REKLAMA

47 lat temu Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z RFN

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2019-09-14 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
16:33 min.
Udostępnij:

O tym, jak doszło do nawiązania relacji dyplomatycznych mówi prof. Piotr Madajczyk z Instytutu Studiów Politycznych PAN i Uczelni Łazarskiego, naukowo zajmujący się stosunkami polsko-niemieckimi w XX wieku.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie, przedstawiając kalendarium wydarzeń z przeszłości, które wydarzyły się właśnie 14 września wspomniałem, że 14 września 1972 roku Polska Rzeczpospolita ludowa nawiązała stosunki dyplomatyczne z republiką Federalną Niemiec i przy okazji wspominałem, że pewnie wiele osób czy to już z lekcji historii czy może jeszcze po prostu z autopsji pamięta obrazy, a może nawet pamięta bezpośrednio wizyty w grudniu 1972 roku delegacji Rozwiń » Republiki Federalnej Niemiec z ówczesnym kanclerzem Willym brandem no i wtedy willi Brandt z Józefem Cyrankiewicz premierę peerelowskim podpisali układ normalizacji stosunków między polską i RFN wielkie ważne wydarzenie w relacjach polsko-niemieckich, ale rodzi się pytanie NATO skoro już w grudniu 70 tego roku ten układ został podpisany w Warszawie to czemu do nawiązania stosunków dyplomatycznych doszło tak późno dopiero 14 września 1972 roku odpowiedź na to pytanie zna z pewnością nasz gość pan prof. Piotr Madajczyk łączymy się teraz panem profesorem telefonicznie dzień dobry dzień dobry państwu Europę lekarza pan jest związany z Instytutem studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk i uczeniu Łazarskiego to już pełna wizytówka pana profesora, ale wracamy do mojego pytania czemu po podpisaniu układu właśnie siedemdziesiątym roku nowo można pytać, dlaczego podpisaliśmy układ nawet nie mają stosunków dyplomatycznych to w takim razie go negocjował jacy dyplomaci no właśnie to jest w ogóle to to pytanie od, od którego należało zacząć wokół padło sformułowanie, że już w roku siedemdziesiątym, czyli dopiero 25 lat po zakończeniu wojny za oba państwa zaczynają rozmawiają na temat stosunku nawiązania stosunków dyplomatycznych przy tej normalnej formułę relacji między 2 państwami dodatku położono nie graniczy nie graniczącym, ale położonymi blisko siebie i co prawda rozmawiało o tym, już wcześniej może o tym, też warto przypomnieć, bo po polskim październiku po pięćdziesiątym szóstym roku Gomułka miał takie pomysły, ale właściwie dlatego nawiązuje to pokazuje, dlaczego to trwa tak długo i Niemczech zachodnich, bo mówimy o przypomnij my mamy 2 państwa niemieckie wówczas czy jesteśmy jeszcze przed zjednoczeniem Niemiec graniczyły z Niemcami wschodnimi najważniejsze są dla nas najważniejsze dla nas uznanie granicy przez Niemcy zachodnie Gomułka sześćdziesiątym dziewiątym roku, a obydwie strony są w takiej niełatwej sytuacji, dlaczego objęli, dlaczego obie strony Gomułka, który jest częścią bloku wschodniego w związku z tym pewien można powiedzieć, że wychodzi przed szereg mówiąc o 31009. roku to 1 ze swoich wystąpień, proponując rozpoczęcie rozmów o nawiązaniu konta o nawiązaniu kontaktów i równocześnie bardzo silne opory wewnątrz polityczne w Niemczech zachodnich przypomnijmy właśnie willi Brand po przed chwilą była o nim mowa, bo to on będzie, czyli persony polskiej Józef Cyrankiewicz, jakkolwiek niewątpliwie główna tym, którym podejmuje decyzję to nie jest już we Francji jest tylko to Władysław Gomułka, ale właśnie jest jest potężny opór z 1 strony jest niemiecka nowa polityka wschodnia po co się określa w krótkim terminem od polityki polityka, która nastawiona jest na odprężenie gdzieś tam w dalekiej myśli na zjednoczenie Niemiec, ale i o relacje z polską są ogromnie naładowane konfliktami i zrobili emocja jazda, a czy dzwonach i dziedzictwo pewnych rozwiązań traktatu poczdamskiego no i oczywiście oba społeczeństwo pamięta pan bardzo różny sposób pamiętają o tej wojnie to jest wojna i podkreślanie przez propagandę całego wyższe okresu peerelowskiego takiego stałego zagrożenia przez rewizjonistów niemieckich przez nawet pamiętają niektórzy być może ten słynny plakat z Konrada Adenauera z jego on w płaszczu krzyżackim jak co w ogóle nie miało żadnego kontekstu, że to dalej jest to samo myślenie, które nam się kryć wyszło przez Sienkiewicza z obecnością Krzyżaków czy chęcią tutaj w padnięcia znowu zmiecie mimo wojny z Polakami równo w, szczególnie że Krzyżacy już raczej zajmowali w tym czasie działalnością charytatywną jest ich spod bojami na jakich w jakichkolwiek obszarach świata, ale zgoda to czy to były te 2 warto takie uwarunkowania traktatu poczdamskiego nie mamy ostatecznego uznania granicy, bo nie było traktatu pokojowego, na które liczono, iż w Polsce wygrywa się wewnątrz politycznie bardzo silnie hasłem po to, żeby mobilizować wewnętrzne poparcie rewizjonizm zachodnią niemiecki, a w Niemczech zachodnich z kolei nie ma nic jednak jest bardzo trudno właśnie i projektem normalizacji stosunków z polską, bo w tym momencie oczywiście, ponieważ w 22 hasła po pierwsze nie częściej oczekuje, że jakaś jakaś inna na granicy będzie możliwa, a po drugie, noszone są 2 państwa niemieckiej, więc w tym MON w tym, bo w tym momencie, dlaczego nie zachodnie mają uznawać granicę NRD i Polski tak to jest właśnie ten paradoks, który bardzo często są w taki ironiczny sposób przywoływano ograniczymy niemiecką republiką demokratyczną, która jest państwo z nami zaprzyjaźnionym należy do bloku wschodniego z państwem sojuszniczym równocześnie cały czas staramy się o to, żeby to nie, żeby to ten region jak te, które państwo, które nie sprawili, choć za kamienie, żeby to ono uznało ustało granice i to i to pokazuje właśnie to pokazuje to to trudno się bo gdy właśnie może podjąć zapowiedź, bo mówimy o nawiązanie stosunku przed nawiązaniem stosunków oba obie strony muszą ratyfikować obydwu stronach dla obydwu stronach parlamentu muszą ratyfikować układ ważne o normalizacji stosunków tak jak może to raczej po co raczej nie jest problemem bo, bo tam, bo w Polsce ówczesnej mechanizm podejmowania decyzji jest trochę inne wprost na etacie wprost, ponieważ jest miejscami, które wypracowuje na pewno tak, jeżeli popatrzymy na wyniki głosowania gratyfikacji można powiedzieć, że one pokazywały, że to jest podział pół na pół i on to znaczy tylko został umożliwi została ratyfikacja umożliwiono przez to, że tradycja wstrzymała się większością głosów tak to 231 głosach wstrzymujących się 17 przeciw 248 zaczęli właściwie jak zsumujemy głosy wstrzymujące się i przeciwne to można powiedzieć powiedzie lot po jest parlament spodziewany jest podzielony na pół tylko właśnie po po rozmowach też usług wstępu 2 czy rozwoju naszego częścią tych tego porozumienia była także Polska zgoda na wy na wyjazdy osób deklarujących jako należące do mniejszości niemieckiej i to jest ta to dzięki czemu właśnie te 231 osób będzie wstrzymujących się, ale to pokazuje bardzo trudną wewnętrzną wewnętrzną sytuację i zresztą warto warto przypomnieć, że wkrótce w Niemczech Trybunał Konstytucyjny będzie będzie rozpatrywał właśnie ten układ jest zgodny z konstytucją, bo właśnie czy w ogóle Niemcy zachodnie mają prawo uznania tej granicy za ostateczną i zresztą dodajmy też, bo to z 1 strony jest bardzo ważne porozumienia ona ono właściwie nie kończy ani zaczynali jest ogromnie ważnym krokiem w Norwegii takich dróg długiej drodze do normalizacji, ale ta perspektywa obytego tego układu obydwu stron była trochę odmienna dla polskiej perspektywy to był taki to właściwie przedstawiany jako układ, który kończy wszelkie dyskusje nawiązujemy stosunki dyplomatyczne granica jest dyskusja o granice są zakończone w niemieckiej czynienie w tej zachodnioniemieckiej perspektywie to był traktat o faktycznym wyrzeczeniu się siły we wzajemnych relacjach, czyli faktycznie on uznawał, ale traktował tę granicę w inny sposób to też osoba mówi o tym, bo to pokazuje właśnie, że ten 14200 siedemdziesiątego drugiego roku, jaką będzie z 1 strony ważne, ale jak jeszcze jest trudnym etapem tej w tym w tej co się normalizacji który, który będzie, który będzie trwał przez kolejne lata no właśnie, bo tutaj nie możemy zapominać o tym, kontekście politycznym także też i po polskiej stronie, dlatego że na to co niektórzy nawet nazywają największym osiągnięciem Władysława Gomułki, a przynajmniej w kontekście spra w międzynarodowych, czyli właśnie ten układ normalizacji stosunków Polski z refrenem 7 grudnia 70 tego roku jest właściwie na ostatnim aktem działania Władysława Gomułki, bo za chwilę są tragiczne wydarzenia grudzień grudniowe i ekipa Gomułki jest zmęczona jeśli chodzi o sprawowanie władzy przychodzi Edward Gierek, więc nowa ekipa polityczna i właściwie to też jakiś taki czynnik który zaczyna utrudniać tę normalizację, dlatego że jak już Gomułka zgodził na to porozumienie z Niemcami to ekipa Edwarda Gierka miała coraz więcej takich powiedziałbym roszczeń wobec strony niemieckiej w kontekście tego układu nowo może chciała się też na początku swojej działalności pokazać, że to są gracze, którzy będą twardo znów stawia swoje racje to zapytam czy były zarówno czynniki, które pomagały jak Wilkowo jak blokowały, bo to czy co ciekawe Jarek tak lepiej niż niż Władysław Gomułka rozumiał się zachodnie niemieckimi politykami później z Helmutem Schmidt ten proces jego rozmowy w Helsinkach tam, ale to jednak iła 70 piąty rok to wiele lat puszczali 70 tak 70 tak, bo właśnie były 2 rzeczy które, które pojawiło się jako jako problem zgoda czy po polskiej stronie oto jesteśmy w tym momencie przerwać właśnie 2 zagadnienia od jakaś forma odszkodowań i mniejszość nie mniejszość niemiecka Polska w Polsce to by to są 2 zagadnienia, które będą tak tak utrudniały to znaczy w rozmowach pojawiają się właśnie z zemsty ze strony ze strony polskiej takie sondowanie na temat na temat uzyskania możliwości, jakie oczko do jakich odszkodowań przy czym ja bym tego jednak nie określił tylko jako próbę takiego ustawienia się przez nową ekipę, bo z drugiej strony był to Góra to nie nad abstrahując od dzisiejszych politycznych dyskusji o reparacjach, ale jeżeli wówczas popatrzymy to to był realny problem, że ze względu na na podzielona na 2 bloki tych reparacji faktycznie nie było albo były to właśnie mowa, w jakich o bardzo niewielkich, więc to, że próbuje się w jaki sposób rozmawiać, żeby nie było czy nie można, by uzyskać obojętnie czy nazwiemy reparacjami czy jak i jakoś inaczej to w ten sposób niezrozumiałe, ale tutaj, o ile ja pamiętam proszę je poprawić panie profesorze może, bo może nie najlepiej pamiętam, ale właśnie wydają się, że to jednak ekipa Gierka nie tyle chciała podważać decyzje peerelowską pięćdziesiątego trzeciego roku dotyczącą zrzeczenia się odszkodowań tylko akcentowała potrzebę odszkodowań dla ofiar polskich ofiar trzeciej rzeszy w takim rozumieniu w jakim później to zostało oczywiście można mówić tam o wysokości tak dalej, że to nie było ono w pełni jakaś tam satysfakcja co później było konto jednak kontynuowane, czyli wypłaty odszkodowań dla konkretnych osób, które były ofiarami prześladowań przez radę oczywiście o podważaniu o podważaniu decyzji 1003. roku w ogóle nie może być mowy nowość natomiast jest pytanie czy nie czy nie można uzyskać czegoś innego no właśnie uzyska 1 , 3 miliarda zaświadczenia przez polskie, które polskie instytucje poniosły związał ubezpieczeniowe związane ze skutkami wojny będzie 702 roku 100  000 000 dla ofiar eksperymentów medycznych w obozach prawda czyli, czyli właśnie dlatego mówiłem, że nie musi to nie musi się nazywać reparacje nazwijmy to jakoś inaczej, ale Republika Federalna Niemiec zaangażuje się zaangażuje się potem nie udzieli kredytu prawda na korzystnych warunkach i to być to będzie to to będzie to co oczywiście to znowu nie jest to ze względów tylko i wyłącznie humanitarny w szczególnie, że to raczej było korzystne dla państ w, a sposób rozliczania tego nie dla osób uzyskujących indywidualne odszkodowania właśnie odszkodowania, ale dobrze to uzyskują rodzaj jest też drugi problem rośnie kończono woli tak króciutko państwo polskie godzi się na wyjazd pewnej grupy swoich obywateli uznając, że oni są mniejszością niemiecką i nagle okazuje, że nie jest na, tyle że jest na tyle nieatrakcyjne nadal, że tych obywateli znacznie więcej, którzy chcieliby wyjechać i ówczesnych realiach politycznych to jest też coś co właśnie dopiero Gierek istnieć w siedemdziesiątym piątym roku rząd razem w Helsinkach i wypracuje wypracują porozumienie jak to mówił Helmut Schmidt dogadaliśmy się w kwadrans to było w nocy z biologii drugi film mówił, że Jelena na pewno by znalazł zatrudnienie na pewno wraz z miejsca w rządzie bardzo dziękuję panie profesorze za te wszystkie wyjaśnienia związane właśnie dzisiaj z rocznicą nawiązania stosunków dyplomatycznych wtedy przez PRL i RFN teraz informacje dziękuję dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA