REKLAMA

Czy ekonomia wyciągnęła wnioski z kryzysu 2008 roku? Podcast Sroczyńskiego

Data emisji:
2019-09-03 20:00
Audycja:
Audycja internetowa tokfm.pl
Prowadzący:
Czas trwania:
55:30 min.
Udostępnij:

Konsekwencje kryzysu, jaki miał miejsce w 2008 roku można wymienić w punktach. Przez naukowców zostały one dogłębnie przeanalizowane, pytanie jednak: jakie te analizy mają praktyczne zastosowanie, co od naukowców już mniej zależy. Na ile, na ewentualny kolejny kryzys, są gotowe np. banki? Przy okazji: co to są kontrcykliczne bufory kapitałowe i efekt mnożnikowy kreacji pieniądza?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

już po dwudziestej Bartosz Dąbrowski dobry wieczór zapraszamy kolejne spotkanie spotka tam tokfm PL pretekst do tego spotkania jest taki, że od przyszłego tygodnia ruszamy z nowym sezonem podcastów tokfm PL pojawił się tytuł już dobrze państwu znane tak jak np. cotygodniowe podsumowanie roku nasze wewnętrzne konflikty Panoptykon 40 magazyn miasta czy Lechistan pojawią się też zupełnie nowe produkcje takie, których jeszcze nie było, jakie to będą konkretnie to jeszcze Rozwiń » zachował w tajemnicy wszystko zacznie się wyjaśnić od przyszłego tygodnia natomiast w tym tygodniu słuchamy jeszcze czasem premierowych tak jak to było wczoraj, a czasem archiwalnych podcastów tokfm PL takich, które na co dzień można znaleźć jedynie na tokfm PL w naszej aplikacji mobilnej dziś odcinek podcastu, który ukazywał się w poprzednim sezonie każdy wtorek dziś mamy wtorek no, więc wszystko, by się zgadzało tokfm PL poleca audycja internetowa portalu Radia TOK FM to jest audycja ekonomia chwilę do państwa Grzegorz Sroczyński odkrywamy jak co tydzień nowe zjawiska wykona min wymyśli nowe prądy, które po kryzysie, zwłaszcza absolutnie wywróciły niektóre stare teorie na nic c, a dziś naszym gościem jest dr po raz kolejny dr Wojciech Paczos makro ekonomista z Cardiff University i grupy eksperckiej dobrobyt na pokolenia witam pana dzień dobry panie redaktorzy dzień dobry państwu właśnie o tym, chciałem porozmawiać czy ekonomia wyciągnęła wnioski z kryzysu 2008 roku co w ciągu tych osób ostatnich 10 lat tak najbardziej w nauce ekonomii zmienił chiński rozmawia o nowych myślę i nurtach wykonał, które w dyskursie publicznym w Polsce są niemal nieobecne, bo w sprawach gospodarczych wciąż rozmawia się u nas mówi językiem neoliberalizmu ekonomia się czy ekonomia wyciągnęła wnioski z kryzysu 2008 roku i co w ciągu tych osób ostatnich 10 lat tak najbardziej w nauce ekonomii zmieniło nauczyliśmy się bardzo bardzo dużo z tego kryzysu wyciągnęliśmy ogromną ilość wniosków i to jest pozyty w negatyw jest taki, że jeszcze nie do końca nauczyliśmy się jak komunikować zawierać w podręcznikach i rozmawiać z decydentami na temat tego co wiemy, czyli w skrócie ekonomiści są już dalej decydenci politycy eksperci również część ekspertów, którzy chodzą po mediach są cały czas to rozwój dotyczy całej Europy nie tylko Polski co do świata całego świata są i są gdzieś 3 kroki 3 kroki do z tych tak przy czym jest to naturalny proces, który można porównać trochę do takiego padającego deszczu, które potem gdzieś tam 300 przez ziemię przez skały się, że przeciska filtruje i jak potem z tego wybija jakieś nowe źródło dane związani to nowe odbyło się lądowanie, zanim dojdzie, zanim nowe źródła wybija też chwile chwilę czasu musi minąć w perspektywie, porównując do wielkiego kryzysu z lat trzydziestych ten proces idzie dużo szybciej dzisiaj to pocieszająca powiedzmy w takim razie, jakie są te główna rzecz od czego by pan zaczął taką odpowiedź na pytanie co najbardziej zmieniła się ekonomi pierwsza rzecz, której się nauczyliśmy to jest istotność sektora finansowego i to nazywamy ekonomi w tej chwili problemem stabilności finansowej 10 lat temu 20 lat temu nie mieliśmy ekonomistów, którzy by opisywali jako tacy, którzy zajmują się zawodowo naukowo zajmują się stabilnością finansową w tej chwili, jakby jest dobrze zdefiniowała koncepcja i faktycznie tym zajmujemy już nie tylko w murach Akademii, ale to się bardzo szybko przelał łączy czy zaraziło banki centralne bank centralny teraz też mają nie tylko ludzi od tego, ale wręcz mają wpisaną stabilność finansową to największe banki centralne mają wpisaną stabilność finansową swojego mandatu, czyli to co mają robić to się nie tylko stabilność cenowa jest aktualne wspieranie polityki gospodarczej rządu w sensie pełnego zatrudnienia, ale tym drugim najważniejszym celem postawił gości cenowe jest stabilność finansowa tak duże osiągnięcia, która w, które mamy, które jest duża lekcja którą, którą odrobiliśmy po kryzysie musimy patrzeć na to co się dzieje z sektorem finansowym, ale stabilność finansowa to brzmi, jakby chodziło o to, żeby znowu przekręcić budżet, który za duże wydatki socjalne i żeby właśnie pilnować, żeby nie było dużych wydatków socjalnych, żeby oszczędzać tak dalej, czyli znowu, że źle dla ludzi to to będzie również coś innego chronienie zupełnie ten to zupełnie nie odchodź chodzi o to, że cofnijmy się teraz do czasów przedkryzysowych i wtedy takim obowiązującą narracją intuicją którą, którą mieliśmy też jak wiedzą, bo ten stan wiedzy był taki było coś między takiego, żeby ważny jest sektor realny czy ważna jest inflacja ważne co się dzieje przedsiębiorstwa ważne to co się dzieje w gospodarstwach domowych ważne zatrudnienia i te rzeczy są dalej ważne oczywiście natomiast sektor finansowy zakup pochodną tego co się dzieje w prawdziwej gospodarce tej realnej nazwijmy to tak jakby w sektorze dóbr usług, czyli sektor finansowy można przeżyć jakoś tam przeźroczyste on nie kręci gospodarką taką pełni taką rolę rolę usługową i prezes 1 z wielu sektorów to gospodarka może dla sektorów o kraj jest większym sektorem społecznym sektor rynek ziemniaków czy jabłek, ale jest mniej więcej podobnym rynkiem działają tam prawa konkurencji i jak i tyle my powinniśmy na to patrzeć o tyle, o ile ten sektor duży ale jakby nie ma jakiś szczególnie istotnego większego znaczenia nie kręci tak jak pan redaktor powiedział gospodarką okazało się, że okazało się, że kręci, że pies macha czy ogon macha psem nie pies ogonem tak rolą sektora finansowego tak jak to rozumieliśmy rozumieliśmy przed kryzysem było na absorbować trudne słowo jak łagodzenia różnych zawirowań gospodarczych i tak takie było takiego przekonania, że jeśli są jakieś, jakie zawirowania gospodarcze to dzięki temu, że są jakieś tam, że są ze stopu pośrednictwo tych instytucji finansowych to to te zawirowania gospodarcze ogłosiły sposób łagodzić jeśli przyjdzie kryzys to to sektor finansowy jakoś sobie z nim poradzi nie zlikwiduje go, ale zmniejszy jego skutki okazało się, że stał się zupełnie odwrotnie nie tylko nie złagodził skutków, ale powiększy skutki, więc przypomnimy sobie co się działo w kryzysie zaczęło się od rynku mieszkaniowego w stanach Zjednoczonych i przez pierwszy pół roku może 3 kwartały było takie przekonania wśród decydentów, że jest to po prostu kryzys na rynku 1 z wielu, bo wiele takich rynków jako radna 1 się trasie kryzysowej, gdy nie ma większego znaczenia dla całości ćwiczenia nigdy nie dobrze kryzys jasna sprawa ale jakby to to jest jakiś tam punktowy problem ten rok okazał się nie punktowy, bo się rozlał ją rozlał podwójny po pierwsze, rozłoży na całą gospodarkę i ludzie stracili pracę i potracili majątki nie tylko w sektorze budowlanym, ale we wszystkich sektorach, a po drugie, rozlał się na cały świat i to te 2 ważne obserwacje, które potem były początkiem do do zrozumienia, jaką rolę pełni sektor finansowy jak powinniśmy na niego patrzeć co powinniśmy zacząć robić, bo zamiast złagodzić zamiast powstrzymać to to przelewanie to tak naprawdę rozkręcił i i wzmocnił problem no tak, ale przecież wszyscy narzekają właśnie, że te regulacje, które miały miejsce po kryzysie są niewystarczające, że w gruncie rzeczy sektor finansowy jest tak samo rozrośnięty jak był, że niewiele się zmieniło no tak tego tu nie zgodzę z tym ostatnim wnioskiem, że niewiele zmieniło, bo wygląda na to, że się zmieniło bardzo dużo w tym w tym sensie co robimy sektorem finansowym i jak na niego patrzymy pierwsza rzecz jest taka, że się okazało, że nie tylko właściwe obydwa sektory, o których mówiliśmy ten sektor mieszkaniowe i sektor finansowy są jakościowo inne niż pozostałe sektory gospodarki tras uwagę, dlaczego chodzi o to, że jeśli upadnie producent ziemniaków czy eksport jabłek to wolny rynek sobie z tym poradzi powstanie na jego miejsce nowe sportowe aby, który będzie robił lepiej taniej szybciej bardziej efektywnie w to to jest tak kreatywna destrukcja sią Petrowska dzięki temu rozwijamy też te produkty są coraz lepsze prawda lepszy gracz nowy gracz zastępuje starego gracza z mieszkaniami okazało się, że trochę inaczej z tym rynkiem nieruchomości, dlatego że firmy ludzie używają nieruchomości do zastawy kredytów nikt nie używa ziemniaków ani jabłek to zasta w kredytów i raz powstała mechanizm włączy się mechanizm pętli to znaczy, kiedy mój dom tanieje, bo jakiż był szok na rynku mieszkaniowym to zabezpieczenie mojego kredytu wartość tego zabezpieczenia spada i albo, choć banki mówi Okaj tras spłacić kredyt, bo ma coraz mniejsze zabezpieczenie ten kredyt jest coraz bardziej ryzykowne albo sam decyduje, że okres muszę coś z tym zrobić musi spłacić kredyt no to co muszę zrobić to musi szybko sprzedać dom np. na, ale to nie tylko ja wszyscy robią w ten sam zachowuje się w ten sam sposób i mamy zwiększoną podaż prawa rynkowe jest bardzo dużo domów na sprzedaż, więc ceny spadają, więc po fakcie pierwszej rundy jak powiedzmy niezależnym po prostu co się wydarzyło i spadła cena mieszkań ten efekt zaczyna się wzmacniać te mieszkania zaczną spadać coraz bardziej zaczną bankrutować na kredytach teraz wtedy wchodzą banki banki mają problem, bo kredyty są spłacane z coraz więcej kredytów niespłacanych i istnieje zagrożenie właściwie istnym występuje zagrożenie taki to się i to się zaczyna dziać, że banki zaczynają być niewypłacalny to znaczy, gdy ktoś zechce przyjść i poprosić o swoje oszczędności, które zostały złożone to oszczędność zostały wydane na kredyty okazuje się, że te kredyty niespłacane i nie ma z czego tych oszczędności wypłacić tych depozytów to może doprowadzić do paniki bankowej, kiedy wszyscy nagle w tej samej chwili ruszą oszczędne ruszą po oszczędności to sam i to a to nawet zdrowej gospodarce jeśli wszyscy i gazowym systemem bankowym, bo tak działają banki, że rzecz że, że tych oszczędności to nigdy niema tylko są tylko o kredyt, więc jest to, że zrozumieliśmy wreszcie, że te, że sektor mieszkaniowy i bankowe są jakościowo inne musimy się bardzo bardzo mocno przyglądać w jakim sensie zrozumieliśmy, że sektor kredytów hipotecznych i mieszkaniowy są elementem sektora finansowego można tak powiedzieć, że są, że są połączone, że to jest tak i zrozumieć, że uwagę, że występują występują te mechanizmy wzmocnienia mechanizmem tą nazwą komplikacji możemy to po prostu się efekty mnożnikowe nie chcę nadużywać tego słabe ekonomiści mają bardzo silne skojarzenia z takimi kibicowskimi efektami dźwiękowymi to trochę chodzi o coś innego to jest ten mechanizm spirali tak występuje mechanizm spirali i teraz co w związku z tym zrobią nam przed łódzkim bardzo silnie zwiększono regulację banków i kapitał bankowy Okoń w takim razie, żeby się to nie wydarzyło albo, żeby złagodzić tego skutki to banki muszą być bardziej odporne przed kryzysem kapitalizacja banków w wielkiej Brytanii, która bardzo miała bardzo mocne uderzenia szybko się wygrzebała z tego kryzysu akurat wyjątkowo szybko jak na jak europejskie kraje były na poziomie około 4 % całości aktywów czyli jakby to powiedzieć po po po stronie aktywów, czyli są te kredyty 4 % tych kredytów było, jakby zablokowany w kapitale okazało się też niewiele po jeśli będzie strat więcej niż 4 % to wtedy trzeba zacząć pokrywać się nie z własnego kapitału krótko pożycza Grzywacz z depozytów i wtedy zaczyna być występować ten problem niewypłacalności w tej chwili banki na całym świecie w wielkiej Brytanii również w Polsce mają tu kapitalizację 3 czterokrotnie wyższą znikają 10 powiedzieć dzień około 16 % dużo tak to już to jest dużo się dopiero jak 16 % kredytu walnie dopiero wtedy robi kłopot to jest bardzo duża stara się właściwie nawet w kryzysie poważnym kryzysie to aż aż tyle się nie tak nie da się zdarza to tyle się zdarzyło to tyle się nie zdarzyło w tym też w tym kryzysie poprzednim natomiast było dosyć bolesne, bo jak to przeprowadzić jak rozłożyć to czasowo jak i w jaki sposób sfinansować to były wyzwania, z którymi się mierzono jak w trakcie kryzysu, więc wiadomo, że dużo łatwiej dużo przyjemniej byłoby to tu rekapitalizacji banków przeprowadzić w trakcie, kiedy jest Górka cyklu, kiedy wszystkim się powodzi, a nie w środku wezwanie w środku kryzysu miasto to było dosyć bolesna rekapitalizacja i biegły wzbudzała wiele emocji, które jak najbardziej rozumiemy były to pieniądze podatników często które, które wędrowały do banków po to, żeby te banki były po prostu bardziej wytrzymałe argument był taki, że po prostu się banki nie będą wytrzymać podatnicy zapłacą jeszcze więcej jeśli ten kryzys nie skończy się zacznie rozkręcać dlatego trzeba warto go warto warto coś takiego zrobić natomiast to coś poza tym to co zrobiono to zwiększono przejrzystość banków i to bardzo ważne bardzo ważny postęp, bo bank centralny czy rząd nie musi do końca wiedzieć co tam spędzają producenta jabłek czy tego producenta ziemniaków jak tam jest z lewarowanych i ile ma jakich jakich aktywów, ale jak i pasywów okazał, że warto, żeby było wiadomo jak to jest jak to jest w bankach zaczęły się, żeby robić tzw. stress testów, czyli takie egzaminy dla banków banki muszą wysyłać do swojego regulatora czy czy do banku centralnego w Polsce też Wikana w NBP muszą wysłać sprawozdania i pokazywać jak sobie poradzą, gdyby coś wydarzyło taki scenariusz taki scenariusz tyle niewypłacalności tyle kredytów upadnie co wtedy zrobią ile mają kapitałowe sposób oraz jakie programy wprowadzone sprawca temat to strasznie narzekają, bo to jest po prostu, bo to kosztowne, bo to zajmuje czas, bo do tego trzeba nająć ludzi, żeby robili tak dalej, ale to transparentność prowadziliśmy, jakby to to wyszło wykonamy wyszło co od ekonomistów że, że banki dużo bardziej przejrzystej dużo lepiej widać z punktu widzenia regulatora co się w nich dzieje, a trzecia rzecz, którą zrobiono w przypadku sektora finansowego to jest to są tzw. cykliczna wymagania kapitałowe, czyli ten kapitał nie tylko zwiększono, ale również zdecydowano, że ten kapitał będzie się wahał Kurka z cyklu on będzie większy po to, żeby te banki były lepiej przygotowane dołki cyklu tak to są tzw. konto Szczeklika kapitał oba w czyli, czyli i Ameryce kontr cykliczna anty cykliczny wymagania kapitałowe czyli kiedy jest dołek to wtedy diagnozuje my a kiedy jest Górka to zaciskamy czy w skrócie, kiedy dołek to możecie więcej kredytów wypuścić, bo to rozrusza gospodarkę, kiedy akurat to za no to myślę, że oszczędzić tak tak ten dokładnie druga rzecz która, a i tak pomaga kontrolować te napięcia w tym sektorze bankowym jak działać działać zanim, zanim coś z za nim jak pęknięcia się pojawią to oczywiście nie wiemy, z której strony może nadać nowy kryzys to są te lekcje, które odrabiamy, ponieważ się wydarzy tutaj miał taką mechanikę to zrobiliśmy to lekcja lekcję tutejszą i druga rzecz, którą zrobiono w związku z tą stabilnością finansową to jest zwiększenie instrumentarium dostępnych instrumentów banków centralnych tu jest bardzo dużo kreatywności faktycznie ogromna zmiana jakościowa nie tylko ilościowa, że banki centralne mogą mogą więcej niż mogły i jak dużo, więc był taki taki artykuł w Guardianie 1 ekonomistów który, który napisał w 2011 roku, że w sensie bank z zawodnikiem całą, czyli są już właściwie jedynym i je i ostatnim co stoi między nami kryzysem, ponieważ taka sytuacja, że rządy są zadłużone mają ograniczone zdolności możliwości prowadzenia polityki gospodarczej to wszystkie oczy kierują się na banki centralne, a druga część tego argumentu była taka, że banki centralne mogą działać szybko niezależnie natomiast w przypadku rządów i polityki fiskalnej to zajmuje czas uchwalania nowych ustaw parlament decyzje implementacja tego bank centralny spotykają się rady spotyka się co miesiąc mogą po prostu wprowadzić nowe działania jak dużo z tych nowych instrumentów 41 już wymieniłem to są te kontr cykliczna bufory kapitałowe drugi to są zastrzyki płynności do banków trzeci to są te programy ilościowe, czyli skupowania aktywów pomiędzy bankiem centralnym, a bankami komercyjnymi oraz w niektórych przypadkach innymi sektorami gospodarki aktywów czy, jeżeli coś się sypie to bank centralny może skupić jakieś aktywa i poczekać tak to o to chodzi nie to, choć co innego to jest tzw. program ilościowy on miał okazję miał zastąpić politykę stopy procentowej polityka stopy procentowej polega na tym, że kiedy, kiedy wysycha popyt w gospodarce bo, bo ludzie się boją podejmować decyzje wydatkowe, ponieważ jest nadzieja to wtedy pobyt można pobudzić, obniżając stopę procentową jak spokojnie kredyty są teraz tańsza stopa procentowa spadła nie warto odwlekać decyzji o np. zakupie domu kraju albo żadnej inwestycji albo nowe inwestycje firm tylko były naprawdę to stopę procentową nie może spaść poniżej zera, a spadła do samego zera to dlaczego nie może to to dlatego, że kiedy stopa procentowa ujemna to wtedy bardziej opłaca trzymać gotówkę można go wcześniej traci stopa procent oprocentowanie gotów jest równy dokładnie 0, więc jeśli bank oferuje nam stopy ujemną Tokaj po prostu wyciągnę pieniądze banku będą na nich siedział nagle jakby wysycha w ogóle cała i finansowe Inter mediacji, czyli to finansowanie kredytów depozytów i pożyczania czy w skrócie jak stopy są bliskie zera to bank centralny traci wpły w na pobudzanie popytu i tego, że właśnie więcej kredytu, bo nie ma co obniżać naczyniem nie ma tak nie ma rozumiem także ta 5 punktów procentowych teraz kredyt będzie Warty po metrze i pół w związku z tym firmy zobaczą aha tańszy kredyt jest to idea wziąć kredyt i rozkręcić no bo jak stopy są blisko zera to jest już niema co stanie się tak tak no, dobrze więc pojawił się ten program luzowania ilościowego czyli, jakbym to kolokwialnie zabrzmi puszczania pieniędzy takiej gorącej gotówki do systemu bankowego w nadziei na to, że ta gotówka płynie dalej do kredytu nie wypłynęła trochę płynęła trochę nie znaczy były 2 efekty te programy ilościowe one prowadziły 44, jakie banki centralne świata, czyli Fed w stanach Europejski bank centralny bank Anglii bank Japonii na 12 dawały pieniądze bankom tak niedawno nie znałem nie dawały wymieniał jedno na drugie, czyli tylko powiem one były bardzo skuteczne taki jest konsensus bardzo skuteczne w stanach Zjednoczonych Wielkiej Brytanii mniej skuteczne w Europie Japonii, dlaczego to ciągle otwarte pytanie są co pewna przesłanki do tego, że dlaczego, ale teraz na czym polega polega na tym, że bank centralny wymienia się z bankami komercyjnymi skupuje od nich ich aktywa, czyli powiedzmy, że bank komercyjny ma rządowa obligacja, a rzut oka i przychodzi bankiecie, bo kupił taką bank centralny mówi ja ma obowiązek mi teraz sprzedać i wymienić nagra, ale nawet nie musi być obowiązku może może po prostu je sprzedać racz nam o to dobrą cenę uwaga to nie jest gotówkę tylko to są rezerwy ten system raz, więc to po prostu zapisze na swoim koncie umacnia w moim bank centralny banki komercyjne mają swoje konto banku centralnym i tę gotówkę przeznaczyć na nowy kredyt będzie miał rezerwę tak i takie takiego przekonania, by ex ante przed wprowadzeniem kredytu że, że tak natychmiast ręcznie akcji kredytowej natychmiast skręci w latach, że nie stać w niektórych spotka się stało w innych nie tylko raz uwaga, kiedy ktoś może zacząć kiedyś tak kredytową rozkręcić tutaj troszkę wchodzimy w takie właśnie te aktywa bilans jak to jest dokładnie pilnowany podstawowym podstawą obserwacji jest to, że te rezerwy on jakby nigdy nie wypływają systemu rezerw to jest zapis na koncie banku w pierwszej w w pierwszej chwili nic nie zmienia jeśli chodzi o wielkość aktywów banku tak po prostu bank oddał obligacje rządowe i ma teraz rezerwy teraz tak, dlaczego się coś może zmienić Otóż może się zmienić do tego, że bank ma więcej rezer w banku centralnym może sobie pozwolić na to, żeby rozdawać więcej kredytów jeśli się więcej kredytów wygeneruje wstanie bankowym też generuje więcej depozytów, jakby w oparciu o te rezerwy, ale nie fizycznie same te rezerwy on jakby się nie wyciąga z banku centralnego nie rozdaje tylko w oparciu o te rezerwy można te kredyty zacznie tak, żeby to wyjaśni rozwiąże chodzi o to, że powiedzmy, że zapis, że bank komercyjny musi mieć 10 % oraz Otóż i przychodzi bank centralny mówi dawaj akcje rządowe, które masz w swoim bilansie ja je skupuje dopisuje ci do rezerw 2 punkty procentowe tyle ile są warte obligacje aż 12 proc rezer w, więc można spokojnie tak, że już do 10 znowu wypuścić nowe gry także po to, wzrost poprzez zwiększenie całego bilansu ta sama ilość rezerw, jakby ona relatywnie spadnie dokładnie tak na mnie działa też tzw. efekty mnożnikowe kreacji pieniądza w bankach rosną co zapewniało łączony, ale tam jest 1 kluczowa rzecz w sensie musi zadziałać popyt podaż to znaczy ktoś musi przyjść do tego banku i ten kredyt zechcieć, a po drugie, bank musi ten kredyt dać wierzą w to, że zostanie spłacony to jest ten brakujący element układanki, który jest kluczowy do tego czy faktycznie dzięki temu, że tych rezer w będzie więcej dzięki temu ta akcja kredytowa się rozkręcić przekazy pan, że te wymagania bez rezerw są bardzo niskie banki z natury trzymał tych rezerw więcej niż trzeba czynione nie są na tym ograniczeniu, więc mobilizują ograniczenie, które tak, bo luźna ten efekt nie musi zadziałać z automatu zoo może dopiero działać jeśli przekonanie o gospodarce będzie takie, że okres faktycznie jest już bezpiecznie możemy te kredyty brać jeśli banki będą miały przekonanie, że oka jest bezpiecznie te kredyty możemy rozdawać bony zostaną spłacone, a proszę powiedzieć, bo część ekonomistów uważa, że zamiast wykorzystywać ten mechanizm zapisywania bankom tych rezer w co właśnie niekoniecznie musiało się przełożyć szybko na akcję kredytową czy na spłynięcie nowych pytań do gospodarki do ludzi, że po prostu należało każdemu nie wiem obywatelowi dopisać na koncie 5000 USD tam 5000 EUR 5000 zł, że wtedy byłoby szybsze przełożenie na gospodarkę po prostu obywatele dostali pieniądze oka tylko wtedy wchodzimy w ten problem, który był podnoszony natychmiast przez krytyków tego programu ilościowego ten problem inflacji teraz uwaga, o co chodzi chodzi o to, że jeśli może pan tak zasób pieniądza, ale tego faktycznego znaczenia tej gotówki, którą mamy w portfelach tylko tego wszystkiego co używamy jako pieniądz, czyli depozytów gotówkę depozyty trakt nasz rodak Kantak jeśli ten zasób pieniądza rośnie szybciej niż niż produkcja to wtedy mamy inflację, bo coraz więcej pieniędzy coraz większy popyt nie przekładać na coraz więcej dóbr tego przekładać na coraz wyższe ceny prostu firmy widzą oka wszyscy chcą kupować moje rzeczy to podwyższa cenę no ale jeżeli sytuacja kryzysu to po prostu firmy mają pełne magazyny wyprodukowanych towarów, które już są to można sądzić, że dopisanie tych pieniędzy spowoduje po prostu towarzysze sprzedadzą tyle tak, ale wtedy mam problem to jest problem i problem implementacji i problem tego, żeby kto, kto ma, o czym czy czy ogon macha sam czy pies macha ogonem chodziłem na konto, żeby pies machał ogonem Czyżby Ros pobudzić popyt ani pobudzać ceny czy jakby nim nie ma w tym pieniądze, wykorzystując w sposób naturalny kreował się wtedy, kiedy będzie pomysł na oka nowy kredyt będzie nowy dom wydał też nowy produkt prawda nowo przeżywać okazało się, że że, doradzając działał niektóre banki pod pisania swojej płynności po prostu tych rezer w po prostu albo poszły jakieś instrumenty finansowe znowu to znaczy tak bank bank Anglii robił takie zakupy robił ta rzeczy z firmami, więc to też nie było także czy nie było rozdawania pieniędzy tylko znów za kupowanie aktywów, które one miały za bardziej płynne bardziej wyższa jakość nowo wyższą jakością aktywa tracą wagę problemu plac, do którego wracamy mówi 1 z takich ciekawszych debat w ekonomi pokryzysowej i to to była głównie debata pomiędzy Johnem Taylorem, który właśnie wymyślił nowoczesną bankowość centralną i to targetu wanie celowanie inflacji się w ten sposób należy robić nazywamy to regułą Taylora a, a Paul Krugman, który jest laureatem Nobla z rządem powiedział, że nie nie nie można robić kim i tych programów ilościowych, bo działa ten mechanizm tak szybko tak sprawnie, że prostu będzie tyle pieniądze w gospodarce będzie natychmiast inflacja, a czy tego czy program ilościowy dla banków tak tak także, że nie należy dopisywać bankom nie należy, bo wygenerują tych kredytów za dużo natychmiast będzie na tym, że inflacja, a nie jest słynna krytyka Paula Krugman, na który zaczął pytać, gdzie jest inflacja i pyta się do dzisiaj, bo to inflacji nie było, czyli tych tych kredytów okazało się to nie działa wszystko tak mechanicznie automatycznie, że przede wszystkim chodzi o o to żeby, żeby był popyt na na rzeczy, które można wyprodukować, żeby była Conference, czyli ta pewność przyszłości, żeby gospodarka i realnie uczestniczyć liczni mężczyźni gospodarstwa domowe firmy, by miały pewne bezpieczeństwo czuły się dżokej warto w takim razie dzisiaj wziąć kredyt nie warto odkładać można spokojnie inwestować, a może nie było inflacji po prostu banki wzięły usiadły na tych pieniądzach w cudzysłowie pieniądzach czy na tej na tych nowych rezerwach dopisanych uczono niczego nie miały, bo teraz od razu, że sposób prezentowane jest żaden ze dla banku zysk, ponieważ wtedy, kiedy można dać kredyt na tym kredycie zarobić więc, więc nie podejrzewał bankowego tutaj z złowieszcze plany siedzenia rezerwę, bo tak jak powiedziałem parę minut temu też dosyć techniczna sprawa rezerwy nie są w stanie wypłynąć systemu rezer w Legii nie da się wyjąć tych rezerw i polecieć na Majorkę Zanie tak, ale z tego co pamiętam to Krugman twierdzi, że ta polityka i tak poniosła klęskę, ponieważ właśnie nie wygenerowała tacie, że te pieniądze w skrócie nie przeciekły do gospodarki gospodarka Stanów w końcu dosyć szybko do sprawnie odbiłem, więc w stanach te programy, które działały bardzo bardzo sprawnie tam też bujna programy są też był program polityki fiskalnej i rozluźniania i tz w wszystko z tymi sprawna, który był, którym skierowano też też do gospodarstw domowych do firm i ona działa w wielkiej Brytanii strefy euro na zadziałała na na ceny, czyli na stopy procentowe udało się bardzo sprawnie obniżyć stopy procentowe dzięki dzięki tej tej działalności szczególnie dla dla tych krajów, który miał największy problem z pożyczaniem i dla również dla firm, które miał problemy z pożyczania natomiast nie było widać takiego efektu ilościowego i Japonii też ten efekt ilościowy efekt cenowy wystąpił efekt ilościowy ilościowe, czyli nie pojawiły się nowe kredyty takie ilości się zaś można spodziewać wiadomo dlaczego 1 z hipotez jest taka, że pytanie jest od tymczasowości versus trwałość tych programów jeśli podejrzewamy, że będzie tymczasowy to przywiązanie do niego mniejszą wagę niż teraz pojawi może zniknie, a jeśli jest trwałe takie sygnały wysyła bank Anglii takie sygnały z ofert to wtedy działa zupełnie inaczej te ogólne problemy ekonomia to trwałość tymczasowość możemy na dobre, ale teraz całe cały ten zrobiliśmy w sektorze finansowym, a mamy jeszcze wczoraj całą resztę mamy cały całą resztę co znaczy pytanie główne jest co po 2008 roku, jakie wnioski ekonomia wyciągnęła z kryzysu 2008 roku mówiliśmy pan mówił teraz dużo sektorze finansowym, że jest nowa, jakby zwrócono na niego większą uwagę bardziej go regulowano tak przejdźmy do następnych skutków kryzysu wykonane dobrze drugi efekt był taki, że ten kryzys zauważysz bardzo długotrwały to graficzny można sobie wyobrazić taką kreskę, która spada jest kryzys i teraz pytanie jako literata kreska namaluje czy to będzie kryzys FAU żona spadnie natychmiast odbija ta gospodarka to będzie litera el czy żona spadnie zostanie tam, gdzie tam, gdzie spadła to oczywiście relatywnie jak na początku kryzysu wszyscy byli przekonani, że to będzie fakt, że to, jakby głębokie uderzenia, ale szybko odbicia okazało się, że wiemy, że jesteśmy w kształcie litery, ale to znaczy cały czas stoimy wzrost wzór wrócił do światowej gospodarki jest teraz bardzo silne przy czym jesteśmy na niższej ścieżce wzrostu, czyli mamy wzrost mamy tempo podobne jak przed kryzysem mówi Teresa rozwiniętą gospodarkę Polska gospodarka jest trochę istotnie szybciej niż niż rozwinięte co na to ponad graniami rozwinięte gospodarki, ale jesteśmy na niższej ścieżce wzrostu oczywiście kilka punktów procentowych niżej niż bylibyśmy, gdyby nie było kryzysu nie nadrobiliśmy tej straty, dlaczego teraz pytanie, dlaczego okazało się, że te kryzysy mają takie znaczenie, że po pierwsze, zwiększają zadłużenia, a proces oddłużania jest bardzo długi jak oddłużanie czy jak spłacam kredyt to też nie inwestuje kraj druga rzecz jest taki, że spadła jakość kapitału jak i fizycznego i kapitał się ciężko odbudowuje, czyli był jakiś tam kryzys kapitał firmy przestały działać powiedzmy sobie wyobrazić coś tam maszyny przestały funkcjonować nazwijmy to okazały jak odbudowanie tych tych maszyn i wsadzanie ich z powrotem do zaprzęgu kosztuje i to takie straty jeśli one stoją przez jakiś czas to to te straty są większe albo przejmie nie są np. wymieniane naprawiana prawda no produkcja spada, więc tam część tego kapitału niszczeje, bo nie inwestuje się z niego na potem jest trudniej to wszystko załatać z powrotem uruchomić tak trzecia rzecz jeszcze ważniejsza, która też wiąże się z kapitałem, ale z kapitałem ludzkim to znaczy okazało się, że kapitał ludzki bardzo szybko do prac planuje teraz uwaga chodzi o to że, gdy stracę praca to w pierwszej chwili jesteście łatwo znaleźć nową ale kiedy się na tym bezrobocie długo, którzy coraz trudniej czy jak spada prawdopodobnie powrotu na rynek pracy, a jeśli nawet znajdzie nową ono będzie ona za mniejszą płacę ponad moje kompetencje będą będą niższe i często co odkryto to odkryto to co to co zrozumieliśmy po kryzysie, że kapitał ludzki 7 % bardzo szybko i dlatego takie potężne uderzenie może być długotrwała nie zadziałają natychmiast mechanizmy, które pozwolą pozwolą korygować i po złoto to skorygować w związku z tym zrozumieliśmy, że polityka fiskalna polityka takie np. polityki jak jak w stanach te to wszystko z tymi los w niej nie chodzi tylko o to, żeby zwiększać popyt to nie tylko o to chodzi, żeby zadziałać natychmiast polityką kontr cykliczna jeśli jest duży problem duży kryzys tylko o to, żeby tam ciągle popyt na ławkach na mieszkania był wysoki koszt to, żeby ludzie tracili pracy, czyli tonie, czyli troszkę można, by powiedzieć tak czy nic bardzo nawet powiedzieć także rozdęcie budżetu w tej sytuacji prawda zwiększenie deficytu budżetowego co jest po prostu przez wielu przyjmowanych gra ze zgrozą to nie chodzi o to, żeby tutaj siano dosypać się szybko spali w gospodarce, która się tam sztucznie rozkręci tak jak mówią ekonomiści tylko również chodzi o to, żeby nie było tych odłożonych w czasie skutków tego, że ludzie nie mają pracy w związku z tym później tych, jakby no trudniej miał znaleźć, bo tracą jakieś umiejętności prowadzić, żeby tak jak spojrzeć całościowo na również na społeczeństwo, a nie tylko na słupki ekonomiczne wzrostu PKB i wersu dług budżetu tak dalej i to chyba też to co byśmy te osoby, bo kolejna lekcja, którzy już nauczyli, że zaczynamy patrzeć na dużo słupków ekonomicznych ani 1 ani 1 nie nie wzrost PKB, bo po to, to nie tylko o to chodzi więc, jakby kolejna lekcja to jest to to jest jeszcze techniczna albo mężnie techniczną przejdźmy do do tej lekcji, czyli lektora nazwa nierówności zaczęliśmy rozumieć, że one są ważne one są ważne z 2 powodów i zaraz powiem ważne dlatego jak Putin celu to jest pierwszy fundamentalny powód po co prowadzimy politykę gospodarczą do czego w ogóle państwo jakby, jaki jest jego cel, a drugi powód jest taki, że pewne mechanizmy działają inaczej przez różne grupy społeczne jest też taka spółka takiej taktyki jak i prowadzenia polityki gospodarczej przykładem toczy mówi się przed chwilą tak jakby ograniczając bezrobocie ograniczamy spadek kapitału ludzkiego, więc możemy wrócić na z powrotem na dobrą ścieżkę wzrostu, a tego nie zrobimy to możemy spaść Nisko czy, nawet jeżeli ograniczenie bezrobocia w test przykład skrajny, ale polegałoby na tym, że rząd finansuje być może niezbyt produktywne i niezbyt no spółki z ekonomicznego przez wpływanie 1 przyznał piasku w na na drugą stronę teraz przesadza, że coś co nie jest ekonomicznego bardzo opłacalne to i tak rozum należy rozpatrywać czy tego nie robić, ponieważ zysk jest taki, że kryzys trwa krócej po prostu, jeżeli się no właśnie, ale argumenty jest to, że to jest ekonomicznie opłacalne koniec końców, bo na ten kapitał ludzki oddaję, więc realna jest właśnie kwestia ja nie lubią zajęcia kapitał ludzki już nie ingerował, ale dobrze kojarzy wrażeń, ale ty to jest pojedzie zupełnie pozbawione emocji po prostu to tak w 8 dalej nazywanych nomen omen capita w i tras właśnie pierwszy cel jest taki i to zrozumieć po kryzysie, jaki głód trochę taki obowiązującym stanie przed kryzysem, bo takie myślenie średnia to znaczy średnio się poprawia tak butem ten to jest Okaj drugie myślenie to było tak takie słynne przemówienie magistracie kiedy, kiedy uczyła się z liderem opozycji jeszcze np. już na początku lat dziewięćdziesiątych jako podsumowanie jej rządów jak nie będę wchodził broń Boże podsumowania rząd w magistracie rana powiedział tak orzekł, że wszystkim grupom społecznym jest lepiej niż było, kiedy zaczynała swoją kadencję i jakby tak myśleliśmy, o ile wszystkim grupom społecznym jest lepiej to dobrze tak, ale potem się to, czego się uczymy teraz nauczyliśmy między in w kryzysie to to, że to jest być może nie do końca wszystko co powinno chodzić w polityce gospodarczej w polityce społecznej nie tylko wszystkim grupom lepiej ale jakby też istotne są relatywne różnica jak szybko bogacą się najbogatsze jak szybko bogacą się najbiedniejsi, bo to, że najbiedniejsi się bogacą to jest chwalebne, ale nie chodzi tylko o ten wynik absolutne, ale też wynik relatywne, czyli w skrócie Thatcher chciała powiedzieć, że odczepcie się przecież jest, owszem, bogaci zyskali, ale biedni też zyskali też prawda, ale w tym czasie rozjechały się nożyce to czy bogaci zyskali dużo dużo biorąc zyskali trochę pan teraz coś takiego, że kryzys zwrócił naszą uwagę na to, że relatywne różnice, czyli rozbieranie się na rzecz społeczeństwie również ma negatywne efekty również są to efekt ekonomiczny tak czy po pierwsze, nauczyliśmy się od punktu punktu technicznego to modelować na to patrzeć to symulować, bo tak nazwijmy to to to w tych modelach, jakby kreować te testować różne polityki gospodarcze taki bardzo bardzo rozbudowanych modelach, które nazywamy znowu technicznie nazywamy modelami heterogenicznych agentów i wtedy faktycznie możemy modelować rozkłady i patrzy co się dzieje z rozkładami w jaki sposób różne polskie sposób działania interwencja działają na rozkład czy jakby i o tym, mówię w tych słupkach taki ten rozkład dochodów jest teraz słupkiem, na które na, które bardzo wyraźnie patrzymy czy rozkład dochodów czyli gdzie w, którym grupom się pan nie tylko się wszystkim poprawa to jednak trochę drugim strasznie boli to jest tak bardzo dobrze tylko zwracam uwagę na to, żeby np. biednym poprawiało się szybciej, a bogaty może trochę wolniej i nie tylko to, ale przede wszystkim zaczynamy nauczyliśmy się umiemy faktycznie ocenić poprawnie jak to polityki będą działały, bo np. możemy powiedzieć, że wprowadzimy taką taką politykę i ona poprawi wiernym, a my jako 11 mówimy dobra mamy tutaj Tool Box mamy model, który sprawdzi też prawdą, czyli np. tak skład jest jak negatywne stopy podatkowe na nadal rozkładu podatek taki dobry czy taka progresja, czyli na progresja, bo widzi pan panie redaktorze i proszę zwrócić uwagę też też słuchaczom naszym zwrócą uwagę, że w Polsce mamy progresywne opodatkowanie, więc wydawałoby się, że on wspiera najsłabszych a jakby finansuje to z tych z tych najbogatszych ale kiedy wszystko po składa i i składki na ubezpieczenia społeczne i VAT okazuje żony nie jest progresywny z agresywną, czyli de facto ci bogaci płacą efektywnie niższe podatki niższe niż ci zdało rozkład niższe stawki procentowe niż ci z tak drabinę wchodząc w sensie absolutnym tego, że relatywnie oczywiście i to co by ekonomiści też nauczyli po kryzysie i to co zaproponowali do politykom to, że my, by wy ustala się cel jaki, jaki macie cel działania, a my dodamy do tego narzędzi FK będziecie mogli sprawdzić czy faktycznie to, jakie działania chcecie wprowadzić ten cel spełnią albo może wypowiedzieć, jaki sposób najtaniej najbardziej efektywnie wprowadzić działania, która spełnia założony cel to było jeszcze w latach dziewięćdziesiątych niemożliwa z tego powodu, że to nasza duża oddala on się z opierał na średniej, czyli patrzmy co się dzieje ze średnim obywatelem siedzieli ze średnią firmą rozumiem, czyli po prostu kryzys spowodował, że modele ekonomiczne, które istniały już wcześniej takie modele kończy strony taka czarna skrzynka pewne są komputerowe z takim składem komputerowym, który do re wrzuca się jakieś informatyk podwyższamy stopy procentowe o tyle w klubach wynik co to będzie oznaczało dla średniego dochodu teraz takich modelach zaczęto uwzględniać ma już średni średniaka średnią pensję średnie różne inne wskaźniki tylko zaczęto je bardziej są bardzo mądrzejszy tak są bardziej skomplikowane bardzo nie głosowano, ale też druga drugi cel patrzenie na tych te nierówności z punktu taktyki czy może gdzieś rozumienia w ogóle tego co się dzieje, ponieważ efektywnie działają w sposób średni wszędzie tak samo, czyli np. mieliśmy taki problem, że w tych naszych modelach bardzo często okazywało, że ekspansja fiskalna, czyli np. rolą np. rozdawanie pieniędzy nazwijmy to niema żadnego znaczenia dla dla PKB nie podnosi Wda, a z danych wiemy, że jednak jakieś krótkoterminowe znaczenie ma jest to efekt popytowy w krótkim krótkim okresie no, jakby zaczęliśmy grzebać i tłumaczy z jakiego powodu to wynika i wynika to z tego powodu, że część ludzi nie może np. pozwolić sobie na większy kredyt jest na ograniczaniu tzw. budżetowym i każdy dopły w gotówki zwiększa popyt prawda, ale co się dzieje tylko na części rozkładu też mieć dla średniaka nowym dla dla średniej osoby, czyli jak mówią jest średnia to pewnych efektów nie wiadomo jak się uwzględnia rozkład to pewne efekty widać ja też mam taką pracę nazwijmy to techniczną mam pracuje nad nad nad 1 artykułem nad 1 badaniem, które w ogóle, by jak powiedzmy sobie też nie zajmuję zawodowo nierównościami natomiast na świecie zajmuje bankructwami krajów w tym co się nazywa Sową, gdy Ford i my ze współautorką zauważyliśmy taką rzecz n p . o tej polityce fiskalnej, że to polityka fiskalna, czyli transfery one w krajach rozwiniętych działają kontr cykliczna, czyli wtedy, kiedy dołek to transfery się zwiększają wtedy, kiedy Górka to się zmniejszają, ale w krajach rozwijających się odwrotne czyli kiedy jest Super to wtedy jeszcze się zwiększają transfery socjalne jak, żeby wyjaśnić to właśnie potrzebujemy 2 elementów tej w tym w tym czasie Theory 1 element to jest taki że, że jest, że są różne grupy jest rozkład dochodów jakby, dlaczego są te po co są te transfery, jakby po to, żeby jakoś tam integrować te różnice w rozkładzie, które zwiększają Górce cyklu zmniejsza się na oku, ale z drugiej strony są różne ryzyka bankructwa te kraje rozwinięte mają komfort, ponieważ mają niskie stopy procentowej mogą prowadzić politykę w taki sam sposób w Górce cyklu jak w dołku cyklu, a kraje rozwijające się w dołku cyklu mają problem i to potężne muszą płacić wysokie stopy procentowe mają bardzo dzieli tylko bardzo mogłyby wydawać na zwiększenie np. transferów socjalnych zżera im obsługa złą Gaj Bogusia dalej od został to nie wynika z tego, że tam jacyś populistycznie politycy, którzy nie rozumie ekonomi tylko obrazujący źli pisarz robił zdjęć reportaże kraje rozwijające się w Arce więcej dają ma można wytłumaczyć to jest ekonomicznie bardzo ciekawe to jest element Poznania świata tak, bo daje ta praca ona nie ma na celu rekomendacji prawda to nie znam nie zostało zrobione po to jest jakby opis funkcjonowania świata i my ekonomiści zrozumieliśmy, że do poprawnego opisu funkcjonowania świata musimy uwzględniać rozkłady, bo one po prostu fundamentalnie zmieniają transmisję tzw. mechanizm transmisyjny polityki ba mało tego zacząć się zauważyć, że polityka monetarna ma wpły w na te rozkłady to, że w ogóle bardzo bardzo świeża rzecz bardzo uważać zresztą dopiero teraz zaczynają interesować banki centralne, bo do tej pory działały na tych modelach średnich, czyli także innego średniego konsumenta okazuje się, że z, jakby zmiany stóp procentowych różnie wpływają na różne różne grupy dochodowa, ale nawet mało tego okazuje się, że to nie tylko chodzi o podział na mało zarabiających bogato zarabiających, ale kluczowy jest podział tego, jaki jest majątek i czym jest majątek jak bardzo są płynne, bo bogaci też mogą bardzo żywiołowo nazwijmy to reagować na zmiany stóp procentowych jeszcze miał zablokowany ten majątek np. jako jako dom, który spłacają nawet jak spłacam dom już z tego domu spłaciłem to na papierze jestem bogaty, bo mam aktywa, ale nie mogę ich sprzedać upłynnić jakoś tam się prawami tego przed kryzysem jest to polityka monetarna na mnie działa bardzo bardzo wyraźnie, ale jeśli mam dom i wynajmuje komuś czerpie z niego zyski to wtedy nie zmienia swojego zachowania jeśli miasto procentowe, więc to to jest lekcja, którą wynieśliśmy też, jakby oka, żeby zrozumieć lepiej świat to muszę patrzeć na te rozkłady czy jeszcze coś dużego kryzys zmienił ekonomi globalne Domino, o co jest to jest ten fakt, że kryzys rozlał się ze stanowiska pisze na wszystkie inne gospodarki świata i zaczęliśmy patrzeć na to, że część tych naszych modelach o, o których państwu powiedziałem Trocha mam nadzieję, że niezbyt technicznie zacząć mu znane to, że nie jesteśmy bytem jednorodnym, jakby izolacji do tej pory bardzo często prowadziło się te symulacje opisy działania polityk w oparciu o model gospodarki rozwinięte zamkniętej czyli jakby my jesteśmy sobie i tyle tutaj zrobimy co się wydarzy w tej chwili prawo prowadzimy te też symulację i to Polski 2 jak jako jako ekonomiści w oparciu o modele gospodarek otwartych które, które mają bardzo bogatą dynamikę międzynarodową, czyli bardzo zaczęliśmy zwracać uwagę na to co się dzieje na świecie i n p . co się wydarzy w Polsce jeśli będzie kryzys tak jeśli będzie kryzys w Chinach nim oka uwagę być może nie mamy takich relacji z Chinami nie trzymamy tam naszego kapitału Chińczycy nie trzymają na swojego, a okazuje się, że bardzo istotne to, że mamy dużą ekspozycję strefa euro, a strefa euro ma dużą ekspozycję na Chiny albo mamy dużą ekspozycję finansową na wielką Brytanię wielka Brytania ma dużą ekspozycją na Hongkong Hongkong ma ekspozycję Raźny czyta to jest Domino to i tak to są te domina, na które wcześniej mogą zwracać uwagi, bo było techniczną czwartą piątą istotną rzeczą trochę się okazało, że rzeczy domina działają bardzo szybko i że powinniśmy na nas wyraźnie patrzeć jak przygotowywać się nad na to co się może wydarzyć, ale to można powiedzieć, że z tego wynika również efektem kryzysu jest taki, że prezes taki czar globalizacji to znaczy taki powiat globalizacji, którą przed kryzysem uważaliśmy wielu ekonomistów wielu polityków uważało za prawdę dopust, bo znaczy za coś co jest samo w sobie dobre co przynosi same dobre efekty wolny handel przepływy kapitałowe no generalnie sama z tego są korzyści rozwiąże również kryzys pokazał, że globalizacja ma też ciemne strony tak jest pokazał że, że są te efekty efekty domina Janusz mogą dziać i przez handel przez sektory finansowe tłumaczy też się okazało że, że banki, o których też trochę rozmawialiśmy, że banki są międzynarodowe grupy kapitałowa i one też bardzo szybko zmieniają swoje pozycje jak międzynarodowa, czyli jeśli jest kryzys nazwijmy to w Chinach i bank angielski ma tam udzielone kredyty to to bardzo szybko też ten kryzys może się przelać do Wielkiej Brytanii przez to przez to, że ta globalizacja wcześniej uważaliśmy uważaliśmy wcześniej badania wskazywały na to, że to auto między umiędzynarodowienie rynków kapitałowych ma pozytywne strony w tym sensie np. że jeśli coś się dzieje złego w 1 kraju dobrego w drugim to jest to jest to ta wystawiła, wiążąc tam także otwartość to łącznie łączność łatwa łatwo przyjmę, łagodząc łagodzący tak efekt jest odwrotny nie ten efekt łagodzący występował przez całe lata dziewięćdziesiąte on występował tylko, że okazało się że, że są 2 rzeczy pierwsza której, którą się nauczyć, którym byśmy wcześniej to znaczy że, że jeśli te banki nabierają tych tych tych w tym tych napięć dużo to wtedy już nie działają tak łagodząco, a druga jest taka, że ten jest bardzo duży, więc jak w drugi w dużym kryzysie zachowują się trochę inaczej niż niż jakiś tam małych małych tych, ale faktycznie tak jak zauważyć, że że, że natychmiast kryzys rozlewa przez sektor finansowy przez handel tak dużo później handel też spadł oczywiście, ale tak nie było kluczowych kluczowych kluczowe było to, że zamykało pozycje kredytowe banków po prostu po kolei jak Domino w kolejnych krajach świata i to zmusiło nas jakby nie do stwierdzenia Okaj skończmy z globalizacją, bo Bonne słania mamy dobre strony dostępność towarów niższe ceny i też szybszy rozwój dzięki temu, że wymiana myśli wymiana towarów na ludzi, ale w takim zastanówmy się koordynują, jakie działania naprawcze jak rozmawiajmy o tym i patrzy na te banki co się z nimi Jaya i tu jest np. ta inicjatywa Unii Europejskiej to nazwa Unia bankowa które, jakby fundamentalnym celem było to, żeby w jednolity sposób kontrolować cała grupa kapitałowa nie tylko by 1 bank udzielający kredytu w 1 kraju to co pan mówi psami dla mnie trochę pocieszające, bo widać jak dużo jednak nauczyliśmy i być może ta wiedza jeszcze nie przekłada się w pełni na świadomość polityków na rozmaite polityki konkretnych państwach czas dużej części też jak pan mówi się przekładana, ale być może z opóźnieniem, ale ten świat ekonomii będzie nieco bardziej bezpieczny bardzo panu dziękuję dzisiaj naszym gościem był dr Wojciech Paczos makro ekonomista z Cardiff University i grupy eksperckiej dobrobytem pokolenia dziękuję do zobaczenia do usłyszenia dziękuję panie dyrektorze dziękuję państwu zapraszam do śledzenia naszej grupy na portalach społecznościowych dobrobyt na pokolenie to była audycja ekonomia się chwieje do służby jeśli chcesz lepiej zrozumieć co się dzieje na świecie i dlaczego dzisiejszy kapitalizm ma tyle problemów to podcast dlaczego Cieński rozmawia o nowych myślał i nurtach wykonał, które w dyskursie publicznym w Polsce są niemal nieobecne, bo w sprawach gospodarczych wciąż rozmawia się u nas mówi językiem neoliberalizmu ekonomia się w jutro po dwudziestej kolejne spotkanie z pod miastem tokfm PL, na której już teraz serdecznie zapraszam Bartosz Dąbrowski usłyszenia tokfm PL poleca audycja internetowa portal Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: AUDYCJA INTERNETOWA TOKFM.PL

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. W aplikacji mobilnej i na stronie. Z pakietem "Aplikacja i WWW" podcasty TOK FM zawsze pod ręką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA