REKLAMA

30 lat temu upadł Mur Berliński. Jak wyglądają zjednoczone Niemcy dzisiaj?

Połączenie
Data emisji:
2019-11-08 13:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie trzynasta 22 Jakub Janiszewski prz y mikrofonie ze mn ą w studiu prof. Sebastian Płóciennik z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych ora z uczelni Vistula dzień dobr y dzie ń dobr y b ędziemy m ówili o zjednoczeniu Niemiec o zjednoczen iu Niemiec 3 dekady po Niemcy obchodz ą tera z rocznic ę kolejn ą ju ż upadk u mur u berlińskiego trochę to jes t oczywiście zwykl e w tak ich roczn ikach rytualn a historia, ale n ie jest rytualn y t o c o dzieję si ę jak Rozwiń » popatrze ć na mow ę polityczną Niemiec na map ę poparc ia pol itycznego rozmaitych region ów dl a rozma itych partii rozma itych landów NATO nie jes t rzecz ą szczególnie odkrywcz ą, że t o na Wschodzie powstaj ą t o najbardz iej populistyczne ruch y, że t o wschód wybieraj ą Wda, że ta m jes t mateczn ik tego ugrupowania, którego si ę wszysc y tak bardzo w Niemczech boj ą m ówi oczywi ście g łównie o wyborcach lewicy i tyc h tradycyjnyc h blokac h partyjnych, więc wart o sob ie zada ć pytanie czy t o jest konsekwencj a jakiegoś n o w łaśnie niedokończonego projekt u p t. zjednoczen ie Niemiec czy t o się tak tłumaczyć cz y t o by łoby wpros t może zaczniemy o d teg o, że obchody w tym roku nie s ą już takie rytualn e jak w ubiegłych latac h, że rzeczywiście pojawiła si ę w Niemczech c iekawa dyskusj a o ty m czy czasam i sam te n okre s zwi ązany z upadk iem mur u po p ierwsze po drugie z e zjednoczen iem Niemiec nie jes t przyczyną teg o g łębokiego podziału, który w te j chwili ma m iejsce w Niemczech, poniewa ż nie różnica tylko t o co sta ło si ę po tak t o znaczy p óźniej oczywiście pojawi ło si ę różnicą pog łębiły podzia ły, al e zastan ówmy się co jes t przedm iotem świętowania zjednoczenie Niemiec w łaściwie ten upade k muru jest tylk o traktowan e jak o prelud ium do zjednoczen ia Niemiec i w te j dominuj ącej optyc e wschodn i Niemcy cały cza s marzyl i tylko wy łącznie o ty m, b y wreszc ie stworzyć jedn o pa ństwo zachodnimi Niemcami, by wreszcie sta ć si ę cz ęścią teg o teg o Zachodu czy krótko m ówiąc kto ś sob ie podporz ądkował trochę tak t o znacz y tutaj w te j w te j narracji dominuje takie spojrzen ie na jedna k ekonomiczne grawitacyjne prawna wschodni Niemcy chcieli być nie chc ieli mie ć tak ie warunki życia ja k na Zachodzie p óźniej oczywiście pojawił się te ż argument y, że wszysc y, by wyjechali z tyc h wschodnich Niemiec, gdyb y nie zjednoczen ie t o tylk o pog łębia te n k ierunek dyskusj i d o do niego pod łącza si ę r ównież bardz o wa żne wydarzenie z Lipska miesi ąc przed upadk iem mur u były pot ężne demonstracj e na ul icach Lipska ruch ów demokratycznych przec iwko honorowi i on i wted y używali has ła podnos ili hasło wiedz ąc o in fol k jeste śmy 1 narodem i na Zachodzie z interpretowano t o jako wezwan ie do w łaśnie zjednoczen ia nie do końca o t o chodziło o tym, wschodn im Niemcom protestuj ącym w Lipsku i ich słowa zwraca ły si ę racze j do policjant ów wojsk a bezpieki kt óra, która sta ła p o drugiej stronie barykad y i wszysc y m ówili o ty m, że za chwil ę padn ie z PiS PSL, czyli czyl i, czyli że trzeba trzeb a strzela ć do tych demonstrant ów prawd a, wi ęc zupe łnie właściwie t o jes t pomylen ie trochę ciężaru działali na r ęczne, jakb y społeczne samyc h wschodn ich Niemczech n ie zjednoczenie no w łaśnie, bo n ikt wted y jeszcze nawe t nie my ślał o ty m, że mu r upadn ie t o te wydarzenia w Lipsku racze j by ły powi ązane z tak im zap óźnienie wschodn ich Niemiec w stosunku do tego co sta ło si ę w Polsce w stosunk u do teg o co sta ło się sta ło si ę na Węgrzech, a tak że z ty m ogromny m ruchem ju ż emigrantów uciekaj ących z NRD prze z ambasadę NRD znajdowa ło si ę w kryzysie to by ła ta ko ńcowa faza nawe t Gorbaczow, kt óry przyjecha ł wtedy wted y wted y d o d o do Niemiec skrytykowa ł Honeckera tak że te n system rzeczywi ście os łabione i tera z, jeżeli spojrzym y z tej perspektyw y t o dz isiejsze obchody czy t e obchod y, które dominowa ły w ostatn ich dekadac h n ie oddaj ą w łaściwie atmosfery kt óra, która mia ła wtedy m iejsce we wschodnich Niemczech wschodn ie Niemcy racze j chc ieliby podkreślenia znaczen ia tyc h ruch ów demokratycznych, kt óre doprowadzi ły do upadku mur u t o bardz o pozytywn a historia zachodn ie Niemcy racze j patrz ą n a na ca łe t o wydarzen ie jak o finalizacj ę d ługiego procesu kt óry, kt órego ukoronowan iem jes t wchłonięcie wschodnich Niemiec przez Niemcy zachodnie i t o jes t przedm iotem frustracji tak twierdz ą, że to wchłonięcie już n ie jes t dl a n ikogo kwestią dyskusyjną co si ę naprawd ę taką by ło naprawd ę by ło podporządkowanie sob ie we wschodn iej części Niemiec to w łaśnie w samo sam o okre ślenie ponowne zjednoczenie, kt óry jest u żywany powszechn ie jeste śmy łące, ponieważ t u w ogóle n ie było zjednoczen ia rz ąd konstytucj i n iemieckiej prze d przed tym zjednoczen iem by ły 2 paragrafy troch ę, wyprzedzaj ąc b ieg wydarze ń 1 zakładał, że mo żliwe będzie wspólne ustalan ie nowe j konstytucj i, a drugi, że dojdz ie do takiego narzucen ia właściwie regu ł konstytucyjnyc h Zachodu wschodow i na jej oczywiście w iemy kt óra, która opcj a wygrała tak że bardz iej na Wschodzie Niemiec służba si ę poj ęcia przyst ąpienie wchłonięcie, kt óre jednak s ą bli ższe rzeczywisto ści, poniewa ż n ie negocjowan o żadnych warunków zjednoczenia t o w łaściwe było przen iesienie ca łego dorobk u instytucjonalnego zachodniej, bo chi ńskiej Republiki na wsch ód łącznie z przep isami gospodarczym i oczywi ście efektem by ło t o, że wschodn ich Niemczech zapanowała demokracja rządy prawa i t d. dale j, al e r ównież syste m gospodarczy, do kt órego wschodnie Niemcy w żadnym razie n ie by ły przygotowane, je żeli popatrzy na t o w jaki sposób w te j chwili zaczyna si ę interpretowa ć te n tr iumf populizm ów w Europie wschodn iej w grup ie Wyszehradzkiej taki takie zwycięstwo daj e się doj ść do g łosu tyc h ruchów n o powiedziałbym prowadz ących na stron ę tzw. demokracj i l iberalnej cokolwiek to znacz y to jedna k wskazuj e się bardz o mocn o na okres transformacji jako okre s kluczowe, czyl i rozum iem że, przek ładając tak prostacko te n spos ób myślenia nasza domen a Wda da si ę tak tłumaczyć cz y nie ciekawe jes t to że, że da ło się to tak t łumaczyć jeszcze k ilka la t temu dekad ę temu 1 wiele wska źników gospodarczyc h mi ędzy Wschodem Zachodem tak zaraz i si ę różniło my śmy przyk ład bezroboc ia w latach dziewi ęćdziesiątych rzeczywi ście we wschodnich Niemczech bezroboc ie eksplodowa ło także, dlateg o że przen iesiono w łaściwie na polityk ę p łacową zasiłkową Unia walutow a prawda te ż t o wymusiła t o c o przen iesiona na wsch ód Niemiec spowodowa ło ogromn ą luk ę między poziomem p łac poz iom produktywności n o efektem musia ło by ć wysok ie wysokie bezroboc ie dz isiaj tej różnicy już niema na Wschodzie bezroboc ie wynos i 6 , 1 % na Zachodzie 5 , 4 praktycznie jes t n iewielka r óżnica dochody, al e to właściwie jes t powiedziałbym to b y potwierdza ło, jakb y zasadność teg o sposobu my ślenia, bo dokładnie t o samo dzieje si ę w kraju grup y Wyszehradzkiej, czyl i mam y wzros t gospodarcz y niskie bezroboc ie popraw ę wszystk ich wska źników i r ównocześnie odwrót o d pewneg o sposob u my ślenia demokracj i państwa, ale jes t to pewn e emocje odb ita z 2 dekad bardzo pan i gospodarcz ą zar ówno dl a wschodnich Niemców jak dla powiadają naszeg o regionu to te ż wi ązało się wschodnich Niemczech t o było t o by ło szczeg ólnie szczeg ólnie mocn o tak im poczuc iem, że n ikt n ie docen ia tego k im on i s ą co potrafi ą tak, czyl i nazwa ć godnościowa niemieckie schod y niemieckie f irmy, które budowaną prze z lat a uznano zawart e na dosłownie jedn o euro i sprzedać cz y wtedy 1 markę i sprzedawan o zachodn im koncerno m t e koncern y delegowa ły do tyc h firm zarządy składające si ę z West PiS ta m w łaściwie kolon izacji trochę jednak kolonizacji t o znacz y menedżerowie dyrektorzy wszystk ich schod y niemieckich przedsiębiorstw byl i ta m właściwie, czego szuka ć nawe t nikt n ie chcia ł z nimi rozmawia ć n ie ufa moim twierdzono, że oni n ie maj ą żadnych kompetencji no tak ie gest y symboliczne zdaj e si ę zrównania system ów edukacj i wprowadzon o do w łaśnie obniżenia 1 stopień wyników edukacj i tych wschodn ie n p . te ż ekspansj ę właśnie w k ierunku wschodn im ruszy ła bardzo du ża grup a profesor ów zachodn ich zachodnich uczeln i, kt órzy automatyczn ie jedna k ustaw ili hierarchi ę na takich un iwersalnych jak Lipsk cz y czy Magdeburg prawie 100 to powodowało t o powodowa ło frustracj ę do tego r ównież trzeb a dodać no jedna k t o, że pol ityka socjalna, jakkolw iek zosta ła niemal zr ównana z zachodnią niemiecką nie zachodz i niemieck ą oznacza ła, że nie b ędzie prac y będzie j ą mo żna wdowiec można alb o zosta ć na m iejscu alb o wyemigrować NATO em igracji pozwalal i sobie przed e wszystkim m łodzi ludzie właściwie w tyc h pierwszych miesi ącach wyemigrowa ło 300  000300  000 osób, więc w iele tyc h regionów gospodarczyc h z zacz ął podupada ć zostało ze starszym i mieszka ńcami do ść tradycyjnym i kwalifikacjami n o cóż pojawi ła si ę nieodwo łalnie frustracj a, która trw a do dz isiaj poczucie upokorzen ia i poczuc ie pozostaw ienia samy m sob ie, bo okaza ło się, że czyst y transfe r pieniądza n ie za łatwia spraw y nieza łatwione sprawy inwestycja w infrastrukturę, b o w wielu regionach po prost u nawet n ie była używana budowan o np. oczyszczalnie ścieków na 100  000 mieszkańców podczas gd y w reg ionie zosta ło 5060  000 wschodnie Niemcy mają wielu obszarac h lepsz ą infrastrukturę ni ż regiony zachodnie n iemieckie, ale n ic tak żywą tarcz ą zupe łnie inaczej wygl ąda trzeba też dodać, że to s ą reg iony tradycyjn ie rolnicze ta m jes t ta m nie ma jedna k tak gęste infrastruktury przemys łowym prawie n ie by ło ja k jak w zachodnich Niemczech co te ż powoduj e, że f irmy n iekoniecznie tak ch ętnie przenosz ą tam now e nowe zak łady cz y otwieraj ą nowe fabryki, zw łaszcza że n p . s ą przepisy, kt óre zmuszają ich do tworzen ia m iejsc prac y niektórzy ekonomiści w tej chw ili twierdzą, że t o jes t rozwiązanie bezsensown e, bo powoduj e, że powstaje masa m iejsc prac y w łaściwie n ikomu n iepotrzebny bardz o niską produktywno ścią c o później statystykach wygląda tak że w Niemczech zachodn ich jest wysok a produktywno ść we wschodn ich Niemczech n iska produktywność informacja dl a kolejnyc h inwestorów n ie jeszcze ta, je żeli popatrze ć na to z czeg o żyje ten regenta powiedział w rolnictwie s ą jeszcze t o znaczy to jes t akurat pew ien problem strukturaln a miast rolnictwa jak o dz iedzictwo nawe t historyczne brodateg o teg o regionu natom iast co w tej chw ili dobrze funkcjonuj e we wschodn ich Niemczech to s ą wi ększe miasta i nawet niekoniecznie Berlin Berlin w ogóle specyficzne t o on e historia ta t o znacz y zawsz e stolica jest du żo bogatsz a ni ż niż pa ństwo ni ż przeci ętna w kraju tuta j Berlin jes t n ieco nieco b iedniejszy n ieco mniej zamo żne natom iast tak ie m iasta jak drewn o Lipsk Rostock nawe t Magdeburg ca łkiem nie źle zaczęły sob ie radzić, zw łaszcza daj ą się tak imi gw iazdami s ą s ą Lipsk i Drezno i ta m zaczęły si ę lokowa ć koncern y samochodowe tak że przemysł nowych technolog ii IT produkcj a baterii chyb a w Erfurcie te ż n iedawno ruszyła tak że s ą takie wysp y, kt óre całkiem dobrz e sobie radzą i okaza ło się, że zaczynaj ą ciągnąć r ównież za sob ą obwarzanki prawna, czyl i regiony, kt óre jeszcz e 1015 lat temu notowa ły bardz o wysokie bezroboc ie i ogromn e ogromn e k łopoty socjalne i właściwie mo żna powiedzie ć, że w te j chw ili gospodark a przestaj e by ć tak im dominuj ącym problemem wschodn ich Niemiec wciąż na s wobec polityka pol ityka, al e ona oczywiście też ros ło odbite prawd a z stworzy ło pewną emocj e resentymen t i w te j chw ili zaczyna przekładać si ę na właściwe wszystk o c o przechodz i przychodz i z Zachodu właściwy, ponieważ te n fenomen my ślenia TKM mówiąc bardz o brzydk o nie nie jestem do ko ńca pewny cz y akurat to znaczy t o jest cały cza s tak a emocj a negatywn a niewiele jest ty m pozytywnej oferty, bo nikt n ie proponuj e powrot u d o do tego co było kiedy ś da tak, ale t o jest rozumiem, że to tak i wyra z z łości z łość bun t przec iwko zachodnioniemieckim mieście narzeczon a m ówili jak mam y jak mam y żyć, że si ę myśleć 1336 za chwilę wr ócimy do rozmow y łączenie łączenie trzynasta 42 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mn ą w studiu prof. Sebastian Płóciennik z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych rozmaw iamy o Niemcach po zjednoczeniu zj e o jak kraju, które kochaj ą się zabi ć zupełnie 2 osób społeczeństw cora z wyra źniej to widać m imo, że t o cel e jedna k jako ś zachodzi mnie c iekawi byli śmy przed informacjami jak t o si ę dokonywa ło p o stronie wschodniej to może tera z sp ójrzmy na to jak tą stron ę wschodnią postrzeg a ten zachód i c o on dzisiaj w ie o tej swoje j emocj i jak rozum iem otwarcia co t o właściwie było n o bo trudno t o wyobrazi ć t o naprawdę trzeba by ło czeka ć do jakich bardz o tak ich fantastycznych trochę scenar iuszy, al e naprawdę mo żna powiedzieć tak, że nagle otw ieramy si ę na jakiś zupe łnie innych Polaków, którzy żyli gdzie ś za p łotem t o zasiekami, kt óre właśnie wiemy, że są, al e nic n ie w iemy jak żyją jak my ślą k im s ą przecież dominowa ło dominowa ła tak a perspektyw a, że tam zatem za ty m mure m mam y dyktaturę to jeszcze biedn ą dyktatur ą, choć prawdopodobn ie najbogatszą w ca łym blok u blok u wschodn im i właściwie to oni pow inni by ć wdzięczni na m za to, że my im oferujem y tak fantastyczn e warunki, bo sami zaproponowali śmy jak upad ł mu r to rozdali śmy im marki, żeby n o jedna k zrob ili sobie za łożyłem na przyjemn e zakup y pote m wprowadzili śmy Unię walutową był te n s łynny 10 punktowy plan Kola dla dl a dl a wschodn ich Niemiec zjednoczenia, czyl i właśnie podzielili śmy si ę z n imi naszy m maj ątkiem transfer y do wschodnich Niemiec na politykę społeczną, bo to by ł główny kana ł w łaściwe wyr ównywania i też inwestycja wg różnych rachunk ów si ę mógł sięgnąć nawe t 2 , 5 do 3 bilionów euro t o są monstrualn e pieniądze bior ąc pod uwagę, że jedna k na Wschodzie żyje 15 % ludności ludno ści ca łych ca łych Niemiec w związku z ty m tak a podstawow a emocja Zachodniego Niemca jes t czeg o on i właściwie chcą to dlaczeg o oni jeszcze i jeszcze chcą tak ju ż dostali tyl e prawd a w żyją w spokojny m kraj u 1 z najbogatszyc h w Europie n ie było kryzysu stref y euro bezroboc ie spad a, o c o im chodzi t o jest w łaściwie t o n iesamowite n iezrozumienie p ęknięcie społeczeństwa, które w te j chw ili właśnie zaczyna jednak wgryz a si ę bardz o mocno nawe t w politykę, bo n ie chodzi już tylk o o to, że wsch ód wybiera a ż tak bardzo FDI Die linkę po w tej chw ili te n punkt ci ężkości przenos i si ę w k ierunku alternatyw y dl a Niemiec co t o, że t o p ęknięcie wida ć też ju ż w tyc h wielkich part iach ludowyc h np. chadecja w Turyngii po ostatn ich przegranyc h wyborac h zaczęła m ówić o ty m, że chc ą rozmawiać jedna k z tymi 2 partiami ant y systemowym i, które zdoby ły najwięcej głosów co ś c o dl a zachodn ich Niemców zachodnich polityków CDU jes t po prost u n ie do pomy ślenia i być może stoimy sto imy te ż przed okrese m takiego noweg o ułożenia się te j scen y pol itycznej czy zaczyna się ju ż pojawia ć jakie ś takie no rozpoznan ie jedna k teg o do świadczenia bardz o specyf icznego po stronie zachodniej t o znaczy zaczyn a się tak a krytyk a tyc h dzia łań tak iego przekonan ia, że jesteśmy lepsi, że m y tutaj w łaśnie ratujem y t o zapyzia łą sąsiedzką jak ąś tak ą gmin ę Dziwnów to jest t o jest w tej chw ili chyb a w łaśnie te n nowy elemen t, który pojawi si ę w dyskusj i na Zachodzie Niemiec, że powinni śmy w rozmowac h o zjednoczen iu czy podsumuje, podsumowując te n cały okres spojrze ć na emocj e wschodn ich Niemców próbować postawi ć w ich pozycj i jak on i czul i jak my byśmy si ę czul i, gdyby kto ś tak na s potraktowa ł nawet pojawiaj ą si ę takie kominy aut o mo żna nazwa ć nawe t w mediach n o do ść znan e doznan ie naukowc y n p . m ówią o tym, że wspominaj ąc tamte n okre s np. próbowali wcisn ąć w 2 młodym wschodn im Niemcom swój zdezelowany samochód do dz isiaj maj ą z teg o powod u wyrzut y sum ienia, że tak ich takich potraktowal i, czyl i gdzieś ta emocj a zaczyn a pojawiać zaczyna mie ć cora z wi ększy wp ływ n a na dyskusj ę zachodn ich Niemczech i dok ąd ona mo że prowadzi ć s ądzę, że polityczn ą odpowiedzi ą klasy dl a tyc h urzędników partyjnyc h czy funkcjonar iusz w og óle partii politycznych jak o tak ich będzie zwrócenie uwagi na to c o się sta ło przed samy m upadk iem mur u, a docen ienie tego, że t o spo łeczeństwo mia ło w sob ie te ż na jedna k Demokratów, kt órzy byl i gotow i walczy ć o t o b y dyktatur a enerdowski upad ła, a n ie, że by ło t o tylk o wy łącznie to ekonom iczny rozgard iasz, kt óry w ko ńcu upad ł i zachodn ie Niemcy łaskawie zgodzi ły si ę przyjąć cały wschód do siebie n o właśnie, ale to jes t taka opowie ść rozgard iaszu, który upad ł jestem duży był w ty m jaki ś tak i elemen t wyzwolenia, czyl i do wyzwolenia, je żeli chodz i o prawa polityczn ą natomiast było też tak że, że te n wschodn io n iemiecki socjalizm jednak gwarantowa ł du żo wyższy poz iom życia ni ż przeci ętna bloku wschodn iego tam w ielu tych Niemców czu ł się ca łkiem kraj i oni n iekoniecznie marzyli o wyc ieczkach na na Majorkę in wystarcza ło Oberhof ewentualnie Mazury w Polsce i czul i się z ty m ca łkiem bezp iecznie i całkiem ca łkiem szczęśliwy wydaj ą się to te ż jes t emocj a kt óra, kt óra z perspektyw y Zachodniego Niemca przyzwyczajoneg o do podr óżowania po świecie by ła niezrozumia ła jak mo żna akceptowa ć takie zamkni ęcie tras wyobraźmy sob ie, że powstaj e ten te n nowy system, kt óry oferuj e, wi ęc w iele wi ęcej możliwości, al e te ż mas y niepewno ści ryzyk a i te ż poczuc ia teg o, że nie ma się n o i nie ma n ie spotyk a si ę szacunk iem p o po drug iej stronie d a, czyli no tutaj trzeb a te ż odda ć zachodnim Niemcom, że ta forma zjednoczen ia chyb a byłaby alternatywna t o znaczy, je żeli ktoś, b y zdecydowa ł si ę na stopniow ą transformację tak i gr a dual izmu to t o efekte m byłaby masow a emigracja m łodych jeszcz e wi ększa niż ta, kt óra faktyczn ie mia ła m iejsce n a na zach ód i na upadek w łaściwie gospodarki wschodnio niemieckiej i tak trzeba b y by ło prawdopodobn ie później zrobi ć ja rozum iem, że w l iczbach d a si ę jednak wykaza ć, że ten eksodu s tyc h m łodych najlep iej wykształconych ze wschodnich Niemiec faktyczn ie nast ąpił ta m rzeczywiście ma ło, kt o został cz y ma ło, kto zosta ł w mniejszych miejscowo ściach rzeczywi ście ta em igracja mia ła masow ą masow y charakte r i os łabiła t e reg iony w tak i sposób w łaściwy do dzisiaj one n ie są w stanie si ę z te j z te j zapa ści wydoby ć m imo m imo inwestycji infrastrukturalnych m imo dopłat z e strony w ładz publicznych t o zresztą też wiąże si ę z pewny m w ątkiem polskim prawd a, bo wiele gm in w bl isko Szczecina wr ęcz zach ęcało Polaków do teg o, b y zajmowal i kupowali m ieszkania wynajmowal i m ieszkania, które sta ły puste p o po tym w ielkim Exxon dusz e la t dziewi ęćdziesiątych, ale tak się zawsze zastanowić na d tym cz y czy mo żna w związku z ty m Stawarz tak ą tezę, bo to chyba by ło jedna k dość ryzykowne wyjazdy to jes t tak a partia 50 plus kt óra, której elektora t jest w łaśnie w tak im wieku to jes t tak a partia starc ów, którym si ę n ie powiodło n ie wiem nie jestem do końca nie jest to n ie jes t tak ie proste, poniewa ż t a partia jes t on a n ie tyl e koncentruje si ę kwestia generacyjna tak że n p . tak ą mam y grupę wyborc ów patrzym y na ich Strachy i na te Strachy odpow iadamy swoj ą ofert ą polityczną to jes t partia, kt óra szuka ca ły czas kryzys ów, bo nasz e karm i kryzysami t o jest to jes t jej polityczny pokar m pad a i zacz ęła o d kryzys u strefy eur o i zbudowa ła na tym jaki ś resentymen t jak ąś negatywn ą emocj ę, zw łaszcza wobe c południa do dz isiaj Niemcy płacą cen ę polityczn ą za za to emocj e, bo jednak zauwa żono j ą na zewnątrz kolejnym pal iwem była by ł kryzy s migracyjny i tuta j ju ż o n bardzo ładnie zbieg ł się z emocjami wschodnich Niemców proszę bardz o Angela Merkel wykazuj e tyl e trosk i o uchod źców ludzi, kt órzy z naszy m kraje m z naszym i problemami n ie mają zby t w iele wsp ólnego jednocze śnie na mnie po święca wystarczaj ącej uwagi c o więcej c i uchodźcy b ędą kosztowa ć pieni ądze ciekawe, sk ąd oni wezmą kopie i t d . i t d . teg o typu opowie ść zaczęła bardz o dobrze komunikowa ć si ę z ich problemami na miejscu z ty m poczuc iem odrzucen ia n iezrozumienia upokorzen ia wręcz się, że jes t jaka ś zewn ętrzna odległa w ładza, która kontak t nie ma nas wnosz ę robi jakie ś swoje podejmuj ę swoje decyzje swoj e ruch y nigdy nie mia ła ochot y z nami rozmawia ć i te n anty el itarne element powiedzia łbym jes t ponad generał cen y, a n ie dotycz y tylko o t o łatwo powiedzie ć biały m ężczyzna w w ieku 50 plus ta k jak trampa t o jes t główny konsumen t te j oferty pol itycznej, ale prawd a troch ę bardz iej jednak skompl ikowana jes t emocj a regionu i AfD bardzo dobrz e znaj ą odpowiada i s ądzę, że ma w te j chwili spor ą szans ę, b y t e emocj e pol ityczne skanalizować i utrwali ć i sta ć si ę bardz o silną, je żeli nie dominującą parti ę w tamtyc h reg ionach Niemiec co powoduj e n p . że chadec y maj ą bardz o powa żny dylema t cz y wyj ść z jak ąś k ąt ofensywą czy racze j zacz ąć z n imi wsp ółpracować, ale by ć może t o spowoduje, że będziemy musieli trochę sta ć się tac y ja k jak oni z t ą SPD ma bardz o podobn y problem z Die link ę z partią lewicow ą, czyli w łaściwie ka żda z tyc h partii ludowyc h spotka ła swoj e lustr o po nowyc h landach wschodnich mus i się tera z po latac h zaniedba ń z ty m lustrem mierzyć, a ile tam jes t w ty m wszystkim jeszcz e takiej komun a na targi, kt óra wydawała si ę może, jeżeli n ie tera z tak by ły jeszcze 15 lat temu t o by ł taki lejtmotyw opisu w og óle, bo wted y dominowała d-link właśnie wydają si ę, że t o jest w te j chwili emocj a gasn ące racze j ta m jes t t o co w te j chwili najbardz iej rzuca się w ocz y t o jedna k bardz o bardz o s ilna ekspansja tak ich ruch ów prawicowych to sam o SD to n ie jes t ugrupowanie jednol ite ta m mam y właściwie nie w iadomo takich troch ę bardziej praw icowych konserwatywnych chadeków, al e mam y też n o ew identnych na nazist ów czy ludz i bardz o bardz o nie ładne kartoteką zreszt ą pokazal i si ę na czo łowych m iejscach wyborczych, a w 2 ostatnich wyborac h reg ionalnych właściwie no da j si ę, że oni w te j chwili s ą na fal i zyskuj ą na wi ększą popularność to jes t popularno ść, która oczywi ście pokazuje pewne pewn ą potrzebę wspólnoty w śród Niemców wschodn ich, al e nie wi ązałbym mn iej z nostalgi ą za komun izmu dziękuję bardzo prof. Sebastian Płóciennik z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych był z e mn ą stud ium dzi ękuję 1354 za chwil ę informacje o łączenie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Nie czekaj, zacznij słuchać wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW".

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!