REKLAMA

Żyj tak jak byś miał przezyć to samo wielokrotnie. Mit wiecznego powrotu (powtórka)

To co najlepsze w Radiu TOK FM
Data emisji:
2019-11-01 21:00
Audycja:
To co najlepsze w Radiu TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
52:48 min.
Udostępnij:

W Godzinie Filozofów Tomasz Stawiszyński i prof. Tadeusz Bartoś starają się zgłębić mit wiecznego powrotu Fryderyka Nietzschego, czyli ideę, której propagator... sam się obawiał. Rozwiń »

Rozmówcy w studiu zastanawiają się też, czy w Polsce mamy do czynienia z cenzurą związaną z "obrazą uczuć religijnych"? Czy twórcy na przykład boją się uprawiać satyrę religijną? Czy w naszym kraju można w ogóle bezkarnie drwić z religii?

Tomasz Stawiszyński i prof. Tadeusz Bartoś debatują też, czy tak jak chroni się uczucia religijne, powinno się chronić inne dziedziny, na przykład filozofię czy miłość do wina? Czy w ogóle da się prawnie zakazać obrazy uczuć? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Godzina filozofów. W tym programie prof. Tadeusz Bartoś jest państwa gościem, dobry wieczór, dobry wieczór. Filozof i publicysta, Akademia humanistyczna imienia Aleksandra Gieysztora i Warszawskie studium filozofii ideologii. Mieliśmy, czy mamy rozmawiać, będziemy rozmawiać o jednej z najbardziej ekscentrycznych, ale i poniekąd upiornych idei Fryderyka Nietzschego, bo ona trochę upiorna jest. On sam twierdził, że go paraliżuje ta idea, czyli o idei wiecznego powrotu, której różne postacie się już pojawiają wcześniej, np. w starożytności stoików, ale niczego w takim takiej postaci, najbardziej rozbudowanej i dojrzałej w wiecznym powrocie jest zarysowane. Rozwiń »
Ale zanim o tym, wiecznym powrocie, to jeszcze trochę na fali tej poprzedniej dyskusji emocjonujące, iż i emocjonalnej na temat uczuć religijnych i Jerzego Urbana Tadeuszu też się wypowiadała się w tej sprawie napisałeś tekst na swojej stronie o uczuciach religijnych, których nie ma twoim zdaniem daje mi się też ten skrót myślowy uczucia religijne w sensie uczucia osób religijnych natomiast tej tradycji, którą ja znam teologicznie antropologii chrześcijańskiej nie ma oczywistych jego religia jest cnotą Pietras jest cnotą nie są uczucie mówienie, że mi, że tego typu właśnie cnota co to oznacza też postawa też decyzja Tusk jest czyn z ludzkie uczucia to są reakcje o charakterze fizjologicznym w związku z tym Maryli jest czymś poważniejszym niż reakcjami filozof halę widocznymi emocjonalnymi z był oczywiście pewne skrajne tendencje, redukując całość doświadczenia religijnego do emocji, ale przynajmniej tradycji tej zachodniej chrześcijaństwo to się nie przyjęło namiotów tych protez damskich u Lutra nauczyć się wszędzie tam będą ci autorzy mówić o doświadczeniu religijnym intensywnych przeżyciach natomiast tam u podstawy jeśli patrzymy na istotę totalną ultra jest Wola jest wybór jest decyzja i Dariusz Nagel idę zapamiętali z autorów jak Slayer macher n p . albo Rudolf od 100 jeszcze późniejszy ojciec założyciel właściwie religioznawstwa oto mamy taką intensywną komponenty emocjonalną w doświadczeniu religijnym Justyna Melonowska tutaj użyła takiego przykładu wcześniej, że dla osoby niewierzące i na to np. osoba Jezusa czy postać Jezusa jest jakąś taką mitologiczne figurą niewiele znaczącą, a dla wierzącego to jest realna osoba, z którą ów wierzący czy wierząca jest takiej intensywnej relacji bliskiej intymnej miłosnej, więc w momencie, kiedy dokonuje się jakiś akt agresji symbolicznej czy właśnie jakiś akt Niemen deprecjacji tego w przestrzeni publicznej, z czym się owa osoba styka no to jest tak jakby właściwie kogoś bliskiego już poddawane jakiejś opresji tak no to jest świat wyobrażony natomiast w w świecie realnym, a my umiemy rozróżniać 1 obraz Jezusa od żywego człowieka i np. zniszczenia obrazu Jezusa jeśli to powiedzmy jest moja własność i publicznie niszczy obraz Jezusa domalował jemu i awans czy nie ma dotyczyć osób, które są zainteresowane zniszczenie obrazu Jezusa o pobicie człowieka podobnego do Jezusa między ten sam wzrost to są 2 różne 2 różne rzeczy i ochrona jakiś przeżyć jakieś dziwne, że mogą mieć bardzo różne fantazje nam musi mieć tytuł prawny to znaczy, dlaczego to, czego mamy chronić akurat życie religijne co oznacza likwidację znak zakaz satyry, czyli kanalizację satyry z religii oczywiście w Polsce ja lubię oglądać kabarety, ale powiem szczerze nasi wszyscy bohaterzy wielkie gwiazdy kabaretu tematu nie ufają i no był taki skandal, ale żart Liza jakiś czas na rządzącą jest Joanna Posadzy papieża, że miał kłopoty z danych czas jest ten pożar w burdelu ale, ale też, skąd ten pan duszpasterz hipsterów to nadal jest trudno to wiązać on na szukanie wyciągnie obrazka Jezusa w z wąsem albo z penisem wymalowanym krótko mówiąc w Polsce już cenzura autocenzura autorów to miasto można wyrobić we Francji nie ma takich rzeczy teraz z Mahometa kara do karykatury ten to satyryczne pismo między po zabijali odnaleźć chroni prawo wypowiedzi, a nie prowokować i będą tego, że on uznaje, że został zraniony no bo to przecież nic nie znaczy, że każdy może to jest jest z deklarować jest subiektywna nigdy się waży wartości w demokracji to do to od wartości wolności z wypowiedzi jest istotna może być niespokojnie powiedzieć, że w Polsce istnieją autocenzura artystów dotyczącą o zrobieniu takich spektakli jak jak byśmy widzieli ten w teatrze im powszechnym klątwa Lotos ryzykant z ULC jakiś heroicznej odwagi tych danych, czyli stonowany przepis, który powoduje, że w 2 w wolność ekspresji i gliny z ograniczoną w innej pogratulować to właśnie chodzi w państwie, żeby ludzie każdy uważał co mówi, bo inaczej mogą go dopaść będziemy do tego tematu na pewno jeszcze wracać, ale nikomu się nie przyznawał Nowościom silniej krzywda nie zostanie zniszczona cudzą własność tylko nie zostaje zostaje ktoś oczernia żony i w tym sensie, że ten rozciąga się na nim zła opinia może stracić pracę i t d. nie nie rozpowszechnia się w Kałuszu nie zachęca się nikogo do tego, żeby go na niego napaść nie poniża się go sądzić, że powinni publicznie ją staje się czymś złym, jakim złem gorszym niż jest, zwłaszcza w sposób utrudniający im przypisuje się fałszywych czynów usłyszy takich ludzi jest po prostu w pewną fantazja, która działa taki sposób, że uznajemy za normalne, że ta czyni zauważamy tego, że są też religijny w Polsce nie ma, bo nie może być nowo ci, którzy dorobią są dobrym przykładem Nergal z troski Nergal z wyrokami Doda one z wyrokami Doda z wyrokami za jakiś drobiazgi moim mówimy, że to jest wolne państwo to jest właśnie wolna od Boga wszystko jest wolny, ale jak na jak pozwoli jak postuluje wprowadzenie w każdym razie do kodeksu karnego paragrafu o ruchu o ochronie uczuć filozoficznych i w momencie, kiedy ktoś będzie n p . z bardzo negatywny sposób wypowiadał się na temat Fryderyka niczego to ja będę mógł pozwać go o obrazę moich uczuć filozoficznym dostanie w sumie zagrał, bo ona mu fałszywe błędne metodologia podziału uczuć ze względu na przedmioty trzeba jakoś inaczej się specyfiku już inaczej jest z błędnej treści z uczniem nienawiści smutku żalu niechęci miłości za uporczywość i agresji i gniewu to są uczucia odze w na przednich tego nie robił nigdy i porządkuje się dusi, bo wtedy to jest chaos po prostu pojęciowe, bo ludzie lubią offsetu będą mieli czas zerowy inni lubią filozofię mają uczucia filozofów w Polsce Hahn to 1 z całą uwagę szczególnie na uczucia sezonowo nam się wydają niezwykle ciężki bagaż wnuki ogłaszano można mieć zawsze można lubić cokolwiek i wtedy to wina po prostu błędne to błędna, bo inne szkolny błąd dotyczący podziału przez uczucia dotyczące naprawdę wybitny gatunków wina, bo też należało nauczyć wejdą również na aktywne to brzmieć absurdalnie tak się nie mówi i będę tak samo bym się przyzwyczailiśmy nie brzmi nam absurdalnie uczucia religijne natomiast gdy z analizować treść to ludzie mają doświadczenie religijne są wspólne przeżycia pewnych wartości jak sacrum w właśnie ci autorzy z początku dwudziestego wieku będą to opisywać duże doświadczenie z zachwytu czy też właśnie, które będą misterium, które będą misterium Rosji nos Rudolfa Otto no jak zwał tak zwał nie można tego zredukować do uczuć wtedy mamy sentymentalizm, czyli system religijny funkcjonuje jako system sentymentalizm etyczne, a sentymentalizm żadna religia to poważnym nie chcą być sentymentalizmem co mówią, że tam jest coś więcej będziemy wracali jeszcze do tego tematu, bo to jest zdaje się coś co będzie nam w życiu politycznym publicznym w Polsce towarzyszyło jeszcze przez dno naprawiono przesunięto ten przepis, który za absurdalny sprowadza do absurdu rzeczywistość każe sędziom głowić nad absurdalnym przepisem udawać, że nie ma absurdalność tego przepisu orzekać na podstawie czegoś co nie istnieje nie ma jest to po prostu narzędzie dominacji 1 instytucji religijnej należałoby też de facto jest tam był fakt jest to po prostu przepis o bluźnierstwie wręcz bluźnierstwo jest pojęciem religijnym i w państwie religijnym w państwie w państwie wyznaniowym, gdzie nie ma rozumu rozdziałów ołtarza tronu rzeczywiście za bluźnierstwo się karze stosują państwo islamskie są państwo katolickie w Polsce nie wiem jak to w Izraelu tam też za dużego rozdziału kościoła do ligi niemal przepisów nie znam Nantes to jest problem tego 333 świat ten przepisów prawnych nie jest dyktowane przez pewien kodeks religijne no właśnie dobrze robimy tutaj grubą kreskę wobec tego niewykluczone o tym, mówiła na początku tej audycji, że już taką dyskusję żeśmy odbywali i to wielokrotnie to niewykluczone, że coś będzie także wiecznie wracać na rodzimy się za jakiś czas ponownie w tej samej postaci pójdziemy tymi samymi drogami atomy się złożą dokładnie w tej konfiguracji w jakiej złożyły się, tworząc nasz i nas i przez cały nasz świat to wszystko powróci powracało obędzie się reprodukować wiecznie tak pokrótce ich w dużym uproszczeniu wygląda on koncepcja wiecznego powrotu czy mit wiecznego powrotu, który nic się Fryderyk niczym nie opisywał w swoich książkach niedawno pojawiła się w Gazecie wyborczej tak krótka informacja dotycząca pewnej koncepcji Rogera Pen Gaussa słynnego matematyka fizyka, na którego koncepcja ja nie będę jakoś szczególnie relacjonował, bo nie mam do tego potrzebnych kompetencji, a też traktujemy tutaj nauczeni wieloma rozmowami z rozmowami z Janem Chwedeńczukiem w sposób dość ostrożny te różne analogie pomiędzy koncepcjami religijnymi czy filozoficznymi, a fizyką, ale rzeczywiście istnieje tu pewne podobieństwo Boże Pedros i właśnie odkryto pewne takie znamiona zupełnie materialne, które by wskazywało na to, że on może mieć rację twierdzi, że wszechświat w sposób cykliczny zanika i pojawia się na nowo i że w jakiś tam perspektywie rzeczywiście to wszystko odnowa może się produkować w takim cyklu nieskończonym nie było ani początku ani końca tylko te 3 światy, które się z wielkim wybuchu pojawiają potem zanikają znowu pojawiają się kolejne to powiedziałbym jest koncepcja, która przy jest przerażająca twoim zdaniem czy ona jest wyzwalając, o czym właściwie w ogóle jakoś jeszcze inaczej proponujesz na nią spojrzeć tą trumną z tą koncepcją nosił się przez wielu land 10 kilkanaście lat Fryderyk niczym nie on zaznaczał, że to jest rzecz, która w, którą jest w znacznym nie wszyscy mogą to zniszczą podawał pewne warunki tego, kto mógłby to znieść dla kogo to jest coś co znaczy dla kogo jest to coś co robimy co może pojąć co może mu pomóc może pozwolić zrozumieć on w taką miał dłuższą wypowiedź w lotach w kontekście wiedzy radosnej największy ciężar ta wypowiedź mniej więcej mówi, tyle że powracanie ciągle tego samego cały czas powtarzanie się tego życia ono też od strony psychologicznej ono daje ci lustro i jak ty właściwie żyje aż chciałoby, żeby ktoś się życie twoje powtarzał zawsze przy sonaty, by taki, żeby nie chcieli w usunięciu liści dekadencji tacy, którzy nie mają nic przeciwko, żeby się powtarzało tak duży ich nastawienia do życia czy to jest pewne tak 12 próba test psychologiczny i nastawienie do życia takie, jakie ono jest się w pełni to jest to chęcią opisywał w pełni nieszczęścia i szczęścia jest całkowicie filmując to jest powtarzanie Świętego to on mówił tuż przy Świętego tak wszystkiemu co z i wtedy rzeczywiście nowa czek na fajne życie nie ma nic przeciw lub w to co tutaj kombinować będzie zawsze tak samo istnieje takie pojęcie wywodzące się ze starożytnego Rzymu Amor sankcji miłość losu miłość przeznaczenia to by tutaj pasowało no bo ta postawa, o których mówisz to postawa akceptacji przez Nietzschego opisywana jest właśnie postawa tak jak w swoistej miłości do losu, w której właśnie afirmuje metod co nam się przydarza nawet jeśli jest nie mnie nie polega to wyłącznie na sprawach przyjemnych i sympatycznych, ale mamy do czynienia właśnie z kimś takim gestem afirmacji tak my tu niczego, bo bardzo istotnym wyczucie czy też śledzenie czegoś co jest postawą reaktywną to znaczy postawą żalu pretensji zranienia i bycia takim zaszczytem psem to już moje słowa właśnie ona opisywał wiele sposobów takich ludzi zmęczonych życiem wyczerpanych od dziecka już wyczerpany młody człowiek i i temu przeciwstawiał ten rodzaj buntu w różnych miejscach już nie mówi aż takiego Dzierżyńskiego opowie entuzjazmu dla życia w pełnej afirmacji dla całego życia takim, jakim emanuje z po tylko to jest przez przeciwstawienie się nihilizm mówi, żeby taka coś takiego była autentyczna no to musi być pełna moc siła wewnętrzna Jon on tego poszukiwał inspiracji w tym kierunku, żeby człowiek mogę tym mówiącym tak święte tak wszystkiemu co jest czym by człowiek, który w, których nie ma w ogóle sobie pretensji żalu człowiek, który nie ma dość, że sobie także w nieszczęściu, bo to o to chodzi nie uczy dodaje stronniczy jest dobrym przykładem w sensie jako jego doświadczenie życiowe, ale on się go komfortowo w swoim życiu z życia miał ciężkiej z specyficzne bardzo tak ważnego jeńców konno po 10 latach pracy jako wykładowca filologii klasycznej w najwyższe w w w Zurichu podał się do dymisji, ponieważ miało nie był w stanie prowadzić wykłady z powodów chorobowym miał permanentny ciężkiej migreny połączone z takim bardzo silnym bólem wzroku od członków i wymiotami to jest jego punkt wyjścia do świadczenia to znaczy to mówienie tak wszystkiemu on jest na modłę nic takiego to jest mięciutkie ligowym Mocka, który nie jest fajnie to dobrze jak nie to jest zły niedobry zupełnie inną postawą poszukuje czegoś takiego zajmą się podoba to wprowadza w kwestii sekret ich o tym jak i atmosfery z takich sformułowań, które by to uwrażliwia ich rzeczy mówi oczywiście metaforycznie ta rzeczywiście to jest coś się, gdybyśmy Jaśko patrzy dziś na różne typy psychologii, a niczego trzeba potraktować jako psychologa przynajmniej w tym momencie mówimy on sam siebie tak definiował, choć oczywiście w innym sensie pojęcie używane niż dziś go nie rządzić właśnie, ale to jest taka, że właśnie psychologia, która w, którą on odwoływał się do wielkich jeziorach ty literatury skandalach i innych wielkich tych pisarzy obyczajowych pokazy swojskiego pokazujących człowieka jego psychologią chciał coś takiego robić w tej psychologii i moc czy to właśnie no i powtórzy się to po i mówienie Świętego tracą tak chce umorzyć czy niezgłaszanie ty w ogóle pretensji bez względu na to, jakie ono jest to chce powiedziane temu, żeby ono się zawsze powtarzało taki sam zawsze, gdy entuzjazm dlatego życzę powtarzam także nieszczęsnego życia bolesnego i słabego to jest to zupełnie inny typ psychologicznej psychologii pochylony nad tym co cię tylko jak się czujesz trzecie zbolałą duszę ja się z tym poczułeś i taki psychologii w niczym z bardzo bym kontakt z kont kontrastem dla tych psychologii, która utopi utopionych, która tak tych słabych zmęczonych znużonych z poranioną w w utrzymuje w taki podział na 3 utrzymuje w tej w tych w tym takim w paradygmacie egzystencjalnym jako tym właściwym sposobie tym właśnie poranionych, którzy te swoje uczucia, ale jakoś tam starajmy się leczyć poświęcają dużo czasu, żeby się sobą zająć i zranienia, jakby leczyć, ale równocześnie pielęgnować, bo to jest inny styl bycia egzystencjalnego do zdobycia jest w celach tury mówi nie dlatego co mi się przytrafiło nie dlatego co jest moim życiem nie dla wszystkiego jest jeszcze nienawiścią życia czy nihilizmem tak nie więcej niż w Brodach oczywiście pytanie w jaki patrzymy na to z dzisiejszej perspektywy oceniamy to gdzieś tam, stojąc na zewnątrz tego na ile powiedziałbym psychologia niczego jest psychologiczna oznaczona na ile taka perspektywa poza tym, że stanowi pewną propozycję nazwijmy to teoretyczna ideologiczna jest w ogóle do przeżycia to jest w ogóle do uzewnętrznienia nazwijmy to ono, bo taki jest fakt taka jest stojąca za tę myśl to jest filozofia do przeżywania i do praktyki pewnego rodzaju szczególnej ani do UE czy w każdym razie nie tylko do takiej intelektualnej kontemplacji, więc ja mam pewne wątpliwości co do tego ludzi to pewne moje to jest realne jest masą jestem pewien mój dobry ser nas dystans to budzi zmiana to taką bardzo jednostronną koncentrację na mocy właśnie nasila Ano taki syf, ale czy to można rozmaicie też interpretować w gminnej do pojęcia o mocy jest ich siły jest od odmiany bardzo dwudziestego wieku mamy całą listę plejadę wielkich autorów, którzy właśnie ją o władzy w ogóle władzy dążenie do władzy jest właściwie już oszczerstwa obelgę taką mamy szukać tam wielu innych, którzy demaskują różnego rodzaju właśnie użyczał władzy mózg do użycia władzy manipulacji MF z pustym pojęciem coś jest dyskretnie to one lepiej przyznawać się do bycia sławnym stawiającym policzka i 1 lub jego poddających się ten, czyli po prostu lepiej być chrześcijaninem na dolnym rozdziałem w opowiedział mi się jak i dodaje referuje lepiej być chrześcijaninem to znaczy właśnie ten, który no powiedz kim są miernoty swoją kultywuje sobie postawił na swoim miernoty chwali to zaraz powie Zniczem tak tak no no bo to właśnie do doniczek do nowo tutaj nawiązuję zamiast w 1 z cóż jeśli chodzi o pojęcie siły i mocy i władzy i woli mocy, których mu niczego jest to, że ponosi go tak kompromituje to taka uważna lektura tekstu w jego ona będzie zróżnicowana to chodzi o siłę twórczości o siłę intelektu spraw wciąż się o tych czy to są wszechstronne przejawy tego co jest właśnie tą rundą będziemy dawali, za jaką taką erupcją życia wiejskiego życia, który z Turem, który jest tym co co on sobie ukochał oczywiście, ale naprawdę to niema wiele wspólnego z prymitywizmu manipulacji, bo to są najczęściej tchórze, którzy są właśnie nie mają żadnej mocy nie mogą być tym u przemienia się w tej mocy siły za 0 tłuszczu są przejawiają się przez łaskawość przez tego, że tak wyobraża ona postać tego ponad człowieka Zaratustra tajnej czy ten pewien ideał, którą próbuje zarysować notes ideał postaci, która nie jest w reakcji to znaczy nie jest w takiej sytuacji, w której 11 oraz wysoką to nie jest reaktywna w tym sensie, że tak cieszyć wszyscy tam nadal lekko dobre nie poda do wzrostu jest to spontaniczna erupcja życia twórczości on to będzie mówi nam bardzo różnych przykładach Bóg będzie podawał właśnie starożytnych Greków będzie podawał renesans włoski będzie podawała artystów będzie podawał różne jak przedstawia różne postaci, w których ta, jakby gigantyczna energia życia, które których, którą on cenił się ujawnianiem Pascala widział mówi, że to gigantyczna postać, która całą swoją energię z meczu przeciwko sobie na oczyszczenie no tutaj wspomniałeś, że w tym kontekście tych autorach dwudziestowiecznych, którzy się krytycznie przyglądają różnym strukturom władzy z z kotem na czele był to struktury władzy zresztą, identyfikując niejako w samej substancji relacji międzyludzkich no bo przecież to co nam to co w Goc pokazuje nam o to, że to, że mamy samych relacjach władza nie mamy jakąś instancję, która ją w ma albo nie ma no ale myślę, że ten rodzaj takiego tu możliwe są różne skrajne interpretacje nasze pojawiały zresztą Maczka 1, która wywodzi w ogóle różne doświadczenia dwudziestowiecznej bezpośrednio niejako z filozofii niczego, czyli czyni ten paralele bliznę pomiędzy prawda gnicia pańską filozofią, a hitleryzmem czy nazizm mam druga tura, która z kolei, jakby traktuje te zjawiska całkowicie rozłącznie Trzeciak, która bierze w Black szeroki kontekst kulturowy Giddens filozofii UW ówczesnych Niemczech rozwijającej się obecnej wielu różnych innych nurtów kulturowych, które jakoś splatają się później ne i ulegając specyficznych degeneracji prowadzą do tego politycznego zjawiska hitleryzmu, z którym w sensie ideowym ten nic nie było postacią jakoś obecną prawda w Hitler był inny zafascynowany jego filozofią jak ty w ogóle patrzeć na tego rodzaju analogie, które się, które się pojawiają w tym kontekście Znicza pańskim i nad tą samą kwestię w ogóle relacji należy zmienić trzeba ich kontekst kulturowy, że administracja szaleńcem scenicznego była 1 z pierwszych w Niemczech to w aptece receptę na feministyczną później nazistowska no ona jest fałszywa, fałszując no chyba się kilku bon motów takich jak nadczłowieka czynniki, w jakich sformułowań to jest wszystko co ci panowie z tego postanowili wyciągnąć nic mamy do czynienia z prymitywną ideologią dla niej, czego to ci ludzie to nie byli żadnymi wcieleniami moc tylko reaktywności kompleksów Hitler też wyjątkowo jest zakompleksiony człowieczek, który tak na mnie bym się czyta Mein Kampf to cały czas jest przerażony tym Niemcy takie niemieckie nie będą może to słowa Słowianie w Austrii nie dam podnoszą głowy te dymy z wybuchem tchórzem reaktywnym jest kompletnym przeciwieństwem tej radości, że ich żywotności zresztą sam nim się nie czekał kultury i troski o w zażegnaniu zderzać się zarówno z obywatelstwa pruskiego z niemieckiego ruskie to było był bez państw owcem dla niego ważne miejsce to były Włochy to obawy są wyższa kultura wysoka uważa, że kultura Polska jest jest kiepska nie lubi nawet się z dumą, że z Polakiem z pochodzenia aż do zmian takie fantazje rządzą Sarmaty z sarmacką ości tak to w ogóle jest ciekawy wątek, więc Onno każdego można zmanipulować także temu, ale on już było w grobie kilkadziesiąt lat groby 10 lat przed śmiercią chorobę psychiczną, więc trudno odpowiadać za zmanipulowany gotów, a inna kwestia jest taka, że rzeczywiście z uwagi na nad tą na to co się wydarzyło, czyli drugą wojnę światową nazizm zagłady wśród autorów istnieją pewne tendencje mówiliśmy o tym, nów przy jeśli chodzi o satyrę religijną, ale wśród autorów filozoficznych istnieją tendencje do autocenzury pewne tematy np. mocy czy pochwały władzy siły mocy to temat nie zaistnieją w tutaj mamy całą filozofię podejrzeń wobec tego, bo ona też pierzastego złodzieja czy za mało bałem się z prowadzoną w wyobrażeniach do jakiś prymitywny przemocy czegoś co jest kompletnie odwrotny niż niczego, bo niczego niczego, gdy jakaś przemoc często jest przecież na aktywne z 30 i czekał na wprost tak miękko Nałkowskich to raczej głowy odetną no bo jakie zagrożenia są wyimaginowane inny jak człowiek, który jest chce, żeby całe życie jego się wielokrotnie zdarzało no i będziemy się zadano w ogóle z czymś takim on on miał wnikliwe socjologiczna psychologiczna analiza społeczeństwa ją używał dosadnych określeń w związku z tym też tutaj mamy pewien kłopot z tym Alan mówił o społeczeństwie stadnym i opisywał mechanizmy społeczeństwa z radnych do dziś zresztą ciekawe rzeczy mówił na temat socjologii w BIK dziewiętnastowieczna socjologia, ale ciągle wydaje się to aktualne Anna Czyż to nie jest ładny nie jest bez nałogów on, mówi że nie nadają taki średni dystans społeczny, czyli mają metody badania tego co średnia czy przeciętna i stadne innej ważnej dla nich cały horyzont Poznaj rzeczywistości to jest badanie tego co przeciętny stadne niewart uwagi w ogóle, a nie mają żadnych metod gmina w ogóle identyfikacji tego co jest wybitne co zwiększy wspaniale się i tak nocą tak to się, że mogłaby być ciekawa dyskusja tutaj, jakbyśmy mieli socjologów n p . z, bo mogliby niestety wyłącznie zareagowali resentyment no może KKS obie strony myślę, że tam sporo się jednak wyczytałem, że to można się było pogadać o panu Jezusie, że marzeniem był taki dobry no tak Mateusz Luft, który jest doktorantem w Instytucie socjologii Uniwersytetu Warszawskiego napisał mi właśnie tu na prąd też, że i wyszedł natychmiast i to wyszedł stanowczym krokiem, że jego uczucia socjologiczna została obrażona w tym momencie o mniejszej liczbie należy mieć, ale właśnie w tym uwagi Segro on przynajmniej moje oceny są wnikliwego godne zastanowienia, ale takiego po prostu nie hasło owego tylko czy w myśl, że zasługuje na potraktowanie nas na bardzo wnikliwego obserwatora wróćmy jeszcze do tak tego co jest zasadniczym tematem naszej rozmowy, czyli do idei wiecznego powrotu tutaj mamy do czynienia jak rozumiem to na niczym znasz się o wiele lepiej niż ja, więc pytam w, a nie twierdza z tą ideą, która jest, która jest dosłowna to znaczy to nie jest metafora to nie jest rodzaj takiej takiego mitu do kontemplacji tylko to jest teza o rzeczywistości empiryczna w przekonaniu niczego teza, że rzeczywiście wszystko będzie się ją nieustająco wiecznie powtarzać to nie jest kwestia metafory to nie jest kwestia jakiegoś właśnie z obrażeniami tu metafor literackich z bardzo dosłowne przekonanie wygląda to taki sposób, że ówczesny niczym, kiedy odkrywa to idol myśli oni właśnie jako takich turystyce pomagającej uchwycić stosunek czeka do życia komunistyczna albo firma tym, ale on bada tę kwestię ich później JST, które są ważne, bo w tych notatkach tych pism pośmiertnych wydanych albo częściowo znajdują się w woli mocy zredagowany przez dłuższą siostra on on z kolegą kolekcjonuje argumenty takie za logiczną logiczna jakoś tam on jest fizykiem man nie będzie, a próbą aspirował do, mówi że fizyka bardzo by się ucieszył z dowiedzą się, że pan ten luz coś wynalazki zaraz potem Bano się nie dość bowiem nie doczekał się natomiast on ma zesta w argumentów przekonujących od strony technologicznej, gdzie indziej raczej w kierunku tego co zostało wypracowane właśnie wcześnie się przed przy stoliku przede wszystkim fraki też pojawiał jako broń taka sygnalizacja i na czym polegają te jego argumenty innych zasadniczych on będzie mówił coś takiego jeśli Bóg umarł, gdy wszystkie atrybuty, które przypisane są, bo mogło odstawiamy na półkach uczucia religijne zraniona, ale trudno jednak tych atrybutów czy niema w wiecznym nieskończoności świata w świat nieskończoną ilością energii i wewnątrz skończono a jakby sam siebie pożera żyje sam swoje Energi nie jest ani więcej inni wewnątrz tej skruszonych ilości energii dobrze powiem o tym co się dzieje wewnątrz, ale jakaś struktura tego właśnie takiego modelu Otóż wyobrażenie, że ciągle będzie coś nowego czy linearna gros czasu, że będzie ciągle przyrasta dziś będzie więcej no to jest celowościową chrześcijańska to jest to jest chrześcijaństwo w ogóle to wprowadziło aż w tym staje się on będzie postulował, że tego Grecy w ci, o których to myślimy tego nie znają i po co to oznacza, że nie ma takiej energii to znaczy, gdy miasto skończoną ilość energii to siłą bezwładu pewne struktury zwracają się powtarzanych Bond nie ma nie ma nieskończoności w sensie w sensie fizycznym w związku z tym sama struktura jest skończona, więc jest siła bezwładu i ten głowa będzie pożera swój ogon i i to będą te rzeczy będą powracać w naturalny sposób, ponieważ żeby, żebym ciągle było coś nowego to trzeba mieć nieskończony Power na to, żeby ciągle coś nowego generować tego nie ma, ponieważ Bóg umarł i wyrzucamy to jest takie założenie wyrzucamy pojęcie nieskończoności fizycznemu natomiast wewnątrz tego dziś jest nieskończona ilość takich głupot czas jest nieskończony zajść jak myślimy sobie w głowie czy możemy się cofać regresu zasadniczym to może teoretycznie, więc ruch wewnątrz nieskończoną ilość energii lub jest nieskończony w związku z tym jeśli możliwe jest nieskończona, lecz układ to powtarzają się do San jest dramatycznie jest takie opowiadanie jest takie opowiadanie chorych Luisa Borgesa biblioteka Babel jedno z najbardziej niesamowitych opowiadań, jakie wżyciu czytałem muszę powiedzieć nam jest taka wizja rzeczywistości w formie ogromnej biblioteki nieskończonej biblioteki, w której istnieją wszystkie książki napisane piszący się aktualnie te, które napisane zostaną założenia jest taki, że każda książka to jakaś kombinacja znaków alfabetu plus znaków, czyli litery i znaków przystankowych w związku, z czym dokonując takich kombinacji, których jest nieskończenie wiele no bo skończona liczba tych znaków generuje nieskończoną liczbę możliwych kombinacji, że właśnie w ten sposób uzyskujemy wszystkie możliwe książki więcej no tak, że właśnie wszystkie możliwe wersje książek z wszystkimi możliwymi błędami drukarski mi z wszystkimi alternatywnymi historiami tak dalej tak dalej w jakimś sensie to jest podobne ma wrażenie w znacznej ilości energii skończona już książek nieskończonej kombinacji może być nieskończona układu w natomiast, że to te uwarunkowane jest to jest z tym czas do końca przemyśleć i tańczy robi w tych w swoich notatkach, które tutaj nieudolnie streszcza chęcią bym przeczytał, bo to jest bardziej dobitny, więc trzeba założyć do końca przemyśleć to, że nie Bóg umarł w sensie wyrzucamy co łączą idee nieskończonej siły nieskończonej energii zaś energia zawsze oznacza pewną dawkę, więc nie ma możliwości odnawiania wymyślania coraz tonowych rzeczy, które wcześniej nie było to założenie metafizyki chrześcijańskiej szczebel sądu to powtarzał inni, że taka rolą Vidal coraz więcej coraz więcej w nieskończoność nie ma tu jest zamknięta ilość energii i nasze może przetwarzać w związku z tym jest bezwład i bezwład polega na tym, że to samo co było już wraca, dlaczego maniera z no tutaj oczywiście należałoby zapytać, choć jest to ekstremalny eksperyment myślowy fizyka na ile na ile w ramach pewnego światopoglądu, który dziś mamy czy tej wizji rzeczywistości, którą dziś mamy to ma sens na ile możemy na to patrzeć jak właśnie na pewną kombinację elementów, które tworzą rzeczywistość dlatego powiedziałem o BOR cha się no bo tu też masz do czynienia z pewnymi składowymi poczynając od cząstek elementarnych, które się układają jakieś określone struktury nawiedzona będą się układały układały nie przybywa ich ani nie ubywa no bo nic nie ginie wszystko jest jakby zachowane, ale one się one nieustannie wchodzą różne za sobą związki kombinacje et Cetera et Cetera generał generują kolejne układy to równomierność luminancji to jest jakby naturalną kwestia jest taka oto, by nie wiem co współczesna fizyka na temat tego, że ilość energii jest zamknięta skończona nie będzie więcej nie przerasta znam się do tego jest kocioł i do tego kotła do tego pieca nikt nie dorzucą, kto mógłby rzucać to jeszcze nie jest w tym kotle, czyli pan Bóg, ale pana Boga nie ma dla fizyków podejrzewam też nie są tacy wyjątkowi, żeby odnajdują dziś w jakimś niespójności banków natomiast Note jest taka ile on jest dosyć przenikliwa to jest idylla warto ją warto refleksji to teraz tym generał się powiedzmy w Otóż mam przed sobą tekst Piotra Cieślińskiego z GazetyWyborczej 25 sierpnia 2018 roku p t. znaleźli punkt, choć Kinga na niebie to ślady po wszechświecie, który istniał przed wielkim wybuchem to jest znak zapytania no i mowa właśnie on Roger pan dał się jego urocza, że pan dał się jego koncepcji, które to penetrował z wspólnie ze Stephenem Kingiem współpracujący m. in. no nie będę teraz relacjonował tego bardzo dokładnie sformułował koncepcję nazwaną cykliczną kosmologią komfortem no i twierdzi doc. Piotra Cieślińskiego w ramach tej koncepcji, że wielki wybuch był początkiem, ale tylko 1 z cykli wszechświata, który zapewne jest nieskończenie wiele Pedro wskazują odwołuje się tutaj do znanej terminologii filozoficznej jeszcze Platona sięgającej po mamie to cykl kina mianowicie nazywam te no w każdym razie w mowa tutaj o takich Strug na 3, jakby takich cyklach życia wszechświata, który się pojawia, gdy przechodzi przez pewne fazy następnie zanika i potem pojawia się kolejne prawa statystyki pisze Piotr Cieśliński w tym tekście są nieubłagane w pewnym momencie pojawi się świat dokładnie taki, a w ramach tej koncepcji jak ten, w którym teraz żyjemy naj można też pomyśleć wszakże, że wyłoni się o los co już było też ciekawe w kontekście niczego pytanie co on w NATO powiedział, że wyłoni się przecież mnóstwo takich światów, w których różne rzeczy będą się miały lepiej niż w naszym wtargnął on wypowiedział z tego co go zrozumiałem, że nie ma przyrost energii, że to jest ta leży zamknięto James Milner będą się powtarzać rzeczy, które były w kółko tak samo, a nie będą powstawać nowe, bo wszystko było, jakby miał być też nowe, jakby jakiś cel to wykroczenie to oni pojęcia co lubisz miał być jakiś scenariusz byłby osiągnięto na więcej argumentów tym wszystkie są w stanie tak z pamięci przytoczyć tu, więc niż można było, ale my nie wiemy o tym, zakresie może było, ale my nie wiemy o tym, n p . z dnia co było do różne inne warianty, w których żyje się lepiej w po tak mówię to muszą być przyrządzone Regi, a ty się powtarza to samo nic nie ma lepiej angaży, bo zawsze Cook jest ciągle to samo będzie lepiej gorzej wartościowanie nie rozumiem, że to nie godzą zaczynają Bobo, bo to chyba chodzi o taką praktyczną rzecz, że to samo o tej, ale skąd wiesz co było dokładnie to może właśnie jakieś inne jeszcze są warianty, które się pojawiły, ale po sumy o nich nie wiemy tego możliwe są różne jeszcze kombinacje, ale no, ale my ich nie znam nie kochasz mieści w tym to daje niestety te spekulacje niczego znana jest ograniczona ma pewne parametry tego tylko wnioskuje nie znalazłem jego rozważań na temat alternatywnych możliwych światów innych ową na pewno by się nie zgodził na słowo lepszy gorszy, bo to, by oznaczało wartościowanie on był moralistą i w związku z tym jakiekolwiek oceny wartościujące rzeczywistości są nam mówią o tak mówi, że to i tak raczej budzi uśmiech tak, ale o wielkości wybitności mówił prawda to jest wartościujące choćby nawet przy okazji tej socjologii takie momenty, gdy teraz trzeba byłoby trzeba byłoby nic nie wiem czy damy rady wyjaśnić jego krytyka inne demoralizacji krytyka może ja użyłem złego słowa, bo tu chodzi o ceny i moralny wyścig i tak byłoby to wyjaśni szczegółowe poważnie dodaje on jest taki myślicielem przestworzy przenikliwy to znaczy on potrafi powiedzieć rzeczy właściwie sprzeczne wydaje się niby jest zgłosić się na woli mocy naraz mówi też, że to wolę trzeba Wola to jest nieporozumienie zmiana ma zniknąć, więc ta Wola mocy w języku polskim brzmi to są takie ambicje chęć aspiruje do czegoś na taką wolę zostać prezesem itd i to naprawdę nie ma nic innego rozwalą moc prezesem to przypadkowa tak, że akurat z innym to słowo marinę łączy coś zrozumiał stąd zniknąć z funkcją biskupem został prezesem w nocy jeszcze zrobić na jakiś taki ważny niż przy tej, która aspiruje tego nie ma w tej w tym wyobrażeniu tej postaci, której Thuram i które ma jest jest uobecnieniem idei entuzjazm dla indyjskiego dla życia tego Świętego tak mówię mówiono mu tego Świętego tak mu uwięzionego całemu światu własnemu życiu właśnie takiemu, który się zawsze takie samo powtarza zasilane element taki, że w tej metafizyczne tutaj właściwie niczym chiński reżim wiecznego powrotu mianowicie chrześcijaństwo jest co prawda daje z takich funkcji resztek można powiedzieć pełny prerogatywy światu boskiemu, czyli Bóg jest wszechmocny piętą doskonałość tak dalej, ale to troszkę deprymuje całą resztę w, więc przesuwać tak co wszystko co dobre dziś tam w tym siedzieli w danym związku z tym ten człowiek sam w sobie on jest taki no można być kruchy słaby nic nie jest sam siebie zależny egzystencjalnie Stwórca go stworzył podtrzymuje istnieniu później jako zbawca go zbawia, bo wskaże na wieczne potępienie będzie podtrzymywał go w istnieniu w tym piekle dolny w nieskończoność no to paranoja z generalnie ostra natomiast dla niczego wydanie problem kruchość mojego istnienia ktoś mnie podtrzymuje czy Niejestem częścią tego wszechświata, który zawsze jest był taki będzie nie ma czegoś takiego tej całej znów takiego no powiedzmy jej liczenia sów czy, że tutaj taki kruchy jestem za zbyt pewna rozumienia tego bycia ku śmierci takie właśnie o w innymi słowy całej tej erupcji narzekania na wszystko na świat niezadowolenia to jest gigantyczną jednak gigantyczny pokładem czy też materiałem zachodniej cywilizacji widział to 19 wieku do dziś, że te pojemniki ta plamy się w tym z przyjemnością i nie trzeba będzie drażnił wszystkich resentymenty listów, bo on będzie za bardzo zbyt boleśnie pokazywał stan człowieka pogłębionego wiesz jak dzisiaj to czytamy sprawnej PES zastanawiają się jak to było, gdyby Fryderyk gnicia miał szansę funkcjonować dzisiaj w rzeczywistości, bo myślę, że jednak potężny rozwój technologii informacyjnych, że on innymi słowy, że w innej rzeczywistości stanie się nie tylko takim bardzo dosłownym, ale też głębszym, bo mamy dziś ogromnie rozwinięta technologia informacyjna i po prostu więcej o tym, świecie wiemy ile w nim chaosu bezwładu jakiegoś takiego potwornego okrucieństwa rzecz tak naprawdę strasznych pełnych cierpienia ludzkich żyć po prostu wrzuconych to wszystko i skazanych na jakość, jaką upiorną mordęgę ważni spoza Pomorza będą więcej w tym w tym nie ma no i i myślę, że w tym kontekście właśnie jednak ta idea, że ktoś go dokładnie tak samo nieustannie ma się powtarzać jeszcze trzeba to afirmować jest jednak trochę przerasta ich osadnictwa i amnestia dla niczego to było to był największy zachwyt właśnie nad tym, iż w zasadzie 308 do internetu toczy dalej, by tak uważał, jakby zobaczył co tu naprawdę dzieje wieży pomimo jeśli chodzi o terminach taką codzienną można przez internet, a taką codzienną dostawę codzienny dostęp do nędzy do choroby to non jest szczelny i 2 proc dziewiętnastego wieku tu był na porządku dziennym tego świata my nie znamy też zmierzyć się do okrucieństwa nędzy przemocy takiej codziennej chorób ma procent umieralności kobiet w ich cieszyć się tych ciąży połogu chorób zakaźnych, które teraz mają nam wrócić szczęśliwie w dzielnicy to był bardzo smutno mi wtedy była już norma, a dzisiaj już mamy taką zmianę, że możemy zwiedzić różnica żyjemy w państwie socjalnym to właśnie państwo nie było to jesteśmy wysłuchani i przewrażliwieni także diagnozy niczego o tym, że teraz człowiek jest nim dekadentyzm, ponieważ nie afirmuje życie ze wstrętem się do niego o odwraca idee socjalistyczne właśnie, żeby wszystkim zrównać w dół i żeby wszystkim dobrze było i t d . to są wszystko i gdy idę, których demobilizująco pozbawiają w życie żywotność kroić panu panie w ręku strach o swojej ofierze osła Ohio wpłynęła ja chyba już wygrał ligę OZE w 2, a w świat poznał Rooneya po stronie wymogów raczej się jednak opowiadał w sumie chyba w sumie to w sumie to niema przymusu, żeby pójść na wymagającą drogę no właśnie zostawiam to Mateusz wolny w domu z niskiej, a firma leasing będzie walczył o premierze zgodnie z takiej afirmacji życia wiemy, że Dionizos to jest także okrucieństwo to jest krew to śmierć jak śmierć jako naturalny element życia naprawdę to te nie są rzeczy, które to są banalne związki to coś dziś stabilizacja śmieci uciekanie przed śmiercią te nie dlatego m. in. na niczym mógł sobie na to afirmacji pozwolić i podsuwał mi 2 do wiecznego powrotu, żeby ta afirmacja była łatwiejsza teraz ci zetną głowę pod ciosy niż wojenki czy czegoś maturzystów w dół będzie żywa, ale mi znowu za optuje dziękuję proszę mnie jeszcze na głowę tak ogólnych, a Justyna Prus, ale niekoniecznie przez kpt c jedno nie chodzi o to, że żyję w bańce nie tylko nie nie dotykam to jest talent po prostu człowiek Zachodu, gdy dekadencki żyje w bańce, który jest w banku teraz modne słowo, więc używam mi bajkę taką linię myślową wymusza wytężoną drzewa no tak to uważam za 1 z najbardziej szkodliwych iluzji rzeczywiście, która jest z tego grona gwiazd jest afirmacja Hollande tak ktoś jest Chochoł filmy, ale na pewno na rozmowę o tym, osobno, ale na pewno jest to jakaś droga ja też należy jednak z tych zdjęć zyski aspektów najbardziej czerwone wino w cenie i chyba natomiast tak rzeczywiście Mateusz Luft pisze, że z tą Dionizy z kością sobie poradzi, więc lewobrzeżną stroną tego, że ważni rzecz w tym polega na tym, że ktoś leci ku temu co przyjemne ucieka przed wnikaniem przyjemne jest reaktywne to prawda nie ma w nim żadnej mocy to nie jest casus Lufta tak nam nie mnie w wolnym bardzo dziękuję prof. Tadeusz Bartoś filozof Akademia humanistyczna imienia Aleksandra Gieysztora i warszawskie studium filozofii ideologii państwa gościem no i proszę się zastanowić czy państwo byliby skłonni swoje życie przeżywać wciąż na nowo na nowo na nowo, o czym tutaj afirmacja czy raczej żyj tak to państwa przerazić, powtarzając to samo życie w nieskończoność, bo zawsze zadowolony Reuters to 1 z rozmów piękna dyrektywa
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TO CO NAJLEPSZE W RADIU TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!