REKLAMA

Skąd przekonanie, że artysta wie czego potrzebuje społeczeństwo? Rozmowa z malarzem Jarosławem Flicińskim

Wywiad Pogłębiony
Data emisji:
2019-09-08 20:00
Audycja:
Wywiad Pogłębiony
Prowadzący:
Czas trwania:
54:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu to jest wywiad pogłębiony Anna Wacławik-Orpik dzisiaj moimi państwa gościem jest Jarosław Lipiński dobry wieczór Brytyjczyk artysta sztuk wizualnych rocznik 60 piąty nie wyszło 1000 sieć to na razie teren pisano kiedyś jak zapisywano zapisywane urodziny datę urodzin to jeszcze stosowany długopisy ktoś trójkę napisał także wyglądała piątka potem przepisane w niektórych rocznikach jest 603 w niektórych 605 oryginalne w tym 603 przyczyna szkoda, że Rozwiń » rzesze przyznał, bo tak mogłaby być to część legendy artysty, który manipulował z datą urodzenia mu można tak to ująć tak w każdym razie nie, wypominając wieku broń Boże tylko mówię o tym, wyłącznie o to, żeby państwu jako bardziej wizualizacji naszego dzisiejszego gościa Siwa Broda były jak i Laska obok rodem z Gdańska do domu nie Laska tylko artysta być może nasi słuchacze przynajmniej w Warszawie mieli okazję zajrzeć już na miedzianą, gdzie właśnie odbywa się kończy się właściwie wystawa twoich prac jeszcze do środy można oglądać zmyślone skoki dowody nie tylko miasta nie będzie łatwo opowiadać obrazem w radiu, ale zrobimy co w naszej mocy jak państwo zauważyli czasami próbujemy oderwać się od rzeczywistości, więc dzisiaj będzie rozmowa z artystą, więc zaczniemy od kanonicznego pytania artysta to taki, a ta jest najtrudniejsze chyba pytania albo może też najprzyjemniejsze trochę trudno mówić o sobie także będę mówił ogólnie pozycję artysty który, ale jest powiedzenie jest, kto ten terroryści z klientem ten właśnie, bo każdy chyba jako swoją definicję przynajmniej teraz swojego doświadczenia rozmów z artystami tak każdy ma co prawda być może artystą się człowiek staje z czasem dopiero na początku bardzo mało wiadomo o tym, czym jest sztuka się jedynie przeczuwa pewne wibracje pewne znaczenia pewne jest wszystkim miejsce w społeczeństwie to chyba jest tutaj dość istotne artysta tak jak ja malarz dużo czasu spędza samotności obrazy maluje samotności byli oczywiście artyści, którzy żyli w w takim wielkim tyglu olbrzymiego miasta i wszyscy przychodzili i nie oglądali jak facet malował, ale jak znam te przypadki to oni albo bardzo szybko się wypalali i umierali albo co się z nim działek składowali należy do grupy, która pracuje w samotności do tego stopnia, że potrafi znikać na jakiś czas co wiesz wjechałem jakiś czas temu mówi o tym, porozmawiać tak także zawsze pracowałem zupełnie sam, ale zawsze wiedziałem, że to co rowie i i jest poza społeczeństwem, ale jest absolutnie w środku tego wszystkiego co społeczeństwo potrzebuje, ponieważ skupienie nad obrazem jest czymś innym niż śpiewanie rockowe na scenie, ponieważ jest czymś innym niż robienie filmu i pisaniem scenariuszy na żywo jest czymś już nawet nie powiem niszowym, bo nawet nie wyobrażam sobie czym jeszcze może być może stało się to trochę modne teraz, dlatego że stały się modne targi sztuki w szkołach opowiada artystom modem, że można zostać bardzo sławnym bardzo bogatym, kiedy zaczynałem mieć pociągał zupełnie coś innego pociągała mnie pewna tajemnicza rola właśnie malarza ja byłem od początku pod olbrzymim wpływem obrazów, które oglądałem najpier w były obrazy z lat sześćdziesiątych 50, które powstawały wokół szkoły gdańskiej potem np. czyje to był pan Potworowski, który oczywiście błąkał się po świecie, ale potem wrócić zakładał tę szkołę Gdańską Helena gra bliscy zupełnie nieznana osoba praktycznie zapomniana zupełnie, której obrazy wisiały w nas w domu mnie w domu, dlatego że mój ojciec zbierał obrazy czy przed posiadanie obrazów z tamtych lat różnych czy tylko tej artystki różnych wieś, ale był ten ten tajemniczy ten tajemniczy ciemne światło północy ten obraz jeszcze jeszcze miały z czasem, ale ja patrzę na dzisiaj to muszę powiedzieć, że nic nie stracił ze swej aktualności i tu jest ten fenomen, że takie obrazy, które rzeczywiście malujesz bowiem tak bardzo brzydko sercem to one po prostu zapisują pewien czas stają się cud może nie tyle czasu rzeczywistość, która tą stronę rzeczywistości, które nie zmienia aż tak bardzo się w rzeczywistości wydaje nam się, że bardzo zmienia zmienia się na powierzchni, ale ten środek ten relacje najbliższe życiem nam się zmieniają się powoli żyjemy najpier w jesteśmy zafascynowani młodością i odkrywaniem wszystkiego co jest za każdym rogiem mamy trudne lub łatwe relacje z rodzicami potem ci rodzice się starzeją odchodzą mamy przyjaciół, którzy zachowują się tak czy inaczej jesteśmy w jakim otoczeniu naj to wydaje mi, że to było zawsze zawsze będzie malał się zwieść takim taką osobą, która to zapisuje swoje, czyli mówi, że dobra sztuka to jest coś co potrafi złapać jakąś uniwersalną wartość ponadczasową, które się broni tak jak dobra literatura po 200300400 latach czytamy tekst takiego Szekspira dajmy NATO i czujemy, że jesteśmy w środku tej opowieści ani, że obcujemy z jakimś archaicznym tekstem chociażby, dlatego że takie mam podejrzenie czy przeczyć, że natura ludzka jest niezmienna i odpowiednio złapana za jakiś niuans będzie aktualna również po wiekach na pewno na pewno, więc wydaje się, że może mówić o jakimś okresie 3000 lat jesteśmy bardzo bardzo podobni jak czytam to co zostało sta w kultur antycznych Grecji czy Rzymu NATO w zasadzie te raporty są dokładnie takie same walka polityczna wygląda tak samo marzenia nasze są te same nawet model życia jest bardzo podobne każdy z nas chciałby nic nie robić co w starożytnym Rzymie było największą wartością to nie było bogactwo KTM nic nie robić wokół ciebie wszyscy będą wykonywać czynne realizują się podoba to co mówisz, ale też nie zmieniły bieg spojrzeć dzisiaj to wszyscy myślą, że kupują sobie właśnie coś takiego, tyle że zmieniła się 1 rzecz nasz jest tak duże teraz, że musimy zacząć żyć uważniej na to co robimy z tym wszystkim nie mogą wszyscy jeździć wielkimi samochodami nie mogą wszyscy parkować na jednych ulicach po prostu nas zadłuża nasze miasto z PiS na Warszawę aż zaczną eksploatować już niedługo to, że nie będzie miejsca wierzę w metrze dla ludzi czasami już niema miejsca wnętrze dla ludzi za chwilę o tym, też rozmawiamy, czyli relacji artysty z rzeczywistością otaczającą go na co dzień powiedział, że artysta to jest człowiek, który odpowiada na coś, czego społeczeństwo potrzebuje, czego potrzebuje i skąd przekonanie, że artysta opowie bardzo dobre pytanie dochodzimy do sedna, bo artysta sam mnie, że artysta on decyduje się na pewną drogę i po jakimś czasie swoją pracą udowadnia przede wszystkim sobie, że jest artystą, a takim się zaczyna rozumieć tak jestem troszeczkę inny niż inni zachowuje się tak zaczynam być wrażliwy na to tamto, ale nie z ja założyłem, że będę wyraźnie nie poprzez zaczynam widzieć poprzez obserwuje serwuje trochę więcej i zajmuje się obserwowaniem i staram się zapisać to w jaki sposób czasami czasami się do tego przyznać są potężne przerwy w pracy poprzez tezie, że obserwacja świata i i szok, jaki jest związany z tym, jaki świat naprawdę jest rzeczywistość naprawdę jest powoduje zmian niestety nie mogę się, więc wydusić, bo nic do tego nie pasuje ale, przesuwając się trochę na margines tego społeczeństwa czy niebędący w środku wszystkich maszyn tylko obserwując, obserwując z zewnątrz nie znaczy, że tak naprawdę ja nie jestem wspięcie się wyklucza nie jestem w środku po prostu jest to jest bardzo chyba nie można tej prostej nasze fizyki do tego przyłożyć się ta fizyka kwantowa Super przyznaje, że jest wielu miejscach naraz jeśli jesteś poza może być też w środku w tym samym momencie jakieś fragmenty mniej jednak docierają chociażby przez mikrofony przez przestała audycję jeśli oczywiście artysta chce dokonać jakiegoś implantu swoje myśli w leczeniu no i teraz patrząc na twoje obrazy, które są bardzo nasycony barwami często nie bierze wszystkie tak ale, ale jesteś takim malarzem dla mnie bardzo bardzo świadomie używającym intensywnie to są na ogół intensywne prace kolorystycznie one są zarazem komunikatem emocjonalnym nie mówię, że dla każdego to jest oczywiście jako subiektywna wypowiedź, ale uważam to za rodzaj fenomenu niektórzy artyści to potrafią tacy, dla których akurat nasycenie wysycenie kolorami ich pracy jest ważne albo w ważnym elementem tego komunikatu, który ma do tego społeczeństwa widza 1 osobie 10 osób w jaki sposób dotrzeć też jest troszeczkę taka złożona historia nigdy nie tłumaczyłem tego, dlaczego rzeczywiście dużo kleru się pojawia, ale być może, dlatego że ja pochodzę z północy i tam tego koloru stosunkowo mało poza tym nie ukrywajmy ten ten lata ze wsi, zwłaszcza koniec lat siedemdziesiątych i 80 lata wewnętrzne nie były takim takie ciemne nie chcę mówić, że weszliśmy ponownie taką strefę Rosji taką strefę mroku i być może jest to wieś jest taka reakcja może na to, że chciałbym rozświetlić trochę ten świat samego siebie poprzez barwy przekazać więcej światła, a to po prostu, ponieważ są te obiekty które, z którymi się obcuje, że po prostu obcować z tymi kolorami też wbre w temu co jest dookoła, chociaż gdzieś tak naprawdę to my tworzymy naszą rzeczywistość nie nie chciałbym też, owszem, jeśli jest ten świat pełen mroku myślę o tym, takim z wirtualnym roku czy takim, które chcą nas wpędzić inni to nadal możemy nadal może nie tyle protestować co chcą widzieć inną stronę tego świata, aby jednak nie są nam w stanie pamiętam przesłonić wszystkiego pamiętam sytuację stanu wojennego jak jeździłem nad morze i to był jedyny fragment pejzażu, który nie był zastawiony czołgami i patrzę w ten horyzont wywłaszczono obrzeży tak to tak tak tak oczywiście, gdy ja wiem, że byłem uprzywilejowany mogąc osoba CIT, ale widziałem ten fragment rzeczywistości która, która była pewną brała pewnym otwarciem, zwłaszcza że w w momencie, w którym my teraz wiemy jednak mamy prawo decydowania o tym jak świat wygląda chociażby przez wybory nie wierzę, że nam to prawo zabiorą do końca to jest na razie niemożliwe, gdyby wszyscy się zebrali zaczęli głosować naprawdę za to Jasną stronę i wewnątrz siebie i na zewnątrz NATO byłoby zdecydowanie jaśniej co jeszcze pamiętać ze stanu wojennego oprócz tego, że nadwozie nie było czołgów z nadwoziem jako wróciłem głowę to było mnóstwo cały czas mówiono, że się pojawią te okręty, które mają przypłynąć na to nie było sympatyczne chyba najgorsze najgorsze 1 z tych gorszych wspomnień pamiętam porównywalny z książką Żuławskiego na srebrnym globie jak napisano w 1905 roku jak przez pomyłkę pocisk wylądował po ciemnej stronie Księżyca i spadł na NATO stronę nie tylko ciemno, ale strasznie zimno tam, bo - 203 min 100 stopni czy bierze taka Super zimna czarna przestrzeń i jednak ludzie, którzy byli tam kilku ludzi zginęło w tym w tej rakiecie, ale jednak zdobyli wiesz na co się na wieś zdobyli sobie taką siłę wytworzyli, że rzecz, że naprawili ten pojazd i przesuwali się powolutku, ale że przez rywali w stronę jasności, gdy ta książka skończyła się też ostrą presję pewne jak przez przede wszystkim na pierwszy atak jest tym, że wszystkie te przypomniał film widziałeś nowe okresy, że w tym filmie brałem udział no proszę tak jak dziecko brałem udział w tym filmie statysta na ciebie byłem 1 z tych dzieci, które dopiero po latach poznałem Żuławskiego reżysera, który był wtedy pięknym młodym hipisem i przyjeżdżała Braunek przyjechałem proponująca ekipa była zatem tam też była bajkowa w ogóle sytuacje, które trochę zmieniła moje życie i marzyłem o tym, żeby tę książkę przeczytać ani wtedy mieli tylko scenariusze troszeczkę przerobionej nic z tego nie rozumiałem miałem 1011 lat ale, ale wszystko zresztą było bajkowe niż byli po Jasnej stronie jak w osiemdziesiątym dziewiątym roku wyszła pierwsza ta powieść natychmiast życie, żeby ją przeczytać, ale bez tego się w życiu tak upadłem, bo ona była koszmarna rzeczywista czy ten ten ładunek był egzystencji, ale nie jest łatwe do czytania tak zresztą w tym również nie jest łatwy do oglądania oczywiście no nie profesorze, dlaczego ocen ze swojego statystowania mnie nie, bo może być trudne do więzień tak, chociaż nie nie wierzyłem że, żeby to był cały dzień pyta masa tego filmu zniknęła to i tak był długi i tak długi tak, ale może jest po prostu pokazano coś co co mogłoby nie być do tego filmu wtedy wydawało mi, że te zdjęcia były genialne ludzie byli Super akcent po siedemdziesiąty 0203 . roku jak skręca w morze otwarte pełne morze drugi dla nieważne czyli, czyli sprzed stanu wojennego jeszcze masz wspomnienia z Grove dziś mamy dziś tak mam jeszcze, że ma miejsce mnóstwo innych wspomnienie jak my kilka lat pamięć jest lepsza jest w tamtą stronę niż teraz stres zastanawiam nad wieloma rzeczami ostatnio miałem przypomniała się zapewne danie po portugalsku i nie mogą się przypomnieć dopiero powolutku powolutku do Portugalii za chwilę dojedziemy albo dolecimy, ale chciałabym, żebyśmy wrócili jeszcze na chwilę do tego co oczywiście zawsze mnie nurtuje i rozmowy z artystami drążył ten temat nie oczekują też specjalnie żadnej odpowiedzi, które można było nazwać prawidłową odpowiedzią, a mianowicie właśnie ten proces twórczy, który jest jakąś tajemnicą powiedział, że pracujesz w samotności i że zdarza ci się też długo nie pracować tak to prawda prawda gdzieś wstyd przyznać może nie jest tak, że w ogóle nie pracuje nie dotykam pędzla i pół na no bo gdyby pracować bez przerwy toby się wyprodukowały nie wiem tysiące obrazów czy minęła epoka, kiedy ten obraz jest tak pożądanym minęła też u mnie taka pasja czym walczyć z tym obrazem bez przerwy to on cały czas się nie przelewa, a potem się zamyka na wiele tygodni i robię bardzo szybko dużo i potem poprawiam ciekawa historia z tymi obrazami, które teraz właśnie można zobaczyć na Miedzianej jest taka, że ja po kilkudziesięciu latach od minąłem obrazy z rolki i napisałem na płótna zauważam, że jakby niedokończone i z przyjemnością jeszcze raz za to, że ten stan sprzed lat nie było możliwe odtworzenie tego, ale nałożymy, by nową cienką warstwę pewien rysunek na to co powstała wtedy być może to jest dobry moment, żeby powiedzieć co jest na tym Miedzianej, bo to jakoś tak tutaj połączyło z kluczem do Doha do tej wystawy jest myślę, że pokazuje tam obrazy, które powstały, kiedy miałem 3030 kilka lat, czyli dokładnie tyle ile posiada właściciel galerii Piotr drzewka kleryk wśród wydawał się to te śmieszne myśmy myśleli wystawił od roku nie byliśmy jak to zahaczyć się o coś co możemy pokazać, bo on jednak okazyjną generację mi się osoba Piotra podoba wydają się wystawia odpowiednią osobę dla mnie pomyślę Piotr jak byśmy pokazali obrazy, które są namalowane w czasie, gdy się urodziły się może niekiedy się urodziłem, ale rzeczywiście, kiedy była mniejsza, ale wiesz one mają 25 lat, ale wtedy miał 3030 kilka lat, tym bardziej 30 kilka lat, a wiesz to jest fajne i często są te skoki dowody, czyli obrazy, które otworzyły moją historię bycia w świecie sztuki przynajmniej krajowym, a potem zagranicznym, ale też obrazy, które nigdy nigdzie nie były pokazywane których, które z miasta, które powstały we Francji w dziewięćdziesiątym siódmym roku na południu Francji w małej wiosce w Lewinie i po kilku miesiącach mojego pobytu zrobią pełną dokumentację z winami na rolki nigdy tych rolek nie otworzyłem także rozwinąłem je parę tygodni temu w warszawskim studio jeszcze była trawa rzeź sprzed 25, chociaż z łąki, które też widziałem i toby to są też oryginalne obrazy jak na moją sztukę, bo są przedstawiające przedstawiają miasto w budowie, a ulica Miedziana jest teraz, by centrum budowy nowego miasta Warszawy to rywal jest pogląd na tę ekspozycję i ciekawa ciekawe otoczenie tak, dlatego że ja w pewnym momencie obraz znałem na ścianę i zacząłem pracować w przestrzeni galerii prosto na ścianach to obraz zawsze miał apetyt na przestrzeni one są wciąż dwuwymiarowe i zamknięte w ścianie albo w płótnie, ale taka jest globalna ścianę przychodzisz na lepszy zespół namaszczony teraz tutaj ta przestrzeń była bardzo potrzebne, bo one takie białe przestrzenie trzymają zupełnie inną inaczej grają, ale ta akurat tam współpracują z przestrzenią i galerii, bo to jest dawny dom słowa polskiego czy dawnej drukarni są też olbrzymie szyby z widokiem coś za szybami wieżowcami i jest dźwiga ami, którzy stare nowe w splotach różnych właśnie nową wieś coś co powstało 25 lat temu jak wydaje się zupełnie współczesne, jakby to był obraz namalowany dzisiaj tu jest też fajna tajny raport taki dochód do historii przeszłej i momentu dzisiaj to jest właśnie dowód na to, że warto słuchać artysty można lepiej zrozumieć jego sztukę przypomnę, że moim gościem jest Jarosław Lipiński artysta malarz artysta sztuk wizualnych, ale jeszcze chce pogrążyć temat tego momentu tworzenia, bo tak troszeczkę tak odeszliśmy od kraju czy też za wyborczych wiem wiem też tak, ale tak jest to nie jest takie proste, więc mówić o procesie tworzenia nie nie w ogóle nie twierdzę, że to jest proste nawet nie zamierzam zacząć tak twierdzić, ale chciałam zapytać czy to jest rodzaj przymusu nie nie na pewno nie mam być może tak jeśli ktoś się w szczepi system komercyjne i ktoś oczekuje jakiś obraz via mi się udało uniknąć tego ma swoje złej strony również, bo boi się ten mieć taki rachunków i wisi cały czas sadem grozi mi bez przerwy ale, ale zmieni do do tworzenia nie zmusza to wychodzi tylko wyłącznie z moich własnych potrzeb, które nawet jeśli chcę umknąć w tworzeniu otworzeniem zawsze dopadnie nawet czasami wypadamy w sytuacjach najgorszych, kiedy są wakacje i nagle właśnie, kiedy mój umysł już zupełnie uspokoi nagle na morze nic nie robić na co wtedy to ten ten imperaty w tworzenia znowu wychodzi ich pragnę coś zrobić co zrobić notatki, które są Super przydatne potem w momencie, kiedy środki do obrazu notatki dobra są szkice czy to są zasady są pojedyncze słowa czasami są to pojedyncze słowa, dzięki którym przywołuje pewne wizje tak jakby zapisywać sny jeśli zapiszemy sen w postaci 2 słów jesteśmy w stanie odtworzyć całą sekwencję tego snu jeśli tego nie zrobimy to on po 510 minutach znika rozpływa się jak jest cena za bycie artystą poza oczywiście mieć rachunków, które wiszą nie tylko nad artystami no jest wysoka chyba tak mi się wydaje życie prywatne może być takie szatkowanie trochę nie zawsze możesz swoje marzenia odnośnie życia, które chciałaby śmiecie zrealizować nawet sektory realizujesz to przychodzi weryfikacja co jakiś czas się okazuje, że pewne rzeczy nie są możliwe znany jest też to, że wartości franka pryśnie lub po prostu wtedy to wszystko mężczyźni nie mogą zrobić, ale wiem, że chyba wszyscy mamy NATO nie jest także artysta jest tutaj inne od innych profesji jeśli ktoś ambitnej i więcej założy jakiś kierunek zakładam, że zawsze jest 1020 % osób, którym się udaje, ale jednak te 80 % jakieś kompromisy jeśli są jeszcze osoby, które nielubianą być kompromisów na to sytuacja czasami jest trudne, ale w tych trudnych sytuacjach można też znaleźć rozwiązanie jest też ten ocean wieś poprzez nowe można obserwować samego siebie wtedy się uspokoić różne mówi religię, bo to odrzuca, ale ale żyjemy naprawdę fantastycznym świecie suchej nie spadają bomby na głowę nikt nas nie wyrzucę z domu nie wrzuca do komór gazowych nie nie naprawdę wiesz nie umieramy zgodnie jesteśmy docenieni, jakie asy pewność jak ludzie żyli jeszcze niedawno trafił musimy się mają to jest straszne co miasto przez o tym, dwukrotne po prostu tego to jest niesamowite my żyjemy w Super momencie, jakim myśli ale, ale wierzę wierzę że no chyba nie można zrobić wszystkiego jeszcze jakaś cena czasami, żeby zrobić te, żeby popchnąć ten obraz jeszcze dalej przedsiębiorstwa trzeba zrobić jeszcze coś więcej jest cała ta cały czas jest przekraczanie samego siebie to przekraczanie, chyba że do samego końca to musi być i ten koniec jesteś jeszcze niesamowite, żeby dojść z tym obrazem tym, że ten obraz zaczyna podobać dlatego zawsze ceniłem już tych malarzy nie tych, którzy mają 2030 lat jeżdżą Rolls-Royce sami latają helikopterem tylko tych, którzy doszli do wież do tych późnych lat i dalej, tworząc i oni wtedy wbre w pozorom mówią tak niesamowite rzeczy, więc tak, jakby ten język przed nimi zupełnie stał otworem używają zwrotów, które są po prostu fenomenalne popisy wszystko i mogą się pojawić gadżety telefonów i 100 g Facebooka wszystkiego oni nadal są ponad wszystkim się wydaje, że to jest jakaś jakiś fenomen w ogóle tworzenia myśli jest też twórcą tym tym właśnie twórcą wielu tych progów w tych Kaskad jest strasznie dużo jest cały czas permanentne odkrycia odkrycia odkrycie ja miałem wiele fascynacji miałem fascynację skalą np. stąd z musiałem zejść wspólna i wejście ściany, ale potem miałem odwrotną rzecz, czyli pójście troszeczkę może nie mały obraz, ale głębie i tutaj tłum się przydała ta Portugalia ten eksperyment, który miał trwać kilka miesięcy, a wydłużył się do 5, a potem 10 lat niemalże, ale pierwsze lata portugalski to było właśnie odkrycie czegoś zupełnie odwrotnego to był kraj, który zafascynował swoją skromnością i taką prostotą elegancją w tym w samym momencie, który składają się głównie ludzi part bogaty wewnętrznie i strasznie ubogich to był początek kryzysu ekonomicznego i wiele osób zostało z takimi pieniędzmi rzędu 100150 EUR na miesiąc przynajmniej na wnioskach mieszka jest i oni nigdy nie stracili cienia godności słychać to było niesamowite to zafascynowało wprost i pamiętali czasy to byli ludzie, którzy mieli wtedy prawie 100 lat niektórzy na pewno w pamięci 70 czwarty rok i tę rewolucję Goździk ową, która pozbyła się prawicowej dyktatury, które na koniec de facto była tylko bronienie interesów 5 urodziny, do których należał 95 % populacji Salazar niż 10 lat wszystko był cyrk taki imperialny tak naprawdę i poziom analfabetyzmu sięga 70 kilku procent w niektórych miejscach średnia krajowa była 54 tonie w czterdziestym piątym roku po siedemdziesiątym czwartym 10001005 . i jakiś czas, ponieważ jest to bardzo peryferyjne kawałek lądu cały czas ta fala recesji przychodzi na to miejsce na ostatnio była w 20000809 . teraz się wydaje już to nie grozi Portugalia wyszła na prostą i teraz jest ostatnim miejscem, gdzie wszyscy chcą uciekać emigrować, bo czy emigrować w sensie takim emigrować do natury, bo w tej natury stało się coraz mniej to wracam trochę do tego momentu cena jest tak duża już nie możemy się rozrastać może mieć samochody, na który w tym samym momencie jest coraz mniej coraz mniej coraz mniej każde wycięte drzewo ja wiem, że nie chce mówić o tych wyciętych drzewach tu wjeżdżać tam pojedynczych, ale jak to wszystko zaczyna znikać znika i to znika naprawdę na zawsze o tym jeszcze nie przyzwyczailiśmy się myśleć w ten sposób myślę, że starannie unikamy wręcz myślenie na ten temat był jednak interesy różnych globalnych korporacji temu podobnych oraz interesy polityczne są w 100 zawsze w Sianowie ten interes polityczny zaczyna się gdzieś w jednostce to nie jest tak, że ten interes polityczny jest tylko grupie politycznej oczywiście grupy policję, że tworzą razem ale, gdybyśmy zaczęli myśleć każdy sobie po kolei podejrzewam, że efekt byłby nieprawdopodobne to nie jest tak, że że, że tylko partii i te gigantyczne korporacje mają wpły w na to nie tylko praca ktoś pracuje on jednak zatrudnia tysiące ludzi czy ci ludzie mają potężną ambicję, żeby stać na szczycie i ludzie mają też ambicje, żeby mieć to niesamowite życie z jachtami nawet nie wiem czy jacht miał wielki mieszkaniami z szóstką dzieci może z dwójką raczej, ale może czasem odzywa się w nich jakiś głos, który sprowadza sprawy do takiego egzystencjalnego minimum, czyli odpowiedzi na proste pytania fundamentalne, które wytrącają ze strefy komfortu jak jeszcze dopytać o to Portugalię po co tam pojechałeś, a bardzo dobre pytanie wszyscy zadają pytania wieś nigdy nie miałem takiej wewnętrznej odpowiedzi raz była ciekawość, która tkwiła we mnie właśnie być może od czasów filmu Żuławskiego paradoksalnie w tym miejscu poznałem jako pierwszy Portugalczyków i ten ten ten czy ludzi, którzy byli w Portugalii ten to wspomnienie było tak silne myślę, że muszę zobaczyć ten ten kraj 2000 ósmy rok w Polsce zaczęło się zmieniać mieliśmy prawicowy rząd prawicowego ministra edukacji i prawicowego prezydenta pojechał zobaczyć jak jest tam wszystko rozpoczyna czy i wydawało mi, że warto, chociaż na chwilę Stamm zostać wracając spotkałem kolegę, który mówi słuchaj może chciałbyś pojechać z Portugalią jedno właśnie wróciłem mam też świetnie bardzo bardzo bardzo się tam podobało wierzby zbieram ekipę, która będzie zakładała taką grupę nauczycieli w eksperymentalnej szkole na pewno Portugalii taki edukacyjny program przy muzeum, które ma powstać przy rewelacje mówiliśmy pojechałem strasznie się spodobało po miesiącu ten projekt upadł, bo zniknęły pieniądze to wreszcie czas, kiedy rząd robił niesamowite sztuczki wtedy potem zaraz zaczął kryzys, ale w międzyczasie znalazłem starą farmę opuszczoną przez właścicieli 18 lat wcześniej nie mieli pomysłu co z tym zrobić bardzo się ucieszyli, że ktoś może tam zamieszkać coś z tym zrobić tak łatwo pracownia ja myślę, że Adam zostanę jeszcze 345 miesięcy 6, ale poczułem, że rzeczywiście tam mogę z powrotem wrócić z obrazem na płótno po przedtem zostawiałem wszystkie swoje pracy w przestrzeni na ścianach i czasem te ściany znikały mi się podobał na początku efemeryczne aspekt takiej twórczości, że osobiście niesamowitą ścianę ścianę po kilku miesiącach albo po roku znika co rusz się przemaluje no to co się przemawiają tak tak tak, ale wiesz podoba mi się z założenia ten den ten ta właściwość tej pracy ta efemeryczna właściwe, bo tak jest nasze życie, ale płynąć jak spojrzałem w dokumentacji mają tylko zdjęcia i postanawiają, że już czas wrócić na obraz zawsze marzyłem o wielkiej pracowni tam wreszcie mogę stworzyć taką dużą pracownię, która miała kilkaset metrów kwadratowych i mogę rozlewać farby i tak się zaczęła historia z obrazami, a potem potem zawsze był ten kolejny obraz jeszcze 1 jeszcze 1 jeszcze 1 do namalowania jeszcze 1 rok jeszcze 1 rok 10 lat zrobił się zrobiło 10 lat wtedy pomyślałem, że w momencie, kiedy Portugalia wróciła na tory zaczęły się robić taki też nowy kraj, w którym wszyscy chcieliby ci ten rejon, który w taki Cichy spokojny zrobił się hałaśliwy tak jak kiedyś jechał 1 dziś stary, ale wszyscy, czyli 4 mitami sprzedawali tutaj swoją całości kupowali sobie najstarszego jeepa kładli się z desek windsurfingowych przebierali się za hipisów ze złotą kartą w kieszeni albo platynową i IT i tych ludzi przyjechało 50  000 na to, że efekty trzeba było się spekulować trzeba spakować wrócić do miejsca w, w którym jest zupełnie inaczej no i cudownie zapętlił się czas wracać do Polski, gdzie mamy prawicowy rząd prawicowego prezydenta przypomniał swój początek tej opowieści o wyjeździe do portu dla ląduje właściwie w jakiej rzeczywistości ciekawe jest to twojej perspektywy dla człowieka, który jednak pewnego oddalenia oglądał jednak Polskę z daleka wygląda zupełnie inaczej niż tylko budujemy tutaj w środku i nagle to cała atmosfera nastrój naszego życia codziennego jednak nawet, jakbyśmy się chcieli tego uniknąć nie jest do końca możliwe, żeby tego nikt tak, tym bardziej że jeszcze wchodzi w sferę kultury wydawałoby się, że to jest ostatnia z frakcją można wygrać wyżej to jest zawsze pierwsza sfera kulturą ogromną moc, ale gdzieś jednak w zalewie w Anglii n p . w Niemczech różnych krajach we włoszech nikt nie wchodzi rzecznik już dawno sobie tłumaczono, że jednak w ten obszar tak mało jest tak potrzebny to każda strona polityczna o tym wie na Zachodzie, że jest tak potrzebny, że tam nie ma co grzebać wiersze wygrywa na plaży, że wygrywa mecz, ale się nie wygrywa z muzeami czy galeriami sztuki bo, bo w tej walce przegrają na pewno nie mają z trzeba zawsze przegrywają będzie to ktoś tym razem tylko ofiary są po drodze wiele za ofiary jest centrum sztuki współczesnej uważali ten, ale wiesz nie chciałbym może tu o polityce mówić, bo po mit bardzo niezręcznie ja nie mamy takich narzędzi, żeby precyzyjnie określić swoje emocjonalne, jakie nastawienie do tego ciekawi mnie jako zebrały po tych 10 latach nieobecności rzeczy musi też powiedzieć, że w Portugalii bardzo duże Brytyjczyków populacja brytyjska jest gigantyczna wszyscy głosowali za Brexitem przyjechało kilkadziesiąt tysięcy Francuzów, którzy z przyjemnością jak z oferty na Le Pen jeśli wytłumaczy, dlaczego tak się dzieje teatr mogę powiedzieć co jest mechanizmem w Polsce może dlatego, że to jest pierwszy możemy sobie mówić co chcemy nie wiem to jest nie umiem znaleźć racjonalnej odpowiedzi na to czy nie uważa, że w 1 z drugim przypadku, w którym dowiedziały się tych Brytyjczyka i Francuzach i też naszym polskim przypadku gdzieś na dnie jest lęk przed obcym nie są nie sądzę, że to jeszcze leżeć w obcym natomiast jest pewien lęk jest pewien na dajmy żyć to na pewno, gdzie jest oparto lęk, ale to już byśmy musieli wejść psychoanaliza i IT głębokie ręcznie socjologowie badali w 1 z drugim przypadku Wielkiej Brytanii we Francji jednak napływ imigracji, nad którą władze z naturą rządy nie do końca panują się nie zgadzam wierzę, że to może jedni tak, ale inni wskazują, że to w ogóle nie ma znaczenia wydaje się, że wyniki wyborów w Niemczech pokazują, że faktycznie ta partia zyskała niesamowicie jak zobaczę 24 % inne partie wygrywały z nimi Harry 824 jest przerażający to jest co czwarty obywatel Maciek dość i i inni i jakby porównuje jest mu zgodnie z hasłami które, które Niemcy wydawały się już nieprzytomna, a jednak nie wiesz my zapomnieliśmy o Skandynawii ten ten ten kwestia Breivika wieś, jakby wyleciała ludziom z pamięci tak tak złożone mechanizmy to jest wszystko tak wszystko zaplątane te migracje łączą się z upadkiem Libii i kwestią syryjską, która w, jaki sposób Libia była Super wywołana przez słaby rząd we Francji, że tata to poprzeć słuchałem wtedy ten prezydentem, który obejrzał ten cały program Obama też nic nie zrobił i rzeszy stał się kompletny Disaster cała Afryka ja często jestem we włoszech to po prostu jest zalana emigracją, ale nadal uważam, że migracja nie jest jedynym problemem na pewno nie w Polsce oczywiście może łatwo grać, ale tylko na poziomie populistycznym hasła populistyczne dlaczego, dlaczego inteligentni ludzie łapią się na populizm nie wiem natomiast prawdopodobnie dotyczy to pewnych zmian, o których pisze Harari o czymś nowym zupełnie absolutnie nieprzewidywalny i to nie płynie z Afryki Syrii to płynie z nowych technologii i ludzie są w jaki sposób zagrożeni wykluczeniem jeśli Harare, mówi że znikną miejsca pracy oklejanie uwięziony prorokiem i on sam się do tego nie przyznaje do takich tylko widzi jak się rozwija technologia i do czego to zmierza i to nie są jakieś lata 50 wśród tylko o już za rogiem to wszystko jest tak jak z ociepleniem mamy też to nie są rzeczy, które się wydarza się w następnym pokoleniu tylko my doświadczamy tego już dzisiaj właśnie najpotężniejszy w historii Huragan zdewastował Bahamy i karty Huragan cały czas przychodzą Zobacz, jakie są temperatury wróciłem z Kaszubią nie pamiętam, żeby na Kaszubach pod koniec sierpnia były takie temperatury nigdy w życiu, żeby oczyścić stopnie to jest niemożliwe jeśli ktoś tego nie widzi co proszę bardzo są ludzie, którzy je pokazują w Szwajcarii mapy były takie temperatury na to oka, że były, ale stoi dotyczy naprawdę całego globu my teraz jesteśmy wszyscy na 1 wielkiej planecie to nie jest także ktoś Syrii przyjedzie z Bangladeszu on jest obcy my nosimy koszulki, które są produkowane Bangladesz nosimy telefony, które są produkowane wszędzie już mi się wydaje, że nazywasz ludzie emigrantami to jest jakieś nieporozumienie jesteśmy zupełnie innym winnej przestrzeni i obawy, które są nie wynikają z tych ludzi którzy, przepływając świata, gdzie produkujemy nasze rzeczy, bo my sami zaprosiliśmy tutaj oni te stają, więc maszynach obsługujących pola truskawek, ale zagrożeniem w głowach ludzi, którzy decydują Brytyjki n p . jest jest ta przyszłość, która jest już bardzo blisko owi i jaka ona ma być przez nich ziemię zabraną ziemię zostaniemy wykluczeni i oni się zaczynają badaczy jest mieli Super wygodne życie od tej gigantycznej rody wieś chcę, żeby się przeciągało w nieskończoność do tej pory spójrz, jakie są zasady prawdziwego burzyła to jest wieś posiadać co posiada to co odziedziczyłem nic nie wydać jeszcze żyć wspaniale to jest wieś albo wiesz czym jest klasa średnia klasa średnia to jest dokładnie zarobić już 2 × tyle co wydaje, że się okazuje, że jak klasa średnia rośnie i to wszystko rośnie jak zwierzę na to nie ma miejsca i obchodzi cała nowa technologia, która ma wszystko zmienić przywrócić gości się zaczynają kopać okopywać starych strukturach i to tak naprawdę jak spojrzysz na ten Brexit to, że do tego związana to facet ma po prostu wszystko załatwione do końca życia ze swoimi pieniędzmi, a zostawia chce zostawić społeczeństwo jest dziś totalnie na lodzie może połowę tego społeczeństwa, ale partia pracy też szefowie całkowicie dziwnie no tak też dużo mówić weźmy kilka numerów mówi mówi o nim obrazek proszę państwa bardziej my ja ci sami maluje obrazy nie przepraszam bardzo nie uważam, że artyści to są ludzie, którzy nie powinni się wypowiadać na temat inne niż własne miast, gdzie ja byłem przez 10 lat emigrantem z własnego kraju do Portugalii i nigdy tam jestem odebrany przez Portugalczyka jako emigrant, mimo że nie byłem majętnym człowiekiem, mimo że nie no wydawałem rzeczywiście wszystko co posiadają wydawałem tam, ale oni nigdy nie postrzegali nie postrzegają nikogo jako migrantów i tych myślę, że tu powinniśmy troszeczkę zmienić nastawienie do tego czy mogę to słowo powinniśmy jakoś przesunąć pan zupełnie innej epoki się wydaje wyższe i teraz zaraz za tym, by powiedział, że w ogóle ten podział polityczny i podział wyborach niedługo będzie w ogóle zupełnie inaczej wygląda ludzie, którzy chcą zachować pewne stare zasady bez względu na to 4 w lewo prawo do 3 Góra i ludzie, którzy rzeczywiście będą widzieli wspólną 1 Planete i pewne miejsce na nie dla wszystkich ludzi, a miło ci, którzy przynajmniej mają świadomość, że tego procesu nie da się zatrzymać mało tego my jesteśmy w tym wiesz co ja czegoś nauczyłem w Portugali najbardziej patrzenia na gwiazdy i zobaczenia, że cała nasza mapa na ziemi czy wszystkie punkty odniesienia możemy je znaleźć w kosmosie znaczy możemy ocenić swoje położenie i czas, w którym jesteśmy nie patrząc na zegarek i na Google Maps tylko na położenie gwiazd oczywiście na północ jest więcej chmur, ale jak się to te chmury przegania, chociaż na chwilę i znacznie mapy nieba no to widzisz, gdzie jesteś i zauważyłem też, że to cała planeta się obraca ani słońce zachodzi jest jak patrzy na zachodzące słońce czy krążący słońce po niebie to ja widzę jak nasza wielka planeta się kręci i to jest jeszcze i to mi pomaga myśleć o całej ziemi nie tylko o Polsce Niemczech Czechach czy jakimś innym kraju to po prostu dzieci Europej cały kontynent Europejski, a potem Afrykę Amerykę oceany brzmi trochę abstrakcyjny wymagałby należy to brzmi, ale szary jeszcze teraz mają cały czas potwierdzeniem mówiliśmy Dorian huraganie wiesz o innych rzeczach innych miejsc niż Warszawa to jesteśmy wszyscy razem to brzmi jak pewien klasyk, który mówi nie niebo gwiaździste nad nami prawo moralne wymień proszę bardzo i wiesz co odnajdziesz tą w Rzymie i Grecji, bo tylko stamtąd z tamtych czasów zachowały się resztki strzępy słów zapisanych i czy czy zapamiętanych i potem jeszcze raz zapisanych, ale podejrzewam, że ten, który szedł w ustawie o kamienie man Ray domeny 10  000 lat temu wiedział to samo szedł z kolegami, bo to ciężki kawałek kami taki bardzo i wielce i że wtedy jest przenosili tekę te po kamienie tylko wyłącznie z kolegami dopiero potem nastąpiła epoka żelaza i się skończyły kamienie, bo już, więc można było zginąć kolegę i można było się wysunąć na przód mało tego rysunki naskalne, które w Portugali szans można zobaczyć są przepiękne jest kilka rejonów Ośko na północy jako rzeki duru i koła jest miejsce, gdzie są rysunki najstarszy 27  000 lat i aż do epoki brązu trwa aż do epoki brązu, bo wtedy albo zabity tego kogo rysował ktoś rysował, bo świat szybciej, bo był za bardzo utalentowany albo z kupionego, żeby narysował tego, w którym włócznie albo ten, który ma łącznie na te same rysować i wtedy cofnęliśmy się o nie prawda pewną ilość czasu i od epoki żelaza wszystkie rysunki stały się totalnie prymitywne no to bardzo ciekawe wierzę w Grodnie na nie analizowałam tego pod tym kątem to nie jest moja analiza to wiesz ja po prostu zobaczyłem to jest jakby tak naukowa może naukowa czysta obserwacja przedtem były miejsca są miejsca rysunki wieś są o tyle ciekawe, że są nad rzeką na skałach i do pewnych miejsc przychodzili ludzie, którzy rysowali wysoki tysiące lat popis przychodzi człowiek i rysował linię zwierzęcia, które już dzisiaj nie istnieje były to takie już z 1 rogiem majątek bawoły paręset lat później albo 1000 lat później przed facet, który albo kobieta nie wiem, ale który obrócił głowę zwierzęcia czy tu był ten sam, a głowa się obraca i czasami jest tych linii tak wiele, że widzi po prostu cały ruch tych wszystkich zwierza i nakładanie tych rysunków 3 tysiące la zniknęło w epoce lat, ale jest dowodem na to, że potrzeba sztuki jest w potrzebą pierwotną był jednak tu, że najpierw rysowaliśmy, zanim nauczyliśmy się pisać mówi Anda Rottenberg też ma jakieś znaczy skoro były już chwilę o przyszłości niestety za chwilę musi czekać naszą rozmowę to na koniec zapytam czy o przyszłość sztuki o przyszłość sztuki, zwłaszcza w czasach tego mówił przed chwilą w czasach nowych technologii, zwłaszcza takiej sztuki, która sięga po takie najbardziej tradycyjny utrwalone w naszym w naszym świecie przekonań myślenie o sztuce, że artysta to jest ktoś, kto tak jak ty maluje np. obrazy na płótnie przyznam dziś, że mam też takie pytanie nie ma odpowiedniej nie mam odpowiedzi mogę tylko powiedzieć, że jesteśmy bardzo starymi istotami i zgadzam się rząd może ten rysunek pierwsze, ale to po prostu wynika z tego, że my jesteśmy naprawdę naprawdę bardzo staże i klubowymi bardzo przykro wieś ta ta technologia miała zakończyć nasz żywot na tej planecie nie wiem, ale czasami czasami jak patrzy na to co robimy z powietrzem wydaje mi się, że ludzie sobie nie zdają sprawę z tego przed jak potężnym zagrożeniem w swoim, ale jak będzie wyglądała sztuka myślę, że jeszcze będę malował do tego końca życia jest to, że można skrócić i po mnie też będą malowali tak szybko, że nie zniknie tylko czy nadal będzie czy te czynności będą określane sztuką prawdę nie wszystko się szalenie transformuje na pewno do pewna refleksja i pewna zaduma nad losem taka to już jest sztuka to jest też być zawsze umie ja po prostu uwielbiam rozlewać farbę na płótnie rozmasować i dostrzegam w tym uniwersalne wartości moimi państwa gościem był artysta malarz Jarosław Kwieciński bardzo dziękuję za rozwija bardzo dziękuję i jeszcze do środy na Miedzianej 11 bodajże chyba nie realną rolę dla siebie stary dom słowa Polski można zajrzeć już jeszcze na finis aż wystawy mojego dzisiejszego goście się załapać bardzo dziękuję nawet w korkach zapraszam za tydzień po dwudziestej wywiad pogłębiony wywiad pogłębiony Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POGŁĘBIONY

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!