REKLAMA

Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim

Gościnnie w TOK FM: Poczytawszy
Data emisji:
2019-10-09 14:40
Audycja:
Gościnnie w TOK FM: Poczytawszy
Czas trwania:
34:00 min.
Udostępnij:

Paweł Goźliński – teatrolog, wykładowca i pisarz, redaktor naczelny Wydawnictwa Agora opowiada Pawłowi Sajewiczowi o tym, jak powstawała jego najnowsza książka "Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim". Jakie były losy jej bohatera - etnografa, starszego brat Józefa Piłsudskiego? Dlaczego warto było przekuć jego biografię w powieść i jaką część prawdy można ocalić dzięki fikcji?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
po czy wsi podcast książkowy wydawnictwa Agora dzień dobry ja nazywam się Paweł Sajewicz, a to wpadka książka wydawnictwa Agora czy zawsze naszym gościem w tym premierowym odcinku jest Paweł Goźliński czy dobre redaktor w zasadzie redaktor naczelny wydawnictwa Agora pisarz teatrolog przede wszystkim jednak dzisiaj autor powieści Cannes opowieść o Bronisławie Piłsudskim 1 z jedenaściorga rodzeństwa Józefa Piłsudskiego wydawałoby się, że to musi być jakaś znajoma Rozwiń » postać, ale w zasadzie o Bronisławie aż tak wiele nie wiemy kim właściwie był Bronisław Piłsudski, dlaczego zdecydowała się właśnie o tym z braci Józefa napisać powieść właściwie na początku niewiele wiedziałem o Bronisławie widziałam tylko, że był pewien człowiek Polak zesłaniec, który trafił na wyspie więzienie Sachalin to taka całkiem spora w 1000 km długości wyspa, która znajduje się na północ od japońskiego Hokkaido tam zaczął badać niejako w przypadku, dlatego że po prostu jako zesłanie właściwie miał do wyboru albo umrzeć albo przetrwać jeśli przed czwartą znaleźć sobie jakieś zajęcie, które nadawałoby sensu go właściwie niewolniczej egzystencji na wyspie, więc został trochę antropologiem z przypadku zajął się badaniem 1 z najbardziej niezwykłych ludów zamieszkujących naszą ziemię, czyli Ajnów pani też wtedy nie wiedziałem zbyt wiele fascynował mnie 1 obrzęd, które stoi niejako w sercu i kultury i Manta obrzęd, w którym dokonuje się ofiara na niedźwiedziu szczegółowo opisuje w powieści ten obrzęd po i zawdzięczamy również Piłsudskiemu bardzo szczegółowy opis i Monte tak czy inaczej lód, o którym nie wiadomo, skąd pochodzi właściwie to oczywiście to co najbardziej fascynował ludzi w dziewiętnastym wieku to fakt, że nowe są prawdopodobnie najbardziej owłosionym ludem na ziemi są kompletnie niepodobny do swoich sąsiadów raczej przypominali Rosjanom, którzy nadal są władcami Sachalinu ich własnych chłopów jak potem nowi pojawili się w Londynie mówiono, że to taki to Stołowski te reprezentują Dostojewski ty taka prokura ciężkie brwi tak dalej tak dalej, więc już również zewnętrzność fascynowała, ale oprócz tego stworzyli niezwykły dla piękną poezję, którą zapisywał Piłsudski nauczył się języka, a miał własne osobiste życie związane z, a nami, więc na początku miałam tylko ten prosty fakt Polak zesłaniec zaczyna pracować nad zrozumieniem specyfiki bardzo dziwnego ludu jeszcze nie wiem, że wtedy to jest warte powieść widziałem, że nie własne rejestry chce wiedzieć więcej pamiętasz ten moment pierwszy, kiedy się dowiedziałeś o Bronisławie czegokolwiek nie pamięta może też ciekawe, że nie pamiętam po prostu bardzo długo gdzieś w mojej głowie był z mniejszą większą intensywnością jak z stopniowo coraz więcej informacji do mnie się wyciera oczy przykleiło w pewnym momencie bardziej jako redaktor niż autor pomyślał sobie, że warto zrobić podwójną biografię 2 braci 1 brat, który buduje polską niepodległość, który tworzy państwo dla milionów obywateli w ramach pewnej nowoczesnej koncepcji narodu nawet jeśli koncepcją narodu wersji Morskiego się nie zgadzał, a z drugiej strony jego brat starszy zaledwie o 13 miesięcy niemal bliźniak, który walczy o pamięć o przetrwanie ludu, który no w jego czasach liczył 94000 o i a po i o i hal po i muzyka, którą teraz słyszymy w tle to tradycyjna żydowskie pieśni to jest troszeczkę bardziej współczesne nagranie, ale wiemy również że, a inną już na samym początku dwudziestego wieku nagrywał Bronisław Piłsudski za pomocą czegoś co się nazywa wałkiem fanowskie Opowiedz trochę o tym, urządzeniu są, który miał mnóstwo patentów wymyślił również pierwszy sposób zapisu dźwięku jeszcze zanim powstała czarna płyta pływał po leczone woskiem, ponieważ prowadziła igła, które odtwarzał muzykę w postaci głębszych mniej głębokich mroków czym od kraju odwracamy wałek puszczano tą samą muzykę oczywiście przez grubą były mocno zniekształcone dzień można było słyszeć 3 minuty maksymalnie można było nagrać mniej więcej takim kawałku, więc nie cały longplay ją rzeczywiście służył nie tylko Piłsudskiemu Anwilu ówczesnym badaczom, którzy zajmowali się etnografią cięte polują, żeby nagrywać pieśni tzw. ludów pierwotnych i rzeczywiście losy kolekcji wałków Bronisława Piłsudskiego są bardzo skomplikowane w każdym razie to co najciekawsze to jest to, że w latach osiemdziesiątych Japończycy stworzyli specjalny sprzęt, dzięki któremu odtworzono dźwięk zapisanych na tych działkach dzięki czemu możemy społecznych niskich pieśni sprzed ponad 100 lat oczywiście tak jak mówię, czyli jest mocno zniekształcone, ale coś tam słychać tak możemy sobie porównać poczyta wszy podcast książkowych wydawnictwa Agora po tym, krótkim fragmencie muzycznym wróćmy do rozmowy o książce wróćmy na Sachalin tylko chciał jeszcze dodać 1 dosyć istotną rzecz mianowicie to nie jest tak, że Piłsudski jest postacią mało znaną przeciwnie pewnych naukowych kręgach otaczany jest kultem oczywiście w pewnym momencie musiałem wyruszyć na Sachalin, żeby przyjrzeć się nie jego życiu z bliska brzmi krajobrazu miejscom gdzie, gdzie przebywał, gdzie padał, a znów, gdzie badał mnichów, gdzie był więziony, gdzie budował cerkie w, gdzie pracował w kancelarii policyjnej tak dalej tak dalej między Węgrowem trasa jego wędrówek, ale byłem też już na Sachalin szkół w mieście, które istniało wtedy, kiedy był tam Piłsudski został zbudowany przez Japończyków, ale z muzeum muzeum stoi jedno po pierwsze, jest po pierwsze, właśnie Bronisław wszystkiego jest tam Instytut, który zajmuje się badaniem jego spuścizny wychodzą magazyny z tekstami na jego temat organizowane są sesje oprowadzał mnie po muzeum fantastyczny chłopak, który raz do roku przebiera się w strój ze słońca strój Bronisława Piłsudskiego razem z dziewczynami właśnie z plemienia ani ucho odgrywają taki mały spektakl, którego treść jest spotkanie Bronisława Piłsudskiego z Czechami, że bardzo symptomatyczna no on tam cieszy się rzeczywiście nie tylko szacunkiem, ale potem takim środowiskowym kultem u nas też w ubiegłym roku była wystawa poświęcona była u są sesje naukowe naprawdę grono fantastycznych naukowców, którzy dbają o to, żeby jego dorobek rozproszony bardzo nie znikną, żeby był coraz lepiej opracowane, tym bardziej że wypadku Ajnów mamy do czynienia ze swoistym renesansem będą tu właściwie zniknął to trochę tak jak jak byłem na Kaszubach Osuchem prognozy po pogody po kaszubsku było złe, że dziewczyna, która czytała uczyła się tego jest każdy język wyuczony ani zgody liczony z innymi też nastąpiła pewna luka tożsamościową w tej chwili jest zasypywana jest swoisty renesans tożsamości hinduskiej, a Piłsudski 1 z tych, którzy rzeczywiście zachowali to co mogło ocaleć z tej kultury przede wszystkim jej na ósmą opowieści i mitologii się fantastyczną poezję również tradycji również opisy rytuałów tak dalej tak dalej u niego rola jest ogromne nie do przecenienia tylko nową mówiłem o tym, że Syberia Polaków to nie tylko martyrologia również sukces cacko, jakie są koszty tego sukcesu jak naprawdę wyglądało życie, jeżeli takiego ze słońca, jeżeli od ziemi jest ze stereotypu, jeżeli Odrze May jest mitu jeśli spojrzy spróbujemy spojrzeć na nie jak najbardziej bliska chciałem zapytajcie o to co dzieje się w życiu Bronisława Piłsudskiego, zanim on na tej sali trafia za jak jego droga tam, bo oczywiście pobyt na Sachalinie to jest być może najważniejsza część swej powieści, ale to jest powieść jeszcze raz podkreślmy ona rządzi swoimi prawami ten bohater, którego życie stara się śledzić musi przebyć pewną drogę i o tej drodze wcześniejszej Piłsudskiego być może powszechnie wiadomo jeszcze mniej co takiego doprowadziło Piłsudskiego na Sachalin w gruncie rzeczy tak to jest historia 2 brać czasami czy też takie co bardziej apologeta roczne historię młodości Józefa Piłsudskiego raczej oni się pisze to jest opowieść o n p . o ojcu, który tworzy pewną miejską utopie tak, bo Józef Piłsudski państwa Piłsudski ski pochodzi z bardzo już szanowanych litewskich rodzin ich matka rodu Billewiczów to jakby potomkini rycerza spod Grunwaldu bardzo majętna kobieta, a jej mąż też Józef był 1 z dowódców powstania na Żmudzi wszystko wygląda pięknie oczywiście musimy na to, że dziś tło postaci represji po powstaniu styczniowym oraz fakt, że ów ojciec Józef Piłsudski postanowił rzeczywiście zbudować pewną miejską to pierwsza żona była łatwopalna, więc właściwie dnia na dzień znacznie też, że nie był w stanie fascynacja różnymi nowymi przedsięwzięciami doprowadziła do tego, że właśnie żadnego nie skończył, a do tego w ciągu 1 dnia oni weszli niemal wszystko w wyniku pożaru, który zniszczył cały słów miejsca, gdzie urodzili się obydwaj bracia zresztą miejsce, w którym w tej chwili na miejscu spalonego dworu jeszcze przed wojną został osadzony dąb bracia bracia mieli wspólną sypialniami oczywiście domku jest zasadzony, żeby uczcić 1 z nich oczyści Józef trochę zapomniany jest w tym słowie red teraz został wykupiony przez państwo polskie z takim swoistym miejscem w sanktuarium jestem obecny tylko Józef to na marginesie wracając do dzieciństwa nagle młodzi bardzo młodzi chłopcy podlegają procesowi klasycznej deklasacji do tego jeszcze muszą sobie radzić z rusyfikacją muszą sobie radzić również ze swym dojrzewaniem te 3 czynniki sprawiają, że dzieci strona jest taką radosną bardzo witalne no opowieścią o dojrzewaniu i rywalizacji wybrać oto Józef młodszy trochę przystojniejszy być może trochę bardziej błyskotliwy za to Bronisław musi nieustannie walczyć o swoją pozycję ma znacznie więcej obowiązków realizują te same dziewczyny rywalizują w tańcu potem, kiedy kończą kończy się szkoła rozchodzą się i ich drogi nieco, ale to znowu decyzje czasem przypadki, które dotyczą Bronisława zadecydują o losie ich pobyt w lecie Bronisław podąża swoją miłością do Petersburga a gdy zaczyna studiować jednocześnie trochę świadomie trochę nieświadomie wplątuje się spisek jest to by spisać, gdyż jego celem jest Car jest to spisek, którego spiskowcy zamierzał zabić cara z spisek Teodor udaremnione zaś całkiem przypadkiem, aby wybrać zostają aresztowani, ale to Bronisław otrzymuje najpier w wyrok śmierci, a nie czyni z bardzo podaruje ale, ale również Józef otrzymuje wyroki, kiedy trafia na syberyjską wraca socjalista co potem determinuje jego losy spadku Bronisława dostaje wyrok 3 × surowsze ostatecznie ląduje na wyspie 1 z najbardziej odległych zakątków imperium miejscu fascynujący, bo zgodnie z z zamiarami miała być to swoista nie utopia o tym, też pisze w książce no i tam ostatecznie znajdzie dom jest fascynująca historia, że człowiek, który zostaje wygnany, który trafia do miejsca, które Czechow, który opisywał Sachalin nazywa piekłem buduje tam dom buduje swój świat buduje swoje życie buduje tam swoje spełnienie, choć nieustannie marzy o powrocie ten poród wcale nie gwarantuje mu sukcesu ani szczęścia wręcz przeciwnie czyta wsi podcast książkowy wydawnictwa Agora tutaj jeśli chodzi o dalsze koleje losów Bronisława to na razie postaw kropkę, bo tak jak powiedziałeś mogą być spojlerem, chociaż z drugiej strony oczywiście fascynująca jest ta kwestia, że to jest powieść o autentycznej postaci postaci historycznej, której życie jest już jakoś całkiem nieźle zbadane, ale z drugiej strony, kiedy czyta się swoją książkę to ma się wrażenie, że to jest materia zupełnie powieściowe, że to jest 1 z tych wspaniałych historii fikcyjnych, w których wiele rzeczy się ze sobą zgadza, chociaż zupełnie zgadzać się nie powinny jest taka scena bardzo symboliczna dla tej powieści moim zdaniem, w której 2 starsi bracia 2 bardzo ważnych losach swojego narodu podstacji spotykają się tymi postaciami ważnymi to sam Józef Piłsudski, a z drugiej strony Lenin i w pewnym momencie Bronisław spotyka starszego brata Lenina oni obaj uczestniczą w tym samym spisku tak to prawda to jest niebywałe, że to się dzieje, że mamy AK na starszego brata dla dla nich chów mamy Bronisława starszego brata dla Józefa jednocześnie mamy postać Aleksandra Janowa, który w swej powieści przynajmniej nie ma, bo w rzeczywistości rozmawia w pewnym momencie z Bronisławem co dla ciebie ta scena znaczy ona ma jakieś znaczenie takie symboliczne czy to jest raczej taka niesamowita niesamowite zrządzenia losu przede wszystkim to jest wszystko jest prawda oczywiście jak to w powieści fakty są punktem wyjścia do budowania budowania film fabularny rzeczywiście Janów i Piłsudski spotkali się nawet tego nie ma akurat w powieści Piłsudski użyczył Orlenowi i jeszcze 1 postaci ze spisku swego mieszkania po to, żeby nie mogli wydrukować manifest, który miał do projektu, którym towarzyszyć zamachowi tak oni się oni się dobrze znali oczywiście, że to jest symboliczne tak, by chciałem zostawić czytelnikowi, bo co się dzieje 2 starsi bracia w jaki sposób determinują losy swych młodszych brać Ulanów został skazany za udział w tym spisku za przywództwo ma mieć zapis miasteczku ta śmierć zradykalizował się stworzyła jego brata Lenina no wiemy jak potem miał Lenin wpły w na historii z drugiej strony, gdyby Bronisław zupełnie przypadkiem nie wciągną swojego swojego brata w ów spisek oni wylądowałby na Syberii, gdzie został niejako zainfekowane udami socjalizmu i po powrocie nie stał się liderem Pepeesu, a potem potem czy jego kariera polityczna wyglądała nieco inaczej w końcu przychodzi ten rok 1920 dzieci 2 młodsi bracia stają naprzeciwko siebie tylko co no to już byłaby publicystyka taka wielka i takie tworzenie wielkich historycznych metafor, które zbędne, dlatego że oczywiście czytelnik 4 sam zrozumie taki sposób przyglądania się raczej bardzo bliska losom tych ludzi przyglądanie się im ich zachowaniem przyglądanie się chciało, które się zmieniał i pożądaniem tak ich pragnieniem jest dużo moim zdaniem ciekawsze niż to, żeby natychmiast przechodzić od w tej mikroskali do takiego do wielkiej historycznej metafory to wielka historia toczy się niejako w tle mojej po powiedział oczywiście determinuje, jaki sposób proszę moich bohaterów, ale oni są niejako w opozycji do wielkich istnień nieustannie musiał się z nią zmagać wokół wobec niej opowiadać i często są jej ofiarami no mój bohater nie oczekuje nie sponsorujemy charakteru na pewno nie powiemy, czego nie oczekuj jak nic się z nim dzieje, bo o tak jak wspomnieliśmy nie może znany w pewnych kręgach nie jest tak z powszechnie znany, jakiego oczywiście młodszy brat zgłoś się powiedzieć, że niedawno testowałem na kilku osobach czy czy państwa Piłsudskich dla mnie są oczywistą postacie dla autorów strych książek korzystałem jest znana postać Leszka pytam niedawno 1 ratownika czy w ogóle słyszał kiedykolwiek to nazwisko Piłsudski nazwisko poznał oczywiście, ale Bronisławy umorzonych będzie kilku innych ludzi, których mógłbym myśleć, że coś musieli słyszeć o Bronisławie jedno okazuje się, że rzeczywiście one ciągle jest postacią głębokiego cienia to zresztą charakterystyczne takie wrażenie, że niestety to zresztą potwierdza chociażby topografia cmentarza na Rossie, gdzie są oczywiście ten słynny grób matki Piłsudskiego sercem syna tylko Maria Piłsudska urodziła trzynaścioro żyć my pamiętamy przede wszystkim o tym, 1 synu co jest wobec tych innych wobec tej niezwykłej rodziny trochę niesprawiedliwe na pewno niesprawiedliwe w stosunku do Bronisława jego losy jego historii jeszcze 1 rzecz, która zdecydowanie przesuwa tę opowieść o Bronisławie Piłsudskim w swej książce nie oddala skojarzenia taką biografią bądź większym to jest operowanie różnymi rejestrami literackimi i już tej rozmowy wspomniał w mieliśmy w sadzie wspomniałeś o o tym jak wygląda opis rzeczywistości życia na Sachalinie, ale też zupełnie inaczej też innym językiem napisana historia dojrzewania młodych braci Piłsudskich w Wilnie i chciałem zapytać o inspiracje literackie o różne części swej powieści, które w zasadzie tych części w książce jest 5 % 666 każda z nich mogłoby stanowić osobną powieść są też utrzymane w troszeczkę innych stylach są inne konwencja osadzone, więc zdradź trochę tej kuchni, czego Europa zrzuca ja przede wszystkim musiałem czerpać odwagę, a jeżeli, jeżeli czerpałem odwagę to chociażby nie wiem z powieści Flanagana z takiej powieści euforia linki, którą kocham ukazały się można liczyć mówi antropolog liczną w koncercie inspiracje taki literacki Polska Love na pewno jednak opisywałem scenę takiego malutkiego Barlinku dosyć ważną w tej części dojrzewaniu braci Piłsudskich przed tą wcześniej czytałem opis balu Tołstoja wojna pokój, a robi się odbijałem 1 z opowieści w części trzeciej myślałem o nim Czechowski, jaką tak jak pisał opowiadanie pechowego jak jak on by opowiadał o takim groteskowym bohaterze trochę też czytam w tym Gogola przede wszystkim zależało mi na tym, żeby tworzyć realistyczną powieść, żeby nie wpaść w taką pułapkę i sam gest jest pewien gest wyburzeniem biografii, a tworzy powieść biograficzną musiał się do niego przekonywać wymaga ode mnie by na co jestem redaktorem literatury faktu wymaga ode mnie pewnego przełamania i chciałem żeby, żeby prozatorskie ości nie wykraczała poza pewne ramy czytelności tej historii część Bona docierała do do czytelnika była istotną Panorama, z czym nie miałem takiego takiej myśli, że chce być czyimś dłużnikiem literackim czy rzeczywiście kłamie znów Cormac McCarthy np. weekend z autorów którzy, którzy wskazywali mi drogę, ale również spróbowałem jakiś sposób w tej części biurowej przekroczy przekroczy Żeromskiego znaczy chodzi o to, że ja, by są u nas pewne wzorce pisania o dojrzewaniu, ale to są właśnie wzorce, które trzeba na nowo przemyśleć uzupełnić pewne aspekty, chociaż właśnie History ciała 4 dojrzewania tu też trochę zapomnianymi Zygadło był dla mnie punktem punktem odniesienia, więc to płakać mieszanka zachęt zza grobu inspiracji na pewno nie chciałem wchodzić w to co dla mnie istotne w przez jakiś czas użyć moich zaba w powieściowych znaczy Polski romantyzm dwu absolutnie problem się odciąć się odwoływać do tradycji polskiego realizmu niż niż robić kolejną powieść, która byłaby nie wiem prasy malarzem na temat literatury romantycznej nie to już koniec to jest zupełnie inna spełnienia strefy powinny bohater związku czy muszę znaleźć inne środki, żeby o nim opowiadać oczka książkowy wydawnictwa Agora powiedz mi powieściopisarz, żeby wciągnąć czytelnika swemu powie, żeby nadać jej określoną dynamikę często się odwoływać do pewnych rozwiązań z zakresu dramaturgii narracji, która właśnie są często zakorzenione fikcji teraz czy miałeś opór, jeżeli tak to to jak duży przed miejscami naginanie historii swego bohatera do potrzeb powieści, która przez 700 stron musi utrzymywać niemalże czytające staną się utrzymać uwagę czytelnika dramaturgia przede wszystkim znaczy co z tego, że oddam sprawiedliwość faktom, jeżeli te fakty będą potem pleśniowe w bibliotece to to nie jest to nie jest strategia moim zdaniem zbyt wiele historii u nas funkcjonuje w takim metodą logicznym uwięzieniu źle pisze dobrze myślę to jest stereotyp, który nam przyświeca dlatego obcokrajowcy piszą na własną historię lepiej znajdę Air czy inni cierpi czy ona próbą myślę, że trzeba trochę odwagi w opowiadaniu na nowo polskiej historii sam sobie muszę bardzo mocno się przy przygotować, żeby coś, żeby tej odwagi nabyć ale, ale też mówię dramaturgia bohater powieściowy gość najpierw obrazowo ość poza tym te zmiany, które dokonuje biografii bohatera w gruncie rzeczy nie są istotne czy taki kręgosłup losu pozostał niezmieniony muszę zrobić inne rzeczy to znaczy absolutnie portret bohatera biorę na siebie nie ma jego myśli jego emocji biorę na siebie tego nie da się w powieści zrobić dokumentację tu trzeba jednak dopełnić go sobą własnym doświadczeniem wyobraźnią również w pewnym momencie muszę go bronić przed samym sobą się bronić państwa przed samym przed jego przy tym, że dziecko swego czasu i stosunek do do tubylców Sachalin z innej strony fantastyczny pełen troski współczucia empatii zaangażowania był też w jaki sposób patriarchalną rzeczywiście ciągle patrzył na tych, a inni jak na dzieci natury, więc musiałem trochę dopisać pewnych poglądów także właśnie Malinowskich poglądów Lewis zusowskich poglądów nawet odrobinę drobiarskich poglądów tak, żeby on nie był, żeby on zrozumiały dla dla współczesnego czytelnika, żeby on z nim rozmawiałem równe z równym to jest pewna kwestia ostatnie spotkanie Bronisława Piłsudskiego za nami miał miejsce w Londynie tam zgodnie z pewnym obyczajem cywilizacji Europejskiej w czasie wysta w światowych wielkie imperia pokazywał swoich dzikich pokazać jak jak bardzo są owe imperia cywilizowane z 1 strony lekarz miasteczka afrykańska albo tutaj w tym wypadku na wystawie japońskiej, a niska z drugiej strony machiny parowe parowozy okręty i t d . tak dalej broń Bronisław lądował w tym w tej wiosce trochę sztucznej w tej fińskiej wiosce, żeby jeszcze zebrać, jako że nie mógł wrócić na Sachalin, żeby zebrać jeszcze więcej informacji jest jeszcze więcej słów do słownika jeszcze więcej opowieści, ale z drugiej strony co już trochę wiemy co próbował zmienić optykę patrzenia widzów, a przewinął się przez ustawę 4000000 ludzi patrzenia na haju ani jedno z największych atrakcji tej całej wystawy i w końcu nawet napisał do brytyjskiej prasy list w imieniu fanów wizję strony fantastycznie że, a w końcu dał dzięki niemu oni mieli głos mogli zostać usłyszeli przez opinię brytyjską opinię publiczną liz na ten list jest dość w lesie te wybory taki list no tutaj przyjechaliśmy z dalekiego kraju słyszeliśmy o wielkim mieście jesteśmy zafascynowani tym Automobil ami na ulicach to w tym światłami w tych balon takiej taki, że są kule światła niż światło czy były jeszcze te woda, która tryska spod ziemi i wprost taki klasyczny kolonialne dyskurs, a to wszystko nieprawda, dlatego że ci panowie, którzy przyjechali wygląd menu to były także z elity społeczeństwa żydowskiego im pewno widzieli w swoim życiu i bieżącą wodę i samochody, z którym Bronisław z tym dyskusja jak wpisał się oczekiwania wobec tych krajów już tego listu już mu daruje takie takie występy raczej straci pokazać jak wyglądało to ta obrona trochę go współcześnie w tej obronie dając mu argumenty trochę bardziej drugą połową dwudziestowieczną przynajmniej w gruncie rzeczy chodzi o to, żeby pokazać jego wyjątkowości go jego postawy w ten sposób, żeby była zrozumiała dla dla dzisiejszego czytelnika, bo to w jaki sposób mógł bronić w owych czasach to byłoby niezrozumiałe bo, bo okazałoby się, że ci idzie on broniącej się, przed którym broni Ajnów mają zbyt bliskie sobie poglądy funkcjonują w ramach tego samego oby tak rzec dyskursu, więc ono potrzebne były pewne zabiegi, żeby go przybliżyć publiczności, żeby jak mógł zaakceptować, że miał go po kochać czasami Bronisła w po prostu wyłazi mi wystarczy tak bardzo miły przyzwoity pan nie ma nic bardziej wkurzające go do autora niż przyzwoite bardzo przyzwoity człowiek, który w, którym niema luk trzeba zacząć szukać luki też luki oczywiście się znalazły nie po to, żeby, żeby go niszczyć dymisjonować szkoli wręcz przeciwnie jestem zakochany w Broniszach chodziło o to, żeby on był bardziej wielowymiarową postacią, żeby był również bliższy naszemu rozumieniu tego czym może być misja etnografa antropologa, który staje naprzeciwko obcego po to, żeby go zrozumieć, ale również w jaki sposób ocalić przed nami samymi przenoszące lizać myślę, że właśnie ta obietnica wielowymiarowego portretu Bronisława Piłsudskiego i wielowątkowej opowieści ani pełnej rozmachu to jest dobra zachęta dla Czytelników, żeby sięgnęli po twoją powieść ale, żeby zachęcić ich jeszcze trochę bardziej przygotowaliśmy fragment audiobooka Hakan, który przeczytał dla nas Grzegorz Małecki do usłyszenia do poczytania drogi Ojcze tutejsza zima sprawia, że coraz mniej czuje się człowiekiem czasem zamarzają nawet myśli i zostaje 1, żeby się ogrzać, gdyby nie listy do was zapominał bym większości słów, jakie znam mam tu wystarczy ledwie parę, żeby opisać świat po okna przysypane śniegiem baterie sopli zwisających kabli telegrafu trzask pękających brzóz język przydaje się jeszcze, żeby wyjęcie, że zaraz tu pomożemy zimne, bo skoro lud już rozsadza drzewa od środka zajmie się również nami, ale najważniejsze jest tuzin słów, który dobrze znasz, a tu dziadek areną impas Wziątka honor, choć nie ten honor, który tutejszej perspektywy jest niebezpieczną ekstrawagancją co gramy Wista, zużywając bezcenne bojówki, które kupujemy, odmawiając sobie tytoniu Wołochów rysował karty na paczkach po bójkach uzbieranych w kancelarii tutejszego więzienia on jako pierwszy wyrwał się do urzędniczej roboty i warzy w jeśli akurat nie siedzi Marian ponowne albo nie odśnieża swoich budek meteorologicznych jedynie się przygląda jak gram w parze z kantorem chórku z chowem tak jest bezpieczniej, choć tak czasami rzucamy się sobie do gardeł cała reszta słów i wiedzy, którą przepłynęliśmy na Sachalin jest równie przydatne co z lansowaną kamasze na co było zakuwać paragrafy skoro prawo dyktują konieczność ich siła z biologii przydatna jest tylko wiedza o pasożytach chemia zbędne, bo nie mamy nawet z czego pędzić samogonu medycyna, owszem, pewnie poradziła, by coś na początki szkorbut kampera i Krupp Włochowi, ale akurat żadnego medyka wśród nas nie ma sami turyści z zamiłowaniem do historii na Sachalinie jednak nie ma żadnej historii przynajmniej nie taki, jaki dyskutowaliśmy zawzięcie w Petersburgu postęp i cywilizacja ugrzęzły w błocie, zanim się na dobre zaczęły duch dziejów nie ma się kogo wcielić, żeby ruszyć z miejsca jeśli już znajdzie sobie przyczółek między skłóconymi mózgiem spuchniętą wątrobą 1 czy drugiego naczelnika to zamiast pchać historię naprzód zawraca tutaj czas który, gdzie indziej porządkuje ludziom życie, jakby przestał istnieć Strumień, którym dotąd płynęliśmy od narodzin ku śmierci wrzucił nas do zakola odciętego od głównego nurtu, ale woda wcale nie stoi w miejscu kręci nami w kółko dzień za dniem dzień za dniem dzień z dniem Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: POCZYTAWSZY

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!