REKLAMA

Kim jest pan d'Hondt? System przeliczania głosów tłumaczy prof. Jacek Haman

Data emisji:
2019-10-11 09:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
13:01 min.
Udostępnij:

O sposobie dzielenia mandatów obowiązujących w wyborach powszechnych mówił prof. Jacek Haman z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i Fundacji Batorego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

ekonomia kapitał gospodarka jest dziewiąta 5 to jest magazyn EKG Maciej Głogowski dzień dobry ostatnie wydanie magazynu EKG przed wyborami ostatnio ktoś w naszej audycji powiedział, że wybory są o pieniądzach i gotówce musimy, więc wiedzieć wszystko dla pełnego obrazu brakuje nam już informacji, dlaczego każdy głos jest ważna albo jaka jest waga naszego głosu i o tym, dzisiaj w pierwszej części magazynu EKG będziemy rozmawiać pan prof. Jacek Haman Instytut socjologii Rozwiń » Uniwersytetu Warszawskiego ekspert fundacji Batorego dzień dobry panie profesorze nie państwo, kto to jest pan rząd będą to był taki belgijski matematyk, który na początku dwudziestego wieku myśl jedno z najpopularniejszych metod podziału mandatów w wyborach proporcjonalnych tu zresztą myśli stop ponad 100 lat wcześniej Amerykanie ale, ale trzeba było w Europie myśli na nowo, bo się transfer wiedzy między przez cel kiepsko funkcjonował i to ta metoda wymyślona metoda obliczania przeliczania głosów na mandaty jest tutaj kluczowa tak no i kluczowe są wyniki głosowania wyniki wyborów, które zwą kluczowe jest rozkład głosów wyborców natomiast rzeczywiście przejście od tego jak rozłożyły głosy wyborców do tego jak rozłożyły się jako złożą mandaty pomiędzy partie jest rzeczą oczywistą, nawet jeżeli sobie założę, że ma być zrobione proporcjonalnie, bo właśnie nasze wybory do Sejmu są proporcjonalne o tym za chwilę, ale panie profesorze jak to jest w 2015 roku zwycięski komitet wyborczy prawa i sprawiedliwości otrzymuje 37 % głosów w wyborach i ma ponad 230 mandatów, ale 24 lata wcześniej komitet Platformy Obywatelskiej dostaje 39 % głosów nie ma 230 mandatów w 2007 roku dostaje 41 % głosów i też nie ma 230 mandatów jest tajemnica dziś tajemnica tej celi, że w tym, że ten podział zależy od kilku czynników nie tylko od wyniku danej partii po pierwsze, mówimy, że to jest podział proporcjonalny to to jest wszystko względne, dlatego że gdybyśmy chcieli dziś maksymalnie proporcjonalnie to powinniśmy n p . jeżeli w skali całego kraju ani w poszczególnych okręgach te okręgi funkcjonują z różnych przyczyn chodzi o okręgi wyborcze okręgi wyborcze jest ich 41 w wyborach do 61 więcej 11 z kawałkiem mandatów dziennie średnio z okręgu teraz okręgi półfinał z kilku powodów m. in . dlatego że przy tzw. z tym otwartej listy, kiedy nie tylko głosujemy na partię również na osobę ta lista nie może być za długa, ale też, dlatego że całkowicie świadomie się zdecydowaliśmy kiedyś na to, że ta proporcjonalność powinien tę proporcjonalność uczą z pewnymi zastrzeżeniami pamiętany wybory z roku 1951, kiedy do Sejmu weszło 20 tak tarcz bodajże nie było tego progu odcięcia tych nie było progu odcięcia jednocześnie nie było żadnej premii dla partii większych te premie uzyskuje kilka sposobów 1 sposobem jest właśnie stosowanie nowych bądź też niezbyt dużych okręgów wyborczych, ale również metodą ta jest uważany słusznie za taką metodę, która jest korzystniejsza dla dużych niż dla małych dla dużych premie zaczęli w rymuje dług planuje dużych nie tylko zwycięstwo, ale mieszka kilka słów drudzy duzi, jeżeli będą i to tak tutaj bardziej chodzi o proporcje głosów niż o kolejność proporcje głosów może spróbujmy na przykładzie jest niedziela i pan profesor rozumie oddaje głos ja oddaję głos i co potem wszyscy oddaliśmy głosy miejmy nadzieję, że jak najwięcej z nas odda swój głos i co słyszy głosy są wnęki policzone z okresu w obwodzie potem są zliczone sumowane właściwie automatycznie w tej chwili na poziomie okręgu wyborczego i tam zielonych będzie te te kilka kilkanaście nawet 20 mandatów mandatów jak to jest trochę podpowiedzieć wspominając tablicy z licznymi kartki papieru jest procedura opisana w kodeksie wyborczym, ale to nie jest dobry opis opis techniczny jak to się robi on pokazuje tylko tam naprawdę dzieje metoda Dumonta działa mniej więcej tak, że musi coś takiego problemu funkcjonalnych mandat powinien przypadać na pewną liczbę głosów jednocześnie w okręgu, a my podzieli określoną liczbę mandatów polega na tym że, gdybyśmy chcieli podzielić proporcjonalnie do dokładnie proporcjonalnie do do liczby głosów, gdyby okazało się inni partnerzy się 3 ,5 drugi 24 mamy daj no wiadomo jak na lata tak się nie da trzeba też okrąg niż teraz różne metody podziału mandatów zakładają różne sposoby zaokrąglania, czyli chodzi o to od reszty jak podzi w reszty niezupełnie niezupełnie, dlatego że się okazuje, że lepszym rozwiązaniem niż zajmowanie się tymi kosztami jest zajmowanie się ten, o ile głosów powinno tworzyć 1 mandat, by takie Doda się mówi w ten sposób dobrze ustalmy sobie taką liczbę głosów, która ma tworzyć 1 mandat żeby, jeżeli każdej partii dane ile mandatów nie całych takich porcji, na który podzielił tych mandatów dokładnie tyle ile trzeba to w kodeksie wyborczym proceduralnie opisane inaczej, ale to się do tego sprowadza znaliśmy taką liczbę, która utworzy 1 mandat każdej partii za tyle mają całych kawałków ten nadmiar jak nie starczyło na cały mandat już, czego nie dostaje w ten sposób temu, gdy sposób te te mandaty są dzielone w konkurencyjnej metodzie są Legii, którą oraz wykorzystaliśmy oraz wykorzystaliśmy tych badań więcej niż raz, ale w takich wyborach w podobnym stanowisku z budki prowadzonych jak teraz to było w roku 2001, o ile pamiętam tak wtedy, kiedy SLD zrobił bardzo dobry wynik ani uzyskał wiąże się w opisie podobnie z tym, że zamiast mówić za pełną kwotę to ile poza krąg zdradza kroimy w najbliższej całkowitej liczby to tam wyjdzie utrzyma to dane nie za to poza kontrolą to zostaną te metody, które tym razem nie obowiązują, czyli co będzie najważniejsze dla podziału tych mandatów w niedzielę w ogóle ile głosów zostanie oddany tak duży będzie już tylko 3 mandaty są dzielone w okręgach w okresie związku z tym w każdym okręgu musimy to zrobisz osobno po drugie, a być może nawet podwójnie po pierwsze dla niektórych partii po pierwsze trzeba w skali całego kraju przekroczyć próg wyborczy w efekcie, zwłaszcza dla mniejszych partii mniejszych koalicji te głosy, które zostały oddane dla nich na niej okręgach uznać mandatu nie dostaną mogą być bardzo ważne, bo oznacza przekroczenie progu, a co z tymi głosami na partie które, która dostanie 499 w wyborach czy nie przekroczy 5 %o wego mandatu to co, ale głosy na nie została oddana to może mandaty za tę partię rozdzielą pozostali jego zdaniem sięgamy nie znowu największym, więc dostatecznie tutaj jest także, zwłaszcza przed metody metodą PDH leki zresztą również to jest tak jak głosów w ogóle nie było sekret głosu tych głosów w ogóle nie było dzieli się po wino proporcjonalnie między siebie pozostałe partie poparcie tych głosów, które one oddały głosy na tak kilku nie przekroczyły progu nie wpływają na wynik głosowania w każdym razie przy metodzie dom to, bo przynoszą do największych jest mogłyby wpływać teraz nie będą teraz będą wpływały zresztą dobrze dlatego w największych miast, które kiedyś stosowaliśmy 1 pierwsze roku właśnie mają paskudne własności potrafią bardzo dziwne wyniki generować napoju zesta w na wracamy do tego nasz do tych naszych niedzielnych wyborów czy na podstawie sondaży, które są w tej chwili dostępna, a faktycznie da się obliczyć potencjalny potencjalny przełożenie na mandaty czy dzisiaj lepiej takiego ćwiczenia wykonywać bo, bo tak jak pan będzie najważniejsze jak te głosy w poszczególnych okręgach rozłożył to zawsze jest pytanie, jaki dokładności cen szacunki można robisz one są obciążone kilkoma dużymi błędami po pierwsze, te sondaże opowie, że sąd w ogóle sondażom zdaje sprawę sytuacji innym momencie zespoły z deklaracji deklaracji respondentów też nie do końca wiemy jak starannie respondenci są losowani do publiki tutaj pierwszą turą związane z sondażem narzędziem po drugie, sondaż daje wyniki w skali ogólnopolskiej, a tutaj trzeba oczywiście posługiwać się danymi na poziomie okręgów oczywiście możemy symulować między wiemy jak poszczególne okręgi różnią od wyników ogólnopolskiego, ale wiemy jak różni, a teraz nawet może powinniśmy komitety są inne niż były w poprzednich wyborach no, tak więc oczywiście symulacje można robić i robi, bo to, by się chce chcę się jak najmniej przewidzieć co będzie dalej trzeba świadomość tego że, że one są obciążone gospodą z powodu dokładnością zresztą wystarczy, że jakaś partia przekroczy ten próg 5 % o 1 ‰ albo bez tego komu zabraknie wiadomo, że zmienia, a czy można z jakąś pewnością powiedzieć, że jeśli n p . w niedzielnych wyborach partia, która będzie na pierwszym miejscu, a wiadomo, że to dziś prawo sprawiedliwość osiągnie jakiś procent głosów w wyborach powszechnych no np. 45 to na 100 % będzie miała większość w sejmie czy tego nawet tego dzisiaj odpowiedzialnie nie możemy przesądzić jak na 100 % to to pewnie nie jest rzeczywiście w tych 5 % podobnie ta większość w sejmie była gwarantowana prawie bez względu NATO ile komitetów załapało się na podział mandatów te komitety, które wiemy, że mamy 5 ogólnopolskiego konkursu na granicy złapania mandatów między nimi znalazły się metodom ta, nawet jeżeli mam jednak, jeżeli przekroczą to mandatów dostaną no i kilka kilkanaście w związku z tym no, jeżeli oprócz wyraźnie oczywiście może morze morze może PSL pod ich kierunku 20, ale raczej Kaczej oddał do 20, ale jeżeli jeszcze raz to pytam mieć pewność, jeżeli dobrze zrozumiałem pewność Pirelli PiS zdobędzie 45 % głosów to raczej ma szansę na to, żeby mieć większość nawet jeśli Sejm ostatecznie 5 komitetów będzie dzieliła mandaty w ich Przedmieście lubię wypić symulacji za pomocą prostych narzędzi i wychodziłem tylko 45 % tak aż 42 pan zrobił przy grobie przy 40 i ten akurat wychodziło, że już nie 40 nie tak, ale mówię to są symulacje to są też trochę zabawa, a co z poważnymi rzeczami zabawa ale, ale tutaj sporo założeń spowolni pewno powinniśmy wszystko wiedzą przed wyborami lepiej wiedzieć bardzo dziękuję radnych po wyborach to najlepiej będziemy jeździć po wyborach pan prof. Jacek Haman Uniwersytet warszawski Fundacja Batorego dziękuję za rozmowę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: EKG - EKONOMIA, KAPITAŁ, GOSPODARKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!