REKLAMA

Dr Petelczyc "Systemowi emerytalnemu nie służą ciągłe zmiany"

Połączenie
Data emisji:
2019-11-07 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:40 min.
Udostępnij:

Z badań społecznych wynika, że Polacy nie wiedzą czym są Pracownicze Plany Kapitałowe

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie 145 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio dr Janina Petelczyc z katedry ubezpieczenia społecznego szkoły głównej handlowej dzień dobry czy dobre będziemy mówić o stosunku można, by tak to jest bardzo kolokwialnie stosunku Polaków do pracowniczych planów kapitałowych to jest deszcz ciekawy wynalazek, który mówiliśmy już niejednokrotnie w tym studiu natomiast to co wynika z ankiety, którą przeprowadziła, którą zleciła izba zarządzająca funduszami Rozwiń » aktywami czy też niedobrze mówi izba zarządzająca funduszami jak i aktywami jedynie 18% pytanych chce być uczestnikiem pracowniczych planów kapitałowych można, by sobie zadać w związku z tym pytanie to tu właściwie zaszło czy to jest kwestia niechęci do tej formy oszczędzania czy to jest być może jakaś poważna no chyba czas zadać pytanie klęska komunikacyjna, czyli tego w jaki sposób w ogóle pewne pomysły dotyczące takich jak obywatele mają oszczędzać dbać o swoją przyszłość są im komunikowane w jaki sposób i dlatego próbują nakłaniać przekonywać nie ma też jest bardzo wiele czynników oprócz tego jak to jest komunikowane także jak wygląda polityka emerytalna wcześniejszych latach czy ludzie ufają systemowi czy nie co tak naprawdę oni wiedzą tutaj trudno jest nam wnioskować, ponieważ to są badania sondażowe dotyczące opinii ten system pracowniczych planów kapitałowych dopiero powoli wchodzi w tej chwili tylko firma, która zatrudnia więcej niż 250 osób ten system powinien funkcjonować tylko oni o tym, moment dane i tam 62% pracowników zdecydowało się być zostać w tym systemie raczej 38 nie złożyła dekret złożył deklarację, że wychodzi, że nie chce być ubezpieczony to wygląda oczywiście bardzo korzystnie lepiej niż te badania sondażowe, ale to wynika wyłącznie z faktu, że to są pracownicy naprawdę dużych firm, którzy najczęściej mają znacznie większe dochody i po opłata składki oraz troszkę wyższego podatku nie jest dla nich aż tak dużą zmianą prognozy są takie że, ponieważ pół roku będą coraz mniejsze firmy włączone do tego systemu aż po samozatrudnionych, którzy oczywiście mogą zadeklarować, że nie chcą wówczas w kolejnych latach prawdopodobnie tak sądzę, chociaż nie mamy badań dopiero pokaże rzeczywistość będzie spadała ta stopa osób, które po pozostają w systemie to jest rzeczywiście realny problem, ale myślę, że wynika właśnie, jeżeli można tak powiedzenia nie mamy jeszcze badań na ten temat możemy prognozować myślę, że wszystkiego kilka czynników pierwszym jest właśnie brak zaufania do systemu to znaczy tam w tych badaniach także to chyba pytano bardzo dużo ludzi też porównuje pracownicze plany kapitałowe do otwartych funduszy emerytalnych co jest moim zdaniem porównanie nie do końca uprawnionym i myślę, że nie ufają w to, że ten system cokolwiek da, ale cieszymy się spotkaliśmy ostatnio często rozmawialiśmy właśnie potem to było moje pierwsze pytanie w notach przyznało się budzimy rękę w nocniku to jest rozumiem jak sądzę być może ten stosunek ludzi do PPK tak, by pracowniczych planów krajowych tak bardzo ten kraj jest właśnie tym, gdyż podszyty to znaczy taką takim poczuciem, że to się z nową pewnie źle skończy znowu coś wymyśli znowu w końcu nam zabiorą pieniądze ja myślę, że to jest kilka czynników pierwszy taki, że powiedz jeszcze tych badaniach jest ważna, które pan przy toczył się bardzo dużo ludzi w ogóle nie wiesz coś takiego istnieje to jest pierwszy problem ten będzie chodzić po kolei w kolejnych firmach pracodawcy oficjalnie powinni zgodnie z ustawą informować i nawet konsultować z pracownikami to jak i gdzie te pieniądze będą, do której instytucji finansowej skierowane natomiast ludzie często o tym nie wiedzą zgodnie z ustawą też jest także pracodawca nie może zniechęcać do tego, żeby w tym systemie pracownicy, żeby rezygnowali z tego systemu, ale praktyka pokazuje już w tej chwili są pojedyncze zgłoszenia na razie jednak pracodawcy to robią może bardziej zawoalowany sposób, bo nie oszukujmy się to są po prostu wyższe koszty pracy tak samo pracownicy no to nie jest system, który nic nie musimy włożyć tylko nasza pensja maleje od 2% naszej składki plus podatek od 1,5% składki płaconej przez pracodawcę, czyli pracodawca ma 1,5% musi zapłacić składkę i mieście płaci motywy kwoty podatek, więc jeżeli ludzie zaczną, zwłaszcza im niższy jest wynagrodzenie będą widzieli, że zostają na rękę mniej pieniędzy z tego powodu, że są w tym systemie, a to sądzę, że ci im mniej mniejsze są zarobki tym większa będzie stopa rezygnacji z tego systemu jednocześnie wiara w to, że w przyszłości będziemy wyższe emerytury jest bardzo zachwiana także dodatkowego systemu także z powodu OFE widzimy, że Polacy w ogóle nie oszczędzają dodatkowo w dodatkowym trzecim filarze tzw. czy to co już istnieje w Polsce od dziewięćdziesiątego dziewiątego roku pracownicze plany emerytalne, a od 20000412. po kolei indywidualne konta emerytalne indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego mamy tam w tej chwili 2% PPK troszkę ponad PTE przepraszam IKE pewnie i XC między 45% osób, które w ogóle mają tam konta co też nie oznacza, że wpłacają regularne kwoty, czyli mamy taką dosyć trudną sytuację, gdzie Polacy wg badań nie ufają systemowi zakładów ubezpieczeń społecznych uważa, że nie będą mieć w przyszłości żadnych emerytur z tego systemu albo będą one drastycznie niskie, a jednocześnie nie robimy nic, żeby się dodatkowo ubezpieczać jest też trzecie pytanie czy PPK rzeczywiście zapewni nam wyższe świadczenia no właśnie to pytanie jest pytanie chyba kluczowymi najważniejszą są takie koncepcje zgodnie z tymi pracownicze plany kapitałowe są tak naprawdę dodatkowym kontem oszczędnościowym, a nie system emerytalnym wynika to dokładnie zapis art. 10go dziesiątego, który mówi o tym, że kiedy, kiedy następuje wypłata jak skończymy 60 lat mamy prawo pobrać jednorazowo 25% bez opodatkowania, a resztę 75% zgromadzonych składek jest nam wypłacane w formie świadczenia przez 120 miesięcy, czyli 10 lat można rozłożyć na dłuższy okres jednak, jeżeli ktoś ma niezbyt dużo zgromadzonych składek większość z nas nie będzie miała to dłuższy okres oznacza naprawdę niewiele niewielki miesięczny miesięczny dochód, podwyższając naszą emeryturę, więc wydaje się, że problem z tym systemem polega na tym, że on jest dosyć interesująco skonstruowany na poziomie kapitalizacji zbierania tutaj mamy składkę własną składkę pracodawcy, ale także skórę dodatkowe fundusze z funduszu pracy dosłownie, czyli dodatek na wejście i roczną dopłatę, jeżeli przez rok gromadzimy te świadczenia te składki, jakie tam minimalnej kwocie, więc mamy coś dodatkowe źródła tego naszego ubezpieczenia natomiast nie rozważono moim zdaniem w sposób sensowny etapu dekapitalizacji, bo jest to znaczy, czyli wypłacania tych świadczeń, kiedy już kończymy płacić składki chcemy pobierać świadczenia pierwszy moim zdaniem najważniejszym problemem jest to, że ten wiek emerytalny to ustawione na poziomie 60 lat no i mamy taki jak rzeczywiście w tej chwili dla kobiet mam nadzieję, chociaż wiem, że to politycznie poprawne obiekt będzie wyższy dla kobiet w przyszłości w ogóle docelowo dla obu płci natomiast problem polega na tym, że jeśli mamy wypłacone świadczenia przez 10 lat to mamy 70, kiedy kończymy miejscem dodatek z PPK nie wiadomo jak wysoki zresztą, kiedy rosną nasze potrzeby, bo jesteśmy chorzy częściej, bo część jesteśmy samotnymi osobami w gospodarstwie domowym partner partnerka już nie żyje, a dzieci dawno z nami mieszka jeśli w ogóle mamy no to wtedy tak naprawdę potrzebujemy pieniędzy, a ich z tego systemu tak naprawdę nie będzie, więc być może powinien ten wiek wypłaty świadczeń, jeżeli te nie będą Anną IT raczej małe są szanse na ICT, czyli wypłata dożywotnia to może ten wiek, w którym rozpoczynamy pobieranie świadczeń powinien być stały na wyższej granicy np. 70 albo 75 nawet wtedy naprawdę potrzebujemy tych pieniędzy, a niekiedy mamy 60 lat także tutaj wiele takich rzeczy, które rozumiem, że mogą budzić wątpliwości za część ludzi w ogóle nie wie o tym, że system istnieje, a ci, którzy wiedzą nie zawsze wiedzą na czym on polega, ale nawet jeśli to rozumiem, że można mieć wątpliwości co do tego jak to funkcjonuje jeśli ktoś chce mieć dodatkowe konto oszczędnościowe z możliwością pobrania znacznej kwoty, jeżeli ktoś 205% składek bez opodatkowania jeśli ktoś w rodzinie zachoruje albo udzielenia sobie samemu kredytu na 0% na mieszkanie to wówczas można z tych pieniędzy skorzystać przy czym mieszkaniowym kredycie trzeba zwrócić te pieniądze później, ale jak mówię 0% natomiast jeśli ktoś uważa będzie z tego systemu mieć wysokie świadczenie emerytalne to dane im dotychczasowe symulacje pokazują rzeczywiście może tak być w przypadku wąskiej grupy wysoko zarabiających, którzy zaczynają właśnie wchodzi na rynek pracy będą płacić regularnie składki 1415 za chwilę wrócimy do rozmowy łączenie łączenie 1424 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studiu dr Janina Petelczyc z katedry ubezpieczenia społecznego szkoły głównej handlowej rozmawiamy o pracowniczych planach kapitałowych i o no w pewnym sensie pytanie czy to jest projekt, który ma szansę się powieść to znaczy czy rzeczywiście ten poziom partycypacji będzie na tyle wysoki, że będzie można mówić o sukcesie samego samej tej reformy stworzenia tych pracowniczych planów kapitałowych warto chyba zadać pytanie co się w ogóle musi zdarzyć, żeby taka reforma systemu emerytalnego się powiodła, bo też czas chyba spojrzeć szerzej, nawet jeżeli plan nie wypalą, jeżeli okaże się, że ludzie nie chcą w nich uczestniczyć to znowu staniemy przed pytaniem w jaki sposób ten system ulepszyć być może kolejne narzędzie nawet gdyby było doskonałe też rozbije się niechęć ludzi ja się bardzo dobrze pan sformułował ten te kwestie mówiąc o ulepszeniu systemu nie reformowaniu, bo to jest bardzo istotne w kontekście systemu emerytalnego przypuszczam badania różne pokazują, że ludzie nie ufają systemowi, który bardzo często jest zmieniane są takie raporty przygotowane przez OECD organizację krajów rozwiniętych na pt. polityka ekonomia wpatrzony w forum, gdzie analizują, analizując reformy emerytalne wprowadzone w wielu krajach dokładnie 20 sprawdza się co jest dobre, kiedy reforma ma szansę być wdrożona w sensie sukcesu sukcesem i badania pokazujące bardzo ważnego mianowicie to tzw pasty tendencji w zależności od ścieżki to jak ten system był wcześniej zmieniany jak funkcjonowała, bo jego struktura ma ogromne znaczenie na przyszłość jeśli spojrzymy sobie w kontekście PPK na to jak funkcjonują pracownicze dodatkowy system emerytalny np. w krajach Unii Europejskiej co zobaczymy, że one fantastycznie funkcjonują w kraju socjaldemokratycznych tzw. tej grupie modelu polityki socjaldemokratycznej, czyli w kraju w państwach skandynawskich, ale też np. w Holandii i zastanowimy się, dlaczego tak jest widzimy, że po pierwsze to polityka i wprowadzanie tych systemów trwa kilkadziesiąt lat to jest rok 1949, kiedy w Holandii wprowadzono tą ustawą o pracowniczych programach emerytalnych i tu jest też ogromna rola dialogu społecznego tego, że pracownicy pracodawcy razem z rządem jakoś dochodzili do porozumienia kształtowali ten system dzisiaj wszyscy zgadzają, że ten system jest dobry też dlatego, że to jest realna umowa społeczna to nie jest także przyszedł rząd powiedział będzie taki taki musi to albo nie musisz jak chcecie dołączyć do tego systemu mamy w tej chwili tylko ludzie mieli poczucie, że rzeczywiście mają wpływ na to jak ten system funkcjonuje jak został wprowadzony i u nas moim zdaniem w przypadku PPK nie do końca tak to funkcjonuje, bo to jest jednak narzucone z góry rozwiązania 1 o element dialogu społecznego to jest to ustalanie który, która instytucja finansowa będzie zarządzać naszymi składkami i co też wcale nie musi być uzależnione byli pracownicy nie dojdą do porozumienia pracodawca sam o tym zadecyduje także jest ta to jest ten aspekt pierwszy tej zależności od ścieżki to nie znaczy, że tzw. po wsi w tym, czyli zmiana ścieżki nie jest możliwa, ale wymaga dialogu społecznego też w tym w tych raportach panel obywatelski, by się przydało emeryturę można, by można, by w końcu coś takiego zrobić w tych raportach OECD mówi się też o tym, czasie, w którym przygotowujemy reformę trzeba mieć bardzo dużo czasu, żeby właśnie najpierw rozmawiać dowiedzieć, jakie są strony zdaniem ekspertów i stron, bo przede wszystkim pracownicy pracodawcy są stronami, a nie tylko eksperci wiedzą najlepiej jak to zrobić dopiero po tym, długim czasie są same moment tworzenia ustawy też powinien trwać około 2 lat tak naprawdę, żebyśmy wiedzieli, że to jest ustawa, która ma mandat społeczny co jest drugim bardzo ważnym aspektem tych w reformach zakończonych sukcesem wg badań OECD, czyli mamy ten drugi aspekt też nie do końca moim zdaniem tutaj zadziałała trzecia rzecz bardzo klarowne efektywna komunikacja czy coś, o czym mówiliśmy tutaj w przypadku PPK jest można powiedzieć klarowna komunikacja z nim czy efektywne w tym sensie, że istnieje portal moje PPK Krupka PL, który każdy może wejść naprawdę dosyć prostym językiem jest opisane w sensie nie trzeba być ekspertem od systemów emerytalnych czy finansowej, żeby zrozumieć na czym polega ten system, ale nie sądzę, żeby wielu Polaków na stronę wchodziło wydaje mi się, że ta komunikacja nie nie dosięga do wszystkich tutaj się też mówi nasz nawet nie musi się wydawać badania pokazują, że ludzie po prostu nie wiedzą czym w takim i tutaj jest też bardzo ważny ciekawe moim zdaniem aspekt, który postulują eksperci OECD na podstawie tych reform w różnych państwach ta efektywna komunikacja musi zawierać także informacje o tym kto finansuje ten system i kto finansuje obecny system jak coś zmieni w przyszłości też bardzo ważna dla ludzi jak się okazuje ludzie czasami wolą status quo, bo nie wiedzą np. którzy ponoszą koszty niż zmiany tego status quo na coś co może być dla nich nawet korzystniejsza Ania szykujmy się, że ta indywidualna racjonalna decyzja jest nie zawsze racjonalna, ale indywidualna jest jest tutaj kluczowa także to są takie takie aspekty, które ma ogromne znaczenie i wreszcie na końcu trwałość rozwiązań czy trochę wracamy do tego to w zależności od ścieżki, ale idąc w przyszłość, jeżeli wprowadzamy reformę i tutaj Polski system emerytalny jest dokładne anty przykładem tego, jeżeli wprowadzamy jakąś formę nie może być także za 4 lata przez rząd cofnie reformę, a potem przyjdzie nowy rząd po 2 latach i on wprowadzi jeszcze coś innego kolejny rząd cofnie w ogóle wszystko, a potem kolejny uzna, że jeszcze lepiej było w pięćdziesiątym szóstym, a kolejny, że w osiemdziesiątym dziewiątym i to wszystko się cały czas zmienia i nie ma żadnej trwałości tego systemu co spowoduje powoduje wzrostu ujemnie ufamy jeśli spojrzymy na dane dotyczące zaufania do systemu emerytalnego to niestety, ale Polacy i młodsi zresztą tym większym stopniu nie wierzą w to, żeby mi emeryturę jakąkolwiek albo godną co też systemem z kolei zamkniętego koła, bo jeżeli nie wierzymy w system emerytalny to unikamy płacenia składek jest ogromny moim problemem w ogóle to jak duży sukces tych składek nie pozostanie ma nas pod Tatry i nie ma pieniędzy, więc rzeczywiście nie ma tego czy można powiedzieć o zjawisku psychologia zwanym samospełniająca się przepowiednią rzeczywiście działamy tak, że ten system działa dalej, obserwując tego, że reformy też nie zawsze pomagają no właśnie to jest trochę jak nie dziwię się tym, którzy zaczynają unikać płacenia składek w takiej sytuacji, bo to nie wiedzą na czym stoją prawda, że to jest właśnie to podwyższamy wiek emerytalny wydawałoby się, więc wielkie przedsięwzięcie też mnóstwo uporu mnóstwo zastrzeżeń też być może z tymi zastrzeżeniami należałoby postępować inaczej niż tylko negować parę lat później przychodzi nowy rząd obniżamy wiek emerytalny do właściwie też nie do końca, prowadząc rozmowy to co powiedzieć przed chwilą mimo tego, że obniżyliśmy problemem pozostają uziemione powinny być podwyższane jest być może znowu podniesie, ale reforma podwyższająca wiek emerytalny jest 1 z doskonałych przykładów do tych raportów OECD jak nie powinniśmy tego robić oznaczyli jako większość ekspertów zajmujących się systemem, mówi że w systemie w tym funkcję w tej chwili, gdzie nasze emerytury są całkowicie zależne od tego ile płacimy składek znacznie lepiej jest, kiedy jest wyższy wiek emerytalny, ale ten rząd, który wprowadził nie prowadził żadnego dialogu z żadnymi organizacjami były inne propozycje można było dość takiego konsensu nikt tego nie zrobił nie słuchano wprowadzono rozwiązania teraz, kiedy patrzymy na badania CBOS dotyczące opinii na temat wieku emerytalnego większość Polaków uważa, że trzeba, żeby ten wiek był niski inna jest ciekawa moim zdaniem rzecz dotyczą badanym okresie straciliśmy tą okazję tak na to, żeby przekonać ludzi do tego, że to jest dla nich bardziej korzystne dla gości właśnie konieczne niestety tak i to się odbije za kilkanaście do kilkudziesięciu lat na naszej sytuacji emerytalnej także tutaj kolejny przykład na to, że niestety nie nie zadziałał system, bo nie było mandatu społecznego tak ogólnie mówiąc ciekawe są też badania, które pokazują takiej ktoś najbardziej sprzeciwia reformom emerytalnym najczęściej w największym stopniu to są też osoby, które już dziś są na emeryturze to jesteś interesujące, bo ich reformy nie dotyczą bardzo często oni się sprzeciwiają różnym kwestiom i tutaj moim zdaniem rząd też nie wykorzystał poprzedni tej szansy bo kiedy podwyższano wiek emerytalny to było rozłożone na bardzo długi okres czasu tak bardzo dobre, że to właściwie kobiety urodzone w siedemdziesiątym trzecim roku pierwszymi byłyby, które weszły w tym wieku 67, ale na to nie po nie jednak nie kładziemy nacisku tylko dzisiejszy ME emerytki i emeryci mówili o tym jak to jest ciężko było im pracować jestem pewna, że ta sytuacja zdrowotna ludności też coś zmieniać nie możemy porównywać dzisiejszej 60 lat 60 par ulotki z osobą, która się urodził znacznie, ale to już w błąd mediów no na pewno też, ale nie chcę, ale takie znaczy to jest błąd takiego bezrozumnie mego zestawiania emeryta dzisiejszego emerytem, który zaistnieje zaś lat kilkadziesiąt prawda powiedzenie no proszę pani nie będzie przecież w stanie się ruszać nie jest powiedziane musi tak, by tutaj też brak takich polityk nie tylko emerytalnych to znaczy w Polsce np. jak bardzo często też na antenie Radia TOK FM mówił o problemie nierówności emerytalnych kobiet mężczyzn prawdę tak lekarzu system emerytalny całkowicie równościowe nie równości wynikają z nierówności na rynku pracy i w kwestiach opiekuńczych i z tego powodu, kiedy wprowadza jakąś reformę trzeba to obudować np. mówimy będziecie pracować dłużej, ale zrobić taką profilaktykę zdrowotną i taki kłaść nacisk na kondycję fizyczną psychiczną obywateli obywatelek, żeby oni mogli pracować w tym starszym wieku, czyli nie wystarczy wprowadzamy wiek emerytalny powiedzieć to robimy i tak będzie trzeba mieć takie szerokie spojrzenie niestety to wszystko raczej nie dzieje w ogóle nie dzieje w Polskim systemie emerytalnym to jest moim zdaniem wyzwanie problem, który będziemy widzieć, kiedy kolejne firmy będą musiały przy przystępować także do PPK, gdzie jestem prawie pewna, że odsetek osób będzie malał im mniejsza będzie firma czy właściwy, jeżeli chcielibyśmy prawdziwego naprawienia ulepszenia polskiego systemu emerytalnego muszą być to już wysiłek naprawdę gigantyczny i rozpisany na lata, włączając w to obywateli łączący przedsiębiorców jakaś wielka dyskusja narodowa o tym jak ten system ma działać problem moim zdaniem polega między tym co w angielskim jest rozróżnienie między polityk i policji w języku polskim tego nie ma polityki to jest taka polityka dochodzenie do władzy i utrzymywanie policji to są te polityki emerytalnej zdrowotnej tak dalej to jest niestety niezwykle powiązane, więc znacznie łatwiej powie, że będzie trzynasta emerytura w tej chwili przed wyborami niż myśleć w perspektywie kilkudziesięciu lat, gdzie nawet już na samych nie będzie, ale będą nasze dzieci wnuki łatwiej być populistą zarządzającym krajem niestety tak często wygląda dziękuję bardzo dr Janina Petelczyc z katedry ubezpieczenia społecznego szkoły głównej handlowej im swoje studio czternasta 35 program przygotowała Anna Piekutowska realizował Krzysztof Woźniak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!