REKLAMA

Średniowiecze - regres czy progres?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-11-04 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
46:43 min.
Udostępnij:

Wieki średnie wciąż pozostają okresem silnie zmitologizowanym, postrzeganym jako wsteczny i zabobonny, przynoszący regres rozumu i zapomnienie dziełom antyku. Wciśniętym między Renesans i Oświecenie, epoki światła. Ile w tym prawdy, a ile niewiedzy na temat średniowiecza?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM jest już z nami prof. Jerzy Pysiak historyk Uniwersytet warszawski dobry wieczór panie profesorze nabył je pani dobry wieczór państwu będziemy rozmawiać o średniowieczu ostatnio opinię publiczną zelektryzował obywatelski projekt ustawy o edukacji seksualnej i przed Sejmem odpuści protest jesień średniowiecza podczas debaty w parlamencie europejskim Robert Biedroń domagał się potępienia tego głupiego średniowiecznego pomysłu, a 1 sektor stwierdziła, Rozwiń » że proponowane rozwiązania to powrót polskiego średniowiecza, a polityka zamieściła artykuł zatytułowany wiedza nastolatków o seksie przypomina średniowieczną mapę świata epitet średniowieczne nadal jest takim synonimem kompletnego zacofania czy też przestarzałego pozbawionego wartości bardzo silny stereotyp, skąd to się wzięło jeśli chodzi o ostatnie lata to ja bym przypomniał jeszcze 1 uczestnika polskiej sceny publicznej, który wprowadził taką kwalifikację średniowiecza nie był to ostatnich miesiącach urzędowania potem już po przegranych wyborach prezydent Bronisław Komorowski, do którego mam oto szczególną pretensję, ponieważ jest moim starszym kolegą z Instytutu historycznego kończył te same studia i wobec tego uczony przez tych samych Mistrzów częściowo co ja powinien mieć większą wiedzę i lepsze zdanie o średniowieczu, mimo że sam specjalizował się historii najnowszej muszę przyznać, zanim jeszcze zaczną odpowiadać na pytanie precyzyjnie, że kiedy dowiedziałem się o tym, że kilka dni temu policja przyjechała do chłopca, który nastoletniego, który hoduje owce nową rolę niesieni to też pomyślałem o tym, że to są średniowieczne standardy, dlatego że ale nie tylko nieliczne nowożytności aż do laicyzacji państwa społeczeństwa w toku wieku dziewiętnastego czasem dwudziestego rzeczywiście występki przeciwko religii były ścigane przez służby państwowe podobnie było zresztą w starożytności jak należy pamiętać, że Socrates został skazany za bezbożność filia został skazany za bezbożność 1 z zarzutów było to, że obraził bogów nie przystojnych pozach złą opinię w średniowieczu zapewniły 2 epoki renesansu świece renesans oświecenie dokładnie tak nie chcę w tej chwili się wypowiadać na ten temat czy określenia padające w tej chwili w debacie publicznej i kwalifikujące pewne zachowania różnych agend państwowych władz państwowych czy określanie ich mianem średniowiecznymi jest słuszne czy nie, ale całą pewnością pani zwróciła uwagę trafnie na to, że średniowiecze w taki dyskursie publicznym często występuje po prostu jako synonim zacofania w dyskursie potocznym także tak jest i zarówno renesans czy renesansowi intelektualiści jak intelektualiści oświecenia owi posługiwali się tym określeniem dokładnie w takim samym celu przy czym inne były różniące się między sobą motywację jednymi drugim przypadku artyści intelektualiści włoskiego nasi MEN to budowali się na krytyce poprzedników tak wymyślili i to określenie ETA media wieki średnie wieki średnie w znaczeniu epoka przejściowa między 1 wspaniałym okresem, jaki ma pani bytność klasyczna, a drugim wspaniałym okresem, który właśnie tworzy długo trwała epoka przejściowa, ale wiadomo prowizorki są najtrwalsze coś w tym jest, chociaż jeśli chodzi o prawdziwe średniowiecze to ono prowizorką było tylko na początku to prowizorką ona tak wyszło, że stało się prowizorką upadł świata antycznej coś trzeba było konstruować na jego gruzach nie jest przypadkiem użycie tego określenia średniowiecze wieki średnie właśnie znaczenie epoki przejściowej gorszej przez włoskich intelektualistów artystów 15 wiecznych 16 wiecznych, dlatego że sztuka Europy alpejskiej, którą pod koniec średniowiecza reprezentował gotyk, gdy się tak naprawdę we włoszech nie przyjęła im nigdy się nie podobała jedno na 1 zabytków uchodzących za emblematy boczne dla gotyku katedra w Mediolanie została tak naprawdę stylu gotyckim ukończona za czasów Napoleona Bonaparte, czyli na początku wieku dziewiętnastego poza katedrą mediolańską zabytków gotyckich we włoszech jest bardzo mało to jest styl, który tam się nie podobał zresztą jeśli powiedzieliśmy, że określenie średniowieczny jest w ustach ludzi renesansu określeniem pejoratywnym gotyk również gotyk również styl będący wytworem tych barbarzyński dokładnie barbarzyńcy gotów barbarzyńców to znaczy gotów umownych gotów tak gra Manu w barbarzyńcy, którzy najechali cesarstwo rzymskiej spowodowali żona upadło tak wtedy wierzono natomiast jeśli chyba ten termin także Włoch stworzył Acta oczywiście jeśli chodzi o oświecenie czy oświeceni owców to mamy do czynienia z nieco innym rodzajem motywacji osiemnastym wieku już nawet jeśli chodzi o takie oświadczenie drugie pół wieku siedemnastego mamy do czynienia z próbą dość radykalnej laicyzacji państwa społeczeństwa to znaczy odrzuceniem coraz bardziej uciążliwej dla coraz bardziej wykształconego społeczeństwa nawet jeśli stopień alfabetyzacji w wieku 17 osiemnastym daleko odbiega od dzisiejszego czy nawet dziewiętnastowiecznego coraz bardziej ciążącej temu coraz lepiej wykształcone społeczeństwu roli kościoła kościoła kontrreformacji innego i kościoła stającego się podtrzymać utrzymać Sojusz tronu i ołtarza innymi słowy krytyka oświeceni owców była związana z odrzuceniem idei christianitas u niektórych oświeceni owców z całą pewnością, ale jesteś nurtu oświecenia chrześcijańskiego tu raczej mamy do czynienia z narodzinami nowych zupełnie idei społecznych politycznych w tym np. umowy społecznej, choć do tej umowy społecznej chciałbym jeszcze w pewnym momencie wrócić, bo ona co prawda funkcjonuje w naszym pojęciu jako wytwór oświecenia i rzeczywiście od czasów oświecenia funkcjonuje nieprzerwanie, ale jest nieco wcześniejsza nie wcześniej powstała ta koncepcja i chodzi o to, żeby kościół przestał być instytucją władzy czy też elementem filarem władzy Państwowej co więcej z to kojarzy się w ten sposób ta wszech władza kościoła szczególnie kościoła katolickiego, ale np. w Anglii też bardzo bliskiego pod względem rytualne kościoła anglikańskiego kojarzy się jako relikt średniowiecza, jeżeli mówimy np. oświeceniu angielskimi angielskiej krytyce kościoła anglikańskiego to ta krytyka jest spowodowana tym, że pozostałe odłamy protestantów czy też bardziej radykalni przedstawiciele oficjalnego kościoła anglikańskiego uważają, że tzw. chacie, czyli ten kościół hierarchiczny bardziej konserwatywny, że on w niedostatecznym stopniu wcielił w życie ideały formacji ponadto jeśli chodzi o ten o tę nową myśl dotyczącą tego jak powinno wyglądać nowoczesne społeczeństwo nowoczesne państwo wymarzone przez oświecenie owców to także wszelkie krytykowane przez myślicieli oświeceniowych praktyki władzy uważane za jej nadużycia nawet jeśli są zakorzenione w istniejącym systemie prawnym również uchodzą ich oczach za dziedzictwo średniowiecze i wobec tego oświeceni owcy, chcąc stworzyć nowoczesne społeczeństwo nowoczesne państwo, w którym władze i poddanych coraz częściej rozumianych jako obywatele, czyli tacy ludzie, którzy mają prawo współdecydowania o swoim państwie o swoim bycie w tym państwie łączy umowa społeczna to atrybuty władzy absolutnej tak jak np. we Francji słynne le Trade kasie, czyli takie specjalne rozkazy królewskie podpisywano, że króla in blanco i sprzedawane pozwalały właścicielowi takiego listu wysłać dowolną osobę do Bastylii kojarzy się to właśnie no takim właśnie działem za tę złym dziedzicem średniowiecza, mimo że zostało wymyślone jak najbardziej w epoce nowożytnej podobnie, kiedy oświeceni owcy walczą z bonami np. to do np. dotyczącymi walki z czarownicami to również uważają prześladowanie czarownic prześladowanie kobiet uważanych za czarownicę, chociaż prześladowano, chociaż również mężczyzn uważano za czarowników było ich mniej niż kobiet, ale było to jednak prześladowanie koedukacyjne mi nawet jeśli nie statystycznie to to to mężczyźni, chociaż byli oskarżani to również krytyka oświecenia owa uważa, że procesy oczary oskarżenia oczary i rozmaite barbarzyńskie zresztą często rytuały związane z dowodzeniem winy lub niewinności oskarżonych oczary wywodzą się ze średniowiecza podczas gdy podstawowy podręcznik dotyczący sztuki wychwytywania ciało oszustwa jak to się mówiło wstała polszczyźnie i czarownic powstaje w roku 1400 dziewięćdziesiątym ósmy, czyli w roku, który wg 1 z takich sztywnych prywatyzacji epok no już pośrednio wiec jeśli uznać odkrycia Ameryki za koniec średniowiecza i największa intensyfikacja oskarżenia oczary procesów o czarnowidztwo tych prześladowań ludzi oskarżanych o ciało w Cannes może to jest jak najbardziej epoka nowożytna bardzo trudno powiedzieć, dlaczego kojarzono ze średniowieczem prawdopodobnie, dlatego że no uznawano to jakiś przeżytek zabobon, który nie mógł się narodzić, w których światła dokładnie tak, a zwykle mamy poza rasowymi pesymistami zwykle mamy skłonność do idealizowania naszych własnych czasów, że my żyjemy w czasach najlepszych możliwych, zwłaszcza wtedy, kiedy dominuje myśli społecznej filozofia optymistyczna taką filozofią optymistyczną charakteryzował się ich renesans później oświecenie wyjście człowieka z niepełnoletności, którą opadł z własnej winy Otóż odzyskuje umiejętność posługiwania się rozumem, a zatem wszystko co złe było wcześniej musi wywodzić z przeszłości i rzeczywiście nawet wybiło się z przeszłości tylko, że nie w przeszłości średniowiecznej a dlaczego ta krytyka średniowiecza, która powstaje w renesansie oświeceniu idzie przez kolejne stulecia i dociera aż do wieku 2001. dlaczego ona okazała się trwałą myślę, że największym stopniu odpowiada za to konserwatyzm kościoła katolickiego, który najpierw przerażony oświeceniem i wolnomyśliciel w ogóle nawet jeszcze w czasach tzw. Rosję reżimu, czyli dawnego ustroju, jakby można było przetłumaczyć termin francuski Osjan reżim jest terminem odnoszącym się do Francji, ale ten dawny ustrój w gruncie rzeczy panuje w całej Europie no stara się utrzymać swoją dominującą pozycję na scenie publicznej zarówno w sferze oświaty, dlatego że należy pamiętać, że aż do końca osiemnastego wieku w zasadzie całe szkolnictwo jest w rękach kościoła dopiero w wieku osiemnastym zaczynają powstawać pierwsze szkoły świeckie jest ich bardzo niewiele nawet forma oświaty prowadzone przez oświeceniowe SUV w krajach katolickich polega na odbieraniu szkół jezuitą powierzanie ich innemu zakonowi uchodzące Muza bardziej światły bardziej postępowy, czyli w Polsce pijakom, ale tak naprawdę świeckie szkolnictwo zaczyna powstawać dopiero w dobie rewolucji francuskiej najpierw we Francji później w krajach, które rewolucja francuska czy wojny napoleońskie objęły swoim wpływem np. model pruski np. model pruski prawda, choć model pruski był Mate osobliwość został przez samych Prusaków wynaleziony przez samych Prusaków zastosowane podczas gdy w przypadku wielu innych krajów także niemieckich ta świecka szkoła przychodziła na francuskich bagnetach no ale zostawała już później no, więc kościół bardzo niechętnie odnosi się do wszelkich objawów wolnomyślicieli twa lub odbierania mu wpływu na edukację dzieci młodzieży co więcej niesłychanym niesłychaną wrogością podchodzi w początkowym okresie zastanawiam się tylko w początkowym do idei demokracji no to jest tradycja Sojuszu tronu i ołtarza skądinąd zresztą to dlaczego kościół panie profesorze muszę dopytać mając pełną kontrolę nad edukacją nie próbuje przywrócić no i średniowieczu temu co się w średniowieczu należy tylko, iż nie walczy z tą krytyką renesansową oświeceniową, owszem, kościół próbował to uczynić mamy cały nurt oświecenia katolickiego, które porządkuje już wieku osiemnastym, ale jest bardzo żywym nurtem, zwłaszcza w pierwszej twierdzi, że w pierwszej połowie dziewiętnastego i tak się składa, że te próby przywrócenia chwały średniowieczu przez środowiska chrześcijańskie sprzęgania ją się z pewnymi nowymi nurtami artystycznymi intelektualnymi zupełnie od tego niezależnymi to znaczy pojawia się jeszcze w osiemnastym wieku sentymentalizm, dla którego średniowiecze wydaje się być szczególnie atrakcyjną scenerią pojawia się powieść sentymentalna powieść gotycka pieśni Osjana UE też Scott wita go katedra Panny mali w Paryżu i idea średniowiecza jako wspaniałej epoki i epoki ducha triumfującego nad materią potrafiącej kształtować materię ostateczna klęska, bo mimo tego, że Neo gotyk czy w ogóle Neo style historyczne zaczęły święcić dziewiętnastym wieku triumfy, ale ostateczna klęska sprzed postrzeganiu średniowiecza wynika jednak z owego narastającego konfliktu pomiędzy kościołem demokracją to znaczy stawanie uparte aż po początek dwudziestego wieku kościoła w opozycji do myśli ilu w demokratycznych w Europie, a także w stanach Zjednoczonych w pewnym momencie powoduje, że środowiska polityczne lewicowe, ale także centrowe liberalne no jednoznacznie kojarzą kościół i coraz bardziej rozwijającej się demokraty żyjący dzisiaj mimo wszystko Europie debacie publicznej po prostu identyfikują kościół jako strażnika tych zmurszałe średniowiecznych tradycji niepozwalających się społeczeństwu rozwijać co więcej pewien konserwatyzm kościoła kat katolickiego odnoszący się nie tylko do idei lewicowych, ale także do kapitalizmu to akurat przesłanek humanistycznych to znaczy obrony człowieka przed wyzyskiem pewnego stopnia w każdym razie obawy przed chrystianizacją znacznych znacznej liczby robotników wielkich miastach to nie jest obawa teoretyczna to jest oba wynikająca z obserwacji tego co się dzieje powoduje także konflikt kościoła z ideami takiego liberalizmu ekonomicznego i również działacze na polu ekonomii na polu gospodarki zaczynają widzieć w kościele hamulec dla zmian gospodarczych pozwalających budować wielkie fortuny kościół staje się m.in. obrońcą tradycyjnego wiejskiego sposobu życia z drugiej strony pojawiają się też takie przesłanki do idealizowania średniowiecza właśnie w zestawieniu z tym okrutnym kapitalizmem hasło znane w kulturze angielskiej May All England, czyli wesoła stara Anglia to jest ta wesoła stara Anglia to żadna wieczna feudalna no powiedzmy jeszcze szekspirowska tak z tym pułkiem spółkowe Górki wolna od wyzysku od czarnej rozpaczy Górnik Górnik nie w łóżko w kopalniach rozwiązywali rzeźniach dzieci liczonych numer kami w szkole od tej tym zaczyna reprezentować to piękne oblicze dawnych czasów skonfrontowane z niedogodnościami okrucieństwa ami tego nowego wspaniałego świata to wiemy już, dlaczego Wiki średniej cieszą się taką złą sławą teraz zadam pytanie, które musi być trudne dla mediewistów czy wiek średni faktycznie były epoką ciemną, która zapomniała to wszystko co było przed nią, która nic nie wytworzyła no, która czekała aż zaleją renesansowe światło z całą pewnością nie nie spodziewałam się na odpowiedź oczywiście w pierwszych wiekach średniowiecza mamy do czynienia ze stopniowym redukowanie ME wiedzy umiejętności znanych antyku i ma to cały szereg rozmaitych przyczyn najpoważniejszą z nich jest po prostu upadek dotychczasowego świata to znaczy cesarstwo rzymskie na Zachodzie przynajmniej okazało się strukturą państwową i społeczną tak bardzo niewydolną, że w gruncie rzeczy w pewnym momencie upadło pod własnym ciężarem nie, dlatego że było aż tak wspaniałe tylko po prostu przestało funkcjonować różnych powodów, kiedy zapewne zaprosi pani jakiegoś gościa, żeby rozmawiać o upadku cesarstwa rzymskiego dochodzi do tego rzeczywiście najazd ludów barbarzyńskich czy też raczej najazd ludów barbarzyńskich i przestają np. funkcjonować szkoły publiczne to warto sobie uświadomić, że świecka szkoła publiczna funkcjonuje w historii Europejskiej mniej więcej do wieku piątego naszej, a potem od wieku dziewiętnaste przez i oświecenie nic nie poradziło oczywiście narodziny świeckiej szkoły publicznej w wieku dziewiętnastym jest efektem idei oświeceniowych, ale przez 15 stuleci w historii Europejskiej nie było, choć była w antyku upadek szkolnictwa spowodował powszechnego utrzymywanego przez władze miejskie spowodował bardzo daleko idące braki w wykształceniu znacznej liczby ludności zachodniej Europy jedynym środowiskiem, które pozostało w piśmie Anna, a nawet chciałbym użyć takiego potocznego wyrażenia teraz już wychodzącego czy już niebędącego w modzie zaczyna nam niewielką znajoma współcześnie języka rosyjskiego, ale kiedyś mówiło czy taty pisarz czy czytać pisać ci byli tylko duchowni co w znacznym stopniu spowodowało, że dziedzictwo antyku przetrwało dzięki instytucjom kościoła, które do tej pory tak zjadliwe krytykowałem oczywiście przetrwaniu dziedzictwa antyku za pośrednictwem kościoła powodowało zarówno jego okrojenie o do pewnych wymiarów akceptowalnych przez chrześcijaństwo z drugiej ograniczenie do bardzo wąskich środowisk ludzi, którzy mogli pobierać wykształcenie, ale miażdżąca większość dziedzictwa antyku przechowała się w kulturze Europejskiej właśnie dzięki Kościołowi dzięki intelektualistom pracującym w kościele jako mnisi jako biskupi intelektualiści jako mistrzowie szkół katedralnych mistrzowie uniwersyteccy oczywiście należy pamiętać też, że w pewnym momencie, zwłaszcza od przełomu wieku dwunastego trzynastego dochodzi jeszcze znajomość zaginionych dzieł antycznych, które wracają do Europy zachodniej za poprzez pośrednictwo świata islamskiego, ale należy pamiętać, że również te dzieła, które przetrwały w tradycji arabskiej zostały przyswojone kulturze Europejskiej przez ludzi kościoła, którzy tłumaczyli arabskiego na łacinę bądź późniejszym średniowieczu także na języki narodowe weźcie średniowiecze i to również dzięki ludziom kościoła jest okresem ogromnego postępu technicznego trzeba co prawda pamiętać, że w znacznym stopniu ten postęp techniczny jest postępem w stosunku do regresu, który nastąpił po upadku świata antycznego, bo mamy cały do czynienia z szeregiem wynalazków, które istniały w świecie rzymskim, a później została zapomniana i wynalezione bądź rozpowszechnione na nowo od najbardziej prymitywnych w naszych oczach rzeczy, jakim jest pół żelazną składnik chcą, który jest wprowadzony upowszechniony w Europie przez zakon cystersów co pozwala na głębszą orkę odwraca niski nie wyjaławia nie wierzchnich warstw gleby w związku z tym o wiele wyższe plony co z kolei przyczyna wniesie do zamknięcia na kilkanaście pokoleń klęski głodu, a za a kiedy nie ma erotycznego wcześniej głodu periodyczne co roku był głód na przednówku, a potem auto oprócz tego mogły być no klęski głodu spowodowane przez katastrofy naturalne, więc skoro zanika głód to możliwa jest eksplozja demograficzna, która ma miejsce w średniowieczu, ale także wynalazki maszyn takich jak takich, które wykorzysta on np. energii wody płynącej, czyli Młynów nasze biednych potrzeb biednych Folusz maszyny przędzalni tych kar tkackich kuźni wszystko to wykorzystujące energię wody, a zatem cały prymitywny czy praw przemysłu rodzi się w średniowieczu w średniowieczu, a rodzi się również na powrót rynek bankowy kredytowy w miastach włoskich z 1 strony można powiedzieć no wiadomo Włochy tam kultura rzymska nigdy tak naprawdę nie upadła, ale drugim ośrodkiem tego rynku bankowo kredytowego są brandy, które były, choć częściowo należały do zasad rzymskiego do jedno wstęp na najmniej zorganizowanych prowincji innymi słowy można powiedzieć, że zaczątki nowożytnego świata nowoczesnego pod względem gospodarczym finansowym, ale także intelektualnym, bo przecież to w średniowieczu dzisiaj Uniwersytet ach to bardzo ważna sprawa także kwestie polityczne niemal współczesną polityczną kontynentu rodzi się także w średniowieczu prawda to prawda, ale nie chodziło o to, że wiele tych ziaren, które doprowadziły ostatecznie do upadku do nie do upadku do zanegowania cywilizacji średniowiecznej zostało w samym średniowieczu Zaporoża Barack epoka uniwersytetów z 1 strony z drugiej strony scholastyka, bo często mówi się w średniowieczu, że to jest epoka wiary, która odrzuca rozum, a to zupełnie nieprawda należy pamiętać, że to Abela co prawda w pewnym momencie mający bardzo poważne kłopoty z kościołem instytucjonalnym oskarżano herezje, ale jednak duchowny, a mistrz szkół paryskich był autorem traktatu tak nie jest Secret non, w którym rozważał prawdy wiary za pomocą logiki arystotelesowskiej, prowadząc rzecz jasna do wniosku do wniosków potwierdzających prawdziwość wiary chrześcijańskiej, ale posługiwał się rozumem jednocześnie przepracowują intelektualnie doktrynę chrześcijańską teologią chrześcijańską, aby nar miał w związku z tym kłopoty z kościołem instytucjonalnym, ale Święty Tomasz z Akwinu postępował wg bardzo podobne zasady to znaczy również posługiwał się logiką arystotelesowska przeprowadził dowody na istnienie Boga, posługując się logiką nawiasem mówiąc dla mnie zupełnie nieprzekonujące, ale świadczy o tym, że rozum nie był przez bardzo prominentnych przedstawicieli kościoła odrzucanych mamy inne wielkie postacie 13 wiecznego kościoła wielkich intelektualistów Świętego Bonawentury Świętego Alberta wielkiego Bonawentura nawet kardynałem Święty Tomasz za chwilę został bardzo rychło kanonizowany już na początku wieku czternastego innymi słowy kościół ogólnie rzecz biorąc nie potępia użycia rozumu w nauce wręcz przeciwnie uważa, że jego właściwe wykorzystanie może tylko pomóc w pogłębianiu wiary natomiast są oczywiście również w kościele średniowiecznym środowiska, które mają do rozumowego do, które do rozmowy z owego traktowania wiary mają stosunek niechętny do przesadnego ich mniemaniu posługiwania się czymś co moglibyśmy nazwać krytyką intelektualną i do takich należy np. niesławnej pamięci biskup Paryża okien topie, który w 1200 siedemdziesiątym siódmym roku po prostu zakazuje prowadzenia pewnych dysku dyskusji intelektualnych i od tego momentu zaczyna się stopniowy uwiąd Uniwersytetu paryskiego to się nie następuje z dnia na dzień, ale to w związku z tym mamy do czynienia z czarną legendą scholastyki, ponieważ rzeczywiście jeśli dzisiaj mówimy o scholastyczny Schola styczny rozumowaniu to zwykle mamy namyśli rozumowanie sztampowe stereotypowe pozbawione, jakiej jakich jakiś ulotności intelektualnej wyobraźni uwięzione, w jakich zastawiały schematach, ale to jest obraz późnej Schola styki tej tej epoki scholastyka c po na Uniwersytecie paryskim, kiedy zakazano dalszego studiowania istotę LSA Schola styka, która wchodzi w obieg intelektualny w wieku dwunastym jest przez 1,5 stulecia niezwykle ożywczym nurtem intelektualnym odświeżającym zarówno refleksję teologiczną filozoficzną jak nauki prawne kres Hula styki otworzy drogę np. myśleniu logicznemu to prawda to prawda zrozum mnie wieloma spółek no wręcz nic i to powiedzielibyśmy, że samego założenia tak tak, ale to, że trzeba i Holland c oddać sprawiedliwość każda metoda naukowa scholastyka można nazwać pewno pewnego rodzaju metodą naukową jeśli odbierze jej się wolność myślenia do tego sprowadza się decyzja biskupa Paryża 1000 siedemdziesiątego siódmego roku po prostu więdnie to znajdę jeszcze na taki poziom jednostki ludzkiej, kiedy myślimy o średniowieczu życiu ludzi w tamtych czasach to taki pierwsze skojarzenie to jest życie krótkie brudne no i krążące wokół zapewnienia zapewnieniu sobie życia wiecznego, więc właściwie to życie doczesne nie jest istotne ważne jest to, żeby uzyskać zbawienie to też jest większość zupełna nieprawda życie rzeczywiście raczej krótkie w przypadku miażdżącej większości ówczesnych ludzi, ale trzeba pamiętać, że życie ludzkie długość życia ludzkiego wzrosła niepomiernie tak naprawdę dopiero od przełomu wieku dziewiętnastego dwudziestego można nawet powiedzieć, że w wieku dziewiętnastym, które był wiekiem szalonego postępu rewolucji przemysłowej mówiliśmy trochę złych rzeczy na temat złych skutków owego postępu jak dziewiętnastym drugi 2 nie tylko długość życia jak też wzrost ludzi w Europie się zmniejszyły w stosunku do epok wcześniejszych rzeczywiście przeciętna długość życia ludzi w średniowieczu to oszczędności też nie ma wielkiej różnicy oscyluje wokół 35 lat, ale trzeba duża śmiertelność noworodków Otóż to ogromna była celna rzeczy noworodków, która psuje statystykę ogromna śmiertelność kobiet w połogu z powodu gorączki podłogowe i to są czasy sprzed Ludwika Pasteura sprzed wynalezienia aseptyki i antyseptyki, ale rzeczywiście ludzie żyją krócej niż dzisiaj to znaczy jeśli ktoś w średniowieczu ma lat 60 to jest starcem stojącym nad grobem podczas gdy dziś uważamy takiego człowieka raczej w kwiecie wieku, ale jeszcze w czasie dwudziestolecia międzywojennego to jednak 60 latek był też mocno starszym człowiekiem przypominam, że kabaret starszych panów zaczęły od 245 latków obaj byli wtedy młodsi niż w tej chwili to oczywiście wynika z o o wiele mniejszej niż w epoce nowoczesnej wiedzy medycznej dotyczącej zarówno anatomii umiejętności chirurgicznych znajomości rozmaitych leków oczywiście gorszych warunków życia pod wieloma względami mieszkaniowych np. ale jeśli chodzi o higienę to perfumy zamiast kąpieli raczej wynalazek kolejnych epok raczej tak jeśli chodzi o 1 to nie, licząc niewielkich Ryn patyczki do drapania się w zerówkach i było poszukiwanie insektów fakt to jeśli wyjąć z tego miejsca 1 to kino, które rzeczywiście, ale jak nieczystości wylewano oknem na ulice tak, ale w średniowieczu ludzie się naprawdę myśli niechęć do kąpieli pojawiła się dopiero późnym średniowieczu posłem po i medycznych zresztą to znaczy lekarze przekonywali, że jego rywal dziury w kurzej przez te dziury rozmaite miast maty także unikają miast maty które, żeby słuchaczom wyjaśnić miał maty, czyli to takie trujące wyziewy trujące wyziewy, które roznosiły zarazy tak nie należy się zbyt często myć, ponieważ właśnie skóra robi się wtedy porowata pory jak gąbka tak jest on i to złe powietrze czy ten mur może w ten sposób wniknąć w ciało człowieka i rzeczywiście od wieku piętnastego ludzie myją się kończą coraz mniej aż do wieku dwudziestego chyba do czasu, kiedy wynaleziono i mniej więcej upowszechnia upowszechniona centralne ogrzewanie i ciepłą wodę w mieszkaniach na, ale centralne ogrzewanie mieszkań też miało znaczenie, dlatego że jeśli są w naszych słuchaczy wielbiciele wina to wiedzą, że wino czerwone, bo jak podaje się w temperaturze pokojowej przy czym ta temperatura pokojowa to jest temperatura pokojowa w wieku dziewiętnastego i oznacza 14 do 16 stopni jeśli oglądamy czasem rozmaite jeśli są dobrze zrobione rozmaitego rodzaju filmy czy seriale kostiumowe, które dzieją się w wieku dziewiętnastym bądź na początku wieku dwudziestego widzimy jak ludzie kładą się do łóżek w tych szlak my Ciach bananowych majtkach koszulach nocnych czapeczkach, a jeszcze w generalnej groma granie tak jeszcze bogatszych domach wcześniej służąca też handel, czyli takim naczyniem na żarze pieca rozgrzewa i łóżko pościel to dlatego, żeby oni po prostu nie uśmiechnęli w tych łóżkach, zanim zasną, a potem, żeby nie dostali zapalenia płuc, a to zapalenie płuc jeszcze moja ABBA 1 z moich babć uważała, że mycie głowy bardzo niebezpieczne nie należy tego robić częściej niż 2 tygodnie co 2 tyle co 2 tygodnie, bo w przypadku kobiet, zwłaszcza przed rewolucją modową lat trzydziestych może 20 noszących długie włosy to rzeczywiście w takim mieszkaniu, w którym było stopni 15 trochę poszły, a nie było suszarek elektrycznych jak wiadomo to on naprawdę bardzo długo szły naprawdę mogły spowodować, że za rzeźbienie i inne konsekwencje oczywiście ludzie średniowiecza, o ile wiemy no byli bardzo zainteresowani uzyskaniem zbawienia wiecznego, ale to wcale nie znaczy, że nie troszczyli się swoją doczesną jak najbardziej się troszczyli a życie wieczne miała miało zapewnić wykonanie wykonywanie nakazów religii chrześcijańskiej jeśli mówimy o Europie w, ponieważ szkolnictwo nie było rzeczą powszechną to w zasadzie jedynym środowiskiem, które w, którym można było uzyskać wykształcenie i zbliżyć się do wysokiej kultury, bo nie wszyscy oczywiście chodzi do szkół, ale zbliżyć się, by do wysokiej kultury 2 kościół w związku z tym nie ma nic dziwnego w tym, że najpowszechniejszą rodzajem kultury była kultura religijna, ale była też kultura dworska, ale było wielu za rozgłos era była też świecka kultura ludowa wywodząca się w znacznej części folkloru innymi słowy ten, choć jest on wyidealizowany ten obraz wysokiej starej Anglii nie jest tak bardzo odległy od rzeczywistości, a nie pokazuje całej się średniowiecznej rzeczywistości, ale 1 z jej aspektów, który nadal często jest w tym dyskursie deprecjonując średniowiecze jako epokę zacofania brudu smrodu bóstwa i obskurantyzmu religijnego zbyt często zapominane teście na koniec bardzo krótko panie profesorze wg pana profesora największe osiągnięcie największy wkład wieków średnich historii ludzkiej cywilizacji Uniwersytet jednak z całą pewnością mam nadzieję, że Uniwersytet przetrwa przetrwał 800 lat, więc może przetrwa też w dzisiejszych nie do ważonych reformatorów prof. Jerzy Pysiak Uniwersytet warszawski dziękuję panie profesorze dziękuję państwu dziękuję za wspólny poniedziałkowy wieczór życie spokojnej nocy kolorowych snów za chwilę północ i informacji Radia TOK Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA