REKLAMA

12 września 1989 rząd Mazowieckiego został zaprzysiężony

Data emisji:
2019-09-12 15:40
Audycja:
Światopodgląd
Prowadzący:
Czas trwania:
13:50 min.
Udostępnij:

Z czym musiał się zmierzyć Tadeusz Mazowiecki i ministrowie jego gabinetu? Jakie wyzwania były przed nimi?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz w studiu Radia TOK FM w Krakowie jest Andrzej Brzeziecki dzień dobry dzień dobry witam dziennikarz historyk redaktor naczelny nowej Europy wschodniej, ale też autor m. in. książki biografii Mazowiecki biografia naszego premiera to podkreślam, bo właśnie o premierze Mazowieckim teraz będziemy rozmawiać tak naprawdę całym jego rządzie, dlatego że dziś 12 września przypada trzydziesta rocznica uzyskania wotum zaufania przez rząd Tadeusza Rozwiń » mazowieckiego premiera pierwszego demokratycznego wybranego reprezentującego opozycję po wyborach z 4 czerwca 81009 . roku, a więc w zasadzie, dlaczego Mazowiecki został premierem przecież on nie był jakimś pierwszoplanową postacią w tamtym momencie opozycji był bardziej dziennikarze nawet niż politykiem dorobek mazowieckiego w tamtym czasie był niezaprzeczalny i on oczywiście był 1 z pierwszoplanowych postaci natomiast faktycznie poprzedzające kilka tygodni przed utworzeniem rządu i powierzenie mu teki premiera faktycznie był na marginesie to, dlatego że nie brał udział w wyborach 4 czerwca on opowiadał się za taką koncepcję, żeby Solidarność szła razem z innymi ugrupowaniami opozycyjnymi wygrała koncepcja, że idzie po prostu opcja Solidarności jako drużyna Lecha Wałęsy i Mazowiecki wtedy podział ja nie kandyduje i też nie był zwolennikiem utworzenia rządu przez opozycję taki głos przy wpadały słynny artykuł Adama Michnika 3 lipca, ale też przecież to co zrobi Jarosław Kaczyński z Lechem Wałęsą, czyli przekonanie tych partii satelickich do tego, żeby odeszło PZPR i dogadały się z OKP, czyli o obywatelskim klubem parlamentarnym a jaki był długo przeciwnikiem utworzenia rządu, ale potem pytał, czego dlatego, że uważam, że Solidarność nie jest gotowe, żeby brać ster rządów, że za mało wie, że powinna być opozycja powinna się uczyć tego parlamentaryzmu przyglądać się temu jak działa państwo i dopiero wtedy kolejnych wyborach np. demokratycznych już w pełni, bo też przyjść były wyłaniane są do Sejmu kontraktowego, że dopiero wtedy myśleć natomiast zmienił zdanie oczywiście do dzisiaj można się spierać czy on, bo on bronił się zmienił zdanie, bo sytuacja zmieniła zdanie sobie sprawę jak bardzo wielkim kryzysie państwa być może też ambicja osobista, o czym mało mówi w kontekście mazowieckiego, ale urzekło go urzekła go możliwość zostania premierem taka propozycja pada raz w życiu najczęściej więc, więc zdecydował być może też z tych powodów osobistych i ten pan poświęcił wiele miesięcy jeszcze ma zdążył rozmawiać z Mazowieckim na dokumenty i pan podsumował, jaką przejdzie do historii jako ten premier pierwszy demokratyczny, ale też twarz rządu, który dokonywał radykalnych reform podejmował bardzo trudne decyzje, z których część budzi emocje do dziś niektórzy będą uważać, że nie miał wyboru niektórzy dokona najlepszego wyboru, a inni, że jednak popełnił błędy, jaką sam w sumie się odnosi do swego dziedzictwa, jakby pan 9 dziedzictwo podsumował nazwisk pierwszym niekomunistycznym premierem tak powiedzmy, bo z tą demokracją to właśnie względu na wybory kontraktowe różnie była kolej miał poparcie około 80 % na starcie społeczeństwa olbrzymie poparcie Otóż Mazowiecki jeśli on o sobie sam mówił to trzeba przyznać raczej budy zadowolony ze swojej misji nie bardzo lubił krytykę uważa, że to co było robione było zrobione dobrze i w dużej mierze oczywiście podzielam to zdanie jego przekonanie, dlatego że oczywiście wszystko można było zrobić lepiej można było rozpisać koncert życzeń co jeszcze można było poprawić natomiast pamiętajmy, że ten rząd został powołany w ekstremalnie trudnym momencie, w którym kasa państwa świeciła pustką, a tym rządzi ten ta ekipa rządziła przez kilkanaście miesięcy nie był nie była pełna kadencja, więc też nie wszystko udało się zrobić to były reformy rozpisane na trochę dłużej dlatego wiele n p . że jak reforma wymiaru sprawiedliwości właściwie nie została przeprowadzona pomyślano, że to będzie w kolejnym etapie to jest ważna uwaga biorąc pod uwagę sytuacje, które dziś jesteśmy no, więc właśnie dziś krytycy mówią, że Mazowiecki spowalniały, że no były głosy faktycznie był niechętny dużej dawki nie przeprowadzono weryfikacji sędziów chociażby prawda, chociaż dawka była weryfikacja Ministerstwo Spraw Wewnętrznych natomiast my też odbija jak w jaki sposób czkawką, ale także tak zastanawiam się po ludzku na dobę trwa 24 godziny ta ekipa pracowała bardzo ciężko bardzo duża i czy można było wiele więcej zrobić no podejrzewam, że wiele więcej nie można było zrobić też kolejne rządy, które przyszły z takiej opcji czy innej też cudownie dokonały, więc miały łatwiejszy start ja przypomnę, że na kilka dni przed powołaniem rządu Mazowiecki dostał pismo z banku Narodowego Banku Polskiego, który informował, że tak nie będzie kredytował państwa i tak naprawdę zagrożone były wtedy wypłaty pensji emerytur i trzeba było na gwałt szukać tych pieniędzy posiedzenia rządu polegał na tym, że szukano właściwych środków na to, żeby wypłacić ludziom emerytury albo, żeby przelać pieniądze do szpitali albo na lekarstwo, bo ludzie ludziom groziła śmierć w tych szpitalach, więc to było takie dylematy dzisiejszej perspektywy aż trudno sobie wyobrazić rządzący mają duży komfort dzisiaj w przyznawaniu środków społeczeństwu, a też powiedzieć, że te 2 chyba takie decyzje czy, które wtedy on podjął i do dziś właśnie budzą emocje i też dyskusję ciekawe albo nieciekawe dotyczą oczywiście grubej kreski, a druga właśnie no to w jego rządzie Leszek Balcerowicz rozpoczęte takie dramatyczne niektórzy określają je radykalnie takie neoliberalne reformy i nie wiem czy on właśnie jak on rozwiąże on uważał, że rzecz, że inaczej nie dało także, że rozumiał koszt społeczny tzw . ale i znaczenie nie nie widział innej alternatywy co się dłużej dotyczy dużej grubej kreski to znaczyć mówił o winie prawda został potem zdeformowane w polemice i nie miał na myśli zwolnienia od podzielności komunistów za to co się działo przez 45 lat po prostu mówił, że wybierzemy nowe rządy odpowiedzialność od dzisiaj za to co my zrobimy oczywiście ta filozofia rządu polegała na tym, żeby zachęcić siły dawnego reżimu do współpracy przecież tą decyzją mazowieckiego w rządzie byli tacy ludzie chociażby jak gen. Kiszczak na badania się po prostu bał, że jeśli wolę ludzie PZPR postawił się stanu w poprzek tych reform to państwu grozi destabilizacja proszę pamiętać, że wtedy mieliśmy 24  000 uzbrojonych ubeków 13  000 zomowców mieliśmy kilkadziesiąt tysięcy milicjantów to wszystko, bo na rozkaz gen. Kiszczaka najpierw ona chodziła też, by zachęcić do współpracy, a nie, a nie wywoła jakąś rywalce prawda mogła być jakaś prowokacja w stylu np. znowu zabicie jakiegoś księdza prawda, która wstrzymała zupełnie co zdestabilizowało państwo i trzeba było w jaki sposób zabezpieczyć, ale też była oferta zwykłych szeregowych członków ich rodzin to było miliony ludzi wtedy PZPN może też możecie włączyć do budowy państwa państwo, które tworzymy to nie jest państwo, które wykreśla ludzi tworzy kategorię ludzi lepszych gorszych tylko wszyscy mogą budować Polskę toczy się nie oznaczało bezkarności dla dla zbrodniarzy komunistycznych, ale to trzeba zaznaczyć faktycznie trzecia Rzeczpospolita była nierychliwa jeśli chodzi o te najbardziej radykalne przypadki skazywanie ludzi natomiast jeśli chodzi o reformy gospodarcze notuje jeszcze raz powiem, że sytuacja państwa ba dramat to jest atleci Ależ on sam nabył chrześcijaninem, choć też jednoznacznie odwoływał się do tej tradycji był związany z środowiskami katolickimi uważa się za socjaldemokrata co prawda, że w dno rząd jego był do roku dziewięćdziesiątego zaledwie no ale rozpoczął tę tak bardzo liberalne być może konieczne być może nie to zostawmy spór na bok reformy jak on sam na to patrzył no i został przekonany rzeczywiście proszę pamiętać, że nie tylko on, bo liczy się poglądy takie bliskie społecznej nauce kościoła cały program Solidarności przecież społeczne zostały wrzucone do góry nogami przecież klub parlamentarny Solidarności głosował za tymi reformami to nie jest, więc wszyscy się dali przekonać warto o tym, pamiętać, że wówczas ten dyskurs liberalny był dominujący na świecie to był czas przecież już nie rządził Regan ale, ale jego uczeń burza w awans Anglii była tacie i zachód uzależnia reformy od radykalnych reform można się spierać, ponieważ rzeczywiście Balcerowicz w Mazowieckim wybrali taki najbardziej skrajny wariant reformy tam było kilka opcji oni wybrali taki najbardziej restrykcyjne, ponieważ bardzo się pani przede wszystkim inflacji, która wtedy było naprawdę wielkim niebezpieczeństwem dla państwa polskiego, więc oni zdecydowali NATO uważając, że nie ma innego wyjścia sytuacja jest taka, że po prostu muszą nastąpić radykalne reformy i tylko w ten sposób możemy się uratować to państwo jeśli złamiemy inflacji to przede wszystkim służyły na początku właśnie reformy, żeby zdławić inflację tak to jest też znalazłam, toteż wydają się warto podkreślić jeśli jeszcze wspominamy premiera mazowieckiego znalazłam takie wspomnienie też już nieżyjącego prof. Karola Modzelewskiego, który mówił, że wielką zasługą mazowieckiego było to, że zorganizował przyjazd intelektualistów osiemdziesiątym roku do strajkującej stoczni gdańskiej i mówił, że trzeba podkreślić tutaj niezwykła osobowość Tadeusza mazowieckiego, który był w stanie rozmawiać z każdym zapewniał też dobry kontakt z episkopatem mówi o tym wszystkim pewną nostalgią, ponieważ bratanie się inteligentów z robotnikami należało do przyszłości ona skończyła się w czasie przebudowy ustrojowej gospodarczej w czasie, gdy do Polski dotarł wielki ruch umysłowy zwane konserwatyzmem czy neoliberalizmem, który zerwał z tradycją inteligencka szlachecką w Polskiej kulturze tak wspominał prof. Modzelewski Tadeusza mazowieckiego co wydaje mi się bardzo ciekawa, a jeszcze go wydaje się, że taką konieczną może jeszcze w Polsce tak bardzo nie pamiętano, a wydaje się, że byłoby ciekawe takimi koniecznym zdjęciem mogą być to zdjęcie Tadeusza mazowieckiego do takiego mdleją, czego wtedy podczas swojego pierwszego przemówienia co pokryje drugiego co pokazuje też to sytuacje, których była Polska i presję, pod jaką oni byli niezależnie od tego jak oceniamy poszczególne decyzje także Mazowiecki żartował potem co nie jest typowe dla mazowieckiego sam doprowadzić do takiej sytuacji jak Polska gospodarka i prawdę mówiąc to oczywiście autentyczne natomiast gdyby nie był autentyczny należałoby to wyreżyserować, iż Mazowiecki powinien był ze źle się, że jako aktor dlatego, że to właśnie świetnie pasowało do mazowieckiego, który miał takie imię człowieka powolnego i trochę takiego właśnie tam prawie na granicy omdlenia no i też do sytuacji państwa, więc to to była taka taki moment wszyscy trzymali oddechy, dlatego że, a to mieliśmy mieć rząd, który po długich negocjacjach jest się co dało okrągłego stołu ta sytuacja w państwie, który ma nas wyciągnąć z tego z tej zapaści nagle też wszystko może rozsypać, bo premier okaże się niezdolny do rządzenia, ale Mazowieckiej szybko się zebrał po prostu nadmiar kawy papierosów tutaj mu zaszkodził też długie siedzenie nad nad tekstem zebrał się wyniki pod tym serca miał całkiem przyzwoite na bardzo dobrze sobie radził przez następne kilkanaście miesięcy jako premiera potem też jako polityk 1 z czołowych politykowi jeśli pani redaktor pytała, jaką zostanie zapamiętany jednak zostanie zapamiętany jako ojciec 1 z ojców założycieli tego państwa, które mamy, czyli trzeciej Rzeczpospolitej co jest państwem suwerennym niepodległym jest po prostu wielkim sukcesem Polaków od 30 lat, ale trzeba powiedzieć podał gabinet do dymisji 25 listopada zaledwie 90 tego roku, bo już tak ogromne były napięcia między tym środę w środowisku opozycji między opozycjonistami i toteż mamy konsekwencje w pewnym sensie tego do dziś, bo przecież to był gest no po przegranych wyborach Wałęsa prawda, więc to gest pytanie czy trzeba startować szykowała się być może proszą potem prezydentura Wałęsy pokazała, że wcale nie nie przeszkadzało reformami w kolejne rządy solidarnościowe mogły funkcjonować, więc pytanie czy ta wojna była potrzebna być może Mazowieckiej powinien Wałęsie pozwoli zostać prezydentem i samemu kontynuować swoją misję, jakiego rządu, aczkolwiek pamiętajmy, że ten, że ten w końcu pasa trudna sytuacja, ponieważ cały czas mieliśmy parlament nie wyłoniono zupełnie demokratycznie prezydent był wyłoniony demokratycznie w powszechnych wyborach i to też mogą rodzić pewne konsekwencje kłopoty dla lat dla dlatego Sejmu też potem on wkrótce po rządzie Bieleckiego zostały rozpisane nowe wybory bardzo dziękuję Andrzej Brzeziecki redaktor nowej naczelny redaktor nowej Europy wschodniej historyk dziennikarz był państwa gościem autor też biografii premiera Tadeusza mazowieckiego dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA