REKLAMA

Do kogo ta mowa?

Data emisji:
2019-10-04 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
37:32 min.
Udostępnij:

Czy wszyscy zebrani w Forum Romanum słyszeli wygłaszane tam przemówienia? O swoich badaniach opowiadał dr Kamil Kopij

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wczoraj tym razem łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Krakowie tam jest dr Kamil kopii z Instytutu archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry panie doktorze dzień dobry panie redaktorze bardzo dziękuję za zaproszeniu zbliżają się wybory 13 października pójdziemy głosować no oczywiście już kampanie wyborczą różnych partii, że kandydatów śledzimy od jakiegoś czasu i niektórzy z tęsknotą wspominają stare dobre czasy n p . czas Republiki rzymskiej myślę Rozwiń » sobie, że wtedy to było fajnie więcej kultury może mniej populizmu, a już na pewno nie było żadnej propagandy, bo ci Rzymianie to musieli być tacy uczciwi przestrzegający prawa tymczasem pan się to starożytną propagandą i starszy tymi elitami zajmuje swej pracy naukowej tak tak to prawda nie od razu mogę zdementować, że te to ten pogląd o tym, że Rzymianie byli tacy prawi szczególnie jeśli chodzi o kwestie wyborcze to jest zupełna bzdura, bo jeszcze gorzej niż dzisiaj to posiłek, jakby nie porównując, ale koncentrują się raczej na starożytności i jakie narzędzia, by używane, jakie sposoby, jaka strategia jak komunikowały się czy też jak propagandę uprawiały elity starożytnego Rzymu rzymskiej Republiki generalnie zmianie właśnie dziś wchodzi Rzymian to tylko wyłącznie elitę, bo tylko oni mieli środki, które pozwalały im na to, żeby w ogóle kandydować różnego rodzaju wyborach urzędniczych czy przed przedkładać prawa dla ludu natomiast jeśli chodzi o techniki stosowali wszystko co było dostępne to znaczy przede wszystkim przemawiali przemowy publiczne były 1 z najważniejszych elementów życia politycznego starożytnego Rzymu przede wszystkim w okresie Republiki, ale później może w cesarstwie trochę straciły znaczenie, ale nadal cesarz lubię od czasu do czasu przemawiać przed ludem prezentować siebie i to, w którym kierunku pcha imperium oczywiście zawsze dobrym pchał do dzisiaj, kiedy przemawia cesarz to za pomocą fal MOK może go słuchać nawet pewnie kilka kilkanaście milionów osób, ale ta to to jest technologia, która po pojawiło się dużo później brzmienie dostępna, a więc rozumiem, że wtedy takie przemawia nie to było przemawianie do ograniczonej jednak liczby potencjalnych wyborców czy też zwolenników no tak tak zdecydowanie to można było przemawiać tylko bezpośrednio tylko do tych osób, które w danym momencie się zgromadziły oczywiście nie znaczy, że jakiś strzępki tych umów nie trafiały później za pośrednictwem tych słuchaczy do innych obywateli rzymskich i w jaki sposób się odbywało czyta architektura rzymska, który dzisiaj pozostały już tylko ruiny była przystosowana do tego, żeby właśnie, żeby słowa były dobrze słyszalne, żeby docierały do dużej grupy słuchaczy jak najbardziej przede wszystkim tutaj najwięcej badań na temat tego w jaki sposób jak dobrze tak naprawdę rozchodziły się dźwięki mowy przede wszystkim również muzyki było prowadzone w starożytnych teatrach zarówno greckich jak i rzymskich początkową tych dobrze zachowanych, które stoją do dziś później również na modele 3 Derek konstrukcjach 7 takich 100 różnych teatrów, a później zaczęto zastanawiać nad tym jak w innych kontekstach tnt to ta umowa mogła się rozchodzić m. in. tutaj jeśli chodzi o polityczne mowy jeśli chodzi o sam starożytny Rzym to najważniejszym miejscem było oczywiście serce imperium rzymskiego, czyli Forum romanum i tam znajdowała się specjalnie zbudowana ku temu Platforma do przemawiania zwana ostra mi od dziobów okrętów zdobytych na wroga które, która zdobi, które zdobiły tą mównicę, ale oprócz tego tak naprawdę zmianie rzymscy politycy przemawiali również innych miejsc jeśli chodzi o samo forum Roman drugą taką bardzo popularną platformą w okresie republikańskim było podium świątyni wniosku rów Astora i Polluksa, które znajdowało się właściwie można powiedzieć na przeciwległym krańcu formułą Forum romanum i stamtąd również wiemy dzięki źródłem pisanym, że politycy przemawiali i 12001400 osób tak mogło dobrze słyszeć to już wszystko zależy od tego jaki był poziom szumu tła, czyli tego wie jak głośno zachowuje się sam tłum wczoraj 2, bo jeździ ku na na szczęście jeśli chodzi o forum Roman to wiemy, że był zakaz ruchu kołowego także bardzo podobnie jak dzisiejszym świecie w centrach zachodnich przynajmniej miast, gdzie też samochody nie mają wstępu na to wtedy wozy rydwany to tym bardziej wstępu nie miały no, chyba że odbywał się triumf na to jak wtedy wiadomo, że triumfatora później cesarz na takim wozie przez samo centrum, że muszę przemieszczał jak często przemawiali to było coś nie dziś cotygodniowe wydarzenie czy tak ad Hok zależności od potrzeby czy i czy to nie było nudne no bo myślę sobie różnych rozgrywkach kiedy, kiedy słyszymy o rozrywkach, które władcy fundowali różni możnowładcy lity fundowały mieszkańcom Rzymu to raczej mówi się o żywności albo o igrzyskach, czyli różne rodzaje takich wydarzeniach rozrywkowych, a czy mowa przemowa wystąpienie należały do tego rodzaju rozrywek pewnie zdarzało się, że była to również rozrywka no nie powinna być powinno to być próba komunikacji nazwijmy to w cudzysłowie wyborcami natomiast często przemawia no trudno powiedzieć w okresie republikańskim pewnie dosyć często, ponieważ tak naprawdę tego typu umowy powinny być wygłaszane za każdym razem, kiedy odbywają się wybory na urzędników te odbywały się zarówno raz w roku, ale kilka różnych na kilka różnych stanowisk w związku z tym każdy z kandydatów chciał się zaprezentować chciał zaprezentować osoby, które go popierają szczególnie tych wybitnych wodzów wybitnych polityków, którzy popierali jego kandydaturę oprócz tego wszystkie prawa również, które były zgłaszane na głosowanie na zgromadzeniu Ludowym również musiały być dyskutowane przed ludem no i teraz oczywiście w zależności od tego jak duże kontrowersje mogła budzić dana sprawa jak duże tarcia między samą elitom w sprawie przegłosowania danego prawa były no to mogło być mniej takich spotkań lub więcej trochę z tego wynika, że jakiś taki gorący politycznie okresach właściwie mieszkańcy Rzymu powinni bywać na forum siedzieć całymi dniami, wysłuchując różnych przedstawicieli elit tak mogło tak być, ale oczywiście nie wszystkich było stać na to żeby, żeby słuchać tych polityków, bo trzeba było jednak zarobić na chleb no właśnie, czyli mowy przemowy to 1 z 1 z narzędzi propagandowych używanych przez rzymskie elity okresu Republiki monety tak jak najbardziej przynajmniej tak uważam nie wszyscy się z tym poglądem będą zgadzać, dlaczego się nie nie wszyscy zgadzają, dlaczego takie podstawy uważa pan, że monety były narzędziem propagandy sama symbolika monet czy symbole, które są na nich zawarte również napisy wskazują na to, że był to element może mówiąc nieco inaczej odchodząc od samej propagandy, chociaż wg mnie jest to 1 z elementów działań propagandowych szczególnie w kontekście politycznym to był element budowania wizerunku pokazywania siebie w jakimś korzystnym świetle odwołania się do przodków, którzy dokonali wielkich czynów no, jeżeli akurat dana osoba sama coś, czego dokonała tu chwaliła się własnymi osiągnięciami i na monetach symbolika jest bardzo podobna bardzo często odwołująca się właśnie do osiągnięć rodowych do urzędów kapłańskich pełnionych albo przez kandydata albo przez albo przez jego przodków różne różnego rodzaju takie symbole, jakby mające budować prestiż danej osoby, ale to raczej symbolem, bo również moneta z racji swej wielkości nie mogła zbyt wiele taki to, żeby bardziej rozbudowany propagandy zmieścić można tam jakoś dużo napisać tak to prawda to znaczy niektóre monety są bardzo szczegółowe, ale tutaj właśnie 1 z argumentów przeciwników tego, że jeżeli mówimy o monecie, która powiedz miła 3 cm średnicy no to rzeczywiście jest to mała powierzchnia do tego, żeby przekazywać informacje, ale powiedzmy, że na takim najbardziej podstawowym poziomie Pesy ta symbolika była widoczna jest zrozumiała w związku z tym myślę, że w ten sposób również było to była ta propaganda się żona natomiast oczywiście właśnie te umowy prawdopodobnie były takim elementem, który sprawia, że można było interpretować te symbole, które się znajdowały to znaczy mowa ci politycy odwoływali się do swoich przodków do swoich dokonań i to symbolikę później zawierali czy w formie symbolicznej to samo wyrażali nabitych przez siebie monetach wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM państwa i moim gościem ze studia Radia TOK FM w Krakowie jest dr Kamil kopii z Instytutu archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wczoraj ponownie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Królewskim mieście Krakowie tam jest dr Kamil kopii z Instytutu archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wspomniał pan o tym, że 1 z narzędzi propagandowych w rozumiem okresie później Republiki rzymskiej były przemówienia elit przemówienia do obywateli rzymskich np. na forum Romanów pojawiły informacje dotyczące wasze takiego potencjalnego tłumu w zależności od szumu zaś od szumu tła tych ludzi było więcej lub mniej od 300 kilkudziesięciu rozumiem do nawet 12001300400 w jaki sposób to zostało zmierzone panie doktorze tak zgadza się dzięki udało nam się to zrobić dzięki analizie Archeo akustycznej to znaczy na pod dzięki temu, że mieliśmy dostępny model trójwymiarowy Forum romanum mogliśmy dzięki oprogramowaniu, które dzisiaj używane jest do tego typu analiz szybko sal koncertowych rodzinę przeprowadzić bardzo podobną analizę na tej przestrzeni otwartej Forum romanum i właśnie 1 z czynników, które braliśmy pod uwagę był szum tła na naszych badaniach przyjęliśmy 2 w jego wartości 1 ten wyższy to powiedzmy nieco mniej niż dzisiaj w centrach miast jest, ale takich miast, gdzie nie ma ruchu ulicznego wydaje nam się, że to dosyć realistycznie powinno dawać to jak mogło wyglądać to w starożytnym Rzymie, a z drugiej strony przyjęliśmy widownię teatralną, czyli panuje cisza, ale od czasu do czasu jakiś szum się pojawia jakiś osiągnięcia jakieś ich odgłosy i dzięki temu mogliśmy badać właśnie ile osób mogło taką mowę w zależności od mogła usłyszeć i właśnie badaliśmy to dla 2 miejsc to znaczy mównicy tych rozpra w, o których mówiłem w pierwszej części i podjąć świątyni wniosku rów, a nie ma wrażenia, że to np. mogą wyglądać tak jak scena filmu żywot Briana co ta mówi błogosławione długie nosy na pewno na pewno to nie nie nie nie mam co do tego wątpliwości nie chcieliśmy sprawdzić ile osób mogą być gromadzone natomiast ich sprawdzić ile mogło dobrze usłyszeć taką mowę na tyle dobrze, żeby móc zrozumieć każde zdanie każde słowo, które wypowiadał mówca tutaj wiemy oczywiście, że tłum ze źródeł pisanych, gdzie mamy jakieś skrawki informacji do tego jak tę mowę wyglądały podtekstów samych mu to troszkę mamy przede wszystkim z tego okresu umowy Cycerona natomiast skrawki mówią nam, że właśnie raz tłum mógł się zachowywać cicho oraz był głośny raz był dłużej raz, by był mały, ale nie bardzo wiemy w jaki sposób interpretować bardzo wiemy co to dokładnie znaczyło to ona, że ten tłum był Cichy albo głośna duże albo mały znaczy jeśli chodzi w ogóle pojemność Forum romanum no to tutaj różne są szacunki wszystko zależy od tego tak naprawdę, jaką gęstość tego tłumu przyjmiemy n p . w latach osiemdziesiątych Ramsey Magma, ale tak jak amerykański historyk określił, że około 152020  000 ludzi mogło się zmieścić na forum ja to sprawdziłem i wydaje mi się, że mogło się zmieścić więcej mogło się około 30  000, a sytuacja, gdzie ten tłum był gęściej się to nawet więcej osób, czyli mamy 2030  000 osób, ale tylko 5 % mniej niż 5 % słyszy cokolwiek wyraźnie rozumie no nie wiemy co to znaczy ten duży tłum raczej te 20  000 czy 30  000 to w czasie wyborów 1 mieli głosować natomiast nie sądzę, żeby aż tyle osób słuchało przemówienia, którego tak naprawdę większość właśnie tego zgromadzonego tłumu nie mogła usłyszeć dobrze również wybory to ważny moment tak tak oczywiście kluczowe po to, wszystko inne było robione te wszystkie działania propagandowe wizerunkowe były robione po to, żeby później wyborach zwycięży czy mamy wybory mamy masę ludzi teraz się z nim skomunikować skoro tylko mienić 5 % w ogóle, o co chodzi może nie na dnie nie usłyszeli jak ten kandydat nazywał się podobał, a nie usłyszałem tak naprawdę te mowy odbywały się w Gnieźnie nie nie przy okazji wyborów czy głosować nad prawami tylko wcześniej w związku z tym w momencie, kiedy przychodziło do wyborów to już się ustawiali odpowiednie szeregi i oddawali głosy także właściwie nie było mowy o tym, żeby jakieś wielkie przemowy tam tam się zdarzały na starty kolejkach na kogo pan głosuje wie pan nie wie był gada legalnie słyszałem byłem w 1200 trzeci, więc w ogóle nic nie zrozumiałem też tego oczywiście mogło być na tutaj jeśli chodzi o takie ciekawostki no to w tym okresie późnej Republiki rzymskiej mamy informacje o tym, że dosyć często kandydaci byli oskarżeni o przekupstwo wyborcze o znaczy jeszcze przed samym aktem głosowania rozdawali mniejsze lub większe sumy i więcej na serce no mogło tak być pewnie wiem na pewno, że w 1 z listów do swojego brata Cyceron o kampanii wyborczej pięćdziesiątego czwartego roku przed naszą erą pisze, że tam 2 kandydatów, którzy się dogadali między sobą na konsulów, że będą razem, jakby startować i razem będą chcieli to wygrać co też do końca nie było legalne złożyło sumy 2 ,51 000 000 denarów łamał to duża myślę, że dużo, gdyby zrobili tak poważnie, ale niezrażona brzmi poważnie im, gdyby przeliczyć to tylko na podstawie zawartości srebra tych monetach to wychodzi około 20  000 000 zł, a ile od dobrze idzie np. zatory vanów można było kupić to rydwany nie mam pojęcia zależy też, jaki to był 2, ale mogę powiedzieć coś powiedzmy amerykański w tym okresie chleb mógł kosztować 18 denara może 14 denara piwo pewnie kosztowało denara albo 2 denary w, czyli albo 4 bochenki, bo no tak zawsze stajemy przed tym wyborem a w jaki sposób te pieniądze dystrybuowane tak bezpośrednio rozumiem, że dzisiaj z racji technologii łatwiej ukryć niektóre transfery pieniężne tak albo powiedzieć dobra to tam wejść tam budy jak jak jak jakiś tam jakoś tam Gallery i tak, ale era podpowiemy Rzymianom, że tak, ale rokuje cały świat sławiący naszą Republikę, ale generalnie tak dziś w Egipcie Zaparkuj Jowita wejść po maszty, a ja ci te będą denary słał na zdecydowanie tutaj chodziło raczej bezpośrednie transfery i mogą się odbywać albo właśnie w czasie tych z zgromadzeń w czasie, których przemawia może po prostu agenci danego kandydata w tłumie kręcili i rozdawali albo poza w ogóle tym, żeby ukryć, że coś takiego ma miejsce agenci danego kandydata chodzili po mieście i próbowali rozdawać pieniądze oczywiście, próbując trafić tylko do obywateli rzymskich tylko oni mieli coś dopowiedzenia jak też sprawdzać mieć jakieś nie wiem dokumenty albo tatuaż, a w ocenie nie mieli dokumentów, ale teoretycznie powinni kandydaci wiedzieć, kto jest obywatelem a kto obywatelem nie jest to to trzeba wszystkich znać jak to jak to praktycznie zrobić sprawdź czy ideał był taki, że rzeczywiście rzymski polityk powinien znać wszystkich obywateli rzymskich i tak mało oczywiście dobrą pamięć mieli ani 1 ani drugie wiemy, że byli specjalni niewolnicy którzy, których zadaniem było pamiętać przynajmniej tych co ważniejszych obywateli rzymskich, żeby później, kiedy taki kandydat przechadza się ulicami Rzymu mógł pozdrowić imienia taką napotkane osoby co oczywiście od razu podnosiło ego takiej jak takiego napotkanego obywatela, że jakiś przyszły konsul prawdopodobnie vida nie zmienia, czyli to mogło być taka dobra rzymska w Pucharze ktoś nie był obywatelem np. udawać się obywatelem i przyjmować denary wszystkich partii politycznych to się na razie tek tak mogło być tutaj bowiem jeśli chodzi o Rzym w tym okresie późno republikańskim pod koniec samej Republiki to w samym Rzymie prawdopodobnie mieszkało około 100 stopni 150  000 osób posiadających prawo głosu w willi dorosłych mężczyzn posiadających obywatelstwo rzymskie akt pod ciekawa była też byłaby taka weryfikacja bożyszcze łatwo powiedzieć słuchaj jak na mnie zagłosujesz to dam ci tyle ile pieniędzy no ale jak teraz to sprawdzić tego nie dało się sprawdzić, ponieważ już w połowie drugiego wieku przed naszą erą Rzymianie wprowadzili tam tajność głosowania, żeby tego typu zarówno powiedzmy nieformalne wpływy, żeby nie było wiadomo, kto kogo głosuje, bo to też mogło wywierać jakąś presję na daną osobę no właśnie teraz rozumiem, że tutaj to dobry pomysł, bo to trochę jak taka legenda osobie, która rzekomo załatwiała pomagała złote wizy amerykańskie w Warszawie uprawia się wiązała tam tyle tyle załatwiono jak ktoś dostał wizytą w jedno proszę bardzo dzięki niej jak nie dostał to zwraca pieniądz generalnie nie robi, więc kurczy to w sposób zrobienia kreatywnego pieniędzy starożytnym Rzymie było to na pewno w samej stolicy jak najbardziej no dobrze, ale proszę powiedzieć więcej od tych badaniach Archeo akustycznych to to były badania na modelach tylko wyłącznie jak sprawdzić np. czy gniew czy to jest również, że możemy sprawdzić natężenie, że coś tam gdzieś tam do dole ciało jakiś dźwięk, ale czy to było wyraźnie powiedziane słyszalne czy też były jakieś poprawki robione, jeżeli chodzi o np. wady wymowy potencjalnych polityków albo polityków albo elit to znaczy tak od razu powiem, bo powinienem już powiedzieć wcześniej te badania zrobiliśmy wspólnie z dr. Adamem Pilchem laboratorium akustyki techniczne AGH i on odpowiadał, jakby za tą techniczną sprawy symulacji, którego pozdrawiam niestety nie mógł dzisiaj być z nami ze względu na obowiązki naukowe natomiast my przede wszystkim badaliśmy czy Adam tak naprawdę badał tzw. współczynnik transmisji mowy, czyli właśnie to jak wraz z odległością spada jej słyszalności aż do momentu aż do tego progu, kiedy przestaje być zrozumiała, kiedy jakieś pojedyncze słowa zaczynają tylko ze zdania docierać do takiego słuchacza i tutaj tak naprawdę się ludziom wady wymowy jeszcze na tym, że tak generalnie rzymski mówca powinien być bardzo dobrze wykształcone jeśli chodzi o retorykę i teoretycznie nie powinien mieć wad wymowy wiemy ze źródeł pisanych są takiej wzmianki, że nawet bardzo znani rektorzy mieli wady wymowy, ale tak długo pracowali nad tym, żeby je wyeliminować właściwie nie było tego słychać tam, gdzie wszyscy przeszkoleni bardzo dobrze dlatego my uznaliśmy, że w naszych badaniach zastosujemy poziom głosu z kolei emisji głosu charakterystyczne dla dzisiejszego aktora, czyli też osoby które, która jest wykształcona to niewiele dzisiejsze aktorzy to proszę zapomnieć w ogóle nie wolno teatralnej nagrali też jak teatralnych tak, by pan, że aktora sprzed 3040 lat to tak, ale dzisiaj w ogóle nie słychać poza tym nie da się rozróżnić co mówią to proszę ja już Zobacz morze morze może to element sztuki teatralnej w tej chwili, żeby bardziej uważnie słuchać nie myślę, że to jest dobrze nie rozmawiamy z dyrektorskich, ale proszę się przez teatr sam pan zrozumie, o czym mówię ani Rzymianie mieli jakoś do tej pory problemów więc, gdzie mamy w Starym teatrze w Krakowie też tak różnych tam są inne problemy z faktem także mowa jest nasze problemy to się zgadzam w procentach tam ta właściwie czasem lepiej, żeby zrozumieć, o co chodzi dokładnie w no dobrze, czyli te badania o tych badaniach może porozmawiamy troszeczkę bardziej mniej rozumu akustycznie bardziej archeologicznie, ale to po informacjach Radia TOK FM studio Radia TOK FM w Krakowie dr Kamil kopii z Instytutu archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o elitach rzymskich późna Republika Rzym propaganda elity Forum romanum tylko niektóre słowa klucze, które którymi można, by Otago dzisiejszą rozmowę informację o godzinie 1140 po informacjach wracamy do programu Owczarek wczoraj ponownie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Krakowie tam jest dr Kamil kopii z Instytutu archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Kamil kopii m. in. zajmie się badaniem elit późnej Republiki rzymskiej badanie różnych narzędzi rozmawialiśmy też badaniach, które wspólnie z dr inż. Adamem Pilchem Akademii Górniczo Hutniczej przeprowadził pan to badania dotyczące badania Archeo akustyczne, które miały zbadać ile osób potencjalnie mogło wyraźnie głośno wyraźnie usłyszeć przemawiających forum Romano i rozumie, że w zależności od szumu czy czy coś działo wokół czy ludzie dużo gadali to tych osób od 300 powiedzmy do 1200 mogło być takich, które wyraźnie i zrozumiale czy zrozumiały co mówił mówca wspomniał pan też w pierwszej części naszej rozmowy o monetach, które mogły być 1 z narzędzi propagandy myślę, że warto też powiedzieć trochę więcej, bo w artykule, który w pana artykule, który ukazał się badać w tygodniku powszechnym porównuje pan rzymskie monety do skandalu Cambridge analityka tak tak to prawda Super, że na tych samych sam artykuł generalnie właśnie dotyczył technik targowania, czyli próby zrobienia z odpowiednim przekazem odpowiedni grupy ludzi, ponieważ też numizmatycy historycy starożytni archeolodzy zastanawiają się nad tym czy Rzymianie stosowali tego typu techniki no i wygląda na to, że właśnie nawet na podstawie analizy znalezisk monet z terenów cesarstwa rzymskiego można zweryfikować tą tezę i powiedzieć, że zdarzało się, że korzystali z tego to znaczy, że rzeczywiście próbowali z odpowiednim przekazem trafić odpowiedni grupy ludzi takim przekazem, który był skrojone na na potrzeby pozyskania tej grupy albo umocnienia poparcia w tej grupie, a jak to zrobić przy pomocy monet, bo wspomniał pan o tym, skandalu Cambridge Analytica również mają technologie możemy sobie ludzi podzielić na różne grupy w zależności od ich Niewiem poglądów aktywności płci wieku i t d . tak dalej i teraz do każdego szyć na miarę jakiś przekaz no ale mamy do czynienia starożytnym Rzymie z monetami, czyli takim narzędziem, które właściwie krąży trochę nie dyskryminując rozumie, że pewnie monety o wyższym nominale pewnie trafiają do innej do innej grupy niszczone niższym, ale gdzieś tam można założyć, że one po prostu krążą tak bez ładu składu tak tak to prawda można mówić tutaj 2 sposobach po pierwsze, czym są nawet nazwać można tak gotowanie geograficznym, czyli próby próba trafienia do osób zamieszkujących dany teren albo ewentualnie targowanie społecznym jeśli chodzi o to tak gotowanie społeczne to zapewne właśnie nominał monety miały znaczenie wiadomo, że biedniejsze raczej posługiwali się niższymi o nominałach mi bogaci wyższymi, a ci naj bogatsi pewnie nawet nigdy czeka dobrze monety na na oczy widzieli, bo wszystko za nich załatwiali niewolnicy, czyli do najbogatszych nie można było trafić no dozwolone myślę, że nie nie za bardzo myślę, że tutaj inne czynniki nawet niż propaganda odgrywały rolę raczej wzajemne relacje za relacje rodzinne i t d. tak dalej teraz czy można taki sposób waśnie prześledzić jak różnił się czy mógł się różni ten przekaz na monetach różnych nominałach nam czysta symbolika monet liczona była czytelna nieczytelna co czy to były proste przekazy typu jestem fajny pochodzę ze szlachetnej rodziny czy na zasadzie czy co siedziało to znaczy były bardzo różne przekazy jeszcze tylko uzupełnić chodzi wolno o tym, sam obieg wydaje się, że przede wszystkim dla dla propagandystów tych, którzy te monety tworzyli jeśli chodzi o cesarstwa rzymskiego to już sami cesarze i rodziny cesarskie to najważniejszy był ten moment przekazania monety w ręce grupy docelowej i tutaj można powiedzieć, że 1 z takich grup dawno byli żołnierze i wydaje się, że takie analizy statystyczne dotyczące znalezisk monet właśnie z terenu obozu i najbliższych najbliższych okolic obozów wojskowych wskazują, że tam dominowała jednak taka bardziej militarna symbolika na monetach natomiast cywilnych osadach cywilnych osadach raczej spotyka się więcej monet odwołujących się np. do bogactwa do tegoż cesarz dba o to, żeby lud miał co do ust włożyć i t d. tak mogą wziąć taki żołnierz, który właśnie dostał aut zostało wypłacone rząd to nie poleci od razu jakiś knajpy albo nie wiedzieli jaka, żeby kupić świeżą sałatę rzymską założenie jest takie, że pierwsze co zrobił to najpierw patrzył co na tej monecie jest co się działo później to na propagandy mniej obchodziło czy, żeby sprawdził po prostu ile dostrzec czy dostał tyle ile powinien dostać akta to jest właśnie 1 z tych argumentów za tym, że to propaganda na monetach w ogóle była dostrzegana, że ta symbolika była dostrzegana, że Rzymianie po prostu z czego szczególnie ci z niższych warst w społecznych sprawdzali co jest na tych monetach, żeby zweryfikować czy ta moneta jest prawdziwa czy nieprawdziwa jest nim fałszerstwo, bo to się zdarzało to lepiej było wypłacać w niskich nominałach żeby, jakby przeliczając każdą, składając grozi do Grosika to już wszystko zależało od sytuacji, kiedy sytuacja była spokojna stabilna to zapewne żołnierze dostawali rzeczywiście w mniejszych nominałach, a resztę zostawiali w skarbcu swoje jednostki wojskowej dopiero odbierali większą sumę, kiedy odchodzili na emeryturę w cudzysłowie natomiast kiedy było niespokojnie NATO woleli chyba mieć grubsze grubszą kasę przy sobie, bo zawsze możemy mogą się skończyć tym, że wojsko zostanie rozbity obóz zostanie zdobytej z kupiony może mi z tą moją sakiewkę wypełnioną złotymi monetami uda się uciec albo jak ktoś wpadnie w ręce wroga no to może się wykupić rozumiem, bo wykpić no myślę, że wróg najpier w odebrał tom sakiewki, a później zażądał jeszcze okupu za tę osobę, ale ciekawe jak ten okup działały były książkę termin świat masz miesiąc na zorganizowanie okupu pewnie różnie bywało trudno mi tutaj mówić bardziej wiem jak to wyglądało z porwaniami elit o przedstawicieli elit, które również się zdarzało jej tutaj najsłynniejszą ofiarą porwania był sam Cezar, którego porwali piraci zorganizował toczy to był przypomnienie na czym nie wygląda na to że, że zorganizował natomiast udało mu się wydostać z tej niewoli i później własnoręcznie doprowadził do ukarania tych, którzy go porwali, ale udało się wydostać po wpłaceniu okupu tak, ale nie odebrał ten z nawiązką podejrzewam no na pewno a w jaki sposób jak jak wyglądały jak mechanizm czegoś takiego rozumiem, że tak takie taka osoba, która się porywał, która była bogata i miała też dostęp, jaki zdalne rozum do pieniędzy zostawała w niewoli, ale kogoś trzeba było wysłać to tak na pewno wysłali jakiegoś posła, który miał zażądać od rodziny okupu albo miast, bo też trzeba pamiętać, że jest odbywało się nigdzie w okolicach Rzymu, ale w znacznym oddaleniu na to ci bogaci możni zawsze posiadali swoich klientów w miastach prowincjonalnych w związku z tym można było się do nich zwrócić o to, żeby za to osoby płaciły okup właśnie tak było Cezarem rolą zażądał przez przez wysłanników od miast, żeby ten okup zorganizowały zapłaciły piratom a w jaki sposób np. to duża suma, którą piraci, których biali zażądali jak ciekawe jak jakiś sposób też okupy konstruowane szczerze mówiąc nie pamiętam czy była wymieniona suma pewnie było, ale z drugiej strony, nawet jeżeli liczba wpisanych jest podana suma to nie zawsze możemy wierzyć, bo czasem wiadomo, że to są zupełnie fantastyczne są podane oczywiście też sprawa, gdyby transportu jest problematyczna, bo nie wiem z filmów oraz różnych innych relacji dotyczących współczesności to zwykle jest tam jakaś walizka zostawiona, gdzie się albo rzucona z mostu wyrzucona z pociągu, ale tutaj mamy znaczną sumę pieniędzy to ktoś musi transportować pewnie jakieś wojsko, a albo inne siły służby no, więc Rezek służby pojawiają się w okolicach piratów no to Boże to nie jest naj lepsza okoliczność ani dla piratów i dla służb, a już na pewno nie dla okupu piraci tak długo sobie w basenie morza Śródziemnego dobrze radzili, że chyba znali sposoby na to jak ominąć to wszystko, ale nie wiemy co o tym nie wiemy za bardzo Macieja Inter nie chcę tutaj ani pewnie się wypowiadać, bo to nie jest temat, który jako bardzo głęboko analizował, a pana najbardziej zainteresuje całym tym antycznym świecie zaczęło właśnie ja zacząłem od badań dotyczących propagandy późno Republikańskiej to jest to co cały czas staram jeszcze rozwijać, bo kiedyś się wydaje, że wszystkie pytania, który miał w głowie znalazłem odpowiedzi albo nie znalazłem odpowiedzi, bo nie było narzędzi ku temu pojawiają się cały czas nowe, choć już dawno myślę, że zostawia ten temat czym innym się zaczyna interesować choćby te badania właśnie Archos akustyczne Forum romanum wynikały odchodzą bardzo daleko od tego co robię do tej pory tak naprawdę pytanie, które zadałem bezpośrednio od odnosiło się do moich wcześniejszych badań też numizmatyka rzymska leży w kręgu moich zainteresowań zobaczymy co będzie w przyszłości w zeszłym roku zaczęliśmy nowy projekt badawczy w Południowej Jordanii mamy nadzieję, że tam też uda nam się zaczepić i ciekawe wyniki uzyskać, a co za projekt, czego będzie dotyczył w zeszłym roku dokumentowali my 2 stanowiska stanowisko zdarzenie to jest Ford późno rzymski i wczesna bizantyjski tylko pozostałości nie nie nie mieliśmy tak powiem łopaty ziemia dokumentować pozostałości tego jak w tej chwili ten Fort wygląda mury stoją po 3 m nawet wysokości w niektórych miejscach, więc jest to podziwiać i drugie stanowisko juana z kolei miasto położone na 1 z najważniejszych dróg rzymskich na bliskim Wschodzie, czyli via Nova Trajana, a w tym roku z kolei się zamierzamy skupić tylko wyłącznie na tym mieście ze względu na to, że ona ma dużą powierzchnię to w zeszłym roku tylko drobny kawałek udało nam się za dokumentować mamy nadzieję w kolejnych latach uzupełniać te to nas ten obraz tego jak to miasto wyglądało do tej pory nawet nie ma żadnego planu pozostałości, które widać na powierzchni, więc to jest pierwszy rzecz, którą chcielibyśmy zrobić takie dokumentowanie nie jest trochę nudne bywa nudna, ale myślę, że jak w każdej w każdej dziedzinie nauki są elementy, które są nudne, ale zawsze prowadzą do czegoś ciekawego, ale tutaj muszę powiedzieć zawsze potrafimy sobie z naszymi kolegami z tym poradzić i pożartować przy tym, dobrze więc w takim razie trzymam kciuki, aby się udało coś przełomowego odnaleźć odkrycia albo udowodnić dziękuję bardzo dr Kamil kopii z Instytutu archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwa i moim gościem informację Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut i jego program, a dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością szczególnie połączeń z Wrocławiem Krakowem czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!