REKLAMA

Żyd jako znikanie i tajemny kod

Data emisji:
2019-09-24 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
33:15 min.
Udostępnij:

O literaturze "Ziem Odzyskanych" z dr Katarzyną Chmielewską. Rozwiń »

Więcej: https://www.iz.poznan.pl/publikacje/inne-publikacje-pracownikow/ziemie-odzyskane-w-poszukiwaniu-nowych-narracji Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wczoraj studio dr Katarzyna Chmielewska z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk dzień dobry witam serdecznie prezentem państwo nawet stanu w przed informacjami znaliśmy książce, która się do UKE dopiero w przyszłym roku, a dzisiaj o książce, która właśnie już ukazała mało tego zaś można ją bezpłatnie pobrać różnych tak można pobrać ze strony internetowej tak można na internecie może pewne jest tytuł będzie łatwiej znaleźć tak, że ja ja powiem Rozwiń » ziemie odzyskane w poszukiwaniu nowych narracji to jest książka, która ukazać nakładem wydawnictwa Instytutu historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza także ziemie odzyskane poszukiwanie nowych narracji pod redakcją Emilia Kledzik Macieja Michalskiego i Małgorzaty praktyk, ale to jest zbiór różnych działów właśnie proszę powiedzieć teraz może pani powiedziała o tym projekcie o wszystkim wszystko wszystkim to jest zbiór tekstów, które częściowo powstałe w związku z seminarium, które odbyliśmy już jakiś czas temu, ale nie tylko oczywiście są nowe wersje albo nowe teksty dodane i one rysują taką naprawdę ciekawą nową odkrywczą perspektywę mówienia o ziemiach odzyskanych bardzo różnych perspektyw i od strony literatury i od strony historii od strony antropologią stroną Stali z takich studiów nad pamięcią kulturową, ale ja już widzę tę z 5 słuchaczy czuje je w eterze trzeszczenie syna, dlaczego ziemie odzyskane, dlaczego używamy tego terminu i wciąż nie jest przypadkiem wrogi archaiczny niestosowne oczywiście coś jest narzeczy, bo ziemie odzyskane to jest cały fragment bardzo istotne polityki historycznej komunizmu w latach czterdziestych jedno pytanie referendum czterdziestego szóstego roku właśnie tego dotyczyło to było trzecie pytanie czy jesteś zwolennikiem oparcia granicy Bałtyk Odrę inne są łóżeczka oczywiście wyniki referendum oficjalne nieco odbiegały od realnych rekonstruuje Andrzej Paczkowski znalezienie tak wynik byłby podobny, ale właśnie to jest zdumiewające to pytanie miało 70 % odpowiedzi pozytywnych to znaczy 70 % uczestników tego referendum odpowiedział tak jestem za przyłączeniem zresztą na drugie już takim nawiasem na drugie pytanie dotyczące tego czystej ze zmianą ustroju 42 % odpowiedziało tak mówimy o realnych wynikach nie realnie o wynikach, za które nam tak, które nam, które były wynikami oficjalnymi zatem jest w tym całym koncepcie ziemi odzyskanych coś niepokojącego z punktu widzenia historii idei bo dlaczego właściwie komuniści mieliby opierać na tym swoją politykę historyczną to nie jest fragment programu komunistycznego to komuniści przedwojenni o tym, nigdy nie myśleli w ogóle nie zajmowało raczej można dziś ten kawałek zrealizowanego programu nacjonalistów polskich przedwojennych wojennych to jest takie myślenie o koloniach ziemiach odzyskanych o odbieraniu Niemcom prastarych tra starej ziemi więcej to jest paradoks tak to, że stało się to elementem polityki historycznej komunizmu, czyli takim elementem polityki, która miała uprawomocnić legitymizować władzę komunistyczną w Polsce i sadząc po wynikach referendum robiła to skutecznie tak, bo to, o czym się kampania wyborcza pewnie czy referendalna mówi o tym, żeby głosować 3 × tak tak jest teraz ludzie się o tym, albo 3 × tak, bo siedzenie w mało, kto zdawał sobie pytanie, że pierwszy może nie na drugi nie, ale na trzecie takie kluby takie czarno-białe zero-jedynkowy to znaczy rzeczywiście Campo na trudno to można zwać kampanię to była rzeczywiście ogromne starcie 2 bloków albo też większej ilości bloków, bo nie czarujmy się też polityczne w Polsce były dość podzielone jest dziś ta kampania, zwłaszcza sił nacjonalistycznych była taka, żeby w ogóle nie brać udziału w referendum albo w ogóle wiedzieć wrażenie mimo, że to trzecie pytanie akurat powinno im bardzo pasować i jednak trzeba przyznać że, o ile na to pierwsze pytanie ze zniesieniem Senatu to około 20 % odpowiedziało tak czy ich stosunkowo mało na trzeci taki poziom 42 na drugi 42 % odpowiedziało tak na trzecie 67 % odpowiedziało tak znaczy to ludzie różnicować swoje odpowiedzi to znaczy nie było ani 3 × tak ani 3 × nie w przewadze udzielano z bardzo takich zróżnicowanych odpowiedzi, bo to, by szyć interesy co zagramy, bo któż nie byłby za tym, żeby do jego stanu posiadania jeszcze coś tam do jeszcze dodać zegarek i portmonetkę ze złotymi monetami tak, ale tak to nie jest tylko także straży 3 × tak to nie jest tak, że tylko, że to jest przypadkowy element tej strategii Historic polityki historycznej, bo to ma pewną rolę takiej narracji, którą komunizm Rosnowa i ona była jednak dość często akceptowana mianowicie jest jak śmieci powiedzieli w tej narracji repolonizacja tak czy rem Piastowską ość tych ziem, która mówi o tym, że jest znaczący głos między współczesnością między władzą komunistyczną między państwem nowego ustroju, a polską nie tylko przedwojenną, ale przed wszystkim tą prastarą kolebką państwa polskiego i polską Piastowską drugi element jest też ważny w tej strategii to jest to, żeby ukazać jako pogromca faszystowskich Niemiec tak, bo stąd biorą te ziemie odzyskane też wygraliśmy wojnę jesteśmy rozgromili nazizm rozgromiliśmy faszyzm no i mamy no i mamy teraz bonusy w postaci nowego stanu posiadania i trzecia wydają się totalnie się po utracie też się na Wschodzie to nie było przedmiotem referendum jak się łatwo domyślić i trzecia taki trzeci element strategii którymi się wydaje jeszcze ciekawy to jest to, że ta strategia produkowała coś co moglibyśmy dzisiaj nazwać pamięcią protetyczne to jest taki termin, a są trąbek i on mówi o takim zaszczepia Aniu, pamięci to znaczy pamięć, której nie mieliśmy zyskujemy ją w procesie akulturacji np. oglądamy film i zyskujemy nie tylko obraz przeszłości tak jak ten finał sprzed nam przedstawia wręcz mamy poczucie, że uczestniczyliśmy w pewnej przyszłości, że to jest nasza przeszłość tak w tym sensie ta pamięć jest proteza uzupełnia pewien istotny istotny brak i tak samo jest tym wypadku od komuniści wytwarzają pewną tęsknotę za utraconą jednością jednością, które nigdy nie było tak, ale jednocześnie zaspokajają tę tęsknotę to jest to jest chwyt genialny, który pokazał jak można wyprodukować pewną potrzebę emocjonalną historyczną kulturową i jednocześnie zaspokoić jest bardzo duży transfer emocjonalny, który komunistom udało się zapewnić to zresztą myślę, że jeżeli spojrzymy na różne okresy historyczne na różne państwa nie tylko Polskę to różnych w tych miejscach momentach historycznych dało się różne ekipy zrobić to prawda to nie jest to nie jest tylko to nie jest tylko kwestia tego momentu i nie jest tylko kwestia swojej władzy komunistycznej tylko jest to pewien proces który, który może opisywać co jest ważne te ziemie obiecane po nie w ocenie nie nie na darmo nie była poza na tej ziemi obiecanej, które są ziemiami odzyskanymi ona obraz ten natychmiast rozmaite rozmaitymi masami wyobrażeń pierwsza to jest dziki zachód miejsce dziś łatwo dorobić to jest miejsce wielkich akcji niebezpieczeńst w jak pamiętamy filmy prawo i pięść sześćdziesiątego czwartego roku nastąpił wymowę książki setnik to teksty Agnieszki Osieckiej to jest właśnie film o tym, też Polski western o ziemiach odzyskanych tak o tworzeniu ładu otworzeniu nowego porządku drugi taki negatywny stereotyp to jest to bydło ze Wschodu, które nie ma tej kultury nie ma tej cywilizacji wchodzi w krąg cywilizacji niemieckiej najmu się w niej znaleźć musi się w niej jakoś zagospodarować i tutaj zawieszamy zawieszane, ale wrócimy po informacjach Radia TOK FM informacja 1120 za chwilkę dr Katarzyna Chmielewska z Instytutu badań literackich polskiej Akademii nauki z państwa moim gościem wczoraj studio dr Katarzyna Chmielewska z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy bardzo interesującej książce, która kazała się jako to też pokłosie pewnego seminarium pewnego projektu ziemie odzyskane w poszukiwaniu nowych narracji i tych ziemiach odzyskanych fizycznie, ale też pełnych ziemiach odzyskanych symbolicznie imaginacji mobilizacyjnych rozmawiamy dzisiaj w programie Owczarek zajmie się przejdziemy do rozdziału, który pani napisała tak przed tym wstęp przed naszą przerwą rozmawialiśmy o takich wyobrażeniach społecznych, które towarzyszą ziemiom odzyskanym mówiliśmy o tym, że jest to wyobrażenie dzikiego Zachodu kraju miejsca łatwego zarobku wzbogacenia się męskiej przygody i ten negatywny, ale bardzo silny stereotyp ludności ze Wschodu kto, która ma niższy bagaż cywilizacyjny i niższy poziom techniczny nie może się oswoić z nowymi wnętrzami z nowymi urządzeniami społecznym jak n p . to, że dom jest oddzielny od obory tak czy czy, że zwierzęta nie mają wstępu do domu czy nowych urządzeń technicznych to jest wielkie tak jest, kiedy mówią ludzkim głosem i to jest 1 też takich obrażeń, który jest bardzo silne i ono daje o sobie znać często w literaturze do tego pana jeszcze wrócimy kolejne te są to, że przenosi przesiedlenia są traumą, że to jest, że to jest dramat ludzi dramat kultur i jesteś silny wyobraźni które, zwłaszcza od lat dziewięćdziesiątych, kiedy mówimy o Europie ojczyzn o literaturze korzenne jest obecne wreszcie i to też od lat dziewięćdziesiątych możemy mówić o takiej rzeczywistości multikulti to znaczy takiej wielości kulturowej wielości języków zatarty, ale kuszące niemieckości właśnie, o którym mówiliśmy sobie jeszcze przed spotkaniem przed naszą audycją i wreszcie coś jest dla mnie naprawdę ważne to jest godzina 0 to znaczy, że wraz z tymi wyobrażeniem ziemi odzyskanych pojawia się idea nowego początku wraz z rewolucją wraz z oczywiście z samą zmianą społeczną gwałtowną, która wtedy nie następuje, ale to jest wyraźnie nowe otwarcie unieważnienie starego ładu unieważnienie też przeszłości też wolność od przeszłości także przyszłość antysemickiej i ten moty w bardzo mocno wykorzystują też powieści współczesne takie, które ukazały już w naszych czasach, czyli około 20000809. roku którymi się też zajmował się że ta godzina 0 uwolnienie się także antysemityzmu jest o tyle łatwiejsze po wojnie że, że już niema no to jest jak wiadomo problematyczne, bo istnieje antysemityzm bez Żydów to uwolnienie nie jest niczym od aut takim auto o nominalnym nie jest niczym co dokonuje się w takiej próżni społecznej, żebyśmy mówili o czy po wojnie Zacisza antysemityzm czy nie to na ten temat trwa spór i wydaje mi się osobiście przy przyszłam się do takiego zdania, że ten antysemityzm w czasie wojny bardzo wzrósł, a po wojnie, owszem, przycichł zależy też, jakim okresie mówimy tak nie mówimy o latach pięćdziesiątych komuś w latach czterdziestych, owszem, przeci w, ale pamiętajmy, że cały czas dochodzi nie tylko do aktów bezpośredniej agresji do morderst w takie są książki, które pokazują jak mordowano Żydów, którzy wracają swoje stare miejsce i broń Boże chcą mieszkać swoich starych domach mówi możemy mówić o akcji pociągowe ma na to masę dowodów masy materiałów także mówienie o tym, że ten antysemityzm bez Żydów kurczy się samoistnie na jest optymistyczną wersją historia się kurczy ze względu na też pewną propagandy na zmieniający się kontekst na na zmieniający się dyskurs panujący oczywiście można dziś się kurczy, ale albo, że się ukrywa albo, że schodzi do podziemia to jest to są wszystko koncepcje, które wydają się uprawnione interesujące natomiast co do samych takich obrażeń ten temat Żyda i ziemi obiecanej wydaje mi się o tyle ciekawy ja się temu zjawisku staram przyjrzeć, że w szczególny sposób intensyfikują się tam wątki ziemie odzyskane i wątki polskiego antysemityzmu ten temat rodzi się wraz z tą literaturą lat osiemdziesiątych którą, którą można mówić jak jako literaturę korzenną, ale właśnie większość tych tekstów, których ja pisałam są właściwie na antypodach tej literatury Korzennej takiej literatury tworzonej literatury zakorzenienia małych ojczyzn świata, który jest od zawsze odwieczny powtarzalny, który ma swoją energię ma też swoją magię ma swoje piękno estetykę, że jako znikanie i tajemny kod literatura ziem odzyskanych to jest pani jest wokół mojego tekstu i Przełam od 3 tekstach literackich w serze Dawid ku Pawła Huellego osiemdziesiątego siódmego roku i absolutnie cudownej książce Ingi Iwasiów Bambino to jest arcydzieło naprawdę wie to z odpowiedzialnością historyka literatury książka z 2008 roku oraz Piaskowej górze Joanny Bator, która też jest doskonałą książkę te 2 książki są naprawdę to są książki świat w sensie otwierają naprawdę masy materiałów masy wątków są niewiarygodnie bogaty jak jak na arcydzieła przystało wreszcie we wszystkich tych elementach we wszystkich tych powieściach pojawia się to w sposób istotny moty w żydowski motyw albo postać po prostu Żyda i o ile i w każdej z nich autorki autor autor stara się odwrócić żerują na pewne antysemickich wyobrażenia stereotypy stają się odwrócić przy czym, jakby trochę każdy zna każdy z nich ma zupełnie inną strategię ile o uchylenie to jest także ten główny bohater jest taką tajemnicą jest kimś niesamowitym, ale jesteś wzorem męskości, bo wtajemniczy chłopców prowadzi do zwycięstwa podczas meczu futbolu przeżywają dzięki niemu niesamowitą przygodę także egzystencjalną są to często jak jak jak mówili, ale ewidentnie odwrócenie takiego wzoru, który wypracował oto Tiger pod koniec dziewiętnastego wieku, w którym, że to była choroba to był brak męskości to było ogólne rozpasanie nie ład moralny brak decyzji chaos tak dalej tak dalej ewidentnie tak przechwycenie tego stereotypu i odwrócenie znaków Weiser Dawidek jest jest odwrotnością przyczyn, toteż charakterystyczne, że ta główna postać, która jest związana z wątkiem zagładą jest on jest wnukiem czeka, który przeżył zagładę jego rodzice nie przeżyli zagładę on znika na zasadzie tajemnicy, tak więc motyw Żyda, który znika na zasadzie własnej decyzji i rozwiewa się jest takim symbolem polskiej tęsknoty za Żydem, toteż mamy dobrze opracowane w kulturze i dobrze znamy jest oczywiście próba odwrócenia porządku dominacji, gdzie kultura Polska dominowała nad kulturą żydowską, ale takie odwrócenie wyobraźni, które właściwie nie nie chce zmierzyć się z problemem tej realnej dominacji kultury polskiej nad kulturą żydowską i tutaj nikt też pewne poziomy takie usprawiedliwienie było i nie ma kiedy sam jest sama zniknęła drabina miałem z tym nic, a raz za tym tęsknię, ale prawda to jest to jest jakieś takie charakterystyczne charakterystyczna narracja charakterystyczna strategia w tej polskiej kulturze się dobrze przyjmuje także jesteśmy oto stęsknieni szukamy śladów oni nam tak wiele dali także z takim ukrycie jednak realnej agresji realnej dominacji i realnych stosunków, które które, które przed tym zniknięciem miały miejsce ze stereotypem żydowskim i gra też w Piaskowej górze Anna Bator, bo tam jest ten stereotyp Żyda genialnego ku ukrytymi żarówkami jest główna bohaterka Dominika i matka Jadzia mierz wydaje związkowy obiecujące, bo to jest taka matka gastronomiczna matka Polka, ale z tym stereotypem właśnie cudowności geniuszu talentu Matycz matematycznego lepszego świata wyższych sfer elegancji rodziny, które nie opresyj na wszystko związane ze światem żydowskim u Joanny Bator i to jest oczywiście też pewna projekcja marzenia o sobie samym też projekcja marzenia polskiej kultury jak chciałaby być Janas umieszczona w tym świecie żydowskim to też jest coś oczywiście jest przepracowanie stereotypu przepracowanie takiego negatywnego stereotypu chętnego Żyda najlepiej z pieniążkiem, ale tu ten, że znowu jest pokazany jakoś rewelacyjnie w relacji do polskiej kultury nie jest do końca samoistny tylko jest takim ekranem, który rzutuje na własne marzenia własne pragnienia o sobie samej też jest kimś, kto tak ulatuje, kto znika właściwie toczy się też moty w miłości romantycznej kryzys związany ze światem żydowskim, bo to jest, bo Dominika jest właśnie z wnuczką Żyda i ukrywającego Polki tak to jest ten drugi zakazanych też zakazanej uczy się zakazanej wyklęty jej tragicznej zerwanej takiej trasie nie może nawiązać, która jest wieczna to jest tutaj te wątki się bardzo mocno splatają są te wątki finansowe ewidentnie mają takie światło tej historii żydowskiej jako historii na wspaniałości tak naprawdę taki to jest znowu ten ta próba odwrócenia czy nawet odwrócenia straty tylko takie przewartościowania go znowu pokazuje ten brak realnego zderzenia z przemocą co ewidentnie jest w książce Bambino Iwasiów te w ogóle niesamowita zupełnie powieść, której tutaj jest ważne ten moty w godziny 0 to znaczy wszyscy bohaterowie pojawiają się jako czyste karty nareszcie mogą się uwolnić swej przeszłości Janek do tego, że bank kartę chłopskim Marysia tego, że jest ruską ze Wschodu i taki naprawdę przymocować patriarchalnej rodziny, który wcale takie koło picia wódki narodzin dzieci tak nieustająco nieustające nieustająca nie wszyscy dostają obietnice nowego życia nowego świata, ale każdego z nich w końcu rzeczywiście to przechwytuje ta pamięć tylko, że ta pamięć nie jest pamięcią własną to nie jest także bohaterowie oni myślą we własnych kategoriach tylko ta pamięć z pamięcią nadaną przez kogoś tutaj pojawić tematy Żyda Renacie Stefan staje się Żydem, ponieważ kadencja jako Żyda 60 ósmy roku, ponieważ nakładają tożsamość na 60 ósmy roku jest czystą przemocą tożsamość tra kończy się tym rząd oczywiście musi wyjechać pozostaje pani puste miejsce, które natychmiast zarasta to znaczy dla nikogo z tych bohaterów oprócz jego ukochanej to nie jest ważna postać znika właściwie ich życia test niesamowicie to nie jest główny temat tej książki pokazuje miarę geniuszu i Wasiluk, która potrafi w tym takim epizodycznej właśnie postaci w tym epizodycznych wątku ująć niesamowity związek tych ziem odzyskanych tej pamięci, która ma być przecięta tej pamięci, która wróci jako przemoc, którą narzuca się bohaterom no dobrze powrócimy do pamięci do ziem odzyskanych po informacjach Radia TOK FM ja przypomnę, że można sobie bezpłatnie ściągnąć pdf tej książki zatytułowanej ziemie odzyskane w poszukiwaniu nowych narracji państwa moim gościem jest dr Katarzyna Chmielewska z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk informacje już kilka minut o godzinie jedenastej 40 wczoraj w studiu dr Katarzyna Chmielewska z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy o zbiorze interesujących artykułów tekstów ziemie odzyskane w poszukiwaniu nowych narracji mogą państwo sobie internecie ten ten tekst tę książkę Marysi bezpłatnie pobrać urządzenie, którego trybu państwo korzystają w tym zbiorze także artykuł dr Katarzyny Chmielewskiej zatytułowane żyć jako znikanie i tajemne kody, w którym analizuje pani 3 książki, które o ziemiach postać Żyda na ziemiach odzyskanych mówią czy to np. Szczecin Ingi Iwasiów oby tak, ale mówimy to literaturze już takiego takiej to są przepracowane problem zieleń w wybitnie już obowiązku takie kilka razy, że przedstawione przepracowane czy to oznacza, że ten, że moty w temat Żyda i ziem odzyskanych nie pojawia się wcześniej w literaturze nie oczywiście nie można było tak, mówi że ten temat nie pojawia jeże nie nie nie nie nie nie jest interesujący nie zaprząta uwagi przy peronie tylko w literaturze, ale w ogóle w kulturze wspomnieliśmy już sobie o filmie prawo i 5 lat sześćdziesiątych, ale wszyscy też pamiętamy komedię sami swoi i następujące po niej części te pochodzą rzecz tak coś jeszcze niema niema mocnych nie ma mocnych drugą częścią trzecią jest kochaj albo rzuć w tym głównie ta pierwsza część skupia się na takim problemie zasiedlania oswajania umawiania tworzenia własnej przestrzeni w komediowej oczywiście wersji prawo prawem, a sprawiedliwość musi być po naszej stronie słynna fraza, kiedy bohaterowie jadą do sądu, ale latami tak to babcia wręcza wręcza głównym bohaterom granat to właśnie z tej komentarz, ale wracając do rzeczy ten temat był wywoływany nieustająco to najsilniejszy chyba jednak w latach czterdziestych i na początku lat pięćdziesiątych wtedy, kiedy władza komunistyczna potrzebował prawomocnie dla nowego ładu stał się elementem tego nowego ładu tworzenie nowych postaci patriotyzmu i w latach czterdziestych to też nie nie bez kozery we Wrocławiu odbywały się kongresy kultury to tego te miejsca były zasiedlane we wszystkich właśnie w miastach nowych główną ulicą była ulica Adama Mickiewicza i stał pomnik Bolesława Chrobrego mówiąc mówiąc już trochę Nata fabrycznie się nie w każdym mieście stał pomnik ale gdy mówimy o pewnej taki intensywny polonizacji zacieraniu niemieckiej przeszłości ten pierwszy tak wygląda mniej więcej tak przyczyn wracać do tego tematu już w latach sześćdziesiątych pamiętamy o tym, napięciu, które generuje Gomułka wraz z konfliktem z zagrożeniem konfliktem niemieckim o niemieckich renegata, którzy chcą, którzy zagrażają naszej granicy na na olbrzymi odsiew inny się i to jest niesamowicie silny silny wątek, który obok data cała anty niemieckości też sprawia, że tak popularni są Krzyżacy oczywiście tak, czyli znowu mit słowiańskiego przymierza przeciwko niemieckiej nawale, która być może cywilizacyjnie wyższa, ale my i tak możemy ją osiągnąć taki los okrutna przede wszystkim to jak ona jest okrutna oczywiście, bo nas nieludzka podczas gdy jesteśmy ludzcy wspaniali ręka jest bez znaczenia, dlaczego za krzyżackie się nie rozpadają drogi przetrwały i pewna organizacja trwa, a te polskie w domki z kart znowu wracamy do mitu do mitu, o którym byliśmy na początku mianowicie do tego, że nota ludność ze Wschodu jest nim cywilizowana Słowianie są cywilizowani podczas gdy zostali wyższe cywilizacyjnie warunki właściwie tylko zniszczyli to jest jednak mit i to ile jest w jaki sposób zagospodarowano też jej rozwój jest niewątpliwym faktem faktem historycznym, ale tak tutaj jakby to jest kolejny moment, który w, którym ten maty w ziemi obieca ziemi przeważał odzyskanych, które są oczywiście też miał obiecany mi powraca tt to na 5 lat sześćdziesiątych jest charakterystyczne, ale później powraca wraz z tą z tymi małymi ojczyznami, który odkrywa takie one są przypomnijmy, że te ziemie odzyskane to nie są tylko, że mnie po niemieckiej zresztą świetna kapitalna książka Kariny koszyk zatytułowana w ten sposób po niemieckiej jest o tej zderzeniu obcości swojskości co to znaczy mieszkać w domu poniemieckim tak dalej tak dalej nie bardzo serdecznie państwu polecam tę lekturę ona okazała się niedawno zdaje się pół roku temu mniej więcej, ale wracając do tego tematu to jest także temat akcji Wisła, która oczyszcza nie pojawi się do końca nie pojawia się wprost, ale ten moty w przesiedlonych Ukraińców we wszystkich tych powieściami we wszystkich tych elementach się pojawia oczywiście to nie byli tylko przesiedleńcy zza Buga to nie byli tylko te nie były tylko ofiary akcji Wisła znaczna część ludzi, którzy zamieszkali na nowych terenach to byli też chłopi z Wielkopolski ta emigracja była też emigracją wewnętrzną to znaczy z centralnej Polski również do czego zmierzam ta wielo etnicznej, która często opowiadana jest już w latach osiemdziesiątych jako właśnie taka multikulti takie zasilanie się potencjałów rozmaitych kulturowych wzbogacanie się naświetlanie się zderzenia jakieś 5 jak jest kolorowo to ta narracja przeżyła pewien kryzys też tak, bo ona przykrywa też znacznej mierze konflikty jak wiadomo ta ludność ukraińska akcji Wisła to spotykała się z wrogością spotyka się spotyka się do tej pory ona nie zawsze łatwo komponowała się z tymi którzy, którzy przyjeżdżali właśnie choćby z Małopolski, a przede wszystkim z Wielkopolski świetnie to pokazuje Inga Iwasiów, kiedy mowa jest o związku 2 głównych bohaterów Marysi Janka Janka, który jest Wielkopolski i o której o jego narzeczonej rodzina mówi jak ona Polka to ruska jest tak ona pierwotnie posługuje się cyrylicą i rzeczywiście ukraiński jest pierwszym językiem tak naprawdę to jest to jest niezmiernie charakterystyczne 1 też tych bohaterek myśli o tym, że musi znaleźć od pewnego kandydata na męża, bo ten dysonans polegający na tym, że sprowadzi się byle kogo, czyli właśnie ludzi ze Wschodu byłby jej rodzinie zbyt duży ona jest taki mieszczański drobno mieszczańskiej rodziny z Wielkopolski właśnie te konflikty tam są cenione są opisanej to jest już dużo późniejsza powieść to właśnie w 2008 rok, która zdaje sprawę z tego, że ta wyobrażenia tej kolorowym pięknym świecie wzbogacania się różnic kulturowych jest na pewno malowanki to znaczy oczywiście te różnice są, ale one są także konfliktem one są tożsamością, którą się nadaje komu w momencie, w którym chcemy komuś dopiec, którą chcemy kogoś zniszczyć, w którym chcemy zburzyć jego jego własną tożsamość także także to rodzaj przemocy trasie wiąże też taka pamięć, która właśnie nadana tożsamość treść nadana jako akt agresji pamięć jest fascynujące myślę sobie pani doktor i co ciekawe, o ile może jakaś pamięć każdego może czas do czasu zawodzi albo jeszcze się zacierać, ale bardzo chętnie przyjmujemy takie pamięć zbiorową szczególnie pamiętano nas właśnie przez kulturę tak właśnie to, o czym mówimy to jest taka pamięć kultury, a ja mówię o tekstach literackich mówimy rozmawiamy sobie z filmami, więc jest to pamięć, która się zapisuje w tekstach wspomnień pamiętników, bo takie też takie też badamy jako przedstawiciel Nomury Stali, czyli badań kulturowych i oczywiście ta pamięć społeczna pewną ramą i to widać tak, kiedy ja mówi o tym jak mówiono w latach sześćdziesiątych o ziemiach odzyskanych jak mówiono w latach osiemdziesiątych jak mówimy teraz w latach 2800 będą współczesną wiem, że to zmienia to oczyszczenie jest po prostu zmiana przedmiotu tylko zmiana też perspektywa tę perspektywę kształtują nam pewne takie ramy wyobrażenie o taki to są ramy społeczne nie moich harcach napisał taką książkę jeszcze w latach dwudziestych, która do tej pory obowiązuje do tej pory jest inspiracją dla wielu badaczy właśnie społecznych ramach pamięć w jaki sposób to prosili je nasze postrzeganie przeszłości jako przyszłości i oczywiście są okresy takiego szczególnego wzmożenia, którym powiedzmy króluje przed przy świadczeniu determinizm etyczne to znaczy, że ta nasza przeszłość jest szalenie ważna dla współczesności mają określa nierozwiązane konflikty przykryta przemoc niewypowiedziana dominacja i oczywiście żyjemy w takim momencie, w którym mamy z przeróżnych narracja przeróżnych przy różnych założeniach mamy to poczucie, że jesteśmy w świecie, w którym ta przeszłość dominuje nad współczesnością są takie momenty, w którym w, którym mamy poczucie, że uwolniliśmy się w przeszłości zaczynamy coś nowego, chociaż oczywiście nikt nie jest jednoznaczne i te lata czterdzieste ewidentnie tak takie poczucie rozmaitym bohaterom historycznym towarzyszyło no tak ale, ale też ten pkt 0 to uwolnienie od przeszłości rozpoczęcie na nowo wymusza niejako stworzenie przyszłości tak no oczywiście do uwolnienia oznacza, że przestrzeń jest w jaki sposób kłopotliwa jest taka kapitalna absolutnie Senatorską owej górze repatrianci jadą pociągiem na drogę w kierunku Wałbrzycha się potem okazuje i babka 1 z bohaterek znajduje w wagonie opuszczone albo ze zdjęciami jest albo rodziny hrabiowskiej pani musi wysiąść w jakiś taki patron okolicznościach, ale ten albo nas przywłaszcza znaczy to będzie teraz taka historia, że nowa historia rodziny, które ona do kleju poszczególne zdjęcia nowe podpisuje słowem matura swoją markę okres Kowali, ale opowiada nieustająco wnuczce, która zdaje sprawę, że ta przeszłość konfabulować na rodzaje sprawę, że ta przyszłość w jakimś sensie wymyślona opowiada historię o hrabina i w tym języku tej babki przygląda się też ta klasa niższa, która aspiruje może być też historia aspirował Ania do lepszego życia lepszego świata być mieć do tego, żeby mieć radomskie pochodzenie zresztą bardzo charakterystyczne też mamy moty w dla naszej kultury współczesnej tak, ale z drugiej strony trzeba spojrzeć na to odwrotnie jest to rodzaj historii przechwyconej wykorzystanej i potraktowanej bardzo dużym dystansem, bo babka i wnuczka mają doskonałe poczucie, że w tym fałsz, że grają też rodzaj zabawy między nimi, gdy na przyszłość może być też skonstruowana zrekonstruowana jak widać na bardzo różne sposoby ziemie odzyskane w poszukiwaniu nowych narracji ta tam książkę można sobie pobrać bezpłatnie stać się znaleźć przestrzeń znaleźć przegląd internetu dr Katarzyna Chmielewska z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk lał dla Radka także, ale autorka jednak z rozdziałów państwa może wreszcie w informacji już za kilka minut o godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut i jego program dzisiejszy program notował Paweł Ziętara nad jakością czuwał Adam wczoraj Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. W aplikacji mobilnej i na stronie. Z pakietem "Aplikacja i WWW" podcasty TOK FM zawsze pod ręką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA