REKLAMA

Depresja klimatyczna: zaburzenie czy adekwatna reakcja na katastrofę?

Data emisji:
2019-10-02 17:00
Audycja:
Nasze wewnętrzne konflikty
Czas trwania:
52:11 min.
Udostępnij:

W ostatnim czasie pojęcie „depresji klimatycznej” stało się bardzo popularne. Wprawdzie nie przeniknęło jeszcze do oficjalnych klasyfikacji zaburzeń psychicznych, ale coraz częściej pojawia się w mediach, a terapeuci i psychiatrzy donoszą, że coraz więcej pacjentów skarży się na dotkliwe objawy związane z lękiem i poczuciem bezradności w związku z nadchodzącą katastrofą klimatyczną. W najnowszym odcinku „Naszych wewnętrznych konfliktów” Cveta Dimitrova i Tomasz Stawiszyński zastanawiają się czy faktycznie zasadne jest używanie w tym kontekście terminu „depresja”, który oznacza wszak zaburzenie, coś odbiegającego od normy. Czy można sobie w ogóle wyobrazić „normalną” reakcję na perspektywę globalnej katastrofy? Co miałoby tutaj oznaczać pojęcie normalności? Oprócz tego autorzy podcastu przyglądają się m.in. kwestii indywidualnej odpowiedzialności za stan środowiska oraz sposobowi, w jaki o katastrofie klimatycznej mówi się w mediach – zarówno w dyskursie politycznym, dziennikarskim, jak i artystycznym. A także temu jaki to wszystko ma wpływ na nasze psychologiczne samopoczucie.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

dzień dobry pyta Mitrović i Tomasz Stawiszyński dzień dobry albo dobry wieczór od presji klimatycznej dzisiaj będziemy rozmawiać, chociaż bardzo szeroko, bo nie tylko o tym, zjawisku, ale wszystkim co implikuje ten termin c tutaj oczywiście zdradzimy, że myśmy już tę rozmowę odbyli to jest właśnie magia Radia i magia podcastów i niezwykłe wirtuozerskie ocierające się o magii właśnie umiejętności naszego wydawcy Bartosza Dąbrowskiego, który potrafi tak zrobić, Rozwiń » żeby Szcze państwo najpierw usłyszeli to co nagrywamy po tym co usłyszycie państwo w następnej kolejności jest niezwykła zupełnie tak, zwłaszcza w kontekście tego tematu czy właz anty sytuacji przyszłości tego co w związku z tym przeżywamy jak mówią o przyszłości to właśnie zagrożeniu katastrofie klimatycznej naszych reakcjach emocjonalnych na przyglądamy się różnym językom sposobowi w jaki obcujemy w ogóle z tym zjawiskiem głównie od strony psychologicznej, ale nie tylko przede wszystkim na warsztat bierzemy już na początku tej rozmowy pojęcie depresji klimatyczne, które jest nie oczywiste trudna paradoksalne też pod wieloma względami zastanawiamy się na ile to pojęcie depresji w ogóle tutaj pasuje, bo ostatecznie chodzi o sytuację, która jest realna coś co nadchodzi co się już wydarza co się już dzieje na ile to pojęcie porządku języka medycznego zaburzenia tak definiowanego jest poprawnie tutaj używane oczywiście to nie jest dyskurs medycznego to jest dyskurs publicystyczne na razie to depresja klimatyczna czy taki psychologiczny, ale w wydaniu popularnym nie są klasyfikację uwiecznione w jakiś podręcznikach na razie, ale na tym się m. in. właśnie zastanawiamy i też nad tym czym nas cała ta sytuacja konfrontuje i jakim postawą skłania, chociaż jest to temat oczywiście jeszcze bardzo rozległy i tylko część tych zagadnień udaje się udało nam się w tej rozmowie poruszonej kwestii oczywiście indywidualnej odpowiedzialności za stan świata też poruszamy no cóż to zapraszamy państwa do wysłuchania tej rozmowy wobec tak nasze wewnętrzne konflikty podcast psychoterapeutyczno filozoficzny depresja klimatyczna albo żałoba klimatyczna, bo to wymiennie się używa tych określeń zaproszeni Kleina do pracy albo Klein Gryf to jest taka kategoria oczywiście nie z porządku żadnych oficjalnych klasyfikacji tylko bardziej w porządku debaty publicznej publicystyki psychologicznej psychologii UJ sej w każdym razie są to pojęcia, które zrobiły w ostatnim czasie ogromną karierę dużo się mówi o tych właśnie reakcjach bardzo intensywnych emocjonalnych psychicznych na doniesienia o katastrofie klimatycznej no właśnie dzisiejsze będziemy przyglądali temu terminowi co to twoim zdaniem jest depresja klimatyczna w ogóle zauważyła w gabinecie pojawianie się takiego tematu ludzie, którzy dla ciebie przychodzą jakoś mówią o tym, że martwią ich martwi to co się dzieje z klimatem może się tego obawiają, że w jakimś sensie nie wiem potęguje to ich symptomy problemy i t d. to jest rzeczywiście bardzo złożone pytanie, bo tak jak najbardziej wzmianki o tym, się pojawiają, ale już samym tym pytaniu tkwi i taka takie założenie to znaczy poczyniła takie połączenie pomiędzy tym, że obserwacja tego zjawiska kontrybucję do już istniejących problemów, czyli że n p . u kogoś nasila różne Migała dziś z tego co powiedziałem, ale na można, by było w taki sposób czy takim tokiem myślenia pójść, a można się zastanawiać czy w ogóle to jest odrębna, jeżeli mówimy, bo zaczynamy takim języku popularnym stosować jakąś kategorię jednak zaczerpniętą z języka psychiatrii psychologii czy mówimy depresja klimatyczna jako forma Niewiem jednak diagnostyczne w sensie jako nazwa dla rozpoznania jako rozpoznanie określonego problemu z tego obszaru z tej dziedziny NATO to oczywiście otwiera pytanie o to czy, jaką może pełnić funkcję mam nadzieję, że do tego dojdziemy, ale też czy wracając do kwestii przeżycia indywidualnego, czyli tego czy to jest temat do eksploatowania w gabinecie, toteż czy to jest zjawisko odrębne to stawia nas po prostu przed szeregiem bardzo trudnych pytań to zjawisko czy z jakiego ono jest obszar to jest zjawisko z obszaru indywidualnej upraszczając psychopatologii czy też zjawisko z obszaru społeczno-politycznego właściwie jak to się ma do narzędzi którymi dysponuje psychoterapeuta psycholog i t d. skoro jednak posługujemy się tym językiem i czy czy też zjawisko właśnie odrębne, czyli zewnętrzne obiektywne i adekwatne w tym sensie, czyli reakcja emocjonalna naturalna na zewnętrzne wydarzenia, które są sytuację skrajnego zagrożenia, chociaż one mają bardzo wiele aspektów mam nadzieję, że to też uda nam się tutaj trochę nakreślić czy to jest n p . raczej indywidualna nieumiejętność cudzysłowie też upraszcza tutaj trzeba być bardzo ostrożnym, jeżeli chodzi o dobór słów no adaptacji do określonej sytuacji jest bliższe bliższe jednak patrzenie na to od takiej perspektywy na to pytanie o to czy to jest jakby problem indywidualny czy zbiorowe myślenie nie jest bliżej myślenie od o tym, że jest problem zbiorowy natomiast pytanie czy depresja klimatyczne otwierana termin depresja klimatyczne otwiera nam możliwość zastanowienia się nad tym w takim sensie, że właśnie próbujemy coś nazwać po to, żeby uczynić bardziej spółek społecznie dostępnym czyli, żeby lepiej rozumieć czy Niewiem naświetlić rzucić światło na jakieś zjawisko czy próbujemy medyka wizowa jakieś zjawisko, czyli właściwie właśnie oddelegował jemy je do indywidualnego doświadczenia jednostki albo do pracy nie wiem gabinetowi psychologicznej tak, by no cóż ja mam bardzo wiele podejrzeń zastrzeżeń do tego określenia depresja klimatyczna częściowo je wyraziło aż w poszczególnych członkach tych alternaty w które, która zbudowała aż przed wszystkim dlatego może tak bym zaczął, że jest to jedyny przypadek, jeżeli chodzi o depresję właśnie, kiedy przystawia się do niej jakiś przymiotnik to znaczy nigdy nie słyszałem o depresji nie równościowej np. to znaczy depresji, która wynika z nierówności społecznych depresji wojennej np. depresji związanej z tym, że żyjemy w świecie, w którym jest dużo wojen depresji Niewiem głodowej biegowej i t d . pojawia się nagle w tym momencie depresja klimatyczna jako jakich właśnie jako jakaś jednostka, która jest odrębna wydzielona właśnie z całego spektrum różnych różnych zaburzeń psychicznych czy psychologicznych to budzi moje pewne podejrzenia, dlaczego akurat tylko i dopiero kwestie klimatyczne zostały tutaj wprowadzone do obiegu, lecz tylko i dopiero czy też termin czy czy w ogóle, jakby zjawisko wszystkie zagrożenia, które się z tym wiążą nie obejmuje wymienionych przez siebie obszarów to znaczy zagrożenia wojną czy nie eksponuje wszystkich właśnie tych aspektów skrajnych nierówności na wszystkie te elementy nierówności społecznej też, którą tutaj, które tutaj wymieniły się one są wpisane w zjawisko np. kryzysu klimatyczny nie do końca to znaczy te wszystkie kwestie, które też moim zdaniem w metrykę historyczną medycznym dyskursie były ukryte w pojęciu depresji bardzo często na co wielu autorów którzy, którzy pisali o tym, anty politycznym charakterze dyskursów psychoterapeutycznych czy psychiatrycznych zwracało zwracało uwagę wcześniej, że to gdzieś tam było poukrywane w tym pojęciu depresji i nierówności społeczne i wojny i bieda i zła redystrybucja reprodukcja pewnych problemów społecznych w ogóle cały wymiar tych relacji społecznych one w tym sensie były ukryte, że różne języki którymi się posługujemy do opisu rzeczywistości te porządki ukrywały to znaczy przedstawiały właśnie jako coś zupełnie oczywistego naturalnego co wynika ewentualnie z jakichś przyrodzonych dyspozycji i danych jednostek jedno są sprawniejsze drugie inne są mniej sprawne no i te, które się źle czują w tym świecie, który po prostu tak urządzony jak powinien być urządzony no to prawdopodobnie mają coś nie tak neuroprzekaźnika ami albo z dzieciństwa albo z całą swoją sferą emocjonalną w ogóle te aspekty, o których teraz mówimy nie były obecne w tym w tym takim medyczną terapeutyczną oczywiście w niektórych ujęciach się o tym, mówiło, ale zasadniczo to te aspekty nie były obecne były ukryte w tym pojęciu depresji wszystkie kwestie były w tym sensie medyka izolowane tymczasem teraz mamy do czynienia z sytuacją, której się tak nie da to znaczy to pojęcie za mało pojemne, żeby ukryć kwestię zmiany klimatu, bo tu mamy do czynienia po prostu sekwencją zmieniających się parametrów uchwytnych za pomocą urządzeń, które mierzą np. temperaturę globalną poziomu wód i t d . i mamy do czynienia z sytuacją, kiedy na naszych oczach ta postać świata, w którym funkcjonujemy cała rama, w której też różne inne porządki społeczne się rozgrywały jakieś ustroje polityczne powstawały i t d . ta cała rama jest zagrożona no i teraz pytanie co to właściwie oznacza, że rzecz, że rzecz, że w pewnym momencie do stawia się ten przymiotnik klimatyczna do do pojęcia depresji, że nagle zaczyna się mówić o tej depresji klimatycznej właśnie w kontekście tego, że wcześniej w tym pojęciu depresji wszystko skrzętnie skrywaną, że ona była kompletnie abstrahować od tych porządków społeczno-politycznych czy jak nie przez zewnętrznych wobec jednostki nie chciałabym pójść jakiś taki poboczny wątek, ale znaczą społeczną nie kluczowy mecz to jest w ogóle to co poruszamy teraz to jest taki 1, lecz motywów naszych rozmów i też może naszego sporu dyskusji, bo tutaj wprowadzać bardzo wyraźną cezurę między tym, że do jakiegoś momentu coś było nieobecne niewidoczne ukryte normalnością wyjaśnia, że upraszczać, ale mówi, że tego w ogóle nie było no to jest jednak, czyli że trochę było właśnie wspomnianą tych autorach którzy, którzy zawsze pisali o tym, wskazywali na wymiary, która w, które są właśnie ukryte w takich bardzo medyka wizowa innych ujęciach takich zjawisk jak depresja jak zaburzenia lękowe prawda i różne inne kwestie także to oczywiście było tak mówimy o takim strumieniem mówimy o głównym nurcie debaty opinii publicznej takim stereotypowych sposobach widzenia i t d. czy, żeby tak jakoś nie utknąć w tej dyskusji na temat tego czy tak było dotąd czy coś się zmienia to bym sformułowała to co powiedziały w takim kierunku, że właściwie w tym momencie rzeczywistość już puka do naszych drzwi tak intensywnie, że jednak woła o takie przewartościowanie sposobu myślenia, że pewne konstrukcje społeczne, które do tej pory dawały podtrzymywały określone produkowały określone sposoby myślenia, że w tym, jakby jedno jedno jedno z cech, którą przypisuje się nie wiem psychiatrii czy psychoterapii, chociaż tutaj można dyskutować wydaje się, że to jest bardziej rozległe zostawiono jest zróżnicowane przede wszystkim, ale mówię o takim generalnym jak nastawieniu takim właśnie głównym nurcie myślenia po prostu to jest zjawisko amerykanizacji, czyli tak, że znaczy, że daje się zasięgnąć, jakby pewne problemy, które mają charakter inny niż indywidualni psychologiczne do obszaru właśnie najkrócej mówiąc zrzucić odpowiedzialność na jednostkę oto się tutaj rozbić szef ta rozmowa z rzeczy to nie jest do końca zarzut, dlatego że urządzenie społeczna jest takie na wielu obszarach tej kultury tej cywilizacji, że po prostu często właśnie psychiatrzy psychoterapeuci nawet jeśli te języki spełniają taką rolę jeśli to jest jakaś pozycja czy rola przewidziana przez system i i to konserwuje np. pewnego rodzaju sytuację społeczną, którą można, by mogła być mogła być inna no to oni czy już tak, aby nie powiedzieć dziękuję wykonuje się po prostu bardzo istotną ważną pracę pomagacie ludziom, którym nikt inny nie pomaga, więc to jest oczywiście niezależna od od od tego co wcześniej powiedziałem tego absolutnie nie neguje oczywiście czasami taka amerykanizacja nadmierna też w sensie czysto praktycznym przynosi wiele szkód, ale zasadniczo to jest także przedstawiciele i przedstawicielki tych zawodów po prostu zajmują się pomocą cierpiącym na udział także to jest 1 walne to z 1 strony nie jest drugi, zważywszy na to, że dyskusja nasza toczy się na poziomie teoretycznym na to kiedy poruszamy się w obrębie właśnie jakiś takich nie wiem podsumowań konkluzji właśnie tego co no bo zaczęliśmy tego pojęcia depresji klimatycznej, czyli właściwie od czegoś co możemy na bardzo różne sposoby definiować nie dysponujemy jednoznaczną definicję tę definicję też ociera się, jakby albo czerpie z różnych trochę obszarów no bo wyobrażam sobie, że można, by było i tutaj nie będzie inne prawdopodobnie od takiej tradycyjnej wartych klasyfikacja diagnostycznych, że jeżeli nie byłby to ten sam zestaw, jakby objawów jak n p . no określonego rodzaju depresji, czyli że można było w ramach DSM mu czy ICD stworzyć kategorię depresja klimatyczne i opisać to odpowiednio w ogóle wewnętrznie sprzeczne pojęcia, ale też ze no tak właśnie ciekawe, ale mi się wydaje, że mnie czy oprócz tego, o czym będzie czy tego jest na pierwszym planie naszej rozmowy, czyli właśnie kwestia klimatu kryzysu klimatycznego jakieś takiej świadomości społecznej, która wzrasta w związku z tym to są wszystkie nasze reakcje emocjonalne, a data adaptacyjne nie adaptacyjne zaprzęgnięto do dyskursu psychologicznych, tudzież wszelakich innych, czyli że właściwie, jakby dotykamy pewnej ściany, jeżeli chodzi o nasze możliwości narzędzia poznawcze to znaczy, że z, jakiego obszaru właściwie to jest kwestia czy np. moją moją czy można psychologii Zobacz sytuacje, w której zmierza czy zderzamy się z zjawiskiem jakiegoś takiego absolutnego nie wiem zagrożenia albo jakiejś takiej absolutnej bezradności w tym sensie, że szczególnie nie chcę tutaj bezradność jest jakby oddzielna kwestia z czy głęboko z tym połączone, ale też rozwinięcia, ale czy wydaje się, że to całe pojęcie woła w ogóle rady ich akcji bardzo wielu różnych rzeczy, czyli co jest jakby rzeczywistością co jest naszą reakcją emocjonalną to w ogóle znaczy, że depresja wobec tego jest chorobą czy, że jest tak jak głosi definicja psychiatryczna obowiązująca czy, że jest jest jednostką diagnostyczną w książce, której tutaj już parokrotnie mówiliśmy przy okazji tych rozmów, czyli w świetnej książce lasów sad nas autorstwa do małej daje lana ulica oni zajmują pracujące na czwartej edycji DSM, w której właśnie ten tzw. wyjątek poświęcone żałobie istniał w piątym już nie istnieje, ale w czwartym jeszcze istniał oni zajmują właśnie definicją tego czym jest zaburzenie psychiczne, które w tym DSM je w tej klasyfikacji do samo jest zaraz na początku określona i mówią tam analizują pewien model czy przykład, który podają autorzy tej klasyfikacji DSM mianowicie przykład właśnie reakcji na śmierć kogoś bliskiego, który ich zdaniem, chociaż spełnia kryteria zaburzenia depresyjnego zdaniem autorów de samo właśnie nie jest reakcją patologiczną tylko jest właśnie modelem adekwatnej reakcji, która może przypominać, jeżeli chodzi o symptomy jakieś zaburzenie psychiczne ale, ponieważ dotyczy konkretnego wydarzenia w rzeczywistości, jakie straty bardzo dotkliwej no to nie powinno być klasyfikowane jako jako zaburzenia depresyjne to tam zniknęło piątej edycji de samo, niemniej jednak akurat w tej części wstępnej właśnie ten przykład żałoby jako czegoś co nie powinno być definiowane żałoby na tych symptomów, które ma po stracie bliskiej osoby nie powinno być definiowanego depresja tam pozostał i teraz argumentuje Fielda i orlica jest taki, że to jest bez sensu, że mamy do czynienia tylko takim 1 wyjątkiem w definicji zaburzenia psychicznego to znaczy, że podaje się jako przykład normalnej reakcji w cudzysłowie zdrowej reakcji, choć podobnej w przebiegu wyłącznie stratę tego rodzaju, bo istnieje bardzo wiele różnych innych sytuacji życiowych, których doświadczamy też tych symptomów, które teoretycznie spełniają definicję zaburzenia depresyjnego, a nie jest to zaburzenia depresyjne, bo to są właśnie adekwatne reakcje na to co nas spotykano oni posługują się bardzo precyzyjnymi badaniami statystycznymi, z których w, których pokazują takie przebiegi dotyczące Niewiem rozwodu np. jakiś zmiany pracy czy utraty pracy i t d . to są wszystko sytuacje, w których doświadczamy dokładnie tego co znajduje się w klasyfikacji DSM pod hasłem zaburzenia depresyjne i nie jest to zaburzenia depresyjne to właśnie jest to reakcja na to co się dzieje oczywiście medyka izolująca się coraz bardziej kultura usuwa nam tego rodzaju możliwości doświadczania i wszystkie już zaczyna definiować kapo jako patologiczne, ale jeśli popatrzymy na naszą reakcję na zmiany klimatyczne przez ten pryzmat no to właśnie należy zapytać co to znaczy, że to jest depresja skoro w perspektywie jest zagłada gatunku ludzkiego to znaczy, jaka reakcja na informację o tym, że ziemia stanie się środowiskiem nie do zamieszkania dla gatunku ludzkiego jest reakcją adekwatną wobec tego, jaka to znaczy, że nie wiem o jej bardzo jest mi przykro no rzeczywiście, ale napije się herbaty n p . coś takiego no jeśli jest to już 1 z możliwych posta w co znaczy, który 131 zaraz będzie jak najbardziej się zgadzam no tylko, że mówienie w tym momencie o tym, że, że coś jest reakcją nieadekwatną jeśli ktoś nie być nie może spać ma powracające myśli takie o tym, że wszystko jest bez sensu i t d. że w ogóle nie ma nie ma nie ma po co robić czegokolwiek Cetera ma te wszystkie, jakby poczucie rozpaczy prawda jakiś brak energii na różne takie symptomy które, które tworzą charakterystyka zaburzenia depresyjnego, bo martwi się o to co stanie się z tą planetą to słuszna no no ja nie wiem czy to można klasyfikować jako reakcję nieadekwatną, ale jeśli się słyszy to co słyszymy w mediach nie wiem czy ktoś może ani adekwatnej reakcji wydaje mi się raczej jest już zawarta w samym pojęciu depresja z 1 strony taka z drugiej strony być może to odsłania naszą czy brak języka do opisu to jest język względnie w pewnym wymiarze oswojony do opisu pewnych zjawisk, z którymi przez bardzo długi czas musieliśmy się konfrontować ten wątek się pojawił na kilku poziomach twojej wypowiedzi 1 to jest to, że powiedział czy nasze czy nasze reakcje są adekwatne cienia adekwatną pytanie co znaczy właściwie nasze w tym kontekście nasze moje osobiste moja osobista reakcja czy nasze jako zbiorowości wspólnotowości to po pierwsze po drugie kolejny obszar, czyli na ile właściwie mieliśmy do czynienia z sytuacją, w której jakieś zjawisko to nie jest jakieś zjawisko tylko by nie chcę umniejszać jego rangi ale dotyczy nas wszystkich to znaczy, że w pewnym sensie tutaj nie ma potencjalnych, gdyby tak spojrzeć na kwestię realistycznie potencjalnych dróg ucieczki naczynie mówiła aktywizm nie mówią o działalności politycznej różnych środkach zapobiegawczych i t d. należy właściwie, jakby jest to sytuacja, która jest wyzwaniem wobec całej ludzkości co więcej psychologicznie n p . z wyzwaniem podwójnie skomplikowane, bo nie tylko każe nam zrewidować cały nasz nasz system myślenia dotychczasowy i tutaj jak możemy się przed tym na różne sposoby bronić w tym sensie np. język psychologiczne albo właściwie psychoanalizy może być bardzo ciekawym narzędziem do tego, żeby się temu przyglądać, czyli jak różne postawy społeczne czy różnych grup czy polityczne mogą być sposobem radzenia sobie właśnie sytuacją skrajnego zagrożenia tutaj język cecha analityczny za pomocą właśnie różnych kategorii mechanizmów obronnych może wychwytywać takie zjawiska dobrze opisywać oczywiście zdążył o tym, powiedzieć, ale z drugiej strony to jest w ogóle też sytuacja, w której dotykamy właśnie czy wychodzimy poza pewien nasz system myślenia, który jednak jest bardzo głęboko indywidualistyczny, które zwykliśmy jednak myśleć w kategoriach osobistego przetrwania czy przetrwania naszej wspólnoty, czyli różnych podziałów, a tutaj rzeczywiście można oczywiście fantazjować o budowaniu schronów i co poniektórzy to robią oczywiście to odsłania właśnie wszystkie te obszary nierówności ekonomicznych eksploatacji tego że tego, że w pewnym sensie tutaj dużo drogi ucieczki ratunku są w pewnej fantazji o tym, że można właśnie być uprzywilejowanym wybranymi tak dalej w ogóle uruchamia cały został też odniesienie metafor religijnych i dotyczy kolejny wątek to sprawiedliwe ba i to bardzo ciekawe kwestią równie istotną, uruchamiając znowu te nasze mechanizmy obronne i t d . jest to, że nie jest to sytuacja jednak zagrożenia, które płynie jest, skąd skończ skądinąd to znaczy, że jest po prostu zwykłą w cudzysłowie zwykłą katastrofą naturalną, czyli czymś na co człowiek nie ma cały w ogóle żadnego wpływu tylko znowu uruchamia nas pytanie o istoty konstrukcji, jaką jest człowiek w tym sensie, że jednak w kontekście kryzysu klimatycznego chodzi o sytuację wywołaną sprowokowane przez człowieka czyli, że to uruchamia, by kolejne wymiary odpowiedzialności poczucia odpowiedzialności znowu mechanizmów grupowych czy indywidualnych chronienia się bronienia się przed tą świadomością i t d . czyli właśnie całej kwestii tego na ile człowiek ma wpły w na co ma wpły w oraz co jest w stanie wygenerować czym jest zdanie wygenerować własną zagładę to znaczy tło człowiek czyli kto właśnie to jest pytanie co to znaczy że, że człowiek z KO no nie wiem ja jako osoba mająca znikomy wpły w na globalną politykę dowiaduje się o tym, że człowiek jest za to odpowiedzialny prawda to to powoduje oczywiście to zaraz do tego przejdziemy, bo ta kwestia indywidualnej odpowiedzialności właśnie przerzucania odpowiedzialności na jednostka jest elementem po prostu znacznej części tych tych narracji które, które w sferze publicznej funkcjonują i to o tym, też już mówiłem pisałem, w których 1 z kwadrans SUV z kwadransa felietonów moich o zresztą dużo takich głosów się na łamach Guardiana pojawia i w Polsce różna różnego rodzaju takie publicystyczne teksty były kiedyś prezes Małgorzata Jacyna o tym, rozmawiałem, że rzecz, że częścią tego tej w tej narracji właśnie taka opowieść o jednostce, która niesie nas są na swoich barkach odpowiedzialność za los planety musi poprzez różne praktyki ascetyczne związane samo wyrzeczenie pozbywaniem się rozmaitych dóbr i i właśnie funkcjonowaniem w paradygmacie 0 jest i t d . musi musi tutaj czynić jakieś działania właściwie o charakterze para rytualnym które, które mają na celu zbawienie nas wszystkich od od strasznej apokalipsy, więc do wszystkich czy siebie ja posłużę się tym czasie gry na Śląsk w ogóle w takim sensie ontologicznym nie chodzi mi o nie rozumie, jaką zastałem coś co co, bo rozmawiamy o tej reakcji depresyjnej nazwijmy to, więc myślę że, że jeśli my utożsamiamy się z nowym człowiekiem, który spowodował i czujemy się winni, że rzecz, że to myśmy wszyscy gospodarze nie czuje winny po prostu dlatego nie zrobiłem przepraszam bardzo moi drodzy nie zrobiłem tego i proszę mnie nie czynić osobą odpowiedzialną za globalne ocieplenie, bo nie wywołałem go są określone polityki są rządy są korporacje mają dyrektorów te korporacje są firmy, które ładują atmosfera 70 % gazów cieplarnianych tam siedzą jacyś ludzie podpisują konkretna decyzja siedzą politycy w ławach sejmowych uchwalają prawo, które pozwala na takie rzeczy i oni są za to odpowiedzialni i oni powinni dokonać systemowej zmiany, bo tylko systemowa zmiana może coś pomóc, ale czy możesz mieć wpły w na to jaka polityka jest wprowadzana na poziomie systemowym czy niema czy nie może mieć wpływu to znaczy czy to, że minister indywidualnie odpowiedzialny, ponieważ kilka razy dokonały się różnych zbrodni na środowisku Teresy by, gdyż nie chodzi o to, żeby to wyśmiać zależy jak oczywiście skala jest nieporównywalna to, że ktoś nie wiem na poziom jego osobistych decyzji nie wiem konsumenckich sprzeniewierzył się jakimś takim do sprzeniewierzenia się normom, które mogłyby być przyjazne środowisku to jeszcze nie jest w ogóle, jakby ta skala jest w jakiej mówimy, kiedy chodzi właśnie o globalną politykę decyzje na poziomie w ogóle, jakby tutaj skala jest do nawet ich nieporównywalne jest nieadekwatne, ale czy to oznacza, że w takim sensie właściwie to jest 11 myślę, że to obserwuje 1 i ta kategoria depresja klimatyczne również celuje w indywidualne jednostkowe poczucie bezradności to znaczy, że rzecz, że ta kategoria można się zastanawiać, czego się pojawiła, dlaczego ona jest nam potrzebne do opisu pewnego zjawiska, dlaczego w ogóle język psychologiczne może nabyć do tego potrzebne, bo oprócz depresji klimatycznie tak jak wspomniałem wyżej żałoba klimatycznym to wydaje w pewnym sensie nawet bardziej interesujące i mniej medyka -li styczny, ale jeszcze zespół stresu pre urazowego czy przed tym sensie, że jakby już najgorsze dopiero nastąpi tak, ale że już, jakby wszystkie symptomy, które są z tym związane funkcjonują w umyśle i w indywidualnej psychice, wywołując określonego w określony został w reakcji i objawów no lęki związane właśnie z też zagrożeniem klimatyczne brakiem przyszłości z dna można tutaj jakby uruchomić właściwie cały słownik nie wiem DSM mu do tego, żeby opisywać zesta w możliwych reakcji na taką sytuacją na tego typu sytuacji zagrożenia i w tym sensie można uczyć się zastanawiać czy to już nie jest takie pójście w jakimś nie padnie niewłaściwym Miodek płatnym kierunku właśnie przesłaniania jakiegoś problemu, ale z drugiej strony no właśnie ta ten termin depresja klimatyczna odwołuje się do takiej 1 z możliwych reakcji, czyli posta w absolutnej bezradności, czyli utraty możliwości poczucie sprawczości świecie utraty możliwości działania wycofania się jak w pewnym sensie życia i tutaj pytanie czy to jest reakcją na antycypowanie zagrożenie to jest jakby reakcja właściwie już na pewien rodzaj rozpoznania, bo ona jest też no właśnie pewna pewne rozczarowanie pewne przerażenie związane z tym, że świat nie będzie wyglądał tak jak mogliśmy sobie wyobrażać jeszcze jakiś czas temu, chociaż tak naprawdę z doniesieniami rozmaitymi in na temat tego co nam grozi mamy do czynienia od wielu dekad i to nie jest także nagle teraz ten temat się pojawił znowu to uruchamia kolejne pytanie czy przestaliśmy wybierać już mamy większą świadomość rzeczywiście czy może i wcześniej nie dopuszczaliśmy do siebie tej myśli czy może skala zagrożenia jest taka, że nie sposób już dłużej tego wypierać, a może jest jeszcze coś innego to znaczy, że może mówimy o tym, teraz tak głośno ponieważ, jakby to ujawnia skalę naszej bezradności można jak na bardzo różne sposoby na to patrzeć no i jednak tutaj ta kwestia psychologiczna ociera się o to co Pete czy o od, o czym ty powiedziałeś, czyli to nie moja wina nie to zrobiłem i t d. no ale co w związku z tym czy to ciebie nie dotyczy oczywiście, że nie dotyczy oczywiście, że nie dotyczy tylko myślę, że częścią tego, bo wiesz pewnym elementem, który umyka jakoś mam wrażenie nam w tych dyskusjach i który w jakimś sensie też jest charakterystyczne dlatego powiedziałby modus świadomości, w którym jesteśmy dzisiaj modus apokaliptycznego bardzo literalnego modus apokaliptycznego to znaczy takiego, w którym właśnie oczekuje się na nadejście apokalipsy, która jest naprawdę i która nie jest właśnie już ideą religijną dokonała się naprawdę wydarzyć się skończyć świat ma albo w każdym razie na tego rodzaju fantazja jakoś nas głęboko pracuje no to, ponieważ to bardzo dosłownie literalnie ma się wydarzyć i my jesteśmy o tym, przekonani, że właśnie bardzo dosłowny literalny sposób się się to ma wydarzyć to tracimy też z oczu pewne obszary które, które są problematycznej, które i, które też wiążą się właśnie z pewnymi postawami psychologicznymi, które zajmujemy pewnym obszarem właśnie fantazji mitu, który też u nas pracuje, z których którego nie widzimy nie dostrzegamy, bo uważamy poniekąd słusznie oczywiście, bo to jak mówi jest niezależna od tego czy to naprawdę wydarzy się nie wydarzy w takiej postaci albo innej o przestajemy zwracać uwagę na to, że także, że to jest także wydarzenie psychologiczna ta apokalipsa to znaczy to jest także coś, o czym myślimy co jest ona jeszcze nie nadeszła my sobie wyobrażamy co będzie, ale też dobrze znane właściwie przekłada się na to na jej potencjalny kształt no to chce to chce też pokazać, że w, jakim sensie tak to, że to jest jeszcze inna kwestia, ale na razie to jest wydarzenie psychologiczne to znaczy to jest realność, która dzieje się także w naszych psychika w naszej wyobraźni w naszej fantazji tak dalej teraz to są rzeczywistości wedle pewnych myślicieli, które ocenia, których ocenia, które jakimś sensie są autonomicznymi sferami w naszym umyśle czy w naszej psychice i one żyją własnym życiem poniekąd to znaczy świat wyobraźni świat fantazji to nie jest świat nad którymi sprawuje kontrolę tylko to raczej on sprawuje kontrolę nade mną o fantazje wyobrażenia w moim umyśle istnieją jako pewne autonomiczne istną ości, które często bardzo intensywnie kolonizują mój sposób widzenia postrzegania doświadczania i t d . teraz nie bierzemy pod uwagę często w tych rozmowach tego, że my też funkcjonujemy w pewnej rzeczywistości medialnej to znaczy słyszymy to co nas oddziałuje w przeważającej mierze to oczywiście są niewątpliwie podwyższone temperatury, których doświadczamy np. latem doświadczaliśmy fali skrajnych upałów w Europie na świecie, ale to także są opowieści filmy dyskurs medialny narrację o tym co się wydarzy i t d . i t d . i mamy pewnego rodzaju reguły zasady BHP dotyczące tego n p . w jaki sposób mówić w mediach o samobójstwie one okazyjnie okazują się nawet dla osób zajmujących się nominalnie psychoterapią psychologów w ogóle nie ważne w momencie, kiedy można użyć samobójstwa do wsparcia swojej pozycji politycznej np. ale to nie teraz o tym, będziemy mówić to zaskakujące czasami jest wyłączanie się tych tych tych tych reguł które, które się samemu głosi w odniesieniu do różnych innych sytuacji, ale istnieją pewne reguły tego jak mówić o takich zjawiskach po to, żeby nie powodować wzrostu myślenia apokaliptycznego najkrócej mu w skali indywidualnej czyni, czyli samobójst w samobójst w jednostek, żeby nie powodować fali która, która wzmaga fali samobójstw oraz wzmaga różnych takich głośnych zdarzeniach, kiedy jeszcze się w określony sposób to komentuje w mediach to są też statystyki teraz nie mamy właściwie takiej refleksji w kontekście tego, że ludzie doświadczają takich ciężkich Stanów mentalnych psychologicznych, które określamy mianem depresji klimatycznej nie mamy praktycznie w ogóle refleksji o tym jak mówić na ten temat także, by ludzi za bardzo nie straszyć, ponieważ to jest paradoks jak też pewna porcja, którą tutaj, którą tutaj mamy jest przekonanie, że właśnie musimy straszyć, żeby ludzie przyjęli do wiadomości, że coś takiego się dzieje, ponieważ duża część osób uważa, że to jest w ogóle jakiś wymysł to jest przedmiot walki politycznej skądinąd jest przedmiot walki politycznej prawica uważa, że nic się nie dzieje lewica uważa, że rzecz, że się dzieje jak najbardziej, a naukowcy, którzy nie są ani prawicowi ani lewicowi po prostu mają twarde dane, z których wynika, że się dzieje, ale też prawica zaś skądinąd Nowak 7 lat właśnie tu już to już na szczęście jak jest jest znaczenie dla prognozy na szczęście możemy dla od tego, ale 97 %, jakby naukowców właśnie zajmujących się klimatem nie ma wątpliwości, że to są rzeczy spowodowany przez człowieka te procesy zachodzą no nauka ma to do siebie, że nie jest polityczna w tym sensie, że wyniki obliczeń niezależnie od od poglądów politycznych tego, kto to, kto dokonuje na szczęście to już sposób reagowania tak bardzo no ale ona właśnie czy, ale tu jest właśnie ten paradoks to znaczy ni z 1 strony moim zdaniem jak oglądasz to znaczy, gdyby był wrażliwym młodym człowiekiem bardzo takim, który jeszcze niema zdolności innych to prawda w sumie rzeczywiście nie wiem, skąd ten tryb Warta oferta w tym bardzo młodym bardzo wrażliwym człowiekiem ale gdybym był takim wieś wrażliwe myślącym 14 latkiem dzisiaj, który jeszcze niema też pewnego dystansu do tego co co się mówi nie rozpoznaje pewnych konwencji z całym szacunkiem dla wrażliwych myślących czternastolatków, którzy robią świetną robotę wychodzą na ulice protestują tak dalej to bardzo wiedzą lepiej może tak może tak wielu dorosłych niewątpliwie ale, ale nie ma teraz o aktywiście politycznym pomyśle właśnie o bardzo intensywnej reakcji lękowej wiesz o właśnie czymś co można już określić mianem depresji to znaczy trzeba czymś co mnie właśnie paraliżuje rozbija co powoduje, że realnie nie jestem w stanie funkcjonować, gdyby oglądał te wszystkie filmy świetnie zrobione na Netflixie, które mają nas budzić nie tylko na Netflixie, które mają nas budzić pokazać nam jak daleko idące są zmiany w środowisku tobym po prostu chyba zwariował mówiąc kolokwialnym językiem no bo to jest wszystko tak pięknie nakręcone to też jest to to jest pewna konstrukcja jest pewna fabuła dyspensy sposób opowiadania, który ma określony sposób na nas od działacz, który ma wzbudzić w nas określone emocje i z tego też musimy sobie zdawać sprawę i myślę, że refleksja o tym jak odpowiedzialnie mówić o o tej katastrofie i w jaki sposób właśnie z 1 strony akcentować realność tego co się dzieje, a z drugiej strony nie wpędzać czy odpowiedzialnie to robić na tyle, żeby osoby która, które czasami no nie wiem reagują zasili nie są są zbyt wrażliwe nie mają pewnej jeszcze osłony w branży ochroniarskiej ochrony, żeby po prostu nie nie rekompensować mówiąc językiem psychoterapeutyczne i tego w ogóle na razie jeszcze nie ma moim transferze twardy ja myślę, że to się pojawia to znaczy że, że jednak to jest poddawana refleksji, że pytanie o to w jaki sposób należy o tym, rozmawiać jest jak najbardziej obecne np. takim panelu brał udział na kongresie kobiet gdzie, gdzie właśnie o tym, rozmawiałyśmy o języku jako narzędziu też komunikowania i jakiego go jego konsekwencje to znaczy właśnie bezpośrednio w sposób, jaki o tym, mówimy do jakich posta w nas też ku, jakim postawą NATO czy pan w panelu brała udział jeszcze, ale też Pura Katarzyna Kasia Aleksandra Hirszfeld i Anna Osowska rybacka może akurat no to od takiej była okazja, żeby bzdury z różnych perspekty w o tym, rozmawiać, czyli właśnie bardziej takiego aktywizmu albo bardziej takiej refleksji filozoficznej, ale wracając tutaj do takiej naszej naszej w ramach tego programu działki psychologiczno psychoterapeuty ręcznej mam 2 uwagi, a propos, a propos właśnie refleksyjnie tego sposobu w ogóle mówienia na ten temat 1 jest taka, że jednak różne inicjatywy, które podejmują działania na tę rzecz np. amerykańskie Towarzystwo psychologiczne w ogóle wystosowało taki cały nasz raport bez słowa raport, ale są zdefiniowane na czym w ogóle ta kategoria czy w ogóle kryzys klimatyczny jest jako opisany rozmaite konsekwencje psychologiczne, ale nie tylko i tutaj myślę, że kiedy o tym rozmawiamy wymieniamy 1 istotną kwestię znaczy z punktu widzenia naszej rozmowy studia rzeczywiście możemy mieć poczucie, że to nas bezpośrednio oddziałuje jesteśmy w obszarze fantazji dla wielu ludzi tego nie powiedział nie ja nie chcę dziennie to też upraszcza rozumiem, że należy dla nas jest to wciąż jednak coś co funkcjonuje czy myśli głównie poczucie, że mówimy głównie o poczuciu zagrożenia, czyli mówimy o czymś co o katastrofie, która może nadejść wszystkich naszych reakcjach psychologicznych, ale też, czyli właśnie albo poczucie bezwładu wycofania albo skrajnego lęku zagrożenia albo jednak podjęcie działalności aktywisty ucznia jako wytłumaczy co miałem namyśli jako człowiek głęboko przywiązany i właśnie zanurzony w paradygmacie myślenia psychoanalityczne ego wbre w temu co dalej można sfera deklaracji co co niektórzy, jakby mogliby mogli, ale to wszyscy wiedzą, skąd w ofercie Otóż mi chodziło tylko o to, że funkcjonujemy w pewnej rzeczywistości zewnętrznej, ale kontaktujemy się z nią za pośrednictwem naszej psychiki i tak i te wszystkie, jakby zdarzenia w świecie zewnętrznym istnieją też w naszej wyobraźni w naszej psychice pobudzają w niej określone obszary fantazje żyją w niej już same poniekąd też odzywając się w różnych np. właśnie obawach lękach snach w ogóle w tym co sobie np. wyobrażamy o tym co się będzie działo w ciągu dnia, zanim jeszcze w ogóle wyjdziemy z łóżka prawda więc, jakby i miałem namyśli to oczywiście też rzutuje na sposób w jaki faktycznie się dzieje, a to postrzegam i t d. jasne pełne zgoda tylko jest jeszcze właściwie pod pojęciem bardzo szeroki, jakim jest kryzys klimatyczny katastrofa klimatyczna toczą się zjawiska w różnych obszarach na świecie absolutnie realne, gdzie ludzie już doświadczają tego konsekwencji i to nie są konsekwencje właśnie z tej taki lekko nie umniejszając znaczenia, ale w naszym wyobrażeniu tutaj rozmawiamy abstrakcyjnej kategorii, jaką jest wzrost temperatury i t d. wszystkie konsekwencje, które za tym idą a, ale wymuszone migracje poczucie zagrożenia rozłąka głód, lecz tutaj, czyli wszystko to co jest jakby realnie zagrażające dla życia człowieka, zagrażając albo, że to jest utrata tutaj co znowu jest n p . takie pojęcie pojawiło oraz targi też jak z takiej tęsknoty za utracony w pewnym sensie miejscem czy, że te zmiany wymuszają po prostu zmiany sposobu bycia życia co generuje siłą rzeczy traumy traumy podobne do tych, które są wywoływane po prostu kat np. katastrofami naturalnymi realnie taka też ma też z tymi katastrofami naturalnymi realnie do czynienia, więc to wszystko jest też obecne tutaj są różne porządki i tutaj te psychologiczne reakcje psychologiczne jak najbardziej już w pewnym sensie jest tym zapoznamy pytanie na ile możemy się w tym Niewiem wspierać i t d. na ile postrzegamy jako jakieś zjawisko, które jest od nas odległe, więc w tym sensie działania na kasie amerykańskiego Towarzystwa psychologicznego mają na celu uświadomienie z 1 strony takim ludziom, którzy cierpią z powodu już w następstwie konsekwencji tego co się dzieje no sposobów sięgania po pomoc radzenia sobie organizowanie grup, ale też uświadomienie skali problemu profesjonalistom, którzy się tym zajmują, czyli właśnie psychologom psychoterapeutą nota w środowisku jakby, która się zajmuje psychologią, jakie są możliwe sposoby oddziaływania, więc się to się też oczywiście ociera znowu kwestię wspólnotowości mi się wydaje, że to w naszej rozmowie jakoś tak nie wybrzmiało dostatecznie, ale jeszcze 1 rzecz, która wydaje mi się Warta nadmienia psychoanaliza, które czasem tutaj rozmawiamy o jako czym się o jako oczywiście jest bardzo zanurzone w takim właśnie bardziej świecie wewnętrznym właśnie tutaj bardzo piękna apologia tego skądinąd i po jej relacjach analiza właśnie często abstrahuje rzeczywista marża dla tak to znaczy przyjmuje, że istnieje wyłącznie, a może to już nasza fantazja nie nie tora na czym może tak może oczywiście także psychoanalityk to jest już pytanie nie to jest pytanie wsi co liczne, ale poziom zarządzania czy uważają, że tylko psy analitycy mogą coś mówić o psychoanalizie, bo jak to samo powie ktoś, kto nie jest analitykiem to trzeba powiedzieć, że to jest nieprawda i później będą realnie to samo nie mogli państwo słyszeć w 1 z rozmów ja nie będę mówił, w której ale niech państwo zgodną, która to była prosimy przesyłać propozycje odpowiedzi na nasz e-mail nasze wewnętrzne konflikty mapa to kropkę sam jakąś książkę psychoanalityczną damy w prezencie dla tych, którzy dobrze zgodną także to jest miejmy nadzieję, jeżeli czas w rzeczywistości społeczne polityczne i realność, który cały czas tutaj rozmawiamy mam na to pozwoli jeszcze będziemy o tym, dyskutować tymczasem chciałem nadmienić, że jest teczkę taka brytyjska psychoanalityk kazali im trochę, która się właśnie tymi zjawiskami związanymi z katastrofą klimatyczną jak najbardziej zajmuje zaprzęgać cały ten język psychoanalizy do tego, żeby analizować nasze postawy naszych drużyn właśnie sposób jak przetwarzamy tę rzeczywistość w obliczu zagrożenia wydaje się, że jest to jednak w głębokim kontakcie z rzeczywistością jest właśnie ten wyjątek ciekawy, o którym mówiłem na początku, że osobliwie psychol analitycy, którzy właśnie akcentują rzeczywistość wewnętrzną w tym 1 przypadku akurat nagle zaczynają mówić tak jak raczej osoby, które zajmowały się krytyką psychoanalizy, czyli akcentują wymiar polityczny zewnętrzny społeczny i t d. docieka przez to, że o tym, tyle rozmawiamy to też dotyka tego, że jest to zjawisko o wiele bardziej złożony, że tutaj pewne opory właśnie moim zdaniem natykamy się natury filozoficznej co najmniej językowej co skądinąd też jest filozoficzne, ale dla tych, ponieważ nie rozwiniemy teraz tego tematu, którzy już są zainteresowani to książka nazywa się gej dziękuję klimat cięć jest właśnie pod redakcją ocaliła nie tylko są różni zasłużeni psyche analitycy, którzy przyglądają się zjawisku od różnych stron, a może po prostu uda nam się jeszcze kiedyś o tym, porozmawiają będziemy na pewno wracać do tych kwestii klimatycznych, bo to nie sposób PG abstrahować dzisiaj tymczasem na przyszły tydzień zapowiadam jednak przyjęcie perspektywy być może również za pomocą psychoanalityczne zobaczymy ale bardziej lokalnej, chociaż jak najbardziej związanej z naszym aktualnym tematem, czyli będziemy rozmawiali trochę o obszarze naszych czy o naszych wyborach politycznych w przeddzień wyborów czy poddamy refleksji, zanim poczynimy pewne decyzje tymczasem dziękujemy bardzo dziękujemy do usłyszenia Bartosz Dąbrowski jest wydawcą tej audycji rzecz jasna my mamy maila tak jak powiedziałem już wcześniej nasze wewnętrzne konflikty bez żadnych polskich znaków małpa to kropkę FM na jej proszę proszę, żeby oczywiście do nas pisać i serdecznie pozdrawiamy nie zawsze mamy czas, żeby od razu odpowiedzieć dużo do nas przychodzi tych maili, więc często opowiadam pewnym opóźnieniem czasami coś na antenie odpowiadamy także jeśli komuś nie opisaliśmy to proszę wybaczyć, ale poprawimy się z całą pewnością podcast psychoterapeutyczno filozoficzny tylko na tokfm PL w naszej aplikacji mobilnej kolejny odcinek w środę po dziewiętnastej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NASZE WEWNĘTRZNE KONFLIKTY

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!