REKLAMA

Fizyka (na razie) bezużyteczna

OFF Czarek
Data emisji:
2019-09-30 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
36:00 min.
Udostępnij:

Teoria strun, kwantowa teoria wielu światów czy Wielki Zderzacz Hadronów. Kiedy fizyka przestaje być sprawdzalna? Czy fizyka, którą znamy się kończy? O tym w rozmowie z prof. Stanisławem Mrówczyńskim. Rozwiń »

Więcej: http://wyborcza.pl/7,75400,25217830,czy-fizyka-juz-sie-skonczyla-jestesmy-skazani-na-jalowe-spekulacje.html Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Owczarek dzień dobry dla państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie w studiu gość pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach dzień dobry panie profesorze, ale bardzo interesujący artykuł pojawił się niedawno na łamach gazety wyborczej pana autorstwa artykułu wskazuje zacytowany przez redakcję fizyka się kończy eksperyment przegrywa czy Rozwiń » jesteśmy skazani mają spekulacje no tytułu oczywiście, że tytuły prasowe rządzą się własnymi prawami rozumiem, że wymowa pana tekstu jest troszeczkę łagodniejszych, niżby sugerował tytuł jednocześnie z pewnością dotyka zagadnień dotyka wyzwań dotyka problemów którymi żyje cały świat fizyki teksty o podobnych tytułach czy podobnej wymowie ukazują się także anglojęzycznych myślę także w innych językach dotyczące właśnie fizyki z tym co się dzieje ale, ale co się dzieje panie profesorze fizyka wydaje się, że fizyka stała się jakieś mierze ofiarą własnego sukcesu najważniejszą cechą fizyk jest to, że stosuje swoje metody opisu rzeczywistości do zjawisk bardzo różnych w związku z tym może opisywać zjawiska takie dziejące się w świecie nas otaczającym tutaj odniosła wielki sukces ten sukces już właściwie był to był wiek dziewiętnasty na później zaczęła badać świat czy to w coraz większej skali coraz mniejszej i zadawać coraz trudniejsze pytania, bo już się nie pytania typu, dlaczego coś jest, jakie jest ale dlaczego tak jest, dlaczego wszechświat jest, jaki jest i w związku z tym zaczęły się pojawia zasadnicze trudności we w Doświadczalnej weryfikacji najróżniejszych hipotez to jest ten się do bardzo istotne nowe elementy, które starają się napisać, że z takiej porządnej fizyki, która starała się zrozumieć właśnie jak ewoluuje wszechświat doszło do punktu, jaką się narodził no to zaczęto rozważać też procesy, które mogłyby prowadzić znacznie się świata, ale potem ktoś zauważył, że jeżeli wszechświat narodził się raz to mógł narodzić się inny wszechświat również mogły rodzić, ale słowo wszechświat właśnie to wszech mało znaczy, że jest to jest to wszystko co jest nam fundamentalnie dostępne, ale w takim razie, jeżeli są inne wszechświaty tony są fundamentalnie niedostępne, a zatem jak coś jest nam niedostępne to my ani nie zrobimy doświadczenia z tymi innymi światami się nawet nie dowiemy, jakie one są nam tutaj doszliśmy do zasadniczego pytania czy w takim razie, jeżeli odnosimy się w jakiej rzeczywistości domniemanej, ale nigdy nie wykonamy eksperyment nigdy nie dowiemy jak faktycznie jest czy te spekulacje są fizyką to właśnie niedawno czasopiśmie także w internetowej wersji i on okazał się ciekawy tekst dotyczący tak są usuwane z płyty, gdy Rewers i tekst traktuje o teorii sił emeryta, który pracuje tak zatory kwantową saturatory wielu światów no tak zaczyna się od tego, że to teoria powstała po dość poważnie zakrapianej kolacji i no oczywiście to samo to automatycznie, gdyby nie przesądza o tym czy czytaj jest słuszna czy błędna czy fałszywa czy tak dalej ale, ale jednocześnie też podkreśla to, że czasami, jeżeli właśnie wchodzimy w przestrzeń, w której nie ma nie można stosować eksperymentów no to wchodzimy jakąś taką przestrzeń trochę przeci w natomiast z zgrywa się państwo czym pan podał przykład ten przykład jest taki skrajny bym powiedział dlatego rząd dotyczy interpretacji mechaniki kwantowej, która nie jest powszechnie akceptowana i to jak byśmy na to nie patrzy nie patrzyli z czymś bardzo egzotycznym i to, że w tym wypadku właśnie również dochodzimy do sytuacji do, jakby spekulacji rozstrzyganych doświadczalnie mini dziwi ja uważam za rzecz w jakim sensie bardziej niepokojącą alei przez to bardziej ciekawą, że my dochodzimy do tej tego problemu nie rozstrzyga inności Doświadczalnej na gruncie dużo bardziej konwencjonalnej fizyki to, o czym mówiłem o tej teorii im wielu światów od tzw. idei wielu świata to jest coś co się rodził bardzo konwencjonalnej fizyki nie trzeba było wielkich cudów, żeby dojść do takiej koncepcji to był, jakby naturalny proces widzimy, że wszechświat rozszerza chcemy zrozumieć jak przebiegała ewolucja wprowadzono tzw. idei inflacji, że istniał pewien moment krótki taki okres w historii świata, kiedy ten się bardzo gwałtownie rozszerzył zaproponowano pewien mechanizm fizyczny, który by mógł za to odpowiedzialny, ale ten mechanizm stał się właściwie powszechnie tak jak akceptowany to nagle sobie uświadomiono, że ten mechanizm może działać wielokrotnie i on będzie, jakby odrywał tego naszego wszechświata kolejne fragmenty to będą te odmienne odseparowane od nas 3 światy i to uważam za niezwykle ciekawe zaczynamy czegoś bardzo takiej porządnej fizyki, a potem lądujemy w sytuacji, że dochodzimy do pewnych idei, które są zupełnie nie jest weryfikowalne to jest ta pułapka, którą fizyka zaczynała i to jest tak te problemy technologiczne nie są tutaj jedyne to jest dlatego uważam ten problem on być może będzie miał wpły w na na uznano metodologię fizyki czy sądzi pan, że być może powinno dojść do wydzielenia takiej fizyki nie nie empirycznej z fizyki empiryczne i stworzenia, gdyby innej kategorii innych o tym, zaczęto między mówić właśnie ukazała się taka duża praca taka quasi filozoficzny o epoce fizyki post empirycznej co prawda to już to jest jakaś hybryda, które nie wiadomo czym jest, bo to można powiedzieć część matematyki, bo te analizy są matematyczne, ale wy matematycy gwałtownie zaprotestowali lekko jednak duch matematyki jest inny matematyka rządzi się innymi prawami żąda bardzo precyzyjnych sformułowań, a fizycy swoich rozumowania podpierają się intuicją pewnymi wyobrażeniami dosyć czasami arbitralnie wybieranymi założenia, więc w FIZ, ale to właśnie wszystko fizycy było uzasadnione jednak ostatecznym sędzią był świat było doświadczenie no to były i co więcej może być, że druga po dwudziestego wieku jest bardzo szczególna sytuacja, bo była bardzo wiele zaskakujących spekulacyjnych idei n p . taki, że wszechświat taki Cieśla, który byśmy widzieli w lustrze jednak są fundamentalnie inne są pewne zasadnicze różnice pojawiło się kilka takich idei, a później eksperyment potwierdził, że tak jest i w związku z tym tak jakby uruchomiło pewną ten sposób rozumowania, że w zasadzie i takie jest określenie, które wielki fizyk Marek man wprowadził wszystko co nie jest zakazane jest dopuszczalne dyskusji, jeżeli mamy pewne idee, które nie kłócą się z podstawowymi prawami fizyki to one powinny być gdzieś we wszechświecie w jakiej sytuacji realizowane to otworzyło ogromne możliwości spekulacji na to nałożył jeszcze inne właśnie to jest wg mnie wszystko skutek wielkiego sukcesu fizyki fizyka sformułował bardzo dobry opis tego co widzimy, ale chciała się posuwać dalej zrozumieć głębiej, ale wtedy odsuwał tego świata nam dostępnego nawet przy najlepszych technologiach tak daleko, że można nie możemy sięgnąć to co mówiłem o o właśnie wielu świecie te już pewien skrajny przypadek, ale na gruncie fizyki cząstek elementarnych, które jest nim zawodowo bliska mamy sytuację nie taką fundamentalnie nie rozstrzygano doświadczalnie natomiast mamy do czynienia z pewnym problemem, że tylko jakaś technologia przyszłości nam powie, jaki jest rozwijać tzw. teoria strun, które teraz może politycznej najlepsze umysły fizyki teoretycznej od od 30 lat bardzo aktywnie pracują, żeby zrozumieć, żeby zrozumieć, a poza tym, że jest wiara, że ta teoria strun stanowi fundamentalną podstawę tych tory, które teraz mamy, czyli ogólnej teorii względności tego jak sobie wyobrażamy cząstki elementarne jest wiara, że teoria strun nam dostarczy, ale to jest ta teoria strun weszła w obszar, w którym no trudno sobie wyobrazić kiedy by technologie pozwoliły wykonywać doświadczenia tutaj nie mamy sytuacji, że tak fundamentalnego zakazu tutaj być może jakieś technologie dalej odległej przyszłości pozwolą nam w to wniknąć, niemniej teraz jesteśmy bardzo tego dalecy i w związku z tym to otwiera ogromne pole teoretyka spekulować, że w związku z tym mamy bardzo wiele różnych podejść różnych teorii na i teraz co jest w przypadku nagrody Nobla było jasne bardzo jasny warunek Toreya uchodzi za właśnie znaczy nagroda Nobla może być przyznana za teorię, która jest zgodna z doświadczeniem, jeżeli nie jest zgodna ze świadczeniem to jest jest tylko spekulacją informację do USA zbliżają się po informacjach rozmawiamy o o teoriach i o technologiach, które były technologami przyszłości, ale które pojawiło się w tym momencie pozwoli przeprowadzić eksperyment i pytanie czy pomogły, czyli o wielkim Zderzaczu Hadronów państwa mają dość jest prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach informację, że kilka minut o godzinie dziesiątej 20 po informacjach wracamy do programu Owczarek wczoraj państwa mają gości jest pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach od państwa także artykuł autorstwa pana profesora, który ukazał się na łamach gazety wyborczej niedawno fizyka się kończy eksperyment przegrywa jesteśmy skazani na połowę spekulacje toczy się do redakcji rozumiem, że tytuł oryginału był fizyka po nowoczesna fizyka nowoczesna właśnie rozmawialiśmy przed informacjami o ucieczce niektórych fizyków świat, który jest nieweryfikowalne przy pomocy doświadczenia, bo technologii potrzebnych do przeprowadzenia doświadczenia nie ma i wydaje się, że długo nie będzie nic nie wskazuje, żeby będzie też zdarzyło zażycia tych fizyków no ale takie sytuacje miały miejsce i wspomniałem wielki Zderzacz Hadronów, kiedy pojawiły się różne teorie no też nie było technologii potem nakładem sił wielu państ w wspólnym jakimś projektem udało się wybudować wielki Zderzacz Hadronów wielu krytyków miał ten projekt może, więc dobrze te pieniądze można dużo lepiej spożytkować, ale rozpoczęły eksperymenty coś psu coś się nie psuło no w końcu postawili się został wprowadzony już eksperymenty pojawiła się cała masa danych również teraz fizycy i inni naukowcy mają całe lata na to, żeby te dane analizować ale czego się dowiedzieliśmy, że coś jest, ale czegoś to się nie nie dowiedzieliśmy to może zacząć od Jasnej strony Otóż głównym powodem budowy wielkiego Zderzacza Hadronów, jakim takim najbardziej bezpośrednim celem naukowym było zaobserwowanie cząstki nacje bozon Higgsa Peter Higgs to wybitny fizyk, który hipotezy istnienia ciężkiej sformował jeszcze w latach sześćdziesiątych i co jest niezwykle ważne to był ostatni element, którego brakowało w tzw. modelu standardowym model standardowy mikro świata to jest suma naszej wiedzy to jest to są złożone w całości kilka koncepcji, która opisuje całość tych najmniejszych struktury wszechświata i sił między nimi i działających i aż do roku 2012 brakowało 1 elementu bozonu Higgsa w związku z tym eksperymenty były tak ustawione, żeby zgodnie z przewidywaniami teorii to cząstkę zarejestrować i to się udało to się udało to był można, by mieć ogromny sukces ten sukces taki bardzo wielu aspektach po pierwsze, zbudowano największe urządzenie badawczy w dziejach ludzkości po drugie jest niezwykle ciekawe jest to urządzenie, które nie zbudowano w jakimś tajemniczym wojskowym projekcie tylko zbudowała armia Sbornej fizyków z kilkudziesięciu już w sumie krajów to działo się w europejskim centrum badań jądrowych CERN w Genewie, ale tam również uczestniczyłem w czerni członkami ceny są kraje europejskie, ale są również duży wkład jest od m. in . od Amerykanów, którzy nie zbudowali podobnej maszyny, która w Teksasie, aby zbudowano nawet rozpoczęto prace, ale już ze względu na ogromne koszty zatrzymano realizację projektu jest wielkie przedsięwzięcie to jest zupełnie takie przedsięwzięcie nowej skali tam przy tym i akceleratorze działają 4 eksperymenty są zupełnie nowego w tych eksperymentach po 23000 fizyków uczestniczy w związku z tym również jest jakby ogromne wyzwanie organizacyjne jak to zrobić, więc zbudowano fantastycznie skomplikowaną maszynę ogromnej skali zorganizowano ludzi i zgodnie z przewidywaniami teorii zarejestrowane ten brakujący element, więc to był wielki sukces ludzkiego geniuszu natomiast mi się wydaje, że zdarzyło się coś takiego szczególnego Otóż ja mam wrażenie, że fizycy wierzyli w propagandę, którą głosili budowa tak wielkiego przedsięwzięcia wymagała zdobycia funduszy teraz, żeby takie fundusze zdobyć trzeba było jakoś tak bardzo efektowne powody przedstawić dla budowy tego urządzenia i w związku z tym chwalono w bębny p t. wielki Zderzacz będzie fabrykę odkryć i tutaj powody były czysto pragmatyczne natomiast ta wielotysięczna armia w ogromnej mierze w to uwierzyła, a to teraz jak już to na chłodno analizujemy widzimy, że to był na hurra optymistyczny scenariusz po problem teraz polega na tym, że zarejestrowano po Feliksa natomiast nie udało się zarejestrować niczego poza tym w związku z tym wygląda na to, że model standardowy, jakby finalną teorię, a z tym się szczególnie to tylko bardzo trudno pogodzić, bo z punktu widzenia no jakieś mierze estetycznego model nie jest eleganckie poza tym ma jakby bardzo wiele wielkości wchodzi do tego jako pewien impuls jako zbiór parametrów, które są takie, jakie są, ale nie wiemy, dlaczego takie są w związku z tym było ogromne nadzieje, że m. in. już o tym, wspomniałem, że się uda wyjaśnić pewne struktury tego modelu dzięki istnieniu głębszej tory, z której ten model standardowy ma być widziany w związku z tym była ogromna liczba propozycji co trzeba robić i panowała taka wiara, że tak jak było w przeszłości, że teoretycy spekulują wymyślają eksperyment wskazuje kierunek, w którym trzeba fedrować i teraz od odkrycia bozonu Higgsa upłynęło 7 lat i nie ma nic model standardowy jest weryfikowany coraz większą dokładnością zupełnie fantastyczną i wszystko się zgadza w związku z tym niektórzy zaczęli przypuszczać, a może model standardowy jest, jaki jest niemal głębiej, ale tu jest linii premium tyle danych, że może się także baliśmy się do tych wyjaśnień dajcie nam czasu pieniądze nie wiem oczywiście to jest to jest tak, dlatego że między nimi teraz LHC jest zatrzymany jest jak jest duży Abu Ghraib i kiedy zostanie, gdzie za rok uruchomiony ponownie będzie pracował na znacznie takim w reżimie, który pozwoli wyjść poza te ograniczenia, które teraz były w związku z tym, jakby nie gaśnie nadzieja, że dostarczy informacji sprzecznych z modelem standardowym i wskaże, jaka jest ta opcja, na którą trzeba pracować natomiast również taka jest też sprostała prosta obserwacja, że wystarczy, żeby to co określamy jako nowa fizyka była troszeczkę dalej nie tak dużo dalej od tego co jesteśmy obecnie troszeczkę przesuniemy i już wielki zaszczyt trafia nie odpowie być może akcelerator następnej generacji to pozwoli zrobić, ale ten akcelerator ma kilkadziesiąt kilometrów obwodu następny że, gdyby posunąć się o rząd wielkości 50 krotnie większy był energię na to trzeba było toby było setki kilometrów, a teraz skala finansowa przedsięwzięcia to jest kilkadziesiąt miliardów euro po 20 miliardów euro to jest bardzo trudno policzyć, dlatego że finansowanie tych przedsięwzięć jest tak jak z bardzo wielu źródeł, gdzie jak polscy fizycy finansowanie grantów NCN w tym uczestniczył uczestniczył również wnoszą wkład w związku z tym wydaje się, że może się po prostu okazać także Toreya dobrze będzie przewidywała, iż jakieś jakoś fizykę, ale weryfikacja będzie spot będzie wymagała zbudowania urządzenia tak wielkiego, że w zasadzie być może i możliwości technologiczne byłyby, ale czy się uda przekonać społeczeństwa, żeby i polityków, że wyłoży tek wielkie sumy to właśnie pytanie znowu w jakim celu, że dobrze potwierdzimy coś na jej panowie tacy, którzy mówią no i waga badań podstawowych nieważnej może nie doceniać, bo w przyszłości może nam się do czegoś przydać i niektórzy mówią no i że nie możemy do tego zastosować do naszego życia nie w najbliższych 20 czy 30 latach to może szkoda kasy czy ja mam takie radykalne stanowiska w tej sprawie Otóż jest rzeczą taką jest nadmiernym uproszczeniem przypuszczalnie, że przypuszczenie, że badania podstawowe zwracają się tylko w postaci zastosowań pierwszą za niezwykle ważnym elementem jest utrzymywanie pewnego intelektualnego potencjału w szczególności na uczelniach jak to się dzieje, że najlepsze amerykańskie uniwersytety Harvard Yale Princeton to nie są placówki znane z dydaktyki to są placówki znany z badań, a z drugiej strony elita amerykańska chce tam studiować bez jest pewien fenomen znany od od od wieków, że miejsca, w którym jest uprawiana nauka również jako pewien produkt uboczny tam również bardzo dobrze funkcjonuje nauczanie mówiąc najprościej, jeżeli chcemy mieć naukowców którzy, żeby nie zgłupieli przy tablicy to oni muszą się zajmować nauką, jeżeli się zajmują nauką odpowiednio wysokim poziomie to również są w stanie uczyć w związku z tym, żeby utrzymywać wysoki poziom intelektualny kadry akademickiej ta kadra musi się zajmować badaniami tez jedenastek, a drugi to w przypadku badań podstawowych to nie jest proste zastosowania takie jak tam było w dziewiętnastym wieku były fale radiowe, a potem fale radiowe można było wykorzystać natomiast to co nie ma żadnych wątpliwości, że taki np. eksperymenty jak przy wielkim Zderzaczu one stanowią niezwykle silny impuls do rozwoju technologii komputerowych m. in . jak się jak projektowano LHC trzeba było przewidzieć, jakie będą możliwości informatyczne 20 lat, żeby zaprojektować urządzenia, które po 20 latach w momencie realizacji będzie przestarzały w związku z tym co stanowi ogromny ogromny impuls rozwojowy to nie tylko technologie informatyczne to są technologie związane z polami magnetycznymi technologię próżni no jest po prostu komplikacja tego urządzenia powoduje, że jest bardzo wiele dzieci które, których niezwykle rozwijają to się nazywa po angielsku spin-off to są technologie, które przy okazji powstają IT technologii wg mnie spokojnie uzasadniają te wyłożone koszty, dlatego że oczywiście to nie jest tak, że tego nie można zaplanować, że powstanie taka technologia mają tutaj wykorzystamy natomiast stwarza obserwacje takie, że obfite no chociażby taki najbardziej znany przykład internet internet ma takie 2 źródła jedno to były wymogi wojskowy, który się komunikować, ale drugim są prowadzenie eksperymentów celnie fizyk wysokich energii wymyślił tzw. język HTML, który wszystkie strony w ww są, żeby grupa ludzi marzyła się komunikować sterować eksperyment tak trochę ja oczekuję fizyków, którzy myślą rzecz, że przewidzą takie rzeczy jak efekt News mowę nienawiści tak dalej no fizycy w takich wypadkach umywają ręce mówią jaj od czego innego jest, ale wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM państwa mają gościem jest pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kantego Kochanowskiego w Kielcach informacje o dziesiątej 40 po informacjach wraca wczoraj studio prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie i Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach w Gazecie wyborczej znajdą państwo tekst pana profesora zatytułowane fizyka się kończy eksperyment przegrywa jesteśmy skazani majowe spekulacje no właśnie dotyczące trochę taka trochę diagnoza stanu fizyki rozmawialiśmy o tym, pierwsza część naszej rozmowy, że fizyka trochę zmierza w 2 kierunkach pierwszy to jest fizyka no właśnie nazwać klasyczna, czyli może inaczej fizyka, która jest powiązana jednakowoż eksperymentami, czyli teorię muszą być weryfikowane eksperymentem i druga drugi nurt, w którym to mamy do czynienia z teoriami, które w najbliższym czasie nie mogą być zweryfikowane eksperymentem, bo nie ma i nie będzie nie zanosi się na technologii, która pozwoli na przeprowadzenie takich eksperymentów no, jaką tutaj strach że, że ta fizyka eksperymentalna też 99 % fizyki ta fizyka, która właśnie taką domenę spekulacji jest mały fragment należy ten mój ten mój tytuł dotyczy pewnego bardzo małego fragmentu jego brzmienie jest Ross pewne prowokację no dobrze by teraz co dalej naczyń czy powinien być bardzo ci wyraźny podział i powiązany rozumie, że oprócz tego, że fizycy z ziemi to bardzo szybko wykonuje swoją pracę to z tą pracą powiązane są też różne przestrzenie np. ekonomiczna, a także rodzaju granty no i teraz agenci turystyczni lub chcieliby też dostęp taki sam do grantów jak ci eksperymentalnie, a pewnie ekspertami mówią hola hola, jeżeli potrzebujesz papieru i ołówka przysłowiowego no to no to nie pierwszy to jednak chciał bardzo podkreślić, że właśnie problem odchodzenia od eksperymentu dotyczy małego fragmentu fizyki absolutna większość cała armia fiskus pracuje w dziedzinach wedle ustalonej metodologii, w której fundamentalną rolę odgrywa eksperyment w związku z tym można spekulować budować modele czy teoria, ale potem eksperyment wskazuje co jest słuszne problem w tym ja mówiłem jest ich pewnego ni stosunkowo niewielkiego obszaru, ale które jest niezwykle ważne, bo wielu bardzo wybitnych ludzi to jest zaangażowany tak wynika również, jakby z rangi też pytań, które stawiamy, bo można powiedzieć, że z 1 strony fizycy np. starają się budować coraz lepsze jakieś urządzenia elektroniczne no bo technologie współczesnej, które czekały na te urządzenia ważne, że teraz w skład komputer kwantowy notes podobno właśnie te ogromna część bardzo wielu fizyków w tej dziedzinie pracuje czyli, bo pewne jak ma działać komputer kwantowy to fizycy już pewien czas temu wymyślili, ale teraz jak jaki mógł być tak ten mechanizm tego komputera jest sprawą otwartą to jest to jest bardzo aktywny front badań i ta technologia ponoć została przetestowana w Bogu czy to uraz jest bardzo skromny chodzi o to, że wymyśla pewną realizacje, która w celu, jakby takie zawody, żeby zbudować urządzenie, które będzie działało lepiej niż komputer klasyczny ja nie wiem jak ten komputer Googlea, jakoby kwantowy ma działać w Canberze podobno opracowano technologię, która wygrywa z komputerem klasycznym, ale to do budowy komputera kwantowego jak to sobie już od dawna wyobrażam też długa długa droga to jest część fizyki, które będzie się bardzo dobrze rozwijały w oparciu eksperyment natomiast są takie pytania te czasy już zasadzają filozofie i tutaj właśnie fizyka rzeczywiście wchodzi w domenę jakoś takich bardzo trudnych eksperymentalnych właśnie niemożliwie eksperymentalnych weryfikacji tu rzeczywiście myślę, że jest jakiś problem jakiś problem metodologiczny, ale to nie jest sytuacja zupełnie unikalna, w którym momencie fizycy zaczęli się zastanowić, jaki jest wszechświat no i wtedy zderzyli się z problemem, że ten mały fragment, że tylko mały fragment widzę w związku z tym jak na podstawie małego fragmentu można wnioskować o całym wszechświecie wtedy jakby dołożono do metodologii i fizyki tzw. hipotezą Cosmo logiczną, która mówi się ten fragment świata, które jesteśmy w stanie oglądać stanowi reprezentatywny kawałek IT jest między nimi tak troszkę proteza taka proteza metodologiczne lektura pozwala, jakby kontynuować te nasze rozważanie, ale wystarczy pojedź, a może stanowienie reprezentatywny kawałki wtedy właśnie jeżeliby stanowiła niereprezentatywny kawałek to w tej radzie straciłby pracę no to pewnie byłby musieli się zająć tą prawdziwą fizyką straszne, ale właśnie się to co jest jakby pewną ważną lekcję usprawnienia badań podstawowych, że najgorsza rzecz, która się może badania podstawowe zdarzyć, jeżeli jest próba narzucenia z zewnątrz z góry czym ludzie mają się zajmować i najbardziej to właśnie działa się ludzie są kierują się własną ciekawością i później to i jest zresztą jestem kategorycznym wrogiem powiedzenia, że potrzeba matką wynalazków i wręcz zupełnie inaczej wyglądało chociażby termos wszyscy wiedzą, jaki termin jest pożytecznym przyrządem do parzenia ust notesy nie jest jeszcze przyjemniejsze jednak ciepła herbata zimowej wycieczce, ale historia termosu zupełnie inna nikt nie nie myślę o takim problemie Otóż fizycy w końcówce dziewiętnastego wieku, czyli skraplacz Gazy to w Polsce też były również w tej dziedzinie sukcesy, ale jakoś się udało skropić ten natychmiast się znów zamienił w gaz można było tego trzymać i wtedy problem, żeby zbudować naczynie, w którym te to ten skroplony gaz można, by przechować no i w ten sposób powstała idea podwójnego naczynia, w którym tam było pokryte srebrem ścianki, a dopiero później, kiedy już fizycy już to weszło do pewnej rutyny takie naczynie zauważamy, że to można wykorzystywać takich pragmatycznych celach związku z tym rozbawienie fizyce to już historia tego jest w dalszym losie rodzenie rzecznik centrali coś tam widzą wiedzą, jaką zastosować Real to nie jest nasze zmartwienie i tak się większość rzeczy byłem fale radiowe nad trudno teraz nie dostrzegać wartości takiej praktycznej fal radiowych, kiedy Maxwell zmodyfikował obowiązujące wtedy znany wtedy teorię i w jego podejściu elektrycznymi pojawiło się fale radiowe mają przygotowane specjalnie interesowało co z tym zrobić, kiedy Hertz wykazał eksperymentalnie, że fale istnieje też dopiero później przyszły przyszły zastosowania insiderzy taka ciekawość jest głównym głównym napędem i tego nie należy tego nie należy niszczyć dlatego ja właśnie jak wraca teraz do tego głównego tematu, czyli został, bo widzę, że jest problem u tak jakby ucieczki pewnych może nie uciec tylko wyprowadzenia pewnych fragmentów fizyki poza dostępny świadczenie co u wielu budzi ogromny opór wtedy ogłaszają to nie jest fizyka teraz między nimi są też co miał PiS w artykule był taki dosyć symboliczny moment bardzo dużą nagrodę też nagroda nazywa Breakthrough in fundamentem fizyk z, czyli takich dokonań wielkiego przełomu została wręczona za to jest duża nagroda 3  000 000 USD Trójcy fizyków za sformułowanie teorii zwanej Super grawitację interesy przynajmniej w tej wersji, jaki znamy Super grawitację teraz nie ma odniesienia do rzeczywistości natomiast nie ma żadnej wątpliwości, że jest to wielki intelektualne osiągnięcie im się wydaje się obawiamy się nie ma się obawiano tak jest, że tych tego typu osiągnie będzie więcej to nie jest matematyka to jest próba uchwycenia rzeczywistości, ale bez możliwości jakby, która no do tej rzeczywistości, które tu wokół nie ma odniesienia, ale jest bardzo czymś wartościowym w związku z tym poprzez oświadczenie to nie jest fizyka ja bym tego nie chce utopić, ale z drugiej strony zgadzam się, że jest pewien problem jak jak wartościować te dokonania może wrócić do początków, czyli skoro mamy coś zostaje obok fizyki nazwaliśmy to metafizyką to należy zwrócić właśnie do metafizyki filozof jednak, ale tutaj tego jednak protestował dlatego, że to jest zdecydowanie to jest tak jak to jest działalność, której no król racjonalność jednak rozumowanie, a innym jest program filozofia czysta filozofia, ale oczywiście, ale filozofia taka, która próbuje tylko ograniczać się do do argumentów racjonalnych, czyli cała ta tradycja pozytywistyczne wreszcie dochodzi do momentu stwierdza, że właściwie koniecznie zrobić, by przeanalizować język był sam język stwarza tyle pułapek, że no i to jest on może być wielki kryzys filozofii analitycznej natomiast ja myślę, że te natomiast te rozważania o tych np. innych światach one osób pewnie pewien ogromną wartość intelektualną teraz czy stwierdzeniem, że to nie jest fizyka, bo nigdy tego nie zweryfikujemy czy należy to odrzucić nie, ale jakoś jednak trochę inaczej nazwać no tu też bardzo trudne postawić granicę dlatego, że to ewoluuje poza tym tak to już Ficy teoretycznie też jest taka tradycja, że jeżeli zwykle mam jakąś skomplikowaną teorię najpierw patrzymy tzw. często się mówi to model uproszczenie znajdą się bardzo duża długa analizuje z tego często wychodzą ciekawe wnioski to też nie ma odniesienia do rzeczywistości ale jakby takie domniemanie, że w przyszłości to będzie wykorzystane pozwoli nam skonstruować zepsuł tory i to jest powszechnie akceptowane no ale znów później robimy krok dalej już mamy w ogóle teorie opisujące jakąś nieistniejącą albo rzeczywistość, której nic nie wiemy i jak to wartościować, ale myślę że, że ja widzę jednak wielką wartość w tym, że fizyka próbuje się mierzyć z takimi pytaniami najbardziej fundamentalnymi nie tylko takim to co FIS bardzo lubię taką kwestię rozważać czy przez świat tylko jaki jest wszechświat, dlaczego jest, jaki jest czy mógł być inny to jest aż tak wiele problemów, które zajmują fizyków umiał bardzo tak zgrabnie ująć w związku z tym, iż cytuję takim pytaniem czy Bóg, stwarzając wszechświat miał wybór czy w związku z tym czy ten świat, który tutaj jest pewną koniecznością logiczną i nie ma żadnej innej możliwości czy też może jest cały całe kontinuum możliwości daje też trzeba wciąż ciekawe pytania panie profesorze w porównaniu z matematykami ostatnio wielki wielka radość zapanowała wśród matematyków, bo okazało się, że liczba 3 można tak, żeby państwo liczył się na temat zajmują m. in . tym w jaki sposób liczbę różne liczby można przedstawić jako sumę 3 liczb podniesiony do sześcianu, tak więc n p . nie wiem z 16 proc jedno do 61 do 6 jest się potem jeszcze druga teraz wielkie odkrycie, bo czy trzecia suma się pojawiła, więc świat matematyczną szalu rysuje waszym siebie różnice też pomiędzy fizyką, a matematyka duże, że fizyka jednak próbuje wychodzić od pewnej rzeczywistości ani czysto abstrakcyjnych konstrukcji wychodzi od rzeczywistości, po czym połyka małych Wasik i odlatuje nie wiemy, dokąd dlatego, że właśnie na, bo zaczynam, jakby ekstra polować swoje możliwości swoje wyobrażenia co zresztą bardzo piękne, bo z 1 strony opisujemy coś co na stole się Kulka się toczy apotem próbujemy tymi samymi metodami uchwycić cały wszechświat panie profesorze bardzo dziękuję za Wisłę wizytę i oczywiście warto podkreślić, że pan wielokrotnie mówił, że to nie jest cała wizja to jest jakiś mała część fizyka, ale jednocześnie jest to pewien trend, który został zauważony już na całym świecie, więc będziemy się temu w przyszłości także przyglądać pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, by państwa mają gości dziękuje dziękuje informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu Owczarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA