REKLAMA

"Warren wkłada głowę w przeciąg etyczny" – o książce "Status moralny. Obowiązki wobec osób i innych istot żywych"

Data emisji:
2019-10-01 22:00
Audycja:
Godzina Filozofów
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
40:57 min.
Udostępnij:

O książce amerykańskiej filozofki i pisarki Mary Anne Warren, Tomasz Stawiszyński rozmawiał z Dariuszem Gzyrą filozofem, aktywistą, autorem książki „Dziękuję za świńskie oczy”.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

godzina filozofów Tomasz Stawiszyński w studiu Dariusz 0 dobry wieczór dobry wieczór filozof właściwie tak powinienem powiedzieć, ale też aktywista publicysta autor książki dziękuję za świńskie oczy, o której tutaj też rozmawialiśmy któremuś z którymś razem, ale dzisiaj będziemy rozmawiali o innej książce o książce Marian UN status moralny obowiązki wobec osób innych istot żywych to jest książka, która ukazała nakładem wydawnictwa Uniwersytetu łódzkiego Rozwiń » mamy w ogóle dla państwa parę egzemplarzy tej książki także prosimy, żeby pisać dla was małpa to kropkę FM dla was małpa to Krupka FM o to jest książka, która m. in. dotyczy zwierząt, bo ona w ogóle jest to pojęcie statusu moralnego i autorka rozważa rozmaite zagadnienia z zakresu filozofii moralnej w odniesieniu do ludzi także no ale my będziemy przyglądali tej części zwierzęcej aktywność ludzka często jest to część zwierzęca tak, chociaż one są tradycyjnie dzielone wiemy co niekoniecznie w kontekście rzeczywistości, jaką zgotowaliśmy zwierzętom jest jest tutaj czymś pozytywnym marę Genua ciekawa postać w obronie żyjąca już 9 lat, ale postać, której się wraca nowi filozofii to 20 lat, które minęło od pierwszego wydania książki obchodzi 1007 . rok to niewiele wiemy, że możemy spokojnie umawiać myśli filozofa sprzed 2 jedno tysięcy lat 20 co nam to tutaj bowiem w w ogóle to nie nie przeterminowania się w żaden sposób te rozważania one zresztą dotyczą w ogóle WRN zajmuje się tematami, które ja to są, które są też społecznie bardzo kontrowersyjne nie tylko są skomplikowane w tej warstwie teoretycznej profesjonalnej urn, by była taką myśliciel filozof poetycką związaną z uniwersytetem stanowym w San Francisco, bo taka osoba, która jak to nazywam wsadzał głowę taki przeciąg etyczna, a bardzo ładnie określa jest takie określenie, które z 1 strony mówi o tym, że teoretycznie te kwestie którymi ona się zajmowała są ekstremalnie skrajnie trudne skomplikowane teoretycznie jako materia namysłu ludzkiego, ale z drugiej strony one mają taki, jaki swoje życie społeczne w ramach tego życia społecznego powodują skrajne emocje napięcia konflikty i są źródłem debat bezustannie 20 lat temu 10 lat temu dzisiaj i za 10 lat również będą podaję ten dzień przykładną i klasyczne przykłady to są oczywiście kwestie problematyki związanej n p . z eutanazją aborcją jest w trwającym wzroście w tej ślad dokłada bardziej te elementy są również relacje człowieka z innymi zwierzętami, więc Orlen SA z reguły Senat wszczął etyczne, ale nie robić tego z czystego upodobania nie wiem jak było nie chcę tutaj mówić za nią, ale w ogóle dobrze jest to robić i badacz wytrzymałości spójność teoretycznej właśnie w odniesieniu do tych najtrudniejszych elementów życia społecznego i trudniejszy zakamarków teoretycznych to bardzo fajny ruch to taki powiedziałbym intelektualnie uczciwy szlachetny ruch, że nie boję się najtrudniejszych tematów wręcz przeciwnie pisze na ten temat książkę, która uwaga ma po prostu nie mniej, więc tylko pół 1000 stron siedzi sobie przed taką książką, która nie wygląda zachęcająco w żaden sposób nie mówię tutaj okładce tym, którą pomijam mówię o tym, że jest to wiemy z góry, że to jest bardzo trudna tematyka jeszcze dostajemy tekst, który bardzo długi objętościowo książka naprawdę duża, ale Orlen robi coś fantastycznego i chciałbym żebyśmy, żebyśmy tę chwilę po poświęcić, bo to jest w ogóle problem tzw. popularyzacji nauki przekładania tych skomplikowanych teorii na świat rzeczywisty na jakie praktyczne działania w związku z tym ile można mówić, że teorie, których sobie ktoś wspaniale wymyślili opisał stają się w końcu polityczne Otóż moren pisze językiem przejrzystym to jest dobra anglosaska szkoła za moralnej zaraz klarownie wyłożyć jak co 3 świetnie napisane rozumiesz to przede wszystkim to jest podstawowe założenie musisz rozumieć i rzeczywiście to rozumiesz, ponieważ jest napisane takim będzie stabilnym spokojnym językiem to nie jest żaden postmodernizm tam jedzie po krowę z języka, więc rozumiesz wraca 3 × czyta już inaczej rozumieć, że nie ma co jakiś mętlik w mentalności tylko jest piękny filozoficzny język krótkie zdania, które prowadzą przez cały zresztą tą narracją od punktu, a do punktu Zet, które jest tak uporządkowane tak najpier w mówimy o tym, pod tym, żebyśmy mogli mówić o czymś innym bez tego pierwszego nie możemy o tym drugim i t d. tego i tak idzie sobie zresztą książkę to co ci ten spacer przez tę książkę przez trudne czasem myśli toż to ułatwia też są formaty książki tutaj mówią polskim wydaniu, bo ja tę oryginał znam tylko pdf jakiegoś tam, więc nie wiem, kto tak naprawdę wygląda w Polskim wydaniu wygląda to dobrze, bo to jest duża czcionka, tak więc najprościej, a łatwo się to czyta jest dużo światła pomiędzy literami, że świat pomiędzy kapitałami nie przy nie przytłacza czy ten Maciek drobny Maczek trudnych liderzy dobrze o tym, mówić, dlatego że rzadko, kiedy dyskusja o książkach zwraca się uwagę na taki, że to jest ważna część jest naprawdę strasznie wasz gdzieś jeszcze, dlaczego dlatego, że zostajesz tutaj ciągle takie mikro nagrody to znaczy mikro nagrodą jest przewrócenie kolejnej kolejnej kartki, bo jeśli książka ma 500 stron o tym, sobie Orlenu Lotosu będzie pozostać NATO nie jest proza to nie jest dziś rzucają się dawcy są zabiegani wieś i tak jesteśmy przyzwyczajeni do konsumowania raczej takich krótkich zwarty komunikat to jest wymaga 5 stronicowa książka to jest tak, ale tutaj dzielić się to bardzo naturalny sposób też jak tam 10 książka w oryginale nic niecałą, bo nie przetrwała naj normalniej w świecie tutaj usiadł sobie do tej książki konieczny prosiła będziemy o tym, rozmawiać oka bardzo chętnie mówimy, jakie przez przedmiot okazało się, że młodziutką, że pięknie szybko, że wszystko rozumiem to nie znaczy, że zgadzam to jest zupełnie co innego jak obniżania intelektualną przyjemność obcowania z tym tekstem również w ten sposób chciałbym to nazwać, że ten tekst poddaje zawsze nawet jeśli mówi orzeczeń bardzo trudne właśnie z, zwłaszcza wtedy, kiedy mówić o rzeczach bardzo trudnych podaje różne punkty widzenia to cały czas mam taką myśl, że to co mówi jest za tym pewna argumentacja ona jest ważna uważamy za dobrą, ale to nie jest wszystko co na temat można powiedzieć oto inne są racjonalne uważam, że tak to się należałoby uczyć nieustająco działań, ale też związki właśnie takiego rozważania pewnych kwestii kąt budowania jakiś kąt propozycji takiego wspierania się we własnej głowie pomiędzy różnymi stanowiskami w o jesteśmy też tutaj w Polsce myślę przyzwyczajeni do tego, że ludzie zazwyczaj głoszą swoje przekonania po prostu jako jedynie właściwe prawdziwe jeszcze reagują emocjonalnie, kiedy ktoś proponuje jakiś inny punkt widzenia no, więc taka szkoła właśnie dobra stara dobra szkoła filozofii moralnej to powtórzę, która polega na rozważaniu stanowisk konfrontowania natychmiast tych stanowisk jak z jakimiś krytykami no po prostu też poza wszystkim uczy kultury dyskusji kultury myślenia to strasznie ważna no to jest 1 z powodu, dla których warto, by było tę książkę mieć albo ją jej używać jako narzędzie np. w procesie edukacji w ramach szkolnictwa wyższego oraz tak tak już zupełnie postulaty nie no to powinna być książka chcą się czy to, które młodzi ludzie czytają, ucząc się właśnie sposobu wysławiania formułowania myśli, ale również tego, że żyjemy bardzo skomplikowanym świecie nasze racje będą się pie będą się cały czas ze sobą mocować będą się ścierać ona jest też bardzo dobrze przetłumaczona na język Polski także w naszej sieci powiedzieć, że już kary tak serwisie to kariery i mam tutaj 2 uwagi czy pierwsza pozytywna, że to się to przeczyta po polsku, bo to jest część co kto to jest taki gładki gładki język dobrze po polsku napisane to na pewno tutaj nie ma żadnych wątpliwości, bo to otrzyma tutaj standard całą książkę od początku do końca natomiast w niektórych momentach, kiedy porównywałem oryginał z tym tłumaczeniem miałem problem to znaczy mogę podać przykład kiedy, kiedy karier tłumaczy pojęcie wartości przyrodzonej i Tomasz Rega na 1 z filozofów które, którym wciąż młodym zajmuje dojmujące ciała za jednoczesne zwróciła uwagę tak to tłumaczy tę wartość jako wartość wewnętrzną jak zawsze tłumaczymy jako wartość przy przerażona to jest istotna różne jest natomiast ich rozwalił o intrydze walił w literaturze to się to się rozróżnia, więc powiedziałbym nawet, że to nie jest nie tyle wybór estetyczny czy jakiś tam było co po prostu błąd drugi taki błąd widzę w 1 z opisów takich 7 zasad statusu moralnego, które do, których chórem dochodzi w końcowej części książki w momencie kiedy, kiedy mówi o zasadzie tutaj ona jest przetłumaczona jako zasada międzygatunkowe w oryginale to będzie interes specyfik Prince Paul Winter specyfiki między gatunkowo powiedziałbym, że to jest tak na granicy dobrego tłumaczenia już nie mówię o tym, że w oryginale jest dokładnie odwrotnie to przetłumaczone niż może dojdziemy do tego, żeby teraz nie jak będziemy te zasady jak będziemy z zasady tłumaczyć nie starczy nam czasu to pojęcie dokładnie na czym polega tam mamy konkret konkretny też błąd, więc o język tak ten ślą językowy Super o tyle przyczepił się do niektórych dodaje ja tego nie porównywałem z oryginałem nie mam też takiej znajomości terminologii, którą się w tekstach dotyczących etyki zwierząt i Animal Stali stosuje akty, więc nie złapałem tego, ale tak dobrze o tym, wspominać, bo to są subtelna kwestia ale, ale bardzo istotna znaczeniowe no dobrze to pomówmy trochę o tym co Orlen w zasadzie, w jakich wniosków w zasadzie w tej książce dochodzi no bo one ja mówiąc szczerze podchodzi do tej książki na początku jako takiego standardowego tekstu z zakresu wyzwolenia zwierząt czy tego paradygmatu wyzwolenia zwierząt, a to jest bardziej problematyczna refleksja zdecydowanie i ona chyba ja nie wiem jak ją kwalifikuje czy klasyfikuje własnej perspektywy kogoś, kto jest ten temat bardzo zaangażowany nie tylko właśnie teoretycznie, ale także, ale także praktycznie czy widzi się jako sojuszniczka oczywistą czy sojuszniczka nie oczywistą czy nie sojuszniczka powiedziałbym, że to jest literatura książka o zupełnie innym charakterze niż np. klasyczne postacie Toma to organ jego książka, gdy państwo nie może grać z połowy lat osiemdziesiątych chcieli, bo wybiera się sporo lat dziewięćdziesiątych Petera Singera w książce, że często, skąd tam pojawiają one też ta wersja ta warstwa postulatów tam jest dosyć przejrzysta oczywista i radykalna tutaj mamy raczej coś innego czy taki Namysł Okaj mamy już na stole wiele różnych teorii etycznych wiele różnych strategii przypisywanie statusu moralnego, ale żadna z nich jest zupełnie zadowalająca Otóż zastanowimy się właściwie po pierwsze, czym jest status moralny, jakie są, jakie już w tej chwili mamy na stole strategie przypisywanie statusu moralnego później spróbujemy odnieść ewentualne nasze wnioski jak powinno wyglądać w stanie statusu moralnego do konkretnych przypadków jak właśnie eutanazja aborcja czy kwestia praw zwierząt im tak przez ta ostatnia rzecz, czyli co, by tak naprawdę miało z tego wynika dla zwierząt moim zdaniem najsłabsza znaczy tutaj wartością tej książki jest kapitalna bardzo przemyślane dogłębnie przemyślana krytyka chce tych wszystkich dotychczasowych strategii przypisywania statusu moralnego, czyli było mówi panowie nam głównie panowie jednak wielu kwestiach się mylić nie można było uznać, że tylko na podstawie 1 kryterium, które proponujecie jak w przypadku Singera zdolność odczuwania Regan bycie podmiotem życia wystarczy to żaden sposób nie wystarczy no i napięć w sprawie strona tłumaczymy, dlaczego w ten sposób nie należy przyznawać statusu moralnego, ale zaczynam oczywiście od samej definicji mogę podać definicję słowa szczerze to jest intuicyjne zresztą to odwołanie do takiej zdrowo Solankowej powszechnej moralności takiej zwykłej nasze codzienne jest to bardzo częste renty charakterystyczne dla obu łączą chciałby, żeby to co mówi jako specjalistka filozofka było zgodne z takim potocznym rozumieniem to co naszych powinności ograniczeń tak dalej i do tego dobrze, żeby to było zdolnych ważne kryterium oceny teoretycznej, więc kiedy mówi o statusie moralnym mówi tak posiadanie statusu moralnego równa się być istotą zasługującą na Namysł moralny lub mającą wartość moralną oznacza być istotą, wobec której podmioty moralności mają mogą mieć obowiązki moralne jeśli jakaś istota posiada status moralny nie możemy dowolnie traktować jak jesteśmy moralnie zobowiązani do uwzględnienia potrzeb interesów i dobrostanu proste przejrzyste i chyba nie kontrowersyjny problem zalety zaczyna się wtedy, kto to bym miał tak naprawdę być, a może co tutaj rozszerzamy to jest w podtytule zresztą książki dziecko należy rozszerzamy także te rozważania do doby to nie ożywionych jakiś tam n p . takich Bytów jak Góra, która może być dla kogoś czymś niezwykle istotnym n p . z powodów religijnych tradycyjnych jakiś tam innych jest oczywiście w współczesnym świecie wciąż jakaś tam grupa osób będzie nadawała jej wyjątkowy status moralny, chociaż jest to rzecz albo rzeka albo, że wyślą orzeka nawet ma prawa w niektórych krajach są do tego pije tak dawno była taka głośna historia, kiedy to za co przyznano nowość status podmiotu prawnego podmiotu moralnego tym samym z uwagi na świętych charakter owej rzeki dla jakiegoś tam plemienia tak dokładnie i tutaj Ren ostatecznie, mówi że my po prostu w całym tym zamęcie, w którym żyjemy moralnym w tych wielu różnych relacjach z różnymi przedmiotami ludźmi istotami musimy odnaleźć możliwie rozsądne prawidłowe i zrozumiałe to też ważne zastrzeżenie zasady moralne ustanawiania takiego statusu, że to musi być wszystko jak najlepsze potrafimy zrobić tutaj uczyć to główna myśl, której wspominaliśmy jest to, że nie może to być strategia jedno kryteria silnego NATO mówi musi być wielokrotne Diana znaczy żadnej żadna 1 cecha np. cecha życia jak uchwali cera prawda nie wystarczy tutaj ona jest cechą życia jest ważna dla rozważań moralnych to nie wystarczy posługiwać się tą cechą, żeby rozstrzygnąć wszystkie dylematy moralne współczesnego świata co ciekawe uran tutaj robi takie zastrzeżenie on nie jest bardzo rozwijane, ale szczerze można było je przypomnieć, że trzeba pamiętać o tym, że przyznawanie komukolwiek czymkolwiek statusu moralnego tworzy automatycznie przez pewien katalog wykluczenie tu jeśli ktoś wybiera co pozostawia nie wiem nie wybrane jasna tutaj dość istotnym pojęciem jeśli chodzi o pojęcie statusu moralnego jest pojęcie podmiotowości moralnej, bo te 2 kwestie są ze sobą ściśle powiązana ona nieustannie się odwołuje do kwestii podmiotowości moralnej właśnie definiując podmiotowość jako zdolność do ograniczania swoich instynktów zachowań różnego rodzaju właśnie uwagi na pewno na pewien Namysł w ogóle tak to jest właśnie zdefiniowane i w tym sensie na dzień dobry można powiedzieć stawia to znak zapytania w odniesieniu do zwierząt właśnie, którym mielibyśmy status moralny nadawać no bo skoro one nie są podmiotami moralności w tym rozumieniu w rozumieniu tak zdefiniowanym to od razu kwestia statusu moralnego zostaje problematyczna tak to u, o czym mówisz stanowi jedno kryterium rzeczywiście uchroni jedno z tych 7 kryteriów ale kiedy Orlen mówi o tym w jaki sposób powinni przyznawać status moralny pamiętaj, że mówi o tym, że żadna jedno kryterium, ale wystarczy wyłącznie czy musi być i 7 pewnie gdyby dłużej sztaby myśli, aby jeszcze więcej to istotne jest wiele jest wiele i one są współzależne to znaczy nie starczy powiedzieć co żyje to jest ważne, a czas spojrzeć np. odczuwa jako Singera podatek minimalny warunek trzeba też powiedzieć o tym czy jest podmiotem moralności tak jak wspomniałem, więc sprawcy moralnym tzw. odróżniać dobra, a co złe ma tę wolność można było powiedzieć, ale jeszcze poza tym wszystkim co jest jak mówiło Ren cechami wewnętrznymi tutaj mam nawet napisane jako NATO rozumie co takie cechy, które dana istota posiada mogłaby posiadać bez sprzeczności nawet gdyby była jedynym bytem istniejącym we wszechświecie to trudne do zrozumienia początku, ale życie jest takim jest sąd i c jest taką cechę jestem jedyny na całym w całym przetrzeć, ale mam tę cechę nie tracę jego z tego powodu zdolność odczuwania jest taką cechą działanie moralne też jest taką cechą natomiast liczą się też cechy zewnętrzne jako NATO mówi i taką cechę zewnętrzna znaczka bycie babcią lub naturalizowanym obywatelem Kanady tak jak na sobie tak próbuje sprowadzić do normalnego życia, które każdy rozumie, czyli już bycie w relacjach wymaga istnienia kogoś drugiego, gdy więź jako pojęcie wymaga kogoś drugiego, więc mamy, więc jest zestaw cech wewnętrznych poseł, jaki podajemy badamy przy przyznajemy status pewnych cech zewnętrznych dopiero mieszanina takie żonglowanie tymi 7 różnymi zasadami przyznawania statusu daje nam najbardziej efektywny sposób przyznawania tego statusu wg górę no tak to jest to jest powiedziałbym niezwykle klarownie wyłożona kwestia natomiast tym jeśli już jesteśmy przy tej kwestii związanej z jej poglądami na temat statusu moralnego zwierząt właśnie pewnych obowiązków albo nie obowiązków, które wobec zwierząt ludzie powinni innych zwierząt niż ludzkie ludzie powinni mieć no to to przyjrzyjmy się chwilę temu w jaki sposób na to definiuje, czyniąc za punkt odniesienia te 2 postacie, które już wspomniałem, które ona także za punkt odniesienia przyjmuje, czyli Toma Reagana i Pitera Singer ono w ogóle robić coś takiego, że po kolei, zanim zacznie mówić w ogóle tych 7 cechach oczywiście analizuję te istniejące teorię tak, czyli zaczyna ocen może to nawet nie nie można nazwać tego teorią, ale myślą Alberta Schweitzer, czyli taka takiego gitary medyczny po polegający na tym, że pomysł użycia jako takie się ceni etykę trzeci dla życia mówi się w kontekście Schweitzer no i to krytykuje mówiąc chociażby w ten sposób to jest nieadekwatne jako jedyna na podstawa dlatego, że to w praktyce niewykonalne po pierwsze po drugie prowadzi do poczucia gigantycznego poczucia winy w związku z tym że, że nie możemy tak nawet tego zrobić jak już naprawdę przejęli bylibyśmy w nieustannym poczuciu, że jesteśmy po prostu źli nie tacy jak trzeba dzień zmian przykładem właśnie tego rodzaju stosowanej ubogi czy próbą właściwa oczywiście tak no bo w przypadku tutaj, przechodząc dalej do drugiej do drugiej takiej teorii, którą analizujący oczywiście z Rosji Gierowski utylitaryzmu, który mówi, o którego się uznaje za cechę minimalną zdolność odczuwania przede wszystkim mówić o zdolności do odczuwania bodźców przyjemnych nie i bodźców negatywnych, czyli doznań pozytywnych doznań negatywnych nos twierdzi, że rzecz, że też nie jest adekwatna podstawa, że to też nie jest adekwatna potrzeba choćby, dlatego że trzeba przecież uznać, że ten status moralny jest nie tyle pojęciem kategorycznym co takim bez pewna skala tak to co moralne takie mamy skalę odczuwania zapewne tak jest, że można mówić o tym, że ktoś odczuwa mniej dużo mniej lub bardzo najbardziej i za tym zamiast takiego uproszczonego wrzucania wszystkich do 1 worka istotą sensem pewnych zdolnych do odczuwania musimy musielibyśmy to zróżnicować pojawia się pewna hierarchia robi się zamęt robi się kłopoty ta pozorna prostota punktu wyjścia w zasadzie nie do utrzymania w ogóle Bory, mówi że prostota nie jest najwyższy nie najwyższą wartością teoretycznej, a to z tego prostego powodu, że teoria etyczna powinna w miarę prawidłowo odzwierciedla życie jakoś tam nadążać za życiem jest oczywiście zawsze próbą uporządkowania tej tkanki życia wszystkich tych relacji, o których mówimy no ale nie może być tutaj kompresją aż tak bardzo straszą, żeby stracić kontakt z rzeczywistością oto posądza właśnie utylitaryzm angielski czy o to posądza koncepcje praw moralnych Regan, kiedy służba w twoim zdaniem tam są pewne słuszne zarzuty i bardzo ciekawe wskazania na słabości, ale powiedziałbym, że to nie jest takie zupełne wykazanie nie słuszności tylko jak wskazanie, że one są idealne na tezie, że te teorie obie te listy spółdzielni turystycznej to onkologiczne regionu są idealne to wiemy od dawna to by tutaj może to nie jest sztuka nie istnieje wariant idealna no tak nie mam, chociaż możemy się od tego ideału zbliża się tutaj Loren właśnie to próbuje zrobić, mówiąc że w każdej z tych teorii czy utylitaryzm miesiąc do antologii czy nawet Schweitzer i jest jest pewna przestrzeń jest pewna jakiś sposób jest wartość tej teorii, ale żadna z nich nie wystarczy w związku z tym musimy być taki patrzyło taki taki eklektyzm etyczne na koniec musimy zrobić no to stąd właśnie te 7 zasad i tak np. niektóre formy życia rzeczywiście są bardzo proste wydaje się, że jedyną cechą, na podstawie których które moglibyśmy przyznać status moralny jest kwestia życia, ale inne już np. są nie tylko żywe, ale zdolne do odczuwania co daje nam by przejść do kolejnej zasady moralnej jeszcze inne będą podmiotem moralnym umiejącym rozstrzygać co jest dobre złe, a jeszcze inne mogą wchodzić więzi z ludźmi np. niektóre zwierzęta domowe albo oczywiście rodzina ludzka co daje jeszcze dodatkową podstawę do statusu moralnego jak nie możemy zatrzymać zatrzymać na żadnym etapie musimy tutaj żonglować zawsze patrzeć na to czy żywy tak, ale jakże, gdzie jest ski ma związek, kto może cierpieć jeśli on umrze i t d. tak dalej toż to wydaje się rozsądne, bo to próbuje nadążyć za takimi intencjami potocznym mi, bo w ten sposób rzeczywiście ludzie nadal jest spora atrakcja jest takie i ten postulat Eko feministyczne, którym tutaj też jest z sporu w kontekście takiej autorki jakoś on się tam nazywa ta autorka melodii z też 1 z twórczyń etyki troski, kiedy mówi się o tym, że relacje są niezwykle istotne, że są podstawą właśnie dozowania statusu moralnego są takie kręgi, które się powiększają prawda i na początku mamy tych najbliższych później w takich którymi chodzimy zatrze relacje mniej głębokie relacje, że to jest ważne, że bierzemy to na co dzień pod uwagę trudno tego nie zauważyć rzeczywiście to raczej na to w jaki sposób uwzględnić w tym sensie utylitaryzm taki chłodny sztywny powiedziałbym tak samo jak do antologii organów ska nie nadążają za tym nie uwzględniają takich rzeczy jak np. miłość np. opiekuńczych wobec kota, który otrzyma na kolanach to niema takich elementów jest próbą uniwersalizm racji zasad, a tutaj przecież żyjemy nie tyle w świecie uniwersalnych zasad co przy sieci kontaktów z kimś drugim i o tym trzeba powiedzieć również w teorii i właśnie wolę próbuje dorobić jak ta nazwijmy to Panorama moralna wygląda już takim w takim jakby bardziej praktycznym konkretnym ujęciu no bo w przypadku Reagana czy Singera konsekwencję można powiedzieć tych koncepcji są dosyć prostej oczywiste to znaczy wiadomo, jakiego rodzaju postulaty praktyczna formują obaj myśliciele jak wyglądał świat gdyby, gdyby to właśnie tymi teoriami etycznymi kierował się np. ustawodawcy tam jest np. właśnie jednoznaczne sformułowanie moralnego obowiązku wegetarianizmu czy weganizmu jest jakaś konkretna wizja czy propozycja wyzwolenia zwierząt właśnie, jakkolwiek byśmy to to pojęcie rozumieli, więc nie zabijali byśmy zwierząt byśmy ich nie jedli, gdybyśmy żyli w świecie to Marek gama świecie teraz lidera jak wyglądałaby praktyka i rzeczywistość, gdybyśmy żyli w świecie Ala nasza autorka uchodzi to świat znacznie lepszy od tego w którym żyjemy taki świat, który poświęca znacznie więcej czasu rozważaniom etycznym to z pewnością, ale ostatecznie nie byłby to świat aż tak wielkiej zmiany jak już jako Singera czy Reagana to znaczy byłby to świat dbałości o dobrostan pewną noc znowu nie jest specjalnie kontrowersyjny wydaje się, że z tym się zgodzi większość w tym ci, którzy eksploatują zwierzęta jakiegoś tam stopniu, aby się z tym zgodzili, że to coś do czegoś jest potrzebne jest efektywność eksploatacji często wiąże się z dobro stanem rzeczy to minimum musi być spełnione byłby to świat dbałości o dobrostan wykluczeniem niektórych praktyk jak np. polowanie, ale dla sportu były takie polowanie, którą nazywa koniecznym dla przykładu dla utrzymania własnej egzystencji przez niektóre ludy powiedzmy tradycyjne polowanie i monitów czy Masajów czegokolwiek takiego byłoby jak uzupełnienie niekontrowersyjne jest ostatecznie po całych tych wspaniałych rozważaniach naprawdę głębokich wzbogacających mamy nawet ogromne takie skromne wnioski jeśli to to ciekawy można, by się nad tym zastanowić czy rzeczywiście z tego momentu możemy aż tyle tylko tyle tylko tyle, dlaczego ciągną ciekawy jest też ten wątek wegetarianizmu organizmu, które tam się pojawia, bo on jest też bardzo skromny to zdarzy część argumentacji i to nawet nie tyle za dietą wegetariańską po prostu za zmniejszeniem udziału białka zwierzęcego wiecie to jest argumentacja odwołująca się do kwestii zdrowotnych to znaczy dlatego, że to raczej niezdrowo zajadać się tego typu produktami dobrze by było zmniejszyć ich udziałów w diecie, a nie z uwagi na na okoliczność konsumowania zabitych zabitych zwierząt no tak, bo zwierzę szczególnie to zwierze tzw. gospodarskie, które nie ma podsta w dla nie wyczerpuje tutaj kryterium 1 z tych zasad moralnych, ponieważ nie wchodzi więzi zauważono z premedytacją nie dajemy im w wejść w ten więzi, które ułożone są ważnym kryterium więc, jakby specjalnie pozbawiamy tego kryterium te zwierzęta na tej podstawie później jak to widać urn spróbujemy usprawiedliwić ich z eksploatacji dokładnie to robiło Ren, więc tutaj widać wracamy do tego zastrzeżenia, że nadawanie statusu moralnego również jest odbieraniem znaczy to samo narzędzie możemy dobrze źle zastosować to jest w ogóle bardzo trudne narzędzie tak włączające, jaki wykluczające URE mówi wydaliśmy jeszcze coś takiego, że jeśli jakaś grupa osób czerpała, aby duchową nie wiem jakoś satysfakcję albo przyjemność albo wyczerpywało to jest na tradycji to byłoby to uzasadnione zbijanie zwierząt n p . dla mięsa jeśli jakaś grupa ludzi miałby z tego takie korzyści, więc to, że te zasady są wieloaspektowe no właśnie daje czasem usprawiedliwienie dla eksploatacji jak się okazuje ostatecznie to nie jest proste było próbą uproszczenia, ale niektóre intuicje są na końcu nadwyrężone np. moje, które są być może prostsze to znaczy jeśli nie musisz stara się nie partycypować w krzywdzie nie krzywdzić sam proste założenie tutaj będzie to negocjowane poprzez to, że dobrze, ale ta eksploatacja mogłaby mieć jakieś korzyści środowiskowe np. jakież to powiedzmy wypas, jaki zwierząt na jakimś terenie co jest częścią tamtejszego ekosystemu prawda, żeby te osoby obecność zwierząt ostatecznie zabitych jest korzystna dla ekosystemu, jako że w ramach tej koncepcji jako system również uważamy za istotne moralnie musimy wziąć pod uwagę ostatecznie kończą się tym, że hodujemy następne pokolenia zwierząt nie zabijamy Nur łan jest bardziej zaawansowane i tak nic nie finansowanie kończył się z zajściem z siły postulatów no tak, bo to nie jest myśmy już powiedzieli ale, ale teraz chyba jest czytelniejszy bardziej to nie jest radykalna myśliciel łka znaczy radykalna nie nie nie używam tego w jakim trybie wartościujących tylko czysto opisowym to znaczy jeśli chodzi o postulaty w odniesieniu do status quo tak to radykalizm jest nie nie jest tak daleko oczywiście idący jak i radykalizm Singera czy czy Rega ma ona właśnie pracuje na rzecz Klary klas dla planowania pojęcie budowania przejrzystych kryteriów rozmontowywanie jakiś argumentacji tak dalej natomiast w tym sensie nie jest to nie jest to myśliciel, która nie wie wzywa do społecznej politycznej zmiany tak, ale to wciąż nie umniejsza tej książce jacy to część krytyczna wobec różnych strategii przyznawania statusu moralnego naprawdę fajnie napisana naprawdę wartościowa każdy powinien przeczytać od jesieni wszyscy to przeczytają 500 stron, bo taka tematyka i t d. naprawdę jeśli ktoś będzie tym zajmował chociażby studentem filozofii etyki czy pokrewnych kierunków powinien do tej książki sięgnąć naprawdę to nie jest książka, która z takim nie wiem etycznym łan Łany takim pierwszym wyborem to już jest książka dla kogoś, kto trochę na ten temat wie potrafi kontekst wyczuć chociażby czy czytał czytała coś z autorów, którzy są przywołani w tej książce to ułatwia lekturę książki wolę, ale dla takich osób to naprawdę ktoś w tym interesu to jest ważna lektura i na tym polega jej wartość, że uczy patrzenia na różne punktowi widzenia w sposób spokojny taki racjonalne i przejrzysty to bardzo ciekawe do naprawdę powiem ci pewnie o tym, wiesz zresztą nie musi tego mówi, że kto potrafi miałem wspaniałych koncepcji istnieje na świecie, ale się nie gryźć nie ma na to czasu nie ma siły i źle napisana źle wydrukowane źle podany źle opublikowanej w rezultacie one giną tutaj jest coś odwrotnego w dobre pytanie no to uważam, że też fajnie, że zostawiłem to z taką z taką literaturą filozoficzną społeczną czerpiącą z tradycji postmodernistycznej z pewnego języka teorii krytycznej n p . przy całej sympatii dla postulatów politycznych ten język bywa po prostu nieznośny w kontakcie i lekturze natomiast to jest rzeczywiście coś takiego co zresztą Singer akurat bardzo podobnie pisze też nie niebywale klarowna narzeka też się podobnych szykan potrafi zaplątać łączy to jego DKS for Animal z połowy lat osiemdziesiątych jest podobnie jeśli chodzi o objętość, ale jest jeszcze trudniejsze niż książka znacznie trudniejsze w książkowym, dlaczego rząd się plącze po prostu się plącze jest tak analityczny tak wnikliwy, że w rezultacie gubisz gubisz tę myśl tak tutaj ta myśl jest naprawdę przejrzysta łącznie z tym, że to jest jeszcze taka 1 mikro nagród dla tej książki, że i przejrzysty sposób na treść podzielono to znaczy masz jasne rozdziały podzielone z kolei na mniejsze podróż działy dosłownie co 2 strony masz następne po rozdział to bardzo fajne takim przy takim postępie czytania, że zaznaczać Sobiecha to do tego momentu wysiadam znów wznowił znów na koniec jeszcze wieś podsumowanie tego co także jej jeśli przypadkiem zapomniałeś niezrozumiała, lecz to jeszcze prościej złoży na koniec często jesteście wstęp do tego mówiąc, o czym będę pisała w tym kryzysie rozdziale jest naprawdę ergonomia wyższy Sąd Najwyższy, że tak absolutnie jak najbardziej powiedz już w zasadzie trochę na to pytanie odpowiedziała, że mimo wszystko jest formuje jako jako osobna jak właśnie na tego rodzaju książkę patrzył właśnie z tej swojej perspektywy czysto powiedziałbym takiej praktyczną zaangażowanej to znaczy na ile dla ciebie jako dla kogoś, kto oczywiście z 1 strony od od pewnego już czasu bardzo intensywnie działa na polu teoretyczną badawczym, ale też ma za sobą wiele lat aktywizmu takiego bardzo bezpośredniego i wciąż jakoś tam o przecież od tego aktywizm nie nie odchodzi tylko realizuje go trochę innymi narzędziami, więc jak np. na tego rodzaju pracy z tej swojej specyficznej perspektywy patrzy pan i tak fanatyk zareagowałby na te książki alergiczny, czyli ktoś, kto naprawdę nie umie nie chce nie ma takiej potrzeby podważać tego co sam myśli jak nie ma tej autorefleksji takiego dystansu odejścia od samego siebie spojrzenia z zewnątrz na to co myślisz, skąd w zasadzie wzięła swój myślenie swój sposób myślenia do czego ma doprowadzić ja szczęśliwie, bo nie wiem czemu czemu tak mam mam tę umiejętność odejścia na bok i obraził się, gdyby ktoś nas nazwał fanatyk w związku z tym dla mnie ta książka jest czymś cennym, pomimo że nie zawiera w tej walce postulatu tego co sam myślę o tym jak powinno wyglądać relacje z innymi zwierzętami to mniej przeszkadza, dlatego że patrzy na mechanizm tej książki ciekawi mnie w jaki sposób osoba niezwykle inteligentna mówiąca umiejąca wyłożyć swoje racje podważa rację paczka, w której uważam za bardziej oczywisty Tomiczek natomiast gaz normalnie sieci i po prostu czułem się dobrze to czytając, pomimo że się z tym nie zgadzałem wydaje się, że nie można lepiej chwalić książki to wraca do Jasnej cholery tak powinniśmy pisać mniejsze liczy zgodność z moimi tezami czy w jakimś nawykami intelektualnymi, jakkolwiek to na wieś bardziej, jakby proces dyskusji tak konfrontacji własnych jakiś przekonań nawet najgłębszych z czymś odmiennym tak jak wspomnieliśmy rzeczy ta książka uczy uczy tak czegoś takiego i powinna być czytana choćby po to, już nie dla tej wersji dla tej warstwy przepraszam postulatów, ale choćby po to, żeby zrozumieć jak można współ istnieć z innymi myślącymi inaczej po to, ta książka przede wszystkim dla mnie jest na ile właściwie ona jest jakimś punktem odniesienia aktualnej literaturze kręgu etyki czy raczej z kręgu tego obszaru etyki, które się właśnie zajmuje prawami zwierząt to jest książka, która w jakimś sensie MO pojawia się jako właśnie przedmiot przedmiot czy punkt odniesienia czy czy czy dzisiaj żeśmy sobie wyciągnęli się ukazała, a w gruncie rzeczy ona tak mocno w tej literaturze nie nie funkcjonuje już co wydaje się, że coraz rzadziej funkcjonuje ona nigdy zresztą nie miała takiego statusu jak te książki legalna Singera nie była nie była takim kamieniem milowym nie było tak postrzegana natomiast bardzo często rzeczywiście w przepisach występowała, ale bardziej właśnie te jako odniesienie do możliwej krytyki koncepcji które, które są tak bardzo na topie jak to Singer skoczek Janowska tym, że rzadziej się już dzisiaj do niej sięga to nie znaczy, że wydanie i po 20 latach w Polsce nie ma sensu, bo jak powiedzieliśmy wiele sposobów czasem można znaleźć, ale no 1320 ostatnich lat mieliśmy trochę dobrej literatury, która pociągnęła jeszcze bardziej do przodu już takiej literatury, która dziś wpisuje się w tę konieczność uzgodnienia teoria praktyką mówi n p . o słynne już dzisiaj książce z polis, które zresztą znaleźć wielokrotnie, który właśnie to to samo próbuje zrobić zejść z poziomu teorii tego wyższego poziomu abstrakcji do rzeczywistych realiów, ale tamta książka tak samo jak ta mówi o tym, że ostatecznie jest to też spotkanie teorii czymś bardzo skomplikowanym skrzynką życia, skąd korelacji z jakimi meandrami różnych zależności, które nie da się wprost sposób uporządkować każda teoria etyczna będzie tutaj przywoływał jakieś kategorie porządku, że po porządkujące tak jak to 7 zasad chociażby co polis będą 3 główne kategorie zwierząt, ale ostatecznie tego nie da w ten sposób po porównać czy tutaj nie będzie takiego przedstawiania 11 teoria względem w rzeczywistości chcę tylko powiedzieć, że przez 20 lat dyskusja poszła nieco dalej tak to na pewno możemy powiedzieć niż to nie to się zatrzymało w książce łowiąc 1007. roku ona w ogóle nie pisała aż tak dużo trochę może szkoda, bo przecież żyła jeszcze później kilkanaście lat i ciekawie byłoby tak z 90 niestety nie zwiększy do siódmego sprzed jej śmierci zdobycz, jakby tę książkę, która z kolei odpowiada na kolejną falę krytyki jeszcze dalej analizuje te kwestie nie mamy tego nie mamy mamy co mamy zatem tę książkę wolę wydaną przez Uniwersytet łódzki, ale mamy też taką książkę nie wydano w Polsce będę Salt taką implikacje doboru płci ona ona w latach osiemdziesiątych zajmowała się kwestią doboru płci poprzez nowe technologie tym zajmowała ta książka wydana jest w Polsce, ale dziś znowu tematyka bardzo trudna to społecznie tak tak bardzo wrażliwy tak z tym z tym się kojarzyło wolę zresztą tutaj też częściowo pretensji pytanie chyba częściej pojawia się w literaturze feministycznej oczywiście na to żona po spożyciu wiele czasu i osobną książkę tematyce natury kobiety miejsca kobiety no i poczucie wprowadza do aborcji czemu tutaj też jest poświęcony trochę czasu może bardziej w tym kontekście się w literaturze pojawia wciąż się pojawia, ale nie jest to postać jakaś wiodąca taki podział rzeczy taki solidny odnośnik rozważania o cenach co jak znowu podkreślmy nie oznacza, że nie czyta się tego dobrze bardzo się bardzo dobrze i niewątpliwie warto się z tym zapoznać się tylko przypomnę na koniec, że mamy dla państwa egzemplarze tej książki mieście można próbować do nas pisać dla was małpa kropkę FM dla was opata kropkę sami te osoby, która pierwsza napiszą dostaną egzemplarz tej książki o nas bardzo serdecznie dziękuję dziękuję za zaproszenie Dariusz Gzyra filozof publicysta aktywista prozwierzęce autor książki dziękuję za chińskie, o czym państwa gościem dziękuje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!