REKLAMA

Jak kształtuje się historię w muzeach?

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2019-10-05 12:00
Audycja:
Magazyn Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
23:09 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem w studiu Radia TOK FM w Lublinie jest teraz prof. Anna Ziembińska Witek dzień dobry pani profesor dzień dobry pani profesor jest związana z uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie tutaj w Lublinie nie ma wiele dni temu kilka dni temu miał miejsce dwudziesty powszechny zjazd historyków, na którym pani profesor przedstawiła wydają się niezwykle ciekawy referat o muzeach jak przedstawiać historię w muzeach to jest tytuł Japan Rozwiń » szczerze nawet z mojej perspektywy ciekawsze jest wymiar referatu, czyli i jak kształtuje się propagandę w muzeach to ja może bym tak nazwała, ponieważ należy należałoby być od tezy, że może i muzea niektóre bardziej udają niektóre mniej udają, że są neutralne przezroczyste politycznie czy ideologicznie, a to niemożliwe jedne mogą być bardziej bieżąco upolitycznia czy upartyjnienia mamy drugie mogą być bieżące bardziej zdystansowane, ale każdym od odbija się pewne poglądy pewna propaganda pewną ideologię czy światopogląd czasów i epoki to, że tak może tak jest może propaganda jest bardzo mocne słowo oknach, bo chciałbym zacząć do tego, że faktycznie muzea historyczne muzea w ogóle od osiemnastego wieku, kiedy powstały jako instytucje publiczne nigdy nie były neutralne zawsze służyły jakiejś idei najczęściej było to związane po prostu ideę państwową w wieku dziewiętnastym szerzył ideę postępu w wieku dwudziestym były taką takim instrumentem umacniania pewności kształtowania tożsamości zasadniczo Muza zawsze były przy Państwowej, ale ma pani rację oczywiście w tym, że mogą być ideologicznie wykorzystywane szczególnie dotyczy to muzeów historycznych właśnie szczególnie współczesnych składają się na to 2 czynniki przede wszystkim ten muzealny boom, z którym mamy obecnie do czynienia tak powiedzą, że właśnie to bardzo dziękuję pani zwraca uwagę, że boom przychodzą odchodzą tak jest jak patrzymy na muzeum szerszej perspektywie można zauważyć, że to było mi się pojawiały i zawsze było związane, z jaką sytuacją społeczno-polityczną, ponieważ mamy niewiele czasu nie będę opowiadać o tych wcześniejszych z tego wątku to jest ciekawe to 19 wieczne może nie ma jak rozumiem związek z ideą modernizmu, czyli nauka i takie przekonanie, że jest postęp cywilizacyjny postęp cywilizacyjny, że uda się przeprowadzić opowieść od punktu, a do punktu, by w ogóle nie ma dygresji niema dwuznaczności nie ma postmodernizmu i narodem, czyli pod porządku państwa narodowe podporządkowane zredukowane nawet tej idei państwa Narodowego w dziewiętnastym wieku postmodernizm jeszcze mówić własnym, ale jak najbardziej muzea były związane z powstaniem państ w narodowych i to czym się głównie zajmowały to zakorzenienie wśród publiczności właśnie tej idei państwa Narodowego pewnej tożsamości i przynależności odpowiednich grup społecznych do państ w narodowych w wieku dwudziestym troszeczkę inna była sytuacja, dlatego że mówimy o tym, muzealnym boomie, który miał miejsce w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku tutaj stosujemy taką koncepcję kompensacji postęp technologiczny sprawił, że ludzie nagle zapragnęli tego poczucia pewności stabilności powrotu do tradycji i muzea służyły były takim substytutem właśnie tej tradycji odchodzącej bardzo szybko przeszłość w chwili obecnej jak skanseny trochę pecha dla wielu osób skansen muzeum to jest taki symbol takiej romantycznej wizji przyszłości właśnie także niewątpliwie niewątpliwie tak było, ale tutaj trzeba zaznaczyć, że już wówczas może Muza w dziewiętnastym dwudziestym wieku miały silny związek z nauką Muza zawsze chciał się oddzielić od rozrywki od myślenia zabawnego magicznego muzea były wykwitem tej oświetleniowe racjonalność, dlaczego o tym, mówię, dlatego że teraz się trochę zmienia właśnie ten muzealny, w którym mamy do czynienia obecnie nie tylko w polu nie tylko w Polsce oczywiście, ale na całym świecie w tym, że w Polsce bardzo wyraźnie się to zaznaczyło po tym, jak weszliśmy do Unii Europejskiej i po prostu płynęły fundusze na te projekty muzealne widać, jakie budynki, jakie wystawy teraz powstają jak kosztowne są to projekty i ten boom również no ma dobre złe strony, dlatego że zainteresowanie muzeami jest ogromne publiczność jawi się zdarzyło kilka razy podczas podróży po stolicach europejskich stać jakiś kolejny realnej kach, a nawet raz no prawie, że w 51 wejście do muzeum tak to są niezwykle ciekawe projekty Muza zaczęły być takim jak gdyby miejscem do spędzania wolnego czasach prawda całą rodziną poza tym muzea stały się miejscami takimi symbolami wręcz pewnych regionów pewnej rewitalizacji o okresie liczba środków tak i trzeba w nich być to jest takie ma stacji bardzo wielu miejscach w związku z tym to jest świetne ja jestem bardzo socjologa walnego tak z drugiej strony ma to złe strony, dlaczego dlatego, że niestety muzea również wpły w muzeów na to w jaki sposób postrzega się rzeczywistość zauważyli decydenci i niestety niektóre muzea zaczęły szczególnie historyczne zaczęły być w sposób ideologiczny wykorzystywane i służą różnym ideom ja nie mówię czy są złej Dl nr ID, ale służą to szczególnie dotyczy wysta w narracyjnych o tym, koniecznie trzeba powiedzieć, że te obecne muzea historyczne różnią się od tradycyjnych, które były oparte na obiektach gablocie pamiętamy tutaj te muzea dla mnie nie pali ja jestem, ale dla wielu, ale i tak ludzie zapamiętują lepiej, jeżeli to jest historia niż pojedynczy fakt muzea muzea narracyjne, czyli oparty na multimediach mniej na obiekcie bardziej na multimedia na opowieści z początkiem środkiem zakończeniem działają trochę jak film to są sztuki wizualne ten dizajn jest bardzo taki przekonywujące faktycznie to są Muza niezwykle atrakcyjny odbiorca no i właśnie dlatego są również łatwo wykorzystywane, dlaczego dlatego właśnie reprezentują opowieść to już gotowa interpretacja, którą publiczność przyjmuje to jest cała historia, w której nie ma miejsca na niejednoznaczność na inną perspektywę, kiedy oglądamy szereg obiektów w gablotach pozwalamy wyobraźni działać możemy interpretować na wiele sposobów, ale musimy mieć też wiedzy instrumencie one są silniejsze miny muzeum powinno być wyzwaniem intelektualnym to jest moje zdanie i bardzo bym nie chciała, żeby muzea właśnie były taką rozrywką, żeby ta misja edukacyjna zeszła na dalszy plan, a ta misja rozrywkowa niejako łatwe przyjmowanie tych treści, żeby było na pierwszym miejscu to powinno być wyzwanie prof. Anna Ziembińska Witek jest państwa gościem rozmawiamy o tym jak przedstawiają historię muzea jak bardzo się zmienia kilka minut wrócimy rozmowę prof. Anna Ziembińska Witek Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie jest cały czas państwa gościem i rozmawiamy ja zainspirowana esejem niezwykle ciekawym pani profesor znajdziecie państwo w internecie będziecie chcieli czytać po bo on znacznie szerszy niż nasza rozmowa o tym jak muzea przedstawiają historię zimy tras w kraju w czasach, w którym od dosłownie odbywają się co ciekawe bitwy o muzea, więc w, jakim sensie jesteśmy pogodzeni naczyniowym pogodzenia, ale mamy świadomość tego jak bardzo dla polityków muzea stały się ważne niestety jak instrumentalnie też traktują, licząc na to właśnie dzięki muzeum mogą przekazać jakąś swoją wizję jakiejś opowieści, ale co pani profesor ciekawego opisuje w tym sensie jest to, że Muza nigdy nie były transparentne może nie były aż tak instrumentalnie traktowane przez jakąś władzę, chociaż różnie bywało, ale zawsze były podporządkowane jakiś idei, jakie światopoglądowe w dziewiętnastym wieku państwa narodowe tworzyły razem z nimi Muza czasu świecenia i postępu, więc też te opowieści cywilizacyjnym to też bardzo ciekawy wątek hierarchy kultur dzisiaj przecież Muza odbija się czkawką zaś zastanawiają co z tym też mówić różnymi eksponatami mówi pani, że w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku z kolei było związane z tym, że świat zaczął się bardzo rozwijać jakoś pewnie globalizacja też podważała jakąś taką naszą prostą tożsamość jednoznacznymi muzeum miał wysokie nostalgiczne to będzie dobra opowieść muzeum 80 lat dwudziestego wieku powiedziałabym, że tak niektóre muzea były muzeami nostalgicznymi sensie takim, że oferowały stabilną taką przeszłość i tradycje, ale ten okres, w którym pani mówi jest dużo ważniejszy dla muzeów innego powodu mianowicie muzea w tym okresie zostały niejako przedefiniowanie, gdy muzeum nie jest instytucją, która jest stała i raz na zawsze zdefiniowana i niezmienna zaś zmieniają i te lata 80 dwudziestego wieku to pojawienie się nowej koncepcji muzeum, która jest określana w chwili obecnej nowo muzykolog taką nową ona już nie jest, ale nazwa przyjęła to jest bardzo istotne, dlatego że nowe muzea Legia zmieniła zadania muzeum przestały one być nastawione głównie na utrzymywanie i dbanie o kolekcję zostały prze definiowanie główne zadanie muzeum od tamtego okresu to jest komunikacja z publicznością ma to bardzo duże znaczenie ma 1 zastanowię się jako odbiorca na to patrzy jak do niego traf jazda na niego trafić i jak się z nim skomunikować jako poznać ja tutaj mam taką dużą jeszcze uważam, że w Polskim w Polskiej sytuacji w Polskim muzealnictwie wciąż jeszcze istnieje bardzo duża luka, jeżeli chodzi o poznanie publiczności, gdyż tych badań nad publicznością się nie prowadzi tak szeroko najczęściej są to badania ilościowe, a nie jakościowe, ale tutaj bardzo istotne jest rzecz taka, że ten kontakt z publicznością zmienił niejako przedefiniować to w jaki sposób wystawy są robione, dlatego że w osiemnastej dziewiętnastowiecznych muzeach to poznanie było takie racjonalne chłodne właśnie oświeceniowe taki człowiek miał Lubawa żyć tak na bok emocje i poznawać rozumem w chwili obecnej poznanie muzeach proszę zauważyć to jest przede wszystkim zaangażowanie emocjonalne, bo chodzi o to, żeby dotrzeć do publiczności, żeby ją muzeum powstania Warszawskiego zdaje się tak czytam, bo sama zaś nie jeszcze nie nie miał możliwości nawet nie wiem czy chce skorzystać, że ma teraz taki nowy sprzęt, że fotografuje zwiedzającego wyszukuje podobnych powstańców w sposób wiążący jakaś zupełnie nieprawdopodobna historia muzeum powstania Warszawskiego otwarto w 2004 roku właściwie też przedefilował polskie muzealnictwo, ale one wzorowane na muzeum Holokaustu w Waszyngtonie, które zostały otwarte na początku lat dziewięćdziesiątych to było pierwsze muzeum narracyjne i tam już prowadzone właśnie te elementy tej personalizacji chodziło o to, żeby publiczność utożsamiała z ofiarami tak g przedstawianymi muzeum tam były rozdawane takie książeczki każdy widz dostawał taką krótką biografię 1 z osób, która przeżyła Holokaust lub nie tutaj właśnie podobne te elementy są wprowadzane, który właśnie wiążą się z tą z tym zaangażowaniem spowodowaniem rzesze zaangażujemy emocjonalnie muzeum powstania Warszawskiego jest niezwykle atrakcyjny wzorzec z miejsca są obecnie w Polsce, że chciałem powiedzieć 1 bardzo istotną rzecz to, że muzeum jest bardzo atrakcyjny wizualnie, że nowoczesne wizualnie nie znaczy, że mało agresywny atak na dniu chodzi nie znaczy, że ten przekaz również na konkretne muzeum może być bardzo atrakcyjny wizualnie przekazywać bardzo archaiczne wartość innych romantyczne mesjanistyczne i dlatego tutaj to dlatego uważam, że muzea w jaki sposób są niebezpieczne, dlatego że pod tą przykrywką tej atrakcyjnych mediów, które są tak wciągające mogą przekazywać mogą manipulować po prostu Muza chcą kontrolować świadomość historyczną społeczną jak go odrzuca taką dygresję, ale w teatrze powszechnym w Warszawie można teraz zobaczyć sztukę Damaszek 2045 o tym jak wojna to w Syrii, którą znamy opowiada muzeum w Damaszku w 2045 roku jak kształtuje pamięć co wyrzuca co dokłada, jaki przekaz bardzo ciekawy i właśnie w tym duchu trochę, którym pani mówi to znaczy bój się muzeów, bo tutaj też bardzo ważną rzecz pani powiedziała pamięć muzea są na granicy tak kształtują pamięć zbiorową, a jednocześnie, odnosząc się do historii pamięci historia to są zupełnie 2 odmienne rzeczy bardzo chętnie o tym, zapominamy też teraz, kiedy tej literatury i dyskusji na temat pamięci jest tak dużo bardzo wielu historyków jak Pomian jak Snyder przestrzegają właśnie przed tym, żeby nie mylić tego czym jest pamięć z tym czym jest historia i tu muzea, ponieważ działają nie da się 1 drugiego oddzielić właśnie muzeum i dlatego muzea potrafią być właśnie niebezpieczne przedstawić historię bardzo jednostronnie tak jak się obawiały wprowadzić perspektywy drugiej strony jakiś wielości perspekty w, a przecież istnienie konfliktu jest dla demokracji czymś oczywistym chciałbym panią profesor zapytać o ich ulubione muzea, ale jeszcze brakuje 1 układanki w tej opowieści, bo też mówi pisze pani o tym i opowiadała, że mamy do czynienia od czasu do czasu, bo mamy na muzea z jakiegoś właśnie powodu w zasadzie dziś jak tłumaczy ten boom na muzea przede wszystkim Muza stały się tak jak powiedziałam tutaj fragmentem turystyki masowej mamy to późny kapitalizm natury niejako rynkowe, a wszystko i w bardzo wielu przypadkach muzeum nie jest instytucją przede wszystkim kulturalną jest to po prostu fragment rynku proszę zwrócić uwagę, że obecnie muzeach wystawa jest 1 z wielu 1 z wielu elementów tam są sklepiki kawiarnie zawsze pasji Stankiewicz maja pisało się właśnie masowa turystyka i bardzo duży element tego właśnie wolnego czasu, który mamy powoduje, że odkryto, że muzea mogą być świetnym sposobem na po pierwsze, zarobienie pieniędzy rewitalizację właśnie niektórych niektórych terenów, kiedy po upadku przemysłu prawda bardzo często na niektórych jak Bilbao, o których pani powiedziała trzeba było po prostu ratować region stąd bardzo atrakcyjne drogie projekty muzealne, które się zwracają tak naprawdę także muzea w jaki sposób stały się modne i ta tego nie można w tym momencie oczywiście pominąć, ale nie chciałabym, żeby tylko muzea funkcjonowały jako fragment rynku, dlatego że bardzo często mówi o produkcie, jaki oferują nie lubię tego tego słowa w stosunku do Zabrza, ale tak mu jest podpowiadał, ale to widocznie się zapędziła, bo myślał, że może 1 z przyczyn może być też globalizacja i to co dzieje się z państwem Narodowym jedni mówią, że to już schyłek drudzy liczą na powrót, ale sam fakt dyskusji o tożsamości w dobie właśnie procesy globalizacyjne tych kapitalistycznych myślą, że on powoduje, że władze lubią sobie opowiadać po swojemu to zamach jest przede wszystkim tak mówiło się pewnym kryzysie państwa Narodowego, chociaż zaczynam mieć wątpliwa taki, ale przede wszystkim sfera publiczna okazała się bardzo rozbita nie ma już 1 grupy proszę zwrócić uwagę w sferze publicznej tylko doszło do głosu bardzo wiele grup osób, które niekoniecznie utożsamiają zdaniem państwo, ale nie tylko albo nie tylko znanym państwa jak gdyby te narracje muzealne w jaki sposób starają się bardzo wielu przypadkach przywrócić tą jednolitość co nie zawsze jest możliwe i bardzo często niektórzy po prostu w niektórych muzeach nie odmówi nie odnajdują, ale faktycznie ostatnio prowadziłam badania w całej Europie Środkowo -Wschodniej nad muzeami komunizmu, bo bardzo intrygujące dla mnie był ten wątek ten temat w jaki sposób 30 latach od upadku przedstawia się komunizm właśnie w krajach bardzo cieka w wyników powróciła niedawno z Budapesztu, gdzie zamierzamy przeczytania książki obaj i właśnie wydaje mi się, że w naszej części Europy ten muzealny może być związany na pewno jest związany również w tym kraju łomem trauma transformacją z tym, że na nowo musimy zdefiniować swoją własność własną tożsamość już jako członkowie Unii Europejskiej musimy się zaprezentować jako Zachodowi wszystkie muzea, które widziałam prezentują bardzo pozytywne auto wizerunek narodu bardzo wielu fragmentach moich rozmowach zarówno z publicznością muzealną jak z pracownikami tych muzeów padały takie określenia, że te muzea są po to, żeby zagraniczny turysta, który przyjeżdża, który jest ciekawy tej części świata mógł nas poznać z najlepszej strony Polacy to jest bardzo ciekawe dlatego nie należałem do 5, ale też mam wrażenie, że to inna rozmowa, ale nie tylko za tak podrzuciła pani profesor to do krótkiego komentarza może też mamy coraz bardziej tak do czynienia z kulturą mam taką męczeńska czy ofiary, a tutaj my ten region jednak stroma cytowany przez dwudziesty wiek musi swoją ofiarę wykrzyczeć w tych muzeach tak Niemcy coraz bardziej dlatego na ten model jest od dziewiętnastego wieku oczywiście obecny jest to wręcz jakaś taka kulturowa struktura matryca, którą bardzo chętnie wpisujemy swoje doświadczenia no jest to znane wszystkim oczywiście Polakom niejako wyniesione w ręce ze szkoły w tym, że moja tutaj uważam, że jest dosyć problematyczne dlatego naprawdę, dlatego że zastanawiam się rzeczy 2001 . wieku, kiedy jesteśmy państwem naprawdę suwerennym tak bardzo nam jest potrzebne to męczeństwo czy naprawdę właśnie o tym, chcemy opowiadać z cyklu im osobom które, które przyjadą i jak powiedziałam Europy środkowo-wschodniej to zobaczyłam, że właściwie wszyscy się tak prezentuje tak bardzo jednolicie bardzo podobne jako właśnie narody walczące o wolność tak pani przypomnę, że wrócił, bo ja pomorskiego, o czym jesteśmy jestem absolutną fanką muzeów bardzo Lubie oglądać muzea małe duże prywatne, ale właśnie taką świadomością, że oglądam jakiś nara autoprezentację czy co co mi co rząd węgierskich co powiedzieć o swoim kraju, ale na kończącą trzecią pani ulubione Muza właściwy trudno mi powiedzieć, dlatego że w każdym muzeum znajduje coś ciekawego i nie mogę powiedzieć, że jakieś jedno mam ulubione, dlatego że mogę się zawsze coś jest mi się nie podoba, ale paradoksalnie może zatem rozczaruje państwa mniej już muzea narracyjne możesz się opatrzyły to znaczy zaczyna być sytuacja taka, że one one są po prostu do siebie pod tak i dobrze, że wspomniała pani o Budapeszcie, dlatego że właśnie w Budapeszcie muzeum, którym się bardzo podobało bardzo jest to węgierskie muzeum narodowe, które jest właściwie w całości oparte na obiekcie przedstawia historię Węgier ja wiem tam jest bardzo należało informujemy, że tak powiem walki przedłuża się z państwa fala w parze z bardzo cenne muzeum, które wszyscy zwiedzają to jest ten produkt turystyczny, czyli tak Olchawa, czyli to jest tych 2 systemach tak o nazizmie komunizmie na Węgrzech, ale właśnie to ja właśnie zaczęła w tym ma muzeum terroru, który panią vito to zmęczenie czy wyjaśnią historię może w wersji trochę nieco innej, ale w Polsce tak często słyszałam, że nadal się, jakby to nie porusza skala cierpienia ale jakby nie interesuje tak bardzo, że to mam ja powiem pani, że ja mam nadzieję, że obiekt bardzo szybko do muzeum wróci na pewno będzie już winnej konfiguracji już nie będą witryny gabloty, ale z tego co zauważyła mi z tego co rozmawiałam np. dyrektorem powstającego obecnie muzeum historii Polski, na które bardzo wszyscy czekamy jednak będzie też muzeum łączące nowe technologie obiektem zalewało brak urządzeń Bart czaka hala obiekt musi być to jest niejako tożsamość muzeum nie bardzo wiele osób tak naprawdę chce tego kontaktu obiekt, o ile to nie są lampiony szklane i te sale leku z tymi portretami i ich obiekt ma bardzo wiele wymiarów, ale tak naprawdę proszę zwrócić uwagę nowe technologie mamy do tego dostęp wszędzie przed internet mamy w domu w telefonie wszędzie i muzeum nie może funkcjonować jako taka bazarach często psuje tego, że to już pół biedy, ale nie nie czyni to tej instytucji wyjątkową to co jest wyjątkowe muzeum to właśnie ten obiekt, czyli kultura materialna coś co przetrwało z przeszłości i co możemy oglądać teraz, a nowe technologie się bardzo szybko starzeją przypadają być nowe obiekt się nie stary tak naprawdę im starszy tym lepszy mam nadzieję, że ciąg dalszy nastąpi, bo to w tak naprawdę padać Muza opowiadamy o historii o polityce społeczeństwie o ideach prof. Anna Ziembińska Witek Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie państwowości bardzo dziękuję pani profesor za rozmowę, a głodnych więcej zachęcam do sięgnięcia do referatu pani profesor jak przedstawia historię w muzeach, który został przygotowany na 20 powszechne zjazd historyków tutaj w Lublinie bardzo dziękuję dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!