REKLAMA

Tego Nobla z fizyki powinien dostać Aleksander Wolszczan? Kontrowersje wokół tegorocznej nagrody

Data emisji:
2019-10-08 15:00
Audycja:
Homo Science
Czas trwania:
13:46 min.
Udostępnij:

Tegoroczna nagroda ma według przyznającego ją komitetu nagradzać nowe rozumienie struktury i historii Wszechświata oraz pierwsze odkrycie planety orbitującej wokół gwiazdy typu solarnego poza naszym układem słonecznym. Aleksandra i Piotr Stanisławscy, twórcy bloga crazynauka.pl oraz audycji Homo Science w TOK FM, w specjalnym odcinku podcastu zastanawiają się, dlaczego komitet noblowski nie wyróżnił Aleksandra Wolszczana, który w 1992 roku odkrył pierwszą planetę poza Układem Słonecznym, krążącą wokół pulsara.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

dzień dobry państwu przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka również współtwórcy audycji Homo science w TOK FM dzisiaj pojawiamy się tu, dlatego że chcę powiedzieć parę słów o nagrodach Nobla dzisiejszych nagrodach Nobla, które zostały przyznane w dziedzinie fizyki zostało nagrodzonych 3 naukowców 2 za badania praktyczne i nie będzie więcej mówili 1 z badania teoretyczne to dość częste takie dzielenie na 3 tej nagrody Nobla te badania Rozwiń » teoretyczne w ogóle budzą pewne wątpliwości, dlatego że przy założeniu nagrody Nobla w ufundowaniu jej mowa była o tym, żeby to były na nagrody przyznawane za praktyczne odkrycia no to czy badanie promieniowania mikrofalowego tła będącego efektem wielkiego wybuchu jest bardzo praktyczny można dyskutować, ale większe dyskusje wzbudziły wzbudziła druga połowa nagrody druga połowa, która jest poświęcona ex plany tom odkryciom exit planet i tutaj dotyczy to odkrycie exit planet, które krążą wokół gwiazd podobnych do słońca no i tutaj można się zastanawiać, dlaczego wśród nagrodzonych nie znalazł się prof. Aleksander Wolszczan wielki Polski astronom 1 z najwybitniejszych astronomów w ogóle w polskich, ale również na świecie został kilka lat temu przez czasopismo Nature wymieniany jako autor 1 z 15 fundamentalnych odkryć w dziedzinie fizyki i teraz mamy sytuację taką, że nagradzane są odkrycia z właśnie planet spoza układu słonecznego, a nie pojawia się tam osoba Wall ściana tytułu będą sami sobie sama odpowiedziała dlatego, że to kategorie może być w jakim stopniu zawężono mówi, mówiąc że odkrycie pierwszej planety krążącej wokół gwiazdy podobnej do słońca typu słonecznego odkrycie z roku dziewięćdziesiątego czwartego 2 tysiące 1005 . i dotyczy dziwię się tego piątego dotyczy planety, która nosi w tej chwili nawet 1 000 000 nadano taką oficjalną nazwę krążącą wokół faktycznie gwiazdy, które podobna do słońca tylko tutaj trzeba się zastanowić czy trochę zawężenie tej kategorii nie jest na zasadzie najlepszych filmów z kategorii filmów wielbłąda przepraszam za tę rywalizację, dlatego że odkrycie Wolszczan pochodzi z 1992 roku, czyli wcześniejsza no i w ogóle jest przełomem Ewa stronami, bo było to odkrycie pierwszej planety poza układem słonecznym krążące wokół pulsara i tutaj mamy sytuację zupełnie bezprecedensową, kiedy po prostu Wolszczan odkryć zupełnie nową kategorię planet oraz tak zawężając to do tych gwiazd podobnych do słońca wykluczono pulsary faktycznie pulsar nie jest gwiazdą, która nam się kojarzy z klasyczną gwiazdą testy pozostało tak naprawdę po wybuchu gwiazdy jądro, które wiruje, wysyłając impulsy o ogromnej sile te impulsy docierają do ziemi na podstawie analizy obrotów w tej tej gwiazdy tych impulsów udało się określić, że krążek krążą wokół gwiazdy 3 planety faktycznie to jest także nie jest to odkrycie, które przydało się do odkrywania kolejnych z planem za już w tej chwili ponad 4000 no bo włościan użył innej metody niż ta, która jest obecnie stosowana jednak odkrycie wcześniejsze i to całej kategorii obiektów astronomicznych no wydaje się być wystarczającym pretekstem do tego, żeby ten człowiek Nobla dostał, zwłaszcza że od wielu lat mówi o tej nagrodzie dla profesora ściana rozszerza też w wyjaśnieniu, który jest zamieszczony na stronie no włoskiej znajdujemy informację, że odkrycia tych 2 astronomów zrewolucjonizowały astronomię i stworzyły zupełnie nowe obszary badań jeżeli, której zrewolucjonizowało to niewątpliwie było to odkrycie prof. Wolszczan i tu się pojawia pytanie, dlaczego problem polega na tym, że w ogóle komitet Noblowski bardzo niewiele mówi o swoich decyzjach inaczej oczywiście po to, takie poważne oficjalne uzasadnienie jest mówienie odkrycia natomiast nigdy niema pytania odpowie na pytanie, dlaczego oni ani i takich kontrowersji wokół kandydatury wokół tych, którzy ostatecznie nagrody Nobla dostawali było więcej nie tutaj chyba najbardziej takim bolesnym na czele nie wiem jest kilka takich zagadnień, które rzeczywiście warto wymienić to jest n p . nie przyznawanie pośmiertnych kandydatur la do nagród Nobla i tutaj takim przykładem może być nieprzyznania tego Nobla Rozalin Franklin, której pracę naukową legły u podstaw prac opłacona i tryka, który współ Odkrywców heli dna, którzy nie osiągnęli, by swoich wyników badań, gdyby nie prace rozdali Franklin oczywiście na to się stało 4 lata po jej śmierci ona zmarła na nowotwór i można sobie to tłumaczyć oczywiście sprawa jest jasna klarowna natomiast pojawiały się również sytuacje takie, kiedy kandydaci umierali tuż przed wręczeniem nagrody i po prostu nagroda nie była przyznawana czy to jest słuszne nie uznawać czyichś zasług, dlatego że ktoś nie żyje no to oczywiście wszystko zależy od filozofii od podejścia tym niemniej uważam, że jakiś sposób powinny być takie osoby honorowane bez, których nie doszłoby do nagrodzonego odkrycia te jest też kwestia tego, że w 1901 roku, kiedy przyznano pierwszą nagrodę Nobla rytmy nauka była jednak inna to znaczy bardziej znacznie bardziej opierała się na genialnych odkryciach pojedynczych osób i tutaj nagroda Nobla miała miała sens one dużym stopniu narodową finansową to jest w tej chwili 8  000 000 koron i cel był taki, żeby taka osoba, która prowadzi tak ważne badanie nie musiał się martwić o swój byt nie musiała się martwić o finansowanie tych badań pomogła dalej pracować dla nauk czasy się zmieniły w tej chwili nie pracują praktycznie pojedynczy geniusze to się może zdarzać nie wiem w matematyce, który zresztą nie jest przyznawana nagroda Nobla też budzi wiele kontrowersji, ale wag praktycznie wszystkich pozostałych dziedzinach mówi o tych 3 nogach takich kategorii ścisłej nauki, czyli medycyna fizjologia chemia fizyka to teraz pracują zespoły i tezę to są ogromne zespoły liczą po kilkaset osób są to zespoły z różnych krajów współpracujące ze sobą teraz to nie jest trudne i zdarzało się w ostatnich latach, że faktycznie szefowie tych zespołów otrzymywali nagrody, ale jeżeli proszę zwrócić uwagę, jeżeli szefów będzie więcej niż 3, bo właśnie taki limit przysługuje przy przyznawaniu nagrody Nobla to 1 osoba będzie musiała zostać A 2 arbitralnie od siana już dwukrotnie zdarzeń były takie sytuacje i no to budzi budzi kontrowersje budzi niechęć oczywiście nagroda nadal jest nagrodą niezmiernie prestiżową najbardziej prestiżową w świecie nauki, niemniej trzeba też powiedzieć, że miewała trudniejsze momenty co się zdarzało wcześniej n p . w 1500 czterdziestym dziewiątym roku przyznano nagrodę Nobla gazowej Boninowi za badania nad leczniczymi efektami lobotomii no i niedługo potem ofiary tej metody wniosły liczne pozwy przeciwko takiemu potraktowaniu człowieka, który jedno ich skrzywdził na stałe w związku, z czym to było to był taki 1 to był skandal, który towarzyszył nagrodą Nobla 1918 roku przyznano nagrodę Nobla frycowe Chabrowej wynalazcy syntezy amoniaku z azotu wodoru, która legła u podstaw produkcyjna nawozów sztucznych co jest oczywiście bardzo ważnym udoskonaleniem w rolnictwie natomiast Fritz Haber w okresie pierwszej wojny światowej bardzo aktywnie zaangażował w tworzenie gazów bojowych i sam osobiście na froncie testował pierwsze użycia tych gazów i opisywał w jaki sposób ofiary umierały no i wiedziano o tym i przyznano mu nagrodę Nobla teraz wracam do tego właściwie, dlaczego Aleksander Wolszczan tej nagrody nie dostał, bo jedyna słuszna w tej chwili odpowiedź brzmi nie wiemy można się zastanawiać czy celowo zawężono w ten sposób tą kategorię, czyli do tych plany do tych gwiazd słonecznych po to, żeby godnie nagrodzić i tu się pojawia oczywiście włączyć dzwonek alarmowy, bo to pachnie jakimś spiskiem dodatkowo Polacy mają często tendencję do powiedzmy czucia skrzywdzonym, więc też nie jesteśmy skorzy do tego, żeby w, jaki sposób tu dramatyzować natomiast pojawił się niewątpliwie o tym, kilkakrotnie mówiono wątek współpracy Aleksandra ściana ze służbami bezpieczeństwa PRL-u kompletnie nie chcę się w tej chwili zajmować tym czy te tylko kwestią współpracy natomiast ponoć i mówię jeszcze raz podkreślam ponoć w którymś momencie komitet Noblowski rozważał już kategorie prof. Wall ściana i ze względu ponoć na te doniesienia być może się przestraszył to jest możliwe, dlatego że komitet Noblowski jest dość powiedzmy wrażliwy, zwłaszcza że ostatnio zdarzało mu się pary fatalnych wpadek w zeszłym roku nie przyznano nagrody Nobla w krajach w dziedzinie literatury to również bowiem związane ze sporym skandalem, który teraz nie ma sensu mówić, ale w tym roku ta nagroda ma być przyznana za 2 lata za 20182019 rok, więc oni wyraźnie się po zapędzić boją bardzo uważają na to, żeby nie wdepnąć coś nieprzyjemnego nie wiem jak jest w rzeczywistości możemy się domyślać możemy zgadywać no niewątpliwie pozostaje pewien niesmak, bo takie, a takie podejście no nie jest jasne wydaje mi się, że być może pewnym dobrym pomysłem byłoby poza wręczeniem nagród Nobla nie wiem umieszczanie informacji o innych osobach, które jakiś sposób się tak jak powiedział przyczyniły do tego to ma być informacja chociażby dodatkowe coś takiego bo, bo tu coraz częściej pojawiają się takie momenty, kiedy mamy więcej kontrowersji niż radości no też kontrowersją jest dużą przyznawanie nagród bardzo bardzo bardzo wiele lat po jakichś odkryciach i to w pewnym momencie było uzasadnione, bo nie wiadomo było jakieś odkrycie nie okaże się być fałszywe czy też jego konsekwencje będą być może mniejszy niż sądzono no ale to można współcześnie oceni w ciągu kilku lat, a wciąż przyznawane są nagrody za odkrycia pochodzące jeszcze z lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych, więc tych kontrowersji jest wiele no cóż powiedzieć, tyle że właściwie jedynym rozwiązaniem jedyną odpowiedzią jest zajrzenie do archiwów obrad Nobla komisji noblowskiej i proszę państwa już za 50 lat będziemy mogli zrobić, dlatego że taki po takim czasie są te te wyniki odtajnione są już jest możliwość wglądu w te starsze nagrody Nobla tam też być wiele ciekawych rzeczy można znaleźć także no cóż chyba trzeba powiedzieć naszym dzieciom, żeby za te 50 lat pamiętały zajrzeć sprawdzić, dlaczego procentowo prof. Wolszczan dostał Nobla mam nadzieję, że jeszcze dostanie tak tyle powiem i zresztą tylko typowany był da tegorocznego Nobla z fizyki prof. Artur Eckert, o którym jeszcze przez ostatnie kilka dni aż huczało, że być może zostanie laureatem nagrody Nobla i on na czele jego dziedzina wiedzy nie została w tym roku nagrodzona cóż jest to kryminologia kwantowa rzeczywiście przyszłościowa dziedzina mam miejmy nadzieję, że jeszcze zostanie dostrzeżona i nagrodzona napędzają niższy niż prof. Wolszczan, dlatego że raczej Nobla nie przyznaje za podobne rzeczy jak już raz przyznali za taką zwężono kategorii raczej za to poszerzoną nie przyznają co trudno się mówi czekam następnego Nobla trzymamy nowy też kciuki za to, żeby przyznano Nobla z fizyki kobiecie, by jak do tej pory w historii przyznano tylko 3 Noble z dziedziny fizyki kobietom także nie wygląda to najlepiej komitet Noblowski życzymy dobrych decyzji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. W aplikacji mobilnej i na stronie. Z pakietem "Aplikacja i WWW" podcasty TOK FM zawsze pod ręką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA