REKLAMA

Jak odsunąć PiS od władzy?

Kwadrans Filozofa
Data emisji:
2019-09-24 14:40
Prowadzący:
Czas trwania:
14:46 min.
Udostępnij:

Zrozumienie dlaczego się przegrało; samokrytycyzm; świadomość podobieństwa do przeciwnika, a wreszcie umiejętność odzwierciedlania emocji społecznych - oto, moim zdaniem, recepta na sukces dla opozycji

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kwadrans filozofa Tomasz Stawiszyński dzień dobry niefortunna akcja niż wiruje liczna wybory doskonale ilustruje słynną obserwacje Zygmunta frajda wmyśl, której reakcją na doświadczenie kryzysu nader często bywa regresja do wcześniejszej fazy rozwoju mechanizm tu jest prosty intuicyjny łatwo uchwytne przeżywająca napięcia i dysonans psychika, która nie jest w stanie wytrzymać napięcia wywołanego przez niewydolność dotychczasowych strategii rozumienia działania w świecie Rozwiń » spontanicznie cofa się do etapu, kiedy jej odpowiedzialność za siebie oraz możliwości poznawcze był znacznie mniejsza uwolnienie od brzemienia społecznych oczekiwań ról charakterystycznych dla dorosłości daje przestrzeń na odreagowanie intensywnych emocji w sposób, który na aktualnym etapie życia byłby już niemożliwe n p . poprzez rozmaite nie aprobowane dorosłych zachowania dlatego właśnie osoby w wieku całkiem powyżej średniego potrafią w trudnych życiowo momentach robić rzeczy charakterystyczne dla nastolatków powtórzmy nie ma w tym nic dziwnego jest to proces dobrze znane i opisane co oczywiście nie oznacza, że prowadzący zawsze do korzystnych każdego punktu widzenia konsekwencji, bo jeśli ten nieszczęsny klip z Wojciechem Pszoniakiem wcielający się w rolę asertywnego ucznia późnej klasy gimnazjum imitującego na przerwie tzw. świra albo wariata potraktować jako symboliczną postacią Wienia stanu mentalnego sporej części środowisk opozycyjnych oznacza to niechybnie, że mamy problem my to znaczy wszyscy, którym zależy, żeby w Polsce rządziła partia, która nie proklamuje absurdalnych tez o nihilizm rozpocznie dającym się poza kościołem katolickim akurat w ostatnich latach przekonaliśmy się dobitnie, że nihilizm cechuje przede wszystkim te właśnie instytucję nie jest całkowicie przekonana o własnej wszechmocy wszech wiedzy i moralnej troską o doskonałości nie czyni z mediów publicznych operetkowej wersji peerelowskich instrumentów propagandy nie kolonizują państwo jego instytucji poczucie całkowitej bezkarności, a wreszcie nie posługuje się archaicznym rozumieniem wspólnoty narodowej zorganizowanym wokół kilku Totem licznych rekwizytów abstrahując już od ładunku stygmatyzacji obecnego we wspomnianym klipie i kilku innych z tej serii na co uwagę zwróciło m. in . polskie Towarzystwo psychiatryczne jest to po prostu przeciwskuteczne pogłębia bowiem i utrwala źródła kryzysu, na który pragnąłby być niezawodnym panaceum, gdy tymczasem jest wyłącznie 1 z jego symptomów jak zatem ten kryzys przezwyciężyć inaczej mówiąc jak odsunąć PiS od władzy zmarły w 2011 roku amerykański psycholog filozof James Hillman mawiał często, że nie można zrozumieć jakiegoś zjawiska, jeżeli z góry założył się, że nie powinno ono zaistnieć to nie jest teza z zakresu filozofii moralnej nie oznacza, że wszystko co się wydarza jest dobre i pożądane oznacza wyłącznie zjawiska nie biorą się ex Nihil, że innymi słowy do ich wystąpienia prowadzi zawsze mniej lub bardziej uchwytne łańcuch przyczyn skutków, jakkolwiek ich racjonalnej bezsensowne coś, by się wydawało na pierwszy rzut oka głosi w sumie oczywista, ale przez to właśnie orzeźwiająca myśl da się pojąć, skąd się wzięło częściowo do czego prowadzi tylko wtedy, kiedy się przyjmie założenia Zrzeszenie wzięło przysłowiowego Księżyca, lecz z jakich możliwych do odsłonięcia powodów choćby na pierwszy rzut oka były one dla nas niewidoczne choćby ich efekt finalny budził głęboki lęk i wściekłość szok niedowierzanie tego rodzaju refleksja jest co szczególnie tutaj istotne absolutnym warunkiem wstępnym jakiejkolwiek przyszłej zmiany, traktując zdarzenie jako zjawiają się od tak po prostu magicznie możemy oddziaływać na nie wyłącznie magicznymi sposobami magia ma zaś to do siebie, że nie działa albo też działa na krótką metę czy raczej wrażenie i skuteczności bierze się co najwyżej przypadkowej koincydencji pomiędzy naszymi pragnieniami, a tym co się skądinąd zupełnie niezależnie od nich dzieje przypatrując się działaniami narracją środowisk opozycyjnych skupionych wokół Platformy Obywatelskiej można odnieść wrażenie, że zwycięstwo PiS -u w 2015 roku traktują oni właśnie jako takie całkowicie irracjonalne niezrozumiałe zjawisko pozbawione głębszych przyczyn przypadkowe będące efektem jakiegoś chwilowego spięcia na łączach widoczne to było, zwłaszcza w pierwszych miesiącach po przegranych wyborach, kiedy temperatura emocjonalna sporów politycznych osiągała poziom czerwono ości, a zasadnicze przesłanie środowisko odsuniętych od władzy brzmiało, kiedy rządziliśmy wszystko było pięknie teraz jest strasznie trzeba, więc wrócić do tego co było i Basta rzecz w tym, że przez 5 lat niewiele się niestety w tym przekazie, a tym samym w rozpoznaniu, które stoi jego podstaw zmieniło, czego najlepszym dowodem aktualne przedwyborcze sondaże uznanie, że zwycięstwo PiS wzięło się z powietrza, ale że lider tego ugrupowania najwidoczniej adekwatnie rozpoznał społeczne nastroje potrzeby, bo jego przekaz skutecznie przekonał znaczną część społeczeństwa, a co więcej nadal przekonuje to pierwszy niezbędny krok do odsunięcia od władzy rytualną magiczne dzielenie społeczeństwa na zdrowych i firm ujętych albo dobrych racjonalnych i nowoczesnych oraz złych irracjonalnych zacofanych przyniesie co najwyżej skutek odwrotny to znaczy jeszcze bardziej umocni prawo i sprawiedliwość 1 z elementów narracji tego ugrupowania było bowiem jest uporczywe wskazywanie na wyższość ową i pogardliwe postawę pewnej części środowisk liberalnych wobec wszystkich, którzy nie podzielają ich zapatrywań skądinąd okazywanie wyższości pogardy PiS sam przoduje, żeby była jasność no właśnie refleksja nad powodami jakich środowiskom liberalnym pokazano w 2015 roku czerwoną kartkę to krok drugi w opublikowanej w 1994 roku książce bunt elit dziele ze wszech miar proroczy widać to dzisiaj bardzo wyraźnie amerykański historyk krytyk kultury Christopher las postawił tezę, że liberalne elity funkcjonują usług dwudziestego wieku coraz większym oderwaniu od problemów i doświadczeń znacznej części mieszkańców zachodniej kultury w czymś na kształt wirtualnego świata, w którym kultywuje się przekonanie o słuszności własnej misji i bez alternatywności własnych politycznych stanowisk to zaś jego zdaniem prędzej czy później będzie musiało doprowadzić do poważnego zachwiania status quo, które wielu innych innym myśliciela wydawało się wówczas nieledwie finalną stację w rozwoju ludzkości pamiętajmy, że raptem 3 lata wcześniej ukazał się słynny koniec historii Francisa Fukuyamy, obserwując już wtedy zanikania tradycyjnego podziału na prawica lewica las zarzucał przedstawicielom obu tych obozów pogrążania się we wzajemnych oskarżeniach odpowiednio o faszyzm lub socjalizm przy jednoczesnej utracie zdolności do samokrytycyzmu, która była dla niego filarem polityki realnie Demokratycznej to zalecenie niewątpliwie warto wziąć sobie do serca także dzisiaj środowiska opozycyjne sprawiają bowiem wrażenie bezsprzecznie przekonanych o własnej racji tak merytorycznej jak i moralnej, a każdy krytyczny głos przychodzący z wewnątrz traktują niczym straszliwą zdradę dowód nielojalności albo ukrytą sympatie wobec znienawidzonego przeciwnika umyka im w ten sposób mnóstwo własnych błędów i zakrzewień poznawczych od choćby wspomniana pogarda agresja wobec osób popierających PiS, którą manifestują publicznie niektórzy znani artyści czy profesorowi jednoznacznie opowiadających się po liberalnej stronie i propagujące na co dzień takie wartości jak tolerancja otwartość równość różnorodności wrażliwość na innego samokrytycyzm oto, więc kolejny istotny punkt jak go uruchomić pomoc w tym może inne współczesne myśliciel 1 z najbardziej przenikliwych obserwacji dotyczących funkcjonowania ludzkiego umysłu ludzkich zbiorowości poczynił ongiś wybitny francuski antropolog René Girard w swojej pierwszej książce prawda powieściowa kłamstwo romantyczne zauważył, że fundamentalną siłą organizującą nasz sposób bycia jest mi mety to znaczy naśladownictwo w szczególności naśladownictwo pragnień nigdy nie pragniemy niczego sami siebie twierdził miliard zawsze pragniemy tego, czego pragnie ktoś inny to zaś nieuchronnie prowadzi do rywalizacji o ten sam obiekt tutaj właśnie bije źródło przemocy tego zasadniczego elementu ludzkiej historii od samych początków mimo tezę odbywa się w każdym konflikcie jest jego nieuchronną, choć zarazem nie uświadomiono przez zaangażowane strony składową tymczasem one same z konieczności podlegają procesowi upodobnienia, który jeśli nie zostanie w odpowiednim momencie powstrzymany musi prowadzić do eskalacji przemocy aż do postaci skrajnie radykalnej Girard nazywa to osiąganiem skrajności w wydanej 2010 roku 4 lata przed śmiercią apokalipsie tu i teraz przygląda się rozmaite współczesnym konfliktem politycznym geopolitycznym właśnie przez pryzmat symetryzmu i przypomina uświadomienie sobie, że nie jest wolnym od tych wszystkich wad i pokus, które z powodzeniem wykrywa się przeciwników tendencji autorytarnych skłonności do przemocy pogardy poczucia bezwzględnej racji wyższości przekonania, że wszyscy, którzy mają inne zdanie to zdrajca albo głupcy niechęci do otwartej dyskusji i t d . jest niezbędnym warunkiem wstępnym przeciwdziałania przemocy bez względu na to jak bardzo nie chcemy przyjąć do wiadomości tej strasznej prawdy, że nawet z naszym największym wrogiem coś nas łączy bez jej przyjęcia jednak to co mówimy nigdy nie będzie spójna z tym co robimy we współczesnej tradycji psychoterapeutycznej w każdym razie tej wywodzącej się z psychoanalizy operuje się pojęciem odzwierciedlenia oznacza ona z grubsza rzecz ujmując reakcją opiekuna albo opiekunki na zachowanie dziecka polegającą na aktywnym uznaniu emocji nawet tych najtrudniejszych które, zanim stoją, jeśli więc dziecko płacze mówi się np. wiem, że jesteś smutny albo smutna, bo stało się to albo tamto zaraz coś na to poradzimy nie zaś pokrzykuje, żeby natychmiast przestał ryczeć brak odzwierciedlenia skutkuje trudnościami w budowaniu bezpiecznych relacji, a także stabilnego poczucia tożsamości nie odzwierciedla w relacjach człowiek nie tylko dziecko doświadcza narastającego dysonansu pomiędzy tym co jawi mu się jako realne, a sposobem w jaki reagują na tę samą realność no właśnie czy na pewno to samo inni ludzie zastanówmy się teraz czy przypadkiem istotnym składnikiem skutecznego przekazu politycznego nie jest właśnie odzwierciedlenia społecznych emocji obaw lęków oczekiwań nadziei frustracji zawodów poczucia sprawiedliwości dysonansu wreszcie złości agresji niezadowolenia i czy aby nie na tym właśnie opiera się zaskakujące powodzenie projektu Jarosława Kaczyńskiego na adekwatnym rozpoznaniu zbiorowych nastrojów i stworzenia zarówno języka, jaki przestrzeni w obrębie, których mogły one zostać uznane i dopuszczone do głosu problem w tym, że proponowane przez PiS rozwiązania prowadzą w wielu obszarach do zdecydowanie destrukcyjnych zjawisk, a częściowo trafnie zdiagnozowano pęknięcie niewypowiedzianej nienazwane w pełni konflikt trawiący polskie społeczeństwo tylko się pod rządami tej ekipy pogłębia radykalizuje być może jednak są to właśnie efekty długotrwałego braku odzwierciedlenia doświadczeń emocji znacznej części polskiego społeczeństwa latami przekonywano i bez alternatywności neoliberalnej polityki gospodarczej bezapelacyjnym sukcesie transformacji i ogólnym nieudacznictwo wszystkich, którzy czują się w nowej Polsce nieswojo nie na miejscu albo bez środków niezbędnych do elementarnej godnego życia może radykalizm agresja PiS-u oraz aprobata, jaką wciąż znajdują urzekł wyborców wyborczymi to rodzaj skrajnej reakcji równoważącej długoletni paraliż brak przestrzeni do wypowiedzenia własnych oba w lęków i zmartwień bez ryzyka bycia wyśmiane albo sprowadzonym do poziomu lenia nieudacznika albo ciemnogrodu podkreślam tego rodzaju interpretacja w żadnym razie nie usprawiedliwia przemocy agresji, której w języku działaniach PiS -u jest mnóstwo, a jedynie próbuje zrozumieć naturę źródła na czym jednak miałoby polegać w praktyce odzwierciedlenie w wydaniu dzisiejszej opozycji od choćby na adresowanym do wyborców PiS -u komunikacie, że się ich decyzję o zagłosowanie właśnie na tę partię w pełni rozumie, że była ona uzasadniona, bo stojące u podsta w obawy i doświadczenia wykluczenia ekonomicznego symbolicznego poczucia, że jest przez innych traktowany protekcjonalnie wyższością owo lęku przed kulturowymi zmianami obyczajowymi skutkami kryzysu gospodarczego imigracyjnego są realne i zrozumiałe żyjemy w społeczeństwie o najwyższym wskaźniku nierówności społecznych w całej Unii Europejskiej w kraju mocujący się nie przepracowanym dziedzictwem pańszczyzny, w którym kwestie dystrybucji prestiżu są absolutnie pierwszorzędna napięcie pomiędzy finansowymi kulturowymi elitami, a tzw. ludem nieustannie obecna dodatkowo współczesność to czas permanentnego kryzysu dotychczasowych strategii funkcjonowania zachodnich demokracji systemu ekonomicznego wreszcie wartości liberalnych i poczucia wspólnoty o źródłach tego zjawiska napisano już pisze się wciąż mnóstwo sążnisty dzieł niewątpliwie jednak międzynarodowy rozkwit prawicowego populizmu jest na niej jakąś odpowiedzią dotychczasowa formuła zachodnich liberalnych demokracji okazała się po prostu pod wieloma względami zawodna i trzeba poszukać innej zamiast uporczywie czepiać się czegoś co nieodwołalnie Przeminęło środowiska liberalne powinny zatem wypracować odpowiednie języki narzędzia do sformułowania sensownej alternatywy dla populistów ale zanim to zrobią muszą przede wszystkim tu wracamy do początku niniejszego wywodu zrozumieć, dlaczego przegrały co zrobiły źle i jakich kwestiach przynajmniej jeśli chodzi o diagnozę rację mają ich polityczni przeciwnicy muszą, więc w polskich realiach jakimś sensie wyobrazić sobie jak to jest być wyborcom PiS -u i uznać ten wybór zapewnią dostępną i uzasadnioną możliwość, a nie eksces charakteryzujące wyłącznie kogoś złego albo niespełna rozumu dopiero taka karkołomna na pierwszy rzut oka operacja może sprawić, że staną się zdolni do zbudowania skutecznej alternatywy dla propozycji Kaczyńskiego niestety wiele wskazuje, że będzie trzeba na to poczekać jeszcze dobrych kilka lat bardzo dziękuję Tomasz Stawiszyński do usłyszenia, a kwadrans filozofa Niemasz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KWADRANS FILOZOFA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA