REKLAMA

Nieracjonalne szaleństwo! O jasnowidzach, spirytyzmie i Józefie Piłsudskim

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-11-08 20:30
Prowadzący:
Czas trwania:
47:22 min.
Udostępnij:

O budowaniu maszyny do kontaktu z duchami, ektoplazmie i innych szaleństwach XX-lecia międzywojennego opowiadają dr Agnieszka Haska i dr Jerzy Stachowicz, autorzy książki "Jasnowidze i detektywi". 

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
piątkowy wieczór Radia TOK FM przy mikrofonie Hanna Zielińska, a teraz poszerzamy naszą wiedzę tryb państwo przestrzenie niezbadane szczęśliwie ktoś badał te przestrzenie i zaraz państwo przybliżone, a są to nasi goście Agnieszka haska Jerzy Stachowicz dobry wieczór dobry wieczór kulturoznawcy eksperci od historii polskiej fantastyki kryminału szarlataneria spirytyzmu w szczególności od dwudziesto lecia międzywojennego od tego oblicza tych wszystkich sfer niebieskich poza Rozwiń » niebieskich przed nami książka absolutnie fantastyczna podróżnymi znaczeniami tylko słowa jasnowidze i detektywi książka reporterską historyczna tak możemy słuchaczom wstępnie ją zaprezentować może tak, a może kulturoznawca obala, pokazując pewien fenomen historyczne strony kulturoznawcze czy fenomen popkulturowy trudno to właśnie próbujemy to dopiero zdefiniować ta z elementami reportaż zdecydowanie z elementami reportażu z fotografiami z epoki z ogłoszeniami z epoki od doniesieniami prasowymi z epoki generalnie biorąc z duchem i duchami epoki jest to powiedziałabym dekonstrukcja dwudziestolecia kolejnej odsłonie kolejny państwa wykonaniu państwo konstruują dwudziestolecie od różnych stron np. od strony kobiecej zbrodni tym razem odsłona para normalna odsłona pokazująca szaleństwo spirytyzmu szaleństwo zagadek szaleństwo też w jakimś sensie pokrewieństwa spirytyzmu i po prostu zwykłego dociekania dedukcji zwykła detektywistycznej pokrewieństwa między tymi dziedzinami świat niezwykle barwne to co państwo opisującą co jest ma ogromny ciężar historyczny w gruncie rzeczy czyta się czyta się momentami jak literaturę piękną i aż po prostu wyobrażam sobie, żeby to musiałby za państwo pokusa, żeby coś jeszcze tam dopisać, bo wyborcy takie historie, że aż trudno pozostać przy samych faktach, ale opowiedzmy, choć jak ta książka powstawała ta książka dla takiego pomysłu, żeby przyjrzeć się 2 takim fenomenem kulturowym przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku, czyli właśnie wirującym stolik kom oraz detektywom bądź policyjnym bądź w wersji bardzo popularnej rockowi Hansowi i jego różnych kontrolną Super bohaterów zbiorowej Obra doc. Super bohaterowie naszej zbiorowej obraz tamtego czasu, a jednocześnie przypomnieć się okazało, że więcej ich łączy niż dzieli się paradą fal paradoksalnie za bardzo często policjanci detektywi chodzili do jasnowidzów po poradę jak rozwiązać różne zagadka kryminalna i bardzo często nawet nie stawali się detektywami to znaczy ludzie się do nich zgłaszali z prośbą o pomoc w rozwiązaniu różnych zagadek i nie tylko jest tak patrząc na to właśnie w tych różnych perspektyw wyszliśmy z różnych perspektyw nagle okazało, że dotykamy tego samego, ale perspektywy którymi też tak prywatnie interesujemy znać jesteśmy czytelnikami tak nie tylko w fantastyki może z tego jesteśmy trochę znani, ale właśnie różnego rodzaju powieści kryminalnych, zwłaszcza lubimy też ten styl retro IT, które teraz wychodzą z telefonem i 7 lat szemrane retro nie to wypolerowane salonowe wy lubicie też, że odsetek wpłat rolna jak najbardziej moim krajem w tym ustalona jest salonowym Lwem salonowym tak to nikt tam grafomanii także retro tymczasem data jest ryzyka podobno trzeba osiągnąć odpowiedni poziom inteligencji, żeby cieszyć się kiczem to właśnie ostatnio przeczytałam to dotyczy filmów i właśnie literatury takiej kategorii ku gatunku UB oczami pewnego rodzaju horyzont, żeby właśnie mieć z tego radość i państwo rozumiem bez specjalnego wysiłku i jakiegoś poczucia ciężkiej pracy weszli w ten świat spirytyzmu i latte jego organizm na lata pracy, czyli państwo już przygotowani powiedzmy naszym słuchaczom co takiego było w tej epoce dwudziestolecia czy tuż wcześniej co tak niezwykle sprzyjało zarówno całej gałęzi przemysłu pirotechnicznego potem też państwo piszą tych gadżetach tych petenta generalnie biorąc jako źródło zarobku to był fantastyczny pomysł co sprzyjało tych czasach tego typu potrzebie tajemnicy zagadek właśnie, by też potrzebie jakiegoś rodzaju kontaktowania się czymś co jest niepojęte odsyłają państwo nas Czytelników do takiego właściwie mitu założycielskiego nowoczesnego świata do korzeni pozytywizmu paradoksalnie do szkiełka i oka, dlaczego to można uznać za korzeń tego typu nieracjonalnego szaleństwa dokładnie tak tak odsyłamy mało tego można naszym zdaniem nie tylko naszym tak nie będziemy mówić jestem Super oryginalni to jest wręcz umiejscowiona geograficznie czasowo tak w 1 miejscu, czyli w okolicach uroczyste w stanach Zjednoczonych, gdzie zaczyna się właśnie to szaleństwo spirytyzmu szaleństwo nowoczesnego już porozumiewania się z duchami, czyli pojawia się słynne siostry Fox, które mają do czynienia z Pilarz cieszy portretu można spojrzeć w oczy w tej książce dokładnie, ale one są specyficznym miejscu czasie tak, by jest rok 1800 czterdziesty ósmy one mają swoje spotkanie pod Gaj ten takt z duchem, który stara się stukając tak poruszający niż przedmiotami, ale przed wszystkim stuka tak nie będziemy zdradzać czy naprawdę sztuka czy nie są wersje są podzielone także ale, ale w tym okresie i w tym miejscu tak, bo zwrocie jest gdzie mieszka rodzina, bo one są mieszkam niedaleko taka przyjeżdżają w końcu, kiedy ta cała historia się zaczyna grać, kiedy wszyscy są od 2 zaczną odwiedzać ich ich dom, żeby spotkać tych tego ducha ten fenomen bo, chociaż o tym, porozmawiać one przy rzędu roczne Sterna takie pokazy i tam zdaje się wujek tak sióstr Fox staje się takim z PiS spirytus umowy tego ruchu artystycznego, jakby to śmiesznie brzmiało, a uroczyste zaczyna się szał na nowy wynalazek tak na Telegraf i ten Telegraf też sztuka tak to znaczy też jest na zasadzie jak gość tak się złożyło, że duch sztuka i Telegraf sztuka i akurat wtedy właśnie ten pomysł na ten pomysł na na porozumiewanie się z duchami jest właśnie taki z ducha nowoczesny, chociaż mamy porozumiewania się w mocy nowego medium tutaj ten duch no proszę od razu użył telegrafu dopiero co zostało wynalezione aktor prawdopodobnie tak sugestia wujka mogła mogła dużo zdziałać, bo w tym samym czasie właśnie powstaje powstają projekty nasza firma western Union, która zajmowała początkowo wszystkim właśnie Telegrafem powstaje uroczyste tak jest taka Dolina Krzemowa telegrafu możliwe, ale Lis jednocześnie Irenka z zatrzymanych się przy tym państwo przypominają, że przecież to jest epoka kolejnych odkryć rewolucjonizują obcych komunikację transport życie codzienne silnik parowy lokomotywa Telegraf fotografia elektromagnes teraz czytam te przykłady państwa książce maszyna do życia lampa naftowa elektryczność bicykl samochód kino aparat do zdjęć rentgenowskich to wszystko dane ludzkości wynaleziony stworzonych konstruowane stosunkowo niewielkiej odległości czasowej i paradoksalnie zaowocowało nie tylko z jakiegoś rodzaju rozwojem nauki racjonalnego myślenia właśnie przykładanie szkiełka i oka, ale właśnie tym szaleństwem spirytystycznych jako taką odpowiedzią nie wiem dziś, by granic percepcyjnych niemożności, by percepcję innej za dużo tej nowoczesności za dużo tych maszyn skoro już tyle możemy to może od razu zadzwonił do pradziadka spróbujmy się z nim porozumieć i okazuje się bardzo proszę po tych wszystkich wynalazkach zaraz zaczyna się historia pierwsza styczność technologii do komunikacji z duchami są takie takie osoby, które próbują te maszyny wynaleźć idźmy dalej budujmy właśnie Telegraf do komunikacji duch łączy z duchami czy czy inne narzędzia i wydaje się po prostu ska zdolnymi tak dokładnym czasem dochody to moment obrotowy skoro już osiągnęliśmy pewien problem na ziemi także może za pomocą szkiełka i oka właśnie zbadać wszystko tego, czego nie 2 tygodnie trochę tak dlatego właśnie zadzwonić do pradziadka zresztą to szaleństwo sięga dalej, bo to trudno będzie pojawił się pomysł, by zadzwonić na Marsa, ale to też zupełnie inna historia wszystkie stacje radiowe w pewnym momencie musiał zamilknąć Stanach Zjednoczonych, bo nadawano sygnał do komunikacji z marcem, ale naprawdę to jest z innej strony jest tutaj właśnie zesłanie ducha badajmy to co było, jeżeli różne rzeczy do tej pory niezbadane i nagle odkrywam to właśnie musimy też zbadać za pomocą tych narzędzi naukowych nowych to co się dzieje w zaświatach to co nam się wydarzy to uzupełni właśnie zbadał fenomenu, bo dzisiaj nam się wydaje rozmawiamy o jasnowidza stać rozmawiano wirujących stolikach to także rozrywka oka tak coś to pseudonauka nauka tak to się pojawia w tabloidach np. obowiązkowa obecność 1stycznia, bo zawsze jakiś jasnowidz tak musi przepowiednie co nas czeka w przyszłym roku ewentualnie przecież dłużej trwających śledztwa w tabloidach też jakiś no tutaj chyba najbardziej jest cały czas ten klasyczny model tak czy wciąż, kiedy nie możemy wykaz zagadnień kryminalnej tak lecimy do jasnowidza nagle do prywatnego detektywa cha, a następna nawet ja tak jada docent duże doświadczenie zmieniło natomiast tutaj też naukowe podejście różnie to wtedy traktowana przez dziewiętnastego dwudziestego roku traktowano to szalenie naukowo i mam inne poważniejsze naukowcy, którzy badają fenomenu np. Cezara Ziobro 1, który zajmuje się przez lata badaniem fenomenu, który polskim gruncie to jest Julian Ochorowicz zapomniana dzisiaj postać, której wszyscy zawdzięczamy m.in. telewizor tak właśnie media można pić media tutaj się wydaje Kora medium nabiera innego zdarzenia, jakie są wszystko to są nowe media tak jeśli spojrzymy też właśnie na NATO z całą konstrukcję zaś zaświatów tak to jest raczej taka konstrukcja rodem z bardziej sens większy tak, gdzie otwieramy nim Gwiezdne wrota tak czy wrota do innego wymiaru przy pomocy nauki taki stan technologii niż takie podejście stricte religijne, zwłaszcza tutaj w tej kulturze chrześcijańskiej tak mamy tam nie ma do końca tak naprawdę nie badamy Boga talent to bardzo ciekawy aspekt takiego punktu post pogańskiego w tym jest coś takiego nie dozoru dozwolonego w tym wywoływaniu duchów jest jakiś zakazany owoc to zbadanie takiego na takiej przestrzeni rzeczywiście, na którą często zupełnie zamknięte to to jest oczywiście z innej strony mieszczańską rozrywką, ale nasi doskonale rozwija także w katolickiej Polsce, by także innych krajach ówczesnej Europy no jak to miało do np. narracji z ambon próby przeniknięcia do zaświatów monopol na zaświaty miał przecież ksiądz w konfesjonale tak bardzo się nie podobało się na monopol można złamać za pomocą tabliczki wskazówek seansów spirytystycznych go śmiało ambonę tak wydawano instrukcje czy my tego akurat tak mocno nie zgłębiali natomiast w samej prasie dwudziestolecia pojawiają się artykuły przed recenzuje c jakieś książki, które były właśnie takich pozycji katolickich napisane w ramach takiego być tak naprawdę podręcznikiem właśnie dla ucznia seminarium duchownego, który dla księdza tego, czego to para teologiczne tak tak panie mówiące właśnie o tym, fenomenie jak ugryźć tak znaczy pokazujące, że jednak należy być wobec tego sceptyczny, że to, owszem, są te fenomeny, ale nie należy ani tak badać ani tak interpretowali i jeśli już ktoś ma badać interpretować to ksiądz będzie wiedział lepiej tutaj już drogi parafianin nie lepiej żyć tak tak to efekt to kolejna taka odsłona walki pt. wiara kontra nauka tak to znaczy, jeżeli byśmy tutaj akurat wiara kontra wiara jasnowidza księża trochę tak, ale jeżeli weźmiemy pod uwagę to, że właśnie tych media tak jasnowidzów badają naukowcy tak nas najmniejsze głowy tak lekarskie prawnicze politycy itd. starają się też szczerą chęć rozliczenia tak zaświaty przychodzą na te seanse i właśnie uczestniczą w badaniach takich eksperymentów naukowych tak na to z drugiej strony rośnie tak mamy do czynienia raczej on stawia po stronie nauki uciekanie pytań generalnie biorąc sceptycyzmu i po prostu tego zakazanego owocu i poszukiwania tam, gdzie niewolno wyglądać pyta jak bardzo to było naukowy świadczy chociażby fakt, że kongresmen i psychiczne i związków reset psychiczny, gdzie zjechały wszystkie zmniejsza głowy naukowe badające fenomen odbył się na Uniwersytet warszawski z 2003. roku także za swoje zawsze wybrać swój sektor plazmą tam stojące na katedrze nie mam żadnych zdjęć z tego nikt tego nie fotografował za naszą wyobraźnię tak może morze może byłoby niestosowne, ale ja widzę jeszcze 1 wspólną płaszczyznę między Jasną widzami, a duchownymi to się po prostu samo narzuca, kiedy czyta się państwa opisy tych samców spirytystycznych z udziałem figury medium w szczególności to jest takie teatrum para egzorcysty ręczne czy jest z reguły grupa mężczyzn, którzy są świadkami gospodarzami kilka spotkania tak jak w przypadku aktu egzorcysty ręcznego on odbywa gdzieś w ukryciu nie jest monitorowany grupa mężczyzn w sutannach dokonuje egzorcyzmu z reguły, żeby to teatrum zostały dopełnione figurę medium to tę figurę wciela się kobieta młoda kobieta często się jakoś romantyzmu jej historię np. jakaś młoda wdowa nieszczęsna wdowa targana jakimiś przesłankami zaświatów tak się akurat składa NATO pokazują wskazują badania również dzisiaj 2001. wieku księża, którzy kwalifikują osoby do egzorcyzmu akurat pośród rozlicznych zgłoszeń w przeważającej części wybierają młode kobiety o tym pisze Artur Nowak prawnik zajmujący się ofiarami księży egzorcystów opisuje dokładnie jak to wygląda kilku facetów trzyma taką dziewczynę za ręce za nogi i nie wiadomo dokładnie coś tam dzieje, bo robią to za zamkniętymi drzwiami i tutaj w tym Tatr w artystycznym też mamy coś podobnego też jest pewnego rodzaju przetrzymywanie z tym, że to jest taki powiedział bardziej warunkach salonowych kobieta jest czymś opętana albo przynajmniej dzieje się coś poza nią przez nią ona jest po prostu właśnie tym pośrednikiem czasami po prostu jakich z pasma się wygina jak w szczęściu no i pomocnicy męscy też muszą czasami przetrzymać ja tu widzę para Elle tak to i tak nie, bo jak ten właśnie te najsłynniejsze przypadki takich, które warto analiza właśnie w ten sposób taki ustawia Paladino to jest to jest to tak, ale mamy wielu wielu mężczyzn, którzy są mediami też się też tamtymi sławnymi tak jak np. Jan guzik tak to mamy tutaj faceta, który też temu wszystkiemu poddawany też zwyczaj przez grono mężczyzn, ale też pojawia się tam kobiety jako organizatorki mimo wszystko powiedział, że demokracja tak bardzo gaz Więcka odsłona była bardziej zamiarów demokrata na bardziej egalitarne, choć część z wieloma zastrzeżeniami choćby ze względu na to, jakie to były czasy tak dla Wall ogromna, a więc tam widać to tylko na salonach duchy się pojawiały i niewiarę, że rzeczywiście ślusarz był takim właśnie media czy no właśnie właśnie tak guzik guzik, który miał być ślusarzem kowadłem chowa i rzemieślnik w krajach i on został na wciąż przypadkiem jak inaczej, bo mieszkał w odpowiednim miejscu tak mieszkał można pójść tak drzwi drzwi zespół z badaczami spirytyzm tak tutaj taka koincydencja sprawiła, że dziś trafiają jednak dzisiaj, gdzie trafił na Dwór rosyjskiego cara więc, a was bardzo duży tak na, ale z drugiej strony duchy relacja świata duchach w różnego rodzaju dodatkach tak do gazu do poważnej w Kurierze na poważne czy poważnej czy brukowej niewyraźnie bywało, ale Kurier meta psychiczny wychodzi jako dodatek do Ilustrowanego Kuriera codziennego, czyli w sumie taki najsłynniejsze gazety przedwojennej i tam były też list historie o duchach ta historia jakich niezwykłych mocach właśnie też jasnowidzenia czytania pisma zamkniętych kopert itd. które przysyłali Czytelnicy często były to historie małych miejscowości, choć oczywiście prędzej wszyscy warto tak nie iński nauczyciel niż niepiśmiennych tak mieszkaniec wsi, który nie po prostu takiej możliwości wykluczą to jest też wracam do tego różnica polega na tym, żeby sprawozdania z egzorcyzmów raczej są w zamkniętych kościelnych archiwach tutaj drukowano właśnie w gazetach każdy mógł się narodowa nie były to szansa dla publiczności tak każdy musi zapoznać oczywiście mówimy też tych związek zawodowy, ale też mówimy o publicznych odczytach czy dowody też popularna rozrywka w Warszawie na krakowskim Przedmieściu bardzo często spotykano się na takich publicznych widowiskach biletowanych albo sposób zarabiania tych mediów także sprzedawał bilety na swoje odczyty albo pokazy swojemu tryb przyciągała absolutnie tłumy publiczności oczywiście też NATO dlatego jestem też to sam element trochę przemocy seksualnej wobec kobiet oznaczony jak ostatnio Paladino, czyli Włoszka, która przyjeżdża na zaproszenie Horowitza do Warszawy tam Bolesław Prus bardzo emocjonuje są zamieniał się bardzo zaprzyjaźnił i w ogarnia Warszawę ogarnia wtedy tzw. zapowiada to 1 właśnie krytyków pisze o tym, że to jest tylko wymówka, że mężczyźni mogli potrzymać sobie kolana inne kobiety, żeby żona nie miała żadnych zastrzeżeń często rozebrania się ale, żeby sprawdzić tak czy nie ukrywa przypadkiem jakiś gadżetów do robienia sztuczek tak nie oszukuje zresztą te sprawozdania był tak do tego stopnia detaliczne nawet wiemy, kiedy osobie ponadto podczas pobytu w Warszawie miesiączkę przedstawiono do formy medyka izolowanej tzw. po prostu dopięte na łupkową umowę o pracę tutaj ona fajnie też wyśmiewanie się w przypadku Czesława Tańskiego, który jest dość znaną postacią w takich kręgach właśnie ezoterycznych tak, by Marty ni stąd, ale też właśnie przedstawia się cały czas doktor profesor ten w tej jakiś tytuł naukowy, który miał też uzasadniać to że, że on nie jest tylko obdarzony jakimś niezwykłymi mocami, bo on początkowo arcie nauczce początkowo zresztą działa właśnie jako artystyczny fascynująca postać działa tak były działek nauczyciel francuskiego Higgs pracował w księgarni, po czym rozpoczął zaczyna się interesować no właśnie człowiek Areny i tworzy sobie legendy tak, bo jedzie do Paryża tam po prostu odbywa kurs hipnozy, ale wkrótce ten kurs hipnozy urasta do tego, że skończył Sorbonę skończył medycynę jest doktorem profesorem tak dalej tutaj zatrzymajmy się przy tej figurze medium czy takiego guru spirytyzmu, bo to jest bardzo ciekawy nie do rozstrzygnięcia, ale spróbujmy się zbliżyć do tego tematu biznes czy powołanie jednak jak się czyta o tych postacie jak poznajemy ich sylwetki to momentami naprawdę można odnieść wrażenie, że tam migotać i cynizm i święte przekonanie, że ja naprawdę to potrafię wiem i ci ludzie sami chcieli uwierzyć w to, że oni rzeczywiście odczuwają wiedzą więcej widzą więcej i właściwie trudno by znaleźć taką postać jawnie wyraźnie cyniczną wyrachowaną no takiego po prostu przekonanego człowieka o tym, że jest oszustem i żeruje na ludzkiej niewiedzy naiwności, bo były takie czasy, kiedy właściwie nie wiadomo było jak to jest no ja może nie jestem medium oszukuje, ale może ta reszta to naprawdę ma do czynienia z tymi ze światami no bo jeszcze właściwy ten stan naszej świadomości to bardzo blisko oczywiście z nauką wydawało się, że to kolejna granica Poznania i zaraz przekroczymy no, więc jak to jest z tym migotaniem biznesu i powołania trochę nowe przystanie duchownym to też, by księża muszą odpowiedzieć na to pytanie, ale te osoby, które przewodziły w tym ruchu jako naukowcy jako badaczy, czyli czy też gospodynie takich salonowych spotkań u siebie właśnie takich Spirit stycznych ezoterycznych czy właśnie kobiety pełniące rolę medium, dlaczego one robiły gotowej odpowiedzi jest mnóstwo pierwsza odpowiedź taka najprostsza to jest to jednak właśnie to to było coś Super towarzyskiego a jaka mogła wielka woda dobrze by wprowadzić właśnie sobie taki salon, gdzie właśnie w fantastyczni goście przychodzą na San Siro plastyczne absolutnie wierzą że, gdyby dzisiaj to działo takie ekipy został ogłoszenie pojawiało się w mediach społecznościowych tam po prostu też każdy chciał dostać środki z takiego takiego mieszkania z takim salonem to jest raz 2 to jest bardzo często taka autentyczna potrzeba właśnie poszukiwania odpowiedzi, która szczególnie wzmaga po pierwszej wojnie światowej metro w kulturze polskiej mamy problem z pierwszą światową bagatelizując problem narracyjne tam problem narracyjny to jedno, ale też, jakby to zapomniana zupełnie wojna wojna mamy wojnę dwudziestego roku tak jak wcześniej zdobywania niepodległości wysiada marszałek Piłsudski w Warszawie żadnej wojny praktycznie nie było i kwestia zniszczeń, ale kwestia też ofiar tak do szczególnego czasu cywile tak co cywilizacyjnego trochę ubyło pół tak czy właśnie to wymazanie polega na tym, że tak nie wiem o zniszczeniach drugiej wojny światowej mówi się wszędzie tak nieustannie nawet jak mamy niezniszczone jakieś miasto taki w ogóle działania frontowe nie miały miejsce to jest gdzieś tam cały czas ta druga wojna światowa tymczasem Polska jako teren działań wojennych najpierw pierwszej wojnie światowej właśnie w taki ogólny świadomość, iż tutaj mamy do czynienia z tą pierwszą kartą, bo tak, z którą spotykają się Europejczycy w tamtym czasie to hekatomba ogromną w przypadku Anglii Francji Niemiec, ale też rośnie w przypadku Polski, za którą do kolejne śmierć będzie epidemia Hiszpanki tak potem moment właśnie rok dwudziesty no i małe lub jest wszystko powinno się skończyć taka skala oraz piątkowe zapaleniem zniczy książkowe zapalenie mózgu testem czy choroba, która zniknęła, a ze świadomości z dużą śmiertelnością i ryby chcemy się skontaktować z tymi zmarłymi aktor czyta to tym samym od podjął ktoś w rodzinie schodzą się czasy, kiedy ludzie znikali nagle relacje się rwały ktoś ginął na wojnie ktoś wyjechał nie wrócił nie było internetu nie można było sprawdzić można było wyszukać nie było tak łatwo się skontaktować po prostu historie zostały urwane wpół słowa niedopowiedziane jest nie do wytrzymania ktoś musi te historie dokończyć, więc zapytajmy kogoś, która tam jest wiele zapytań brata ojca tak koło szkoły, które właśnie poszedł na front tak został zabrany na front nigdy nie wrócił już 11 ponoć bardzo często są kobiety, które straciły i żywią nadzieję także ten ktoś do nich odezwie Szkot ukochany syn właśnie który, który poszedł na front i zaginione trudniej przyjąć, że zginął, a nie zaginął, a nawet jeśli zginę to, chociaż mim z nim kontakt właśnie poprzez ten kanał komunikacji właśnie spirytystów ręczne no i potem druga wojna światowa wzmocniła jeszcze pytania te potrzeby kontaktu z zaświatami pokazujecie w swojej książce całą serię ogłoszeń w prasie tuż powojennej te ogłoszenia są niezwykle wstrząsające wielu powodów też dużo publikacji na ten temat ludzie proszą okolic ludzie szukają rodziny ludzie ogłaszają się w bardzo dramatyczny sposób z różnych powodów też jest sporo codzienności sporo ogłoszeń matrymonialnych, ale i właśnie ogłoszenia dotyczące obietnic i jakiegoś właśnie takiego jasnowidzenia relacyjnego jeśli kogoś straciłeś straciłaś, jaki wskaże kierunek tak wysokość i jasnowidzów i prywatnych aktywów farm, bo oni jeszcze nowy autobus krótki okres powojenny, kiedy jedni zmarli mieli prawo sankcją mają prawo ogłosić w gazetach potem nie w podziemiu potem zostanie zabronione urzędowo prywatnie dyrektyw jako prywatna inicjatywa możliwy idzie na zdrowie detektywa ten cały ruch ezoteryczny Ruszki tak jak się doskonale odnalazł pod ziemię, bo on ma taką cechę właśnie takim ojcem ma z kontry on musi być taki właśnie tutaj nawet jakimś sensie ta dominacja peerelowska właściwie innej strony szłam siła z drugiej strony przyczyniła się do przetrwania teraz detektywi, którzy jak państwo piszą wydawać, by się mogło, że są postaciami całkowicie innych światów przez to, że posługują się redukcją, że mocno stąpają po ziemi, że rozumując logicznie badają dowody materialne, a nie jakiegoś rodzaju przebłyski mistyczne okazuje się, że w gruncie rzeczy bardzo blisko ze sobą działają mało tego mają czasami tych samych klientów i właśnie państwo wiedzieli bywają sami dla siebie klientami i też ich działalności dopatrują się państwa pokazują nieco szarlatan Nelli tak dlaczego, bo też styl wrócą, by świadomie tak tak także dzisiaj wszystkich seriali kryminalnych obejrzeliśmy tak mam się wydaje za dosyć proste tak jak ty rozkopią atak przychodzi dna badanie rozpoznawanie twarzy tak dalej tak dalej tak dalej wtedy to jest dosyć świeża metody nowoczesnej kryminalistyki dopiero się rodzą nie są dostępne w takich osoby bezdomne itd ktoś, kto dosyć skutecznie rozwiązuje śledztwa może być posądzany tak redukcja nie bardzo różni od jasnowidzenia i tam uważnie Sherlocka Holmsa Śledź to tak naprawdę to nam się wydaje do takich jak dziś zdolności mówi, a sąd edukacją tak tak siedzi i obserwację szeroko się podróżuje Astral nie nasze, by przeczytać właśnie tych mamy ich ulubionego Czesław Raczyński, który mówi, że rozwiązuje list zagadki detektywistyczne, bo jest strasznym podróżnikiem jego ciało astralne odrywa od fizycznego naj bada dalekiej krainy mężczyzna tak aż dla kości Zagłębia w tym pałac swego umysłu i też gdzieś się przenosi winny świat winny czas i tam poznaje prawdę, ale prawdę poznaje tak naprawdę szóstym zmysłem ręczną nie jest Bask willi w tak co jest to jest taka polityka historia, która właśnie łączy ten świat Sherlocka Holmsa ze światem duchów tak te można być taka gotycka właśnie ci PiS i pozytywizm romantyzm i Sherlock Holmes i duchy zawsze się splata właśnie dla dla mnie taka kluczowa kluczowe miejsce, od którego jakbym się to nasza narracja o detektywach zaczęła dużo wcześniej rozmawialiśmy kleić tak i tak samo sam Arthur Conan Doyle, który jest jednocześnie tak lekarzem jest człowiekiem właśnie nauki badacza na czym oni z w ogóle występuje wprost pro szczepionka owce tego walczy o to, żeby ludzie się szczepili mogę te wszystkie nowe dno medyczne nowinki, a jednocześnie też z powodów osobistych m.in. zaczyna się mocno interesować taką parę psychologia i właśnie wieży duchy wierzy wierzy we wróżki na głowę wraca do tematu w naszej książce jest mniejszy lokal Hansa więcej tych polskich detektywów, którzy gdzieś tam umykają nam i użyteczną zapomniani, którzy rozwiązują zagadki tuż obok zwani przez prasę ówczesną warszawskimi blokami sami albo krakowskimi, ale odnoszący faktyczne sukcesy czy po prostu umiejętnie rozgrywający Pijar na łamach wszyscy umiejętnie rozgrywają pija to znaczy to jest też taka specyfika tamtej w tych zawodach co zawodzi też pewnego celebryty trwa polegająca na tym w tej chwili do końca nie zaznaczy sama policja po prostu szuka rozgłosu na łamach prasy i widać ewidentnie że dziennikarze dostają prosto od prowadzących śledztwo w akcję piosenki co się wydarzyło nie tylko na to nas oczywiście najbardziej interesowało to moment, kiedy ci detektywi nasi zwracają się o pomoc jasnowidzów bezpośrednio KG Policji Państwowej na początku lat dwudziestych zastanawia się właśnie w jaki sposób wykorzystać jasnowidza, który dzisiaj się zastała ich rozwiązywania dzisiaj zdarza wtedy były bardzo poważny plan tak, ponieważ i to nie tylko Polska specyfika, ponieważ w Wiedniu powstaje taki Instytut w ogóle niemiecka policja bardzo często kojarzy korzysta z usług właśnie para psychicznych no IT to wątki właśnie, kiedy Krakowska policja w sprawie zabójstwa małżeństwa ZANU zwraca się do wiedeńskiej właśnie kolegów, żeby tamci pomogli rozwiązać zagadkę mogli nie, bo nam się tutaj prawda pokończyły wątki i odcisków palców nie zabrano itd. właśnie tamten detektyw w kulturze popularnej, które ma obrażony tymi właśnie mocami trochę szkiełko i oko, ale same tak beztrosko praca, bo wyjaśnia jesteś w latach dwudziestych trzydziestych w ogóle jest aktywna Skopje było to ta nauka, która wygląda granic rozmawia tak jak odciski palców jeśli spojrzeć tak na ląd Mroza takiego teorię także po prostu spojrzymy tak na to jak jest ukształtowana nasza twarz czaszka już możemy tu powiedzieć tak czy przewidzieć przyszłość tak no tak to zabija Atenie, a czasy też takich pokus eugenicznych i generalnie rzecz biorąc osądzenia człowieka po fizjonomii mierzyło się te czaszki decydowało, kto jest w wartościowe dla społeczeństwa to nie to właśnie predyspozycje do bycia przestępcą to nie rzeczywiście były takie przedziwne flirt nauki z jakimiś momentami niebezpiecznymi dziedzinami teraz właśnie chcę was o to zapytać na ile to wszystko, o czym opowiadacie miało bardziej funkcję takiego wentyla kulturowego przepracowania tego co wyrastało ponad miarę percepcji ówczesna momentami w gruncie rzeczy było jakiegoś rodzaju popkulturowym kabaretem niespecjalnie groźnym ana ile można to oceniać w kategoriach dzisiejszych niebezpieczeństwie, jakie niesie para nauka, czyli dna listów naukowych płasko ziem psów np. którzy usiłują w jaki sposób dyskutować katastrofą klimatyczną ociepleniem klimatu, którzy nie będą w stanie pojąć zjawiska sprężenia pary w samolocie rozsiewają jakiś teorię na temat Kamp trio, którzy okazuje się, że bardzo skutecznie zawrócili fale wszczepiania kolejnych pokoleń momentami robi się to niebezpieczne to w tej chwili to już nie jest tylko jakieś tam powiedzmy właśnie wróżenie z kart czy fusów czy właśnie jest taki ciekawy Theatrum, ale są ludzie w stanach, którzy odbudowali Arkę Noego, którzy postawili muzeum, gdzie stawiają dinozaury obok ludzi po to, żeby pokazać, że to było możliwe to bzdura, że najpierw wyginęły dinozaury, a potem ludzie przyszli na ziemię, gdyż pan Bóg przecież stworzył wszystkich naraz dinozaury były na tej Arce i w jakimś sensie mamy kolejną odsłonę powtórkę tej ja mam wrażenie znowu ludzkiej granicy percepcji nie może niemożności zrozumienia znowu, jakim jesteśmy momencie cywilizacyjną naukowym mnożą się te przedziwne przestrzenie, które dzisiaj są groźne one wtedy też w gruncie rzeczy jakoś przez zarząd dróg są 2 rzeczy mówi 1 rzecz jest taka, że wszystkie pomysły taką, czyli płasko, więc jeszcze pusto Niemcy są tak jak należy więc, że skoro na skorupie żyję tak tak w środku mieszka cywilizacja wewnętrzne na słyszałam tego, ale dobre relacje zmianie jeszcze pan Adam Kilian właśnie mogą mieszkać np. a wewnątrz tak a tak antyszczepionkowców zachęcająca to cokolwiek na to są wszystko pomysł dziewiętnastowieczna czy to to jest pewna Czkawka tylko dzisiejsza wersja ta dzisiejsza wersja, ale bardzo często przeniesiono 11 to znaczy, gdy oglądam filmy właśnie, które produkują polską granicę co dokładnie pomysł 112 prowadzi piętnastego wieku bardzo często zdarza się, że chcą czerpana z literatury tamtego czasu to jest kwestia tych właśnie oto kulturowy, który trwa sobie zupełnie media się zmieni, że nasze miasto czysta droga tak dokładnie został wykazu stary pomysł jest remedium vany i na nowo rajd mnicha pali większe problem polega na tym, że w momencie, kiedy właśnie mamy mamy rewolucję technologiczną znaczy każdy każda bzdura w internecie grozi 20× i nabiera to po prostu cykle na zasadzie ulepszonego efekt okoliczni śnieżnej tak tu jestem kultur na pewno natomiast mamy zauważamy, że to jest niebezpieczne tak, bo jeżeli kasy nie wystarczy nie wystąpiono populacja po prostu jest dla każdego z nas tutaj w tym studiu potencjalnie niebezpieczne, ale z kolei eugenika tak tego nikt nie uważa za niebezpieczne tak to jest ciekawe, że naznaczony zaczął się szantaż na to spojrzeć w Pile treści medium mieści tak to bywa sfera z kolei w każdą dawkę spojrzymy na naszej historii to jest dziś właśnie z daleka od Boga tak to znaczy to nie także to były osoby wierzące niewierzące po prostu w tym kursie tego nie było tak nie tonie było nie było wiodące w związku z tym oni byli bardzo naukowo i tak właśnie pod pewnymi względami w związku, z czym jak coś się nie udało tłumaczyliśmy to większość z nich po prostu tego tak pozostawia nie było takiej niebezpieczne tak znacznie były w stanach były odłamy właśnie takie religijne spirytyzmu, jakie parafianka akt tak właśnie, że świat nowymi Stanami Zjednoczonymi będą kierować takie grono mędrców tak zaświatów i to będą założyciele Stanów zjednoczonych będzie nie wiem później linką wielcy wynalazcy tam będą tak nam na rzecz będą mu jakaś zbiorowa mądrość i przez media, ale to właśnie w stanach też przyjęła się scjentologia, która jako liga jest nielegalna np. w Niemczech i potępiona przez Europę kompletna bzdura wywodząca się kategorii bez literatury fantastycznonaukowej chce na to, że tam nawet te ale by w stanach przyjęła się nieprawdopodobnie jako religia nie jako zabawę właśnie czy ktoś cytologia to taki przykład to co się dzieje, kiedy PiS SN z większym podziwem testy przykład może trochę właśnie ten może być kościół z firm turystycznych trochę postawy Hoża no i teraz jeszcze 1 kwestia mamy jakiegoś rodzaju dzisiejszy obraz świata ezoterycznego ten obraz powiedzmy dwudziestolecia i dlaczego tak jest, że ten dzisiejszy obraz tych wróżki tej telewizji czy gdzieś w internecie jakiś tak romantyczne w stosunku do tego naprawdę dopracowanego estetycznie teatr dwudziestolecia spirytystów ręcznego to wszystko było eleganckie widowiskowe przekonujące, a dzisiaj właściwie te wróżki to nawet nie biorą się jakoś tak ekstra tajemniczo po prostu po robocie czemu rozkładają te karty nie przemawiają one mówią one rozmawiają mam wrażenie, że coś z tego ruchu ezoteryczne został bezpowrotnie utraconego jeśli chodzi o Theatrum przepraszam, ale akurat ruch detektywistyczne to teatr zyskał, ponieważ jednak o najlepszy w żywopłot nie pozwolą efektywnie rolą mamy bardzo nie lepszy żywot na głowie detektywa Rutkowski tak to prawda tak tutaj mamy rzeczy jest ogromna, że dostaną równego to też kwestia tego jasno dzisiaj nie zrobi konferencji prasowej chyba jasnowidz mamy takiego nagrania 1, który robi natomiast sektor prywatny często właśnie są spektakle trasę dla la, bo to jest kwestia tego dorośli głównie tak czy jasno widzę głównie siedzą po godzinach na płatnych kanałach takiej karze się zadzwonić i nic itd. natomiast należy też ostatnio wyszło bardzo ciekawa książka Tomka Kwaśniewskiego seria wywiadów właśnie z dzisiejszymi wróżkami, jakie to jest zwykłe nie romantyczne są kompletnie rozczarowana zwykłe mieszkania zwykły stół zwykła kobieta ubrana jak każda inna ja bym chciała jednak Women też widzimy tych jasnowidzów tych salonowych właśnie tak, bo rząd jednak jak jest na dworze cara Mikołaja danych to trzeba się ubrać poza tym sprecyzujemy przeszłość spojrzenie, że teraz, bo fajne tak jak po prostu ktoś wchodzi w kapeluszu z laseczką w lanosie w ogóle realne, ale to tunel, którym mężczyzna nie wychodzi tak bez kapelusza z domu ewentualnie małym kaszkiet, ale wszystko tak właśnie widzimy to znaczka Warszawy tak czy Kraków czy inne miasta jako piękne kamienice to trochę moderna to obszary naszego rozwoju ma Tomasz loga patologia przemoc prostytucja smród z biedy z wrażenia o tym, że wszystko wyburzyć tak, żebym puścić jakiś szerokie arterie, czyli dobrze rozumiemy, że Apropos Krakowa właśnie Kraków był takim bardzo silnym ośrodkiem takiego takiego taktycznego w osi aż taki zaduch w duchu tam panował tak naprawdę taki największym ośrodkiem właśnie, jeżeli chodzi o myślenie ze świata w przedwojennej Polsce była Wisła tam taki taka grupka osób, które się tym zajmował miasto widząca Wisły Agnieszka Pilchowa wydawali 2 pismo nawet Lotos, w którym drukowano przepowiednie bardzo nie sprawdzające się niestety przepowiednia roku 3009. o tym, że Hitler będzie miał problemy z wątrobą wojny nie będzie, że miał, ale ktoś komu to pewnie na pewno to wyleczy tak tam też był taki artykuł np. łodzie podwodne przepowiednia Nostradamusa w innych ustawach Nostradamusa wśród nich Walter agent tak naprawdę Wisły Wisła była takim ośrodkiem to nas też chcieliśmy pokazać, bo taka osoba znajdująca się bardzo często krążkiem w międzywojniu z warszawską centry ręczna perspektywa sama droga i perspektywy tych, którzy mieli władzę dominowali edukację dostęp do dawnych rozmów chcieliśmy pokazać w dyrektywach jasnowidza różnych właśnie co się działo w Krakowie detektywi prywatnie np. zajmują się, w którym prywatnymi z Katowic wyłącznie osób bardzo dużą frajdę np. mogą mieć za zadanie taki detektyw z Katowic przerażające dlatego nic nie spodziewa się napisać pismo tak komuś, kto nie pisze po polsku albo w ogóle nie pisze, czyli detektyw jako taki mędrzec Ludowym biuro prawne oraz biuro prawne tak on jednocześnie tak może wyśledzić kochanka żony i napisać jakieś podanie do urzędu tak te detektywi gdzieś tam był taki sposób tak naprawdę dorabiania sobie i szpiegostwo przemysłowe mają akurat na Śląsku bardzo duża jest taki moment, kiedy biura detektywistyczne zajmują się zdobywanie informacji co robi konkurencja, zwłaszcza konkurencja za granicą tak oznacza też konno chodziło kontakty bardzo często, że przychodzi fabrykant detektywa mówi sprawcy co tam Niemcy robią w tej tej branży i odpowiednio zgodnie z informacjami szykuje swoją linię produkcyjną np. auto np. mówi znacznie kontrahentom we Francji, a ta, który możemy zrobić jakąś część do tego i taką też taki trochę człowiek cha też znowu trafi przypomnieć państwu wtedy nie było internetu robi to trochę łatwiejsze znalezienie kontrahenta, ale taki człowiek, który łączył po prostu wątki medium medium znowu wracamy do tego samego komu polecają państwo, które wszystkim, którzy lubią poproszę dwudziestolecie międzywojenne okazy wcześniejsza dobra lektura pod kocykiem listopadowy dyrektorem podkreśla Greszta i armatką, ale też to strasznie, którzy są zaciekawieni spojrzeniem na dwudziestolecie czasy wcześniejsze troszeczkę innej perspektywy bądź ich fanom Sherlocka Holmsa, a tym, którzy wiedzą co to był Stefan sowiecki, chociaż może nie myliła się nawet 2, a ja bym podał ZUS jeszcze innej grupie, czyli fanom tak, aby science-fiction fanom właśnie nowych technologii tak, żeby spojrzeć, że Ghost in da się tak to nie jest taki pomysł japońskiego komiksu to nie jest takie właśnie cyber bankowe internetowe tylko tego typu rzeczy działy się w dziewiętnastym wieku to jest bardzo retro tak drodzy państwo mamy dla państwa egzemplarze od wydawnictwa post factum Sonia Draga dla państwa kilka egzemplarzy prosimy o maile na adres dla was ma opata kropkę FM dla was małpa to kropkę FM już bardzo dziękuję za rozmowę naszymi gośćmi w tej części wieczoru byli Agnieszka haska Jerzy Stachowicz kulturoznawcy eksperci od historii polskiej fantastyki kryminału spirytyzmu szarlataneria w szczególności w dwudziestoleciu międzywojennym dziękuję bardzo dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array