ule z Chin zresztą wspomniałeś o tym, żeby takim też ważnym autorem dla ruchu alterglobalistów czy pamiętajmy, że alter globaliści to nie anty globaliści woła znaczy nawet jeśli on uważa, że rozwiązaniem jest odrzucenie tych reguł kapitalistycznych, a więc jakaś forma globalnego socjalizmu brzmi strasznie znowu w straży, ale się po dwudziestej trzeciej, ale to można to nie tłumaczy znaczy oni uważał, że możliwe jest po prostu taka rewolucja komunistyczna jak to opisywał Max sięga rocznie one raczej tutaj mówił, owszem, rewolucyjnej zmianie właśnie, dlatego że mamy choćby do trzynastym w tym nikt z tym kryzysem strukturalnym i tymi informacjami, ale jednak pewnych rzeczy zmienić się nie da jak będzie w uproszczeniu taki tak taka globalna kontrola choćby nad nad tymi żywiołami, które te zniszczą świat no choćby jak żywioł kapitalizmu zorientowanego wokół giełdy właśnie rynki finansowe derywaty pochodne już fizycy, którzy wcześniej zajmowali się nowi w pracowali w przemyśle kosmicznym muszą się zmagać z tymi narzędziami finansowymi to jak gdyby pochłania była Kubą kolejne źródło akumulacji kapitału zeszło dodajmy, że ta reorganizacja kapitalizmu wokół giełdy nastąpiła na początku lat osiemdziesiątych była ściśle związana z upłynnieniem dolara no i w tym momencie, jakby zapanowanie nad tym pozwoli nam jakoś przezwyciężyć tą immanentną kryzysowe kapitalizm stąd alk alterglobalistów czy pomysły np. opodatkowania zysków kapitałowych tak dalej i t d . dla niego wyjście na ulice nie wiem wieszanie Boże już na lata jak tak naprawdę nic nie zmieniło to co mówiliśmy wcześniej tak przez rzeczy tutaj swoboda decyzji skuteczności zwykłych ludzi, ale także polityków w takim ujęciu systemowym jest naprawdę niewielka czy to ludzkość musiałaby się zdecydować, a wiadomo, że to jest związane z istnieniem ruchu wzbudzanie świadomości z aktywnością rządów z aktywnością korporacji tak, ale tutaj nie ma prostej ścieżki dlaczego, bo właśnie mamy do czynienia z tą informacją, gdzie nie ma takich twardych reguł systemowych, które zdecydują o rozwiązaniu to rozwiązanie to trochę zależy właśnie takiego społecznego chaosu tak przynajmniej dwuletnim opisywał no tak cóż odsyłamy państwa generalnie na stronę internetową Kolastyna tam jest też sporo jego artykułów po prostu takich bardziej rozbudowanych mniej doraźnych no i całe ogromne źródło tekstów jego książek i i całego tego intelektualnego dziedzictwa potężnego które, które pozostawił są też jego książki po Polska jak równy dzieło zostało przetłumaczone to zresztą dość typowe dla polskiego peryferyjnych ślizga się zgadza wszystko zgadza można powiedzieć nastawiają drogą to, nawet jeżeli chodzi o sprzedaż używanej odzieży ktoś wykorzystał wolności, żeby właśnie opisać jak to niewielu my z Zachodu sprowadzamy odzież używaną, które sprzedawana, a nasza 10 na Wschodzie sprzedawana, więc to naprawdę jest bardzo bezpieczne jest są też pewne prace Oleskiej na po polsku, ale jeżeli ktoś byłby zainteresowany to jest przetłumaczono na język Polski taka książka analiza systemów światów wprowadzenie i to samo oleski napisał jako właśnie takie krótkie jak na niego i proste jak na niego wprowadzenie tego konceptu wydawnictwo dialog wydało wydawnictwo dialog zresztą to był też można poczynić tłumaczeniu może po to, by przekład Katarzyna Gawlik czy Marcin Stanowski, ale ważny jest też to, że przedmowa mać Marcina Stanowskiego i Przemysława Wielgosz, którzy właśnie mieli zasługi m. in. przybliżaniu Polakom kwestii na tu jest bardzo dobry też wstęp ta książka ukazała się wydawnictwo akademickie dialog 2007 roku koleje do kupienia bez problemu bez wątpienia jest to bardzo dobry pierwszy krok i pamiętajmy, że to co jest siłą Molesty NATO to rząd daje pewne narzędzie pewne koncepcje, ale także świetnie daje aplikować do bardzo konkretnych Anna, gdzie można mówić twardo sprawdzam i po prostu dane pokazują, że jakieś mierze miała rację stąd nie tylko do takiej twardej produkcji podzespołów komputerów leków można odnieść te analizy systemowe, ale także do rynku nauki, ale także do do ideologii to się robi te analizy nie wiem PSL inności Polski poprzez opis inteligencji czy poprzez opis nauki to bez wątpienia jest także obszar, gdzie widać siłę tego podejścia, nawet jeżeli ktoś poleci nam się nie zgadzał to bez wątpienia jest to taka koncepcja, którą warto się zapoznać choćby po to, żeby przez, zwyciężając ją być silniejszym i mierzyć ze współczesnym światem, który bez wątpienia może nie tak jak to wolność napisał, ale jest niestety pogrążone w takim strukturalnym kryzysie BiT wi -fi lokacji się rozwijają, gdzie zajdziemy nie wiemy oby to niebyła ta postać lokali przetłumaczyć na akty rozmawialiśmy tydzień, ale tak dobrze się na tym znasz na pewno doskonale sobie w tym post apokaliptycznym świecie poradzisz, a może nawet będzie dla nas przewodnikiem swoistym to, że wszyscy umrzemy jest pewne, aby to również okoliczność tak, że bardzo dziękuję prof. Lech Nijakowski dziękuję bardzo dziękuję Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego państwo też dziękuję kończymy ten wieczór Radia TOK FM przygotowała ten program Karolina Kaczyńska wydawał się pan marszałek realizował Daniel Kowalewski nazwę Tomasz Stawiszyński dobrej nocy do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. W aplikacji mobilnej i na stronie. Z pakietem "Aplikacja i WWW" podcasty TOK FM zawsze pod ręką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA