REKLAMA

Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu, czyli o podsumowaniu osiągnięć pierwszej dekady II

Data emisji:
2019-09-30 22:00
Audycja:
Wieczór Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
42:32 min.
Udostępnij:

Sto trzydzieści osiem dni. Rozwiń »
Tysiąc czterysta dwudziestu siedmiu wystawców, w tym dwieście tysięcy gości zagranicznych.
Publikacji ponad sześćdziesiąt tysięcy w prasie światowej. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

jest z nami już dr Andrzej Zarzycki historyk dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór będziemy mówić o powszechnej wystawie krajowej, która odbyła się w Poznaniu 1929 roku trwała 138 dni między majem, a wrześniem prezydent Poznania Cyryl Ratajski na początku maja 2008 . roku jeszcze w Kurierze poznańskim pisał tak powszechna wystawa krajowa ma po 10 latach niepodległego bytu państwowego wykazać swoim i obcym, że naród Polski jest 1 niepodzielny, że był jest dojrzały Rozwiń » do pełnego życia nowoczesnych ramach państwa Narodowego, kto kiedy, dlaczego wpadł na pomysł takiej właśnie wystawę trudno dokładnie odpowiedzieć, ponieważ można, by nawet zacząć od roku 1800 dziewięćdziesiątego czwartego, kiedy Cyryl Ratajski był wraz z innymi gośćmi wielkopolskimi na powszechnej wystawie krajowej we Lwowie tam witano go hymnem, który był zakazany w Poznaniu portretami Adama Mickiewicza Słowackiego, które też były zakazane w Poznaniu i tam po raz pierwszy Ratajski spotkał się z ideału wystawy krajowej i być można je zapewne na pewno też to mu się przypomniało po latach, kiedy zbliżało się dziesięciolecie odzyskania przez Polski przez Polskę niepodległości, bo w ogóle pomaga organizowania takich wystaw nie był nowy, bo był Londyn 1800 pięćdziesiątym pierwszym był Paryż 1800 osiemdziesiątym dziewiątym i 1900 tym także Poznań 1800 pięćdziesiątym roku w Pałacu Działyńskich przy wsparciu Tytusa Działyńskiego zorganizował taką wystawę no i wreszcie rok 1911 także w Poznaniu tzw. wystawa wschodnioniemiecka tak wystawa wschodnioniemiecka, której została słynna wieża Górnośląska później wykorzystana przez targi poznańskie międzynarodowe targi poznańskie w końcu przez także podczas powszechnej wystawy Krak krajowej, ale wracający do inspiracji torów o tym, myślała także myśleli architekci urbaniści Warszawy, ale niestety brakowało infrastruktury brakowało infrastruktury w Warszawie i poza w Poznaniu funkcjonowało już targi międzynarodowe od 1921 odda 2001 . roku 2005 . roku międzynarodowe wybudowano wiele pawilonów, a więc było mniej miejsca do ekspozycji były były już stały trwałe obiekty 1 z takich, które w, który także wysunął propozycję był dyrektor ówczesnych targów międzynarodowych Mieczysław krzyżami kie WICZ także i krzyżami kie WICZ IRA Tański, a więc, jakby wiele osób było to idee zapragnął zrealizować dziesięciolecia Odrodzenia niepodległości Polski rzeczywiście pierwotny gospodarz miała być stolica Warszawa zgłosiła swoją gotowość, ale stwierdzono, że ta gotowość będzie dopiero w 1935 roku wg przyjętych wówczas prognoz czy szacunków 10 lat tak miało pozwolić na tworzenie od podsta w całej infrastruktury, której pan wspominał tymczasem Cyryl Ratajski zaproponował Poznań już rok 1929 też ładnie układał właśnie dziesięciolecie wolnego niepodległego państwa w 2007 . roku powstaje komitet organizacyjny kilka miesięcy później Towarzystwo, które będzie tym wszystkim zarządzać na prace przygotowawcze do wystawy Poznań miał 900 dni to nie jest dużo tak to było bardzo mało, bo generalnie tego typu wystawy powszechne za granicą organizowano 67 lat, a tutaj powstała ona w ciągu dwu i pół roku, a więc bardzo krótkim czasie trzeba też z nie zapominać o tym, że zmieniła się nagle sytuacja polityczna Polski w maju dokonano zamachu majowego władzę przejął marszałek Józef Piłsudski i grupa rządząca zwana sanacją, a Poznań jak wiemy endecki tu rządziła partia opozycyjna w stosunku do do polskiego nowego rządu niezbyt zresztą lubiana przez przez Wielkopolan poznaniaków proszę sobie wyobrazić, że kiedy trwała powszechna wystawa krajowa, a marszałek na 6 Józef Piłsudski przyjął jednak wszedł do komitetu honorowego, ale nie przyjechał do Poznania ze zgrozą odkryto w ratuszu 1 z wycieczek zagranicznych, że nie ma portretu marszałka Józefa Piłsudskiego w ratuszu weźmie siedziby władz miasta nie dość tego, że nie ma portretu marszałka Piłsudskiego nie ma portretu urzędującego prezydenta Ignacego Mościckiego no, a od niedopatrzenie nie do pana to nie tylko niedopatrzenie, ale to świadczyło o takiej pewnym na polityczną, jakby politycy politycznej niepoprawności wobec rządzących tak nasilone wierzymy powiedzmy sobie wyobrazić, że jeżeli chodzi o Piłsudskiego to rzeczywiście został przewodniczącym komitetu honorowego, choć na wystawę nie przyjechał z tego co pamiętam przesłał małżonka swoje 2 córki, które gościły w Poznaniu natomiast, jeżeli chodzi o Ignacego Mościckiego to zachował się bardzo odważnie, ponieważ podczas wizyty swojej w Poznaniu w lutym 2007 . roku bez konsultacji z Piłsudskim objął patronat nad wystawą była delegacja, która o to poprosiła pan prezydent wyraził zgodę oczywiście przyjechał na otwarcie zresztą wypuszczał MDI 1 z pierwszych gołębia było 7000, które pochłonęły w powietrze z wiadomością niech leci w świat radosna wiadomość, że wolna Polska pracuje i tworzy, więc Mościcki zachował się jak trzeba oczywiście w zasadzie władze rządzące również, bo na zakończenie peruki przyjechał premier Świtalski na zakończenie już funkcjonowania peruki trzeba też powiedzieć, że takich elementów było bardzo duże mało się o tym, wie, że pierwsze pieniądze na budowę infrastruktury te łuki wydało nie kto inny przedsiębiorca niemiecki z Górnego Śląska Wigier 1 000 000 zł pierwszy podpisał czek na 1 000 000 zł, a więc takie, ale też ludzi się składali prawda około 5 nad Wisłą 0 do takiej początek wbre w tym takim niezbyt dobre jak polsko-niemieckim stosunkom te stosunki na takiej kanwie, jakby towarzyskie pobiec, bo tam znajomości miał dyrektor generalny powszechnej wystawy Stanisław dr Stanisław Wachowiak były wojewoda Pomorski, który został właśnie usunięte po zamachu majowym z tego stanowiska miał doskonałe relacje na Górnym Śląsku i wykorzystał niemieccy przedsiębiorcy włączyli się także budowę powszechnej wystawy krajowej nie tylko Niemiec, ale okazało się, że z 200  000 gości, którzy odwiedzili powszechną wystawę krajową aż 90  000 stanowili Niemcy z 200200  000 zagranicznych prawda w zagranicznych tak około 4 ,51 000 000 gości w ogóle świeciło to tę wystawę, ale byli o bilansie za chwilę najpier w zapytam pana o infrastrukturę, ponieważ to był niesamowity impuls rozwojowy dla stolicy Wielkopolski mam tutaj wyszczególnione rzeczy, które na potrzebę wystawy albo na potrzeby poboczne związane chociażby z napływem zwiedzających powstały hotel Polonia wybudowany w ciągu 13 miesięcy 362 pokoje więcej niż posiada wtedy Bristol dworzec zachodni spalarnie śmieci na Wilczaku elektrownia stacja pomp wodociągowych na Dębcu kanalizacja dla Łazarza Górczyna i terenów targowych rozwiniętą sieć komunikacji miejskiej pierwsza w Polsce linia, a trolejbusów 5 km dróg i 6 km chodników tylko na terenie wystawy bezrobocie w Poznaniu po prostu zniknęło jak ręką odjął tak to nie nie do końca też wszystkie inwestycje, bo zapomina się o tym, że Ratajski myślę o PwC i wyprzedzając jakby powstanie peruki spowodował też, że stał się inicjatorem budowy Radia poznańskiego było to trzecie radio w Polsce po Warszawie i Krakowie Kraków tylko ubiegły miesiąc także powstało pierwsze w Polsce radio nie państwowe radio samorządowe Bona na to rady złożyli się miasta z całej Wielkopolski po drugie na kanwie peruki powstała mało znana inwestycja dosyć istotna ważna, a więc firma przemysłu gumowego pierwszych produkująca pierwsze opony dla samochodów Stomil do dzisiaj funkcjonująca nie dość tego, że ta firma do dzisiaj funkcjonuje to co jeszcze w lipcu 3009 . roku na terenie centralnego okręgu przemysłowego w Dębicy minister przemysłu handlu Eugeniusz Kwiatkowski otwierał filię z tą Mila wybudowaną przez poznaniaków przed wybuchem samej wojny i ta fabryka też opon nadal funkcjonuje o dużo za dowody Motor Motor z motoryzacyjnego, że od 2005 . roku działała pierwsza w kraju stacja benzynowa zlokalizowana na placu Wolności i oczywiście zwiększono także na potrzeby wystawy liczbę samochodów taksówek do przewozu gości z 350 do 580, czyli motoryzacja naprawdę rozwijała się prężnie dorożek konnych było tylko 90 tak w tym czasie naprawdę równolegle byt trwały prace przy budowie infrastruktury samej przeprawy stawie, bo w końcu wystawa miała 65 ha, a więc trzykrotnie więcej niż obecne tereny międzynarodowych targów poznańskich i trwała jednocześnie budowa infrastruktury miasta także na tym w sumie na cele inwestycyjne miasta wydano aż 66  000 000 zł, a więc to był bardzo bardzo duże pieniądze mówił pan o innych inwestycjach to jeszcze wymienię te budynki, które wtedy na potrzeby wystawy powstała, które są do dziś Kolegium Chemik Collegium anatomicum dom studencki Hanka tak te obiekty także w tamtym czasie zostały wybudowane także połączenia lotnicze Poznań zyskał z Warszawą Katowicami tak tutaj generalnie właśnie Ratajski też uruchomi był 1 z inicjatorów powstania cywilnego cywilnego lotniska na terenie Poznań Ławica i tutaj też funkcjonowała 1 z pierwszych firm pierwszych linii lotniczych łączących Poznań z Warszawą, a to w związku z międzynarodowymi targami poznańskimi podkreślam to było nie cywilne no i wytwórnia samolotów samolot też funkcjonowała, a więc te działania były wieloaspektowe przy czym wcześniej architekci inżynierzy objeżdżali teren Niemiec Europy zachodniej, żeby zapoznać się z tego typu różnymi budowlami różnymi przedsięwzięciami i niemieckimi, żeby te, które powstały były najlepsze najdoskonalsze w tym czasie i wiele z nich faktycznie takich było i pozostaje po dziś dzień, ale też były niedoróbki np. stadion miejski, gdzie wybudowano 20  000 miejsc, gdzie przebywał prezydent Mościcki okazało się, że nieodpowiednie użyto materiały do budowli tzw. pali, bo tam trzeba opanować i konstrukcja zaczęła się chwiać wyprowadzono szybko prezydenta Mościckiego i zamknięto stadion także zdarzały się też no po prostu przekupstwo łapówki tego kierownika budowy po prostu przekupiony różnymi rzeczami nie wbijano pale do odpowiedniej głębokości nie był odpowiedni materiał tak obecnie przy autostradach to ich życie i nie udało się także zrealizować ambitnych projektów takich jak aquapark planetarium, a także uwaga uwaga planowano wybudować poznańską wieżę Eiffla jak wiemy ta paryska powstała na wystawę światową w Paryżu i podjęto rozmowy z firmą z Paryża, a nawet powstały 3 projekty, ale ostatecznie budżet takiej poznańskiej wieży Eiffla nie udźwignął ani trochę chyba żałujemy, ale trudno nazwać jeśli tak na pewno, ale za to powstało rzecz niezwykle bardzo ważna istotna także dla języka polskiego nadal funkcjonuje, a mianowicie wesołe miasteczko to właśnie tu w Poznaniu powstało pierwsze wesołe miasteczko w Polsce jako wesołe miasteczko imieniem Jana 2 Twardowskiego i ta nazwa przyjęła się i do dzisiaj, gdy dziś jego dnia funkcjonuje to był teren, gdzie była była no ogromne bardzo ciekawe urządzenia do zabawy m. in. kolejka Górska wodospady, a więc chętnie odwiedzany odwiedzane przez dzieci dorosłych karuzela kolejka Górska o długości toru około 2 km diabelskie koło wioska Burzyńska zjeżdżalnia wodna i przedsiębiorstwa lżejszego autoramentu tak pisał przewodnik po wystawie mam taki cytat z Ilustrowanego Kuriera codziennego, który donosił o tym, wesołym miasteczku, jakie ono jest niebezpieczeństwo dla wszystkich oto dewiza wesołego miasteczka strach odmładza, bo słania na nowo urok życia, bo będzie krew żyłach, bo masuje nerwy czy zachęcano poznaniaków, żeby na tę na ten diabelski nie to diabelskie koło albo na tę kolejkę górską się zdecydować z tak chętnie mieszkańcy Poznania z całej Polski uczestniczyli i i a wesołe miasteczko funkcjonowała od do czwartej nad ranem no to rzeczywiście tego skoro jesteśmy w takich rozrywkach to także po raz pierwszy w Polsce zorganizowano podczas wystawy pokaz erotyczne nie ukrywajmy tej wiedzy przed słuchacza też też było, chociaż poznaniacy z tym z tymi rzeczami też zaznajomieni jako ciekawostkę państw mogę powiedzieć, że w Poznaniu najwięcej rodziło się nieślubnych dzieci, a skąd, ponieważ panowie wykorzystywali służące w domach na terenie wesołego miasteczka miał ten pokaz erotyczny swoje miejsce najpiękniejsze kobiety świata był zatytułowany, ale teraz chciałbym pana zapytać o to ostatnią prostą do przygotowania, ponieważ na tej ostatniej prostej pojawiło się duże trudności najbardziej mroźna zima stulecia to jest rok 2829, czyli przełom temperatura spadła do - 36 stopni pokrzyżowała plany w budowaniu i kładzeniu wszystkiego co było do położenia potem trzeba było w ciągu 2 miesięcy nadrabiać stracony czas tak to to było niesamowite - 36 nikt nie chciał wierzyć w patrzono na termometrze dyrektor Wachowiak patrzy na ten moment myślę, że to, że termometr się zepsuł, ale okazało się, że niestety jest to prawda, ale mimo tych przeciwności no tutaj trzeba docenić trud robotników pracowników pracowało około 5000 robotników na terenie powszechnej wystawy krajowej jednak w terminie otwarto wystawę i 16 maja można było usłyszeć słowa c Ratajskiego między, które m. in. powiedział słynne zdanie znane zresztą, że byliśmy jesteśmy i będziemy i ta wystawa miała to pokazywać i przy pierwszym przemarszu z Mościckim cała delegacja rządowa również minister przemysłu handlu inż. Eugeniuszem Kwiatkowskim Eugeniusz Kwiatkowski rzucił do skrzynki skarg zażaleń swoje liści wszyscy byli zaskoczeni zdziwieni jak jak i jaka jakie to może być zażalenie na przestraszeni wręcz łącznie z ratajskim później okazało się, że Kwiatkowski napisał m. in . że siły twórcze Polski zwyciężyły, że dowodem tego jest właśnie powszechna wystawa krajowa, a jej organizatorzy dobrze zasłużyli się państwu to otwarcie to w ogóle było gigantyczną pompą niestety pogoda nie dopisała po tej mroźnej zimie przyszła taka deszczowa wiosna mimo, że to był to była połowa maja to padało było chłodno i goście musieli w palcach przybyć na uroczystości otwarcia, ale wystawa się udała na 3 dni przed inauguracją modlono się we wszystkich poznańskich kościołach i pomyślność już podczas otwarcia było tak kompozytor Feliks Nowowiejski wykonał na organach hejnał triumfalne było przyczyn przecięcie wstęgi wypuszczenie w niebo tych 7000 gołębi, o których mówiłam wcześniej był pokaz pirotechniczny tak tak 100  000 osób podobnego oglądało no i wreszcie był bankiet na 700 osób stołu ustawiono bazami i tulipanami no to rzeczywiście byli oczywiście goście zagraniczni także tak to skala była warto porównywać, bo tym się zapomina do ostatnio organizowane imprezy w Polsce niż do piłki nożnej euro 2012 ile było gości w Polsce całej zaledwie 5 kibiców 500  000, a w Poznaniu około 6080  000, a perukę samą PWK odwidziało odwiedziło 200  000 zagranicznych gości, choć 100  000 Anglików jak później się śmiano nie przyjechało, a spodziewam się, a spodziewano się, ale przyjechało 90  000 Niemców Czechów Słowaków, ale 200  000 odwiedziło także to ewenement na skalę, a po dzień dzisiejszy tak, a jeżeli chodzi o o liczbę zwiedzających to prawie 4 ,51 000 000 ludzi zwiedziło powszechną wystawę krajową tylko trzeba tu zaznaczyć, że Polska okresu międzywojennego była krajem niestety biednym i ludzie, którzy przyjeżdżali na powszechną wystawę krajową to w zasadzie nie został, jeżeli już 1 dzień zostawali najwyżej 2, a przeważnie tylko przyjeżdżali do godziny tam dwudzieste któreś zwiedzali wystawę odjeżdżali, bo nie było ich po prostu stać nawet na nocleg w takie masowe noclegi kosztowały od 2 do 5, a w złotych i toteż był poważny koszt oczywiście cała impreza była biletowana można było nabyć ca 20 zł taką tak duży bilet z własną fotografią wtedy, gdy się było ciasno majętnym, ale taki bilet 5 zł kosztował pan, jeżeli dobrze pamiętam tak 4 zł ulgowe były za 4 zł 2 zł tak tak to od razu trzeba dodać, że niezależnie od ilości ludzi odwiedzających powszechną wystawę krajową przyjechało bardzo dużo dziennikarzy z zagranicy ręce wystawa w prasie, jaką ukazały się pojawiło się około 6000 artykułów w prasie Europejskiej w prasie amerykańskiej i po raz pierwszy mieszkańcy i Europy Stanów zjednoczonych mogli dowiedzieć się więcej o Polsce dokonaniach Polski w ostatnich 10 latach tak, że to było dosyć marketingowe także miał wielkie znaczenie dla dla dla Polski dziennikarzy zagranicznych było około 1030 państw rzeczywiście bardzo wiele artykuł ukazał mam tutaj kilka cytatów z różnych periodyków np. czechosłowacki, który pisał już PWK pokazuje, czego Polska była w stanie dokonać w ciągu 10 lat w dziedzinie organizacyjnej i że wszystko to robi potężne wrażenie publicysta włoskiego Dziennika, chwaląc wystawę stwierdził, że obala ona ostatecznie mit Polski jako państwa sezonowego szwedzki dziennik donosił, że wystawa w Poznaniu jest pierwszą polską wystawą odrodzonego państwa zasługuje na zwiedzenie, gdyż daje pełny pogląd na owoce pracy wielkiego narodu, ale naprawdę rzeczywiście cały świat także dziennik chiński np. donosił organizatorzy, którzy zadali sobie trud pokazania, czego Polska dokonała 10 lat swej niepodległości spełnia osiągnęli ten cel postawili świat przed faktem wybitnej pracy i rozwoju we wszystkich dziedzinach życia ekonomicznego politycznego i kulturalnego holenderska prasa czeska jak już mówiłam austriacka niemiecka także chwaliła, choć może nie tak bardzo entuzjastycznie, ale jeszcze, kiedy pan mówił o tym, ruchu marketingowym, a to chyba musimy wspomnieć o tym, że nie tylko poprzez te artykuły promowano wystawy bo zanim się ona odbyła przeprowadzono akcję reklamową zagranicą były plakaty w Belgii Szwecji Anglii Holandii drukowano tysiące ulotek, które trafiały do zagranicznych hoteli czy biur informacji tak także no to specjalnie uruchomiona na czas peruki także takie organizacje, które brały udział właśnie RUP rozpowszechnianiu propagandzie powszechnej wystawy krajowej to naprawdę przyniosło efekty efekty w postaci przyjazdu tych zagranicznych gości czy dziennikarzy i Polska zyskała no, jakby inny wizerunek niż dotychczas był przedstawiany przede wszystkim przez propagandę niemiecką z imprez uczestniczyło 1427 wystawców i prezentowano wyłącznie towary polskie co można było zobaczyć na tych 65 ha no de facto wszystkie gałęzie Ros rozwoju przemysłowego Rolniczego komunikacyjnego Polski, a więc to te wszystkie branże gospodarki narodowej prezentowaną bardzo w sposób wizualny ciekawe również i tutaj rację miał endecki publicysta Adolf Nowaczyński napisał, że musiałbyś, jaką tak stwierdził, że musiał być kilka tomów przeczytać wiele tomów, a tutaj masz od razu tak, by 1 tom podany może wszystko zobaczyć co się w Polsce dzieje jak jak Polska się odbudowała tylko 10 latach niepodległości jak w 1 tomie masztu skupione także to miał rację, że dzięki temu przez takie prezentacje bardzo interesującą wizualnie także można było się zapoznać z dorobkiem Polski odrodzonej były 32 działy tematyczne 26 to poszczególne dziedziny gospodarki pan doktor mówił, a pozostałe to ogólna charakterystyka charakterystyka kraju nauka wychowanie sztuka higiena i opieka społeczna sport turystyka, a także emigracja to był pawilon ufundowany przez Polonię z Ameryki za kwotę oszałamiającą 45  000 zł nie powiedziałam państwu dla takiego zrozumienia jak cenny był bilet na wystawę pan doktor powiedział 4 zł można było za to kupić 60 jajek albo 100 dużych bułek czy to była po prostu poważna kwota poważna inwestycja w taki bilet poważna wartość wówczas to miało, ale mimo wszystko te wycieczki z całego kraju do Poznania przebywały przebywały w trakcie powszechnej wystawy odbywały się różnego rodzaju także kongresy tam sokolnictwa polskiego chóru w polskich harcerstwa polskiego harcerstwa polskiego, a więc z była to do okazja do pokazania wszelkiej idzie tak tej pani redaktor spełnia tej działalności także naukowej kulturalnej i miejsce na spotkania towarzyskie integrujące, a przecież Polska była ponad 123 lata pod zaborami, a więc pełniła też tą rolę jednoczącą te, jakby różne regiony kraju wystawie towarzyszy zresztą rolę tak tak niewątpliwie towarzyszyły także tej wystawie zawody organizowane przez Polski związek hokeja był turniej kobiet w szermierce były regaty wioślarskie były zawody hippiczne motorowe lekkoatletyczne, a także międzynarodowe zawody z pola, więc rzeczywiście tych imprez towarzyszących było niesamowicie niesamowicie dużo czy odwiedzili nas jacyś tacy goście, których należy wspomnieć, którzy zaszczycili wystawa swoją osobą delegacji było bardzo dużo zagranicznych wiem nawet chyba pamiętam, że w Japonii z dalekiej Japonii też, jakie były delegacje z państ w europejskich to zrozumiałe nie mogę teraz z także z Japonii chyba ktoś przyjechał z tego tak nadal zawodzi na pewno w każdym bądź razie wystawy odwiedziło też dużo nie 100  000 Anglików jak sądzono, bo to wyśmiewano się później w kabarecie, ale też kim kilkanaście tysięcy Anglików również dodajmy, że jeżeli możemy oglądać teraz zdjęcia z tej wystawy to z pewnością są zdjęcia Romana Stefana Ulatowskiego, który był 1 z najwybitniejszych fotografów polskich dwudziestolecia międzywojennego zresztą też takim pierwszym organizatorem życia fotograficznego w Wielkopolsce zmarł w Poznaniu w 1959 roku no to on właśnie utrwala wszystko to co na PwC się odbywało tak zostało to utrwalone fotografia, ale dorobek peruki został utrwalony na łamach specjalnego wydawnictwa, o ile się niemal 5 atomowego w trakcie powszechnej wystawy krajowej funkcjonowała była publikowana Gazeta specjalna Echo powszechnej wystawy krajowej, a więc są te ślady materialne jej zostały w tych publikacjach też zatrzymane zawarte i można do nich często wracać zobaczyć jak Poznań jak miasto Poznań wygląda w czasie powszechnej wystawy krajowej i całą tą ekspozycję powszechnej co było prezentowano de facto w tych wydawnictwach możemy zobaczyć Echa powszechnej wystawy krajowej swój pierwszy numer miały jeszcze przed rozpoczęciem wystawy już w październiku 2007 . roku okazało się łącznie 31 numerów, a w szczycie nakład wynosił 15  000 egzemplarzy to jest spore osiągnięcie jak na jak na jedno miasto jedno wydarzenie prawda panie doktorze bardzo bardzo duże osiągnięcia, ale muszę stwierdzić, że de facto powszechna wystawa krajowa w świadomości społecznej szersze ogólnopolskie prawie nie istnieje tak nie istnieje w podręcznikach do historii Polski o tej wystawie ba prawie żadnych informacji nie ma o dziwo, no z jakiej pewnie zrozumiałych względów, ponieważ niestety nie zrobiła to stolica Warszawa w związku z tym się pomija te dokonania Poznania z okresu międzywojennego i prawie tego typu informacji w podręcznikach szkolnych czy nawet monografiach dotyczących okresu międzywojennego są bardzo skąpe niestety to jeszcze chciałabym zapytać o życie poznaniaków w tym gorącym okresie, bo na pewno wiemy, że laby mieli uczniowie, ponieważ wszystkie szkoły były zamknięte na czas wystawy oczywiście przypadały przypadała wystawa także na okres wakacji, ale już od maja do końca września dzieci do szkoły chodziły, ponieważ wszystkie szkoły były przeznaczone no no cóż na miejsca noclegowe poproszony zwyczajni w świecie, ale chciałabym też zapytać o komisarza żywnościowego, który został specjalnie do życia powołane na swoją osobą funkcją miał kontrolować ruch cen, ale także zakładano, że skoro miasto będzie przyjmować codziennie około 30  000 gości no to trzeba jakoś sobie poradzić aprowizacji musi być znacząco więcej, niż kiedy ruch w mieście jest stały tak myślano o tym, tak codziennie 30  000 gości jak się później okazało nie było, ale tym, niemniej trzeba zorganizować te miejsca noclegowe i żywność, a to czas stwierdzić, że niestety nastąpił wzrost cen żywności artykułów różnych także wcześniej przed jakim zbudowano poszczególne obiekty PWK także nastąpił wzrost cen i przyjęte przyjęte budżet peruki w wyniku tego na tę inwestycję na wzrost nieraz niektóre 23 × więcej niż zakładano wyniku drożyzny materiałów różnego typu później zwracający się do artykułu tworzy się także, a więc to był pewien minus, jakby tej tego przedsięwzięcia, że wzrost inwestycji o 23 × więcej niż zakładano ze względu na drużynę materiałów budowlanych i nie tylko i również wzrost cen artykułów żywnościowych na terenie miasta Poznania, ale to poznaniakom nie przeszkadzało poznaniacy de facto restauracje kawiarnie i mieszkańcy, bo mieszkańcy też wynajmowali pokoje istniało biuro kwater rynkowe w Azji był apel do mieszkańców, żeby każdy, kto ma dodatkowy pokój to, żeby udostępniał, bo obawiano się, że po prostu przyjezdni nie będą mieli głowy złożyć tak także to na pewno poznaniacy także na powszechnej wystawie krajowej zarobili mieszkańcy to jeszcze mam dla państwa taki bardzo apetyczne cytat z ze sprawozdania komisarze żywnościowego, który donosił uprzejmie, że warzy w również brakować nie będzie, gdyż z wielkimi przedsiębiorstwami hodowlanymi zawarte zostały kontrakty na dostawę wielki wcześniej miejskie są zdolne zaspokoić każde zapotrzebowanie na mięso drażliwa kwestia dowozu ryb została rozwiązana w ten sposób, że ze stawów majątku Miejskiego Naramowic zostanie urządzony, jakoby zbiorowy basen żywych ryb hodowanych w 4 wielkich jeziorach wielkopolskich celem zaś zapobieżenia wyzyskowi i samowolnymi podnoszeniu cen we wszystkich restauracjach i jadłodajniach wywieszone będą cenniki potra w zatwierdzane przez kompetentny do tego władze, czyli jakoś próbowano walczyć z tym, że niektórzy restauratorzy mieliby ochotę zarobić więcej niż mogliby zarobić poprzez podnosi podniesienie cen tak starano się nieraz to przynosiło dobre skutki w każdym bądź razie nikt głodny z Poznania nie wrócił były takie dania, gdzie później przez całe jest okres PRL-u nie funkcjonowały na naszych stołach to co wówczas podawano w trakcie powszechnej wystawy krajowej przed wystawą postanowiono także od dniem uczyć Poznań panie doktorze, a więc np. krany, które miały napisy war room i Culture to trzeba było to zmienić też zajęto się zamkiem cesarskim np. spolonizowanej kaplicę salę tronową zamalowano portrety cesarzy pruskich i zastępowano je tu cytat ornamentami o charakterze polskim tak starano się dużo zrobiono, ale nie udało się wszystkiego zmienić także wieże Górnośląską ten symbol wschodnioniemieckiej wystawy też odpowiednio przygotowano wymalowano położono dach wnoszące a, a zastanawiano się nad tym, żeby wie, że niewiele realizują się dużą też też na tym myślano na szczęście tego nie zrobiono ze względu na duże koszty, ale miasto Poznań było najbardziej polskim miastem w drugiej Rzeczypospolitej pod względem narodowości, ponieważ wówczas jak przypomina nam około tylko 5 % Niemców kilka procent Żydów, a więc wszędzie pisano, że poznanie najbardziej polskim miastem na terenie kraju i tak faktycznie było to najbardziej polskie miasta dorzucił, że wieża Górnośląska, która przecież będzie na rozlicznych pocztówkach widokówka, które będą słane z Poznania stała się wręcz symbolem tej wystawy, bo to taka monumentalna budowla, która zapada w pamięć, a powstała na wystawę wschodnioniemiecką tysiące jedenastym roku organizowano prawda tak tak to zostało jakoś nie nie nie stworzono innego symbolu peruki i faktycznie ona dominowała, chociaż troszeczkę, jakby zmodernizowana ale, ale faktycznie ona jest 1 z 1 z symboli i powszechnej wystawy krajowej w, kiedy wystawa dobiega końca to było właśnie dziś tylko, że w 1929 roku to, jakie są opinie tak dzisiaj było, jakby zakończenie 90 lat od od zakończenia powszechnej wystawy krajowej opinii są nadal pozytywne bardzo dziwne Ninie leczenie ja pytam o to, jakie były opinie wtedy po tej wystawie czy entuzjazm czy poczucie takiego no sukę ze zjazdu był entuzjazm był bardzo duże poznaniacy nie tylko Poznania zaleca Polska doceniała ogromny wysiłek Wielkopolan poznaniaków w zorganizowanie tej wystawy także doceniano to niestety jesienią 1929 roku konkretnie w październiku na nowojorskiej giełdzie doszło do krachu finansowego i to rozpoczęło światowy kryzys gospodarczy ogromny światowy kryzys gospodarczy co spowodowało tego nikt nie mógł się przecież spodziewać nikt nie przewidywał co po wielu latach spowodowały, jakby inne spojrzenie na nas jak na drugą stronę powszechnej wystawy krajowe, ale wówczas tego nie nikt nie mógł przewidzieć w tym czasie, kiedy wystawa się kończyła we wrześniu była uważana za ogromny wielki sukces nie tylko miasta Poznania, ale i Polski i oczywiście natychmiast pojawiły się plany, by dwudziestą piątą rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości zorganizować kolejną taką wystawę oczywiście to przypadłoby w 1944 roku, ale plany zweryfikował boleśnie wybuch drugiej wojny światowej w 3009 . i po drugiej wojnie jeszcze kilkukrotnie wracano do tego pomysłu najpierw chyba pod koniec lat czterdziestych, kiedy planowano zorganizowanie w pięćdziesiątym piątym roku wystawy z okazji 10 lat istnienia, a PRL -u i potem w latach osiemdziesiątych, ale i w latach pięćdziesiątych w latach osiemdziesiątych to się nie udało natomiast była druga powszechna wystawa krajowa zorganizowana w Poznaniu konkurencyjna Polska 19892014 odbyła się w 2014 roku została poświęcona rozwojowi Polski po transformacji, czyli 25, lecz od osiemdziesiątego dziewiątego roku tak, ale to nie była wystawa na tę skalę jak powszechna wystawa krajowa, która była de facto dotychczas największą tego typu wystawą przedsięwzięciem w Polsce nigdy więcej nie powtórzono takiej z tak wielkiej wystawy takiego wielkiego przedsięwzięcia, które obradowało dorobek Rzeczpospolitej szkoda, bo teraz istniała możliwość na stulecie niepodległości Polski, żeby taką wystawę także w Poznaniu albo Warszawie przynajmniej zorganizować niestety tego nie zrobiono, ale sam pan mówił, że ta wystawa jest nieco zapomnianej przyznam szczerze, że kiedy przygotowywałam się do naszej audycji to kiedyś śledziłam publikacje prasowe dotyczące PW i to był niezwykle skąpe tak nadal nadal, bo Polacy generalnie jak pani tu obserwuje nasze życie społeczne polityczne historyczne obecne obecnie politykę skłaniają się jako osłabieniu bardziej lub mniej znanych bohaterów w zakresie wojskowości, a nie inżynierów nie uczonych nie ludzi, którzy naprawdę budowali dom Polskę i ich dzieła co jest ważne pozostały i dziś po dziś dzień służą czy poznaniakom czy Polakom po dziś dzień od tych ludzi się zapomina tak czy Ratajski, tym bardziej jeszcze warto wspomnieć, że nadal o nim zapomina, bo to był także 0101. delegat rządu na kraj współtwórca polskiego państwa podziemnego pierwszy delegat rządu na kraj mianowany przez gen. Władysława Sikorskiego i Warszawie pełnił są swoją funkcję w latach 194042 i też prawie oni nic nie mówi w kontekście teraz 80 rocznicy powstania polskiego państwa podziemnego także jego jego jego jeszcze mogę powiedzieć większym Dżem niż PWK w pewnym zakresie było państwo polskie państwo podziemne, które współtworzył wraz z gen. Grot Rowecki, któremu podlegało 30 prawie 30  000 cywilnych zakonspirowanych pracowników ja jeszcze wszystkim zainteresowanym gorąco polecam świetną książkę, której przygotowywałam się do dzisiejszej audycji PWK autorzy to Filip czekała i Tomasz miksie jeśli ktoś z państwa się zainteresował to lektura tejże pozycji gorąco polecam bardzo dziękuję panie doktorze dr Andrzej Zarzycki historyk był naszym gościem przed dwudziestą trzecią dziękuję bardzo państwa zapraszamy informacja po informacjach wracamy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!