REKLAMA

Hiszpańska (nie)pamięć o zbrodniach Franco

Poczytalni
Data emisji:
2019-11-09 17:40
Audycja:
Poczytalni
Czas trwania:
14:55 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
poczytalni radiowy klub ksi ążki TOK FM spotykamy się w trzec im wej ściu poczytaln y ec h, w sk ładzie ja Adam sk a naprzec iwko mn ie Anna Piekutowska i naprzeciwko mn ie po skos ie Filipka kos z i naprzeciwko mn ie 300 k m stąd Łukasz Wójcik n ie mia ł Łukasz Wojtusik w Krakowie m y w Warszawie, a po czytelnyc h przenos imy się do Hiszpanii, ale n ie te j dzisiejszej Hiszpanii, która kojarz y na m si ę z turystyk ą Wybrzeże alb o te ż niekoniecznie Wybrzeżem, a innymi m Rozwiń » iastami nie te j Hiszpanii, które na m si ę kojarzy z protestam i w Katalonii, a te j Hiszpanii, kt óra sw ój początek m a w latac h trzydz iestych ubieg łego w ieku w konflikcie, kt óry prze z wielu uważany jes t za wst ęp do drugiej wojny światowej m ianowicie wojny domowe j w Hiszpanii i jes t t o bardz o z łożona historia najp ierw o tym c o się dzia ło w trakc ie teg o konfliktu pote m o ty m jak te n konfl ikt by ł m. in . pol itycznie przez re żim Franco wykorzystywane jak i wreszcie o ty m co dz ieje się dzi ś w pokolen iu wnuk ów, czyl i o milczeniu, kt óry jes t stopniowo prze łamywane ty m rozdrapywan ia ran, które znajduje si ę w podtytul e te j książki chyba ten czas, żeby powiedzieć c o to jes t za ksi ążkę strup Hiszpania Ros brakuj e ran y reporta ż Katarzyny Kobylarczyk wydany m prze z wydawn ictwo czarne n ie wiem ja k, a nast ępnie ta ksi ążka zrobi ła ogromn e wrażenie przed e wszystkim z e wzgl ędu na swoją m imo niedu żej obj ętości bardzo bardz o du żą z łożoność i tak ie bardz o uczc iwe podej ście d o do teg o konfliktu i jeg o konsekwencji, jak ie również ze wzgl ędu na co ś c o coś bardz o prosty m, ale bardz o wa żnym zabiegiem t o znacz y konsekwentne wym ienianie nazw isk ofiar, czyl i rob ienie teg o co prze z lat a by ło takim temate m tam nap isy Hiszpanii od raz u jak sięgnęłam po te n reporta ż przypomniała sob ie inn ą ksi ążkę zreszt ą rozmawiali śmy o chwil ę wcze śniej z Adamem chodz i o książkę, kt órą również omawialiśmy Poczytalnych bardzo zach ęcam do si ęgnięcia po podcas t Olejniczak reportaż ludzie z pracy z placu s łońca ta ksi ążka zupełnie inna nastroj u, bo Ola l ipca raczej skupiać się na te j wsp ółczesnej Hiszpanii, choć wątpi pa n Listowski ta m s ą tak i w łaśnie uwa żam, że tamten w ątek by ł 1 z najciekawszych tamtej książce, kt órej mam y ksi ążkę poświęconą w łaściwie ca łkowicie tem u i i ta książka czyta si ę świetnie, chocia ż dziwnie si ę m ówi o książce, która jes t pe łna l iczenia ko ści właściwie cały cza s autorka l iczy opow iada na m o tyc h of iarach, kt óre zginęło 80 lat temu ktoś si ę nie m ówiło, a teraz zaczyn a si ę odzyskiwa ć o n ich pami ęć i zaczynas z si ę zastanawiać na d ty m jak w jak i spos ób Hiszpanii pogodzi ć z Hiszpanii Hiszpani przypomnie ć ca łą wielk ą tragiczn ą historię, która w łaściwie mo żna nazwa ć ludobójstwem zastanawiam si ę nadu życiem tego s łowa to t o jes t odw ieczna dyskusj a o definicję ludob ójstwa, al e ta tak a emocjonaln a podświadomość też t o to s łowo w kontek ście pan i sugerowała tak Rosja tak teraz życie kury przepisy jeszcz e dzie ń dobry przepis liście te j książce kilka temat ów, kt óre ta m rzeczywiście pojawiają si ę, al e tak, gdyż gdzie ś w tl e właśnie h istoria wojny domowe j czy teg o jak pogodzić Hiszpanię t o jest właśnie siła tej ksi ążki, że moim zdaniem tych temat ów ta m tak naprawdę nie ma on a dzi ś s ą pod spodem my sobie sam i wyci ągamy wnioski są del ikatnie bardz o del ikatnie zarysowan a, al e same j esencji 90 % jes t t o ksi ążka właśnie o ty m jak ludz ie poszukuj ą jak ludz ie przeszukuj ą mogliby to jes t nawet du że słowa jak przeszukuj ą studn ie Wola wzgórza wsz ędzie i po prostu natykaj ą si ę bądź nie natykają si ę b ądź chc ą chc ą ekshumowa ć jak sumować ko ści kości poleg łych podczas podcza s tej wojn y domowej i tego c o się działo par ę la t p óźniej i sprawi ć wspar ły godn y pochówek w IT jest si ła tej książki, że z 1 strony podchodzi łem do n iej o dowiem si ę czegoś o wojn ie la t trzydziestych w Hiszpanii potem zaczyn a się o d wstępu Katarzynek blac ie w łaśnie o ty m w liczeniu ile ko ści Hiszpanów może spoczywa ć w hiszpa ńskiej z iemi, a pote m bardzo szybk o orientuje się, że t o b ędzie rzeczywiście dok ładnie książka o poszuk iwaniu kości o n iczym innym to co jest ta m po drodze t o jest przypadkow o n ieprzypadkowo jes t tylk o pewny m t łem i nagle łapie si ę na tym, że tam 250 stron, bo z 1 strony m ówi, że to jest n iewielka obj ętościowo książka, a z drugiej na ten temat to jest bardz o du żo mi się wydaj e obj ętościowo czyta 250 stron rzeczywi ście o o ludz iach kt órzy podj ęli si ę po prost u poszuk iwania poszukiwania swoich krewnych bądź nawet krewnych b ędzie po prostu, czyl i komisję, żeby odrobin ę naświetlić t ę historię znaleźć par ę osób, których o, kt órych s łuch zaginął spo śród bardzo bardz o w ielu tysięcy niesamowitą si łą te j książki jest t o, że to jest bardzo bardzo mocn o właśnie skup iona na 1 rzeczy, które wydaj e si ę do ść odstraszające na pocz ątku i al e jest autork a jest t o tak zaangażowanej spotyk a swej stronie postac i, kt óre potrafi przedstawi ć tak c iekawy sposób, że każda z tych h istorii mimo wszystko, mimo że s ą on e podobn e jest jest bardz o indywidualna i to by ć mo że jes t truizm, ale wydaje mi si ę, że je śli b ierzemy na warszta t ta k jak niekt órzy reporterz y bior ą np. reporta żyście bior ą n p . ca łą Koreę p ółnocną alb o wszystk ie of iary re żimu Salazara, dlatego że jak skupiaj ą si ę na konkretnej 1 czynności związanej z ty m co działo si ę wiele w iele lat tem u i potrafi poprowadzi ć narracj ę prze z przez dziesi ątki tysi ęcy słów to jest imponuj ąca tak rzeczywi ście już odleg łość Łukasz, ale zgadzam si ę sta ło, że z tego mojego wstępu mog ła troszeczk ę te ż wynikać, jakby t o by ła ksi ążka historyczna o wojn ie domowe j Hiszpania absolutnie taką jes t Łukasz Wojtusik to jes t ciężka, kt óry jes t troch ę obawiałem nie chcę tu wymądrzać, ale akura t tema t wojny domowe j w Hiszpanii 3639 tego co działo si ę p óźniej dziś w naszy m dom u w mo im dom u tera z w rodzinnym jest dzi ś na bliski ze wzgl ędu na r óżnych wzgl ędów m. in. ze wzgl ędu na dużą tak ą atencją dl a takiej postac i, kt órą by ł hiszpański poeta Federico Garcia Lorka, kt óry również zginął najprawdopodobn iej z r ąk Famy listy jakiś czas pojawiają si ę nowe informacje na te n temat, chociaż t e, które do ko ńca chyb a jednak nie jes t wyjaśniona ta k mi si ę wydaje, al e to c o nie zaskoczy ło powiedzia ł troch ę Filip zaskoczyło mn ie to, że rzeczywi ście, jeżeli państwo spodziewa ć się jakiś te j anal izy ja k do tego doszło, że ta wojn a mia ła m iejsce jak przebiegały sam e działania t o tego tutaj Szanowni pa ństwo n ie znajdziecie jes t trochę ksi ążek historycznych poświęconych temu tematowi już tak że na polskim rynku t o jes t tak powiedział Filip i by ły s łusznie zauważył h istoria w ielu ma łych dużych średnich ekshumacj i jes t tutaj w iele danyc h i fakt ów r ównież, kt óre jedna k mocno zaskakuj ą, ale dl a mn ie ta książka przed e wszystk im jes t o ty m, że to bardzo smutna opowie ść o ty m, że tej historii Hiszpanom ci ągle n ie udaje si ę przerobić, że nie ma jednoznacznej spo łecznej politycznej te ż zgody na t o co z ty m wszystkim dzisiaj robić t o znacz y s ą akcje ekshumacja inne powstają organ izacje, które si ę ty m zajmują jedno z nich i ryb y twórca op isuje i często do n iego wrac a Katarzyna Kobylarczyk natom iast tak naprawd ę bardzo cz ęsto w tych relacjach racjach pojawiaj ą si ę takie sytuacje, że jest jaka ś w łaśnie ekshumacj a przychodzą ludzie opowiadają, że t o nie tu t u mus i szukać, że to pami ętam też pamiętać u żywek, al e tak naprawdę spor a cz ęść tyc h bohater ów ciągle ma w sob ie jaki ś tak i strac h albo nie chc e alb o m ówi po co w tym grzebać po c o wraca ć do teg o tematu zamkn ijmy to to jes t dość paradoksalna, dlateg o że te n tema t jest nie zamkni ęty i ta ran a ma m wra żenie także przy okazji n ie tak dawnyc h ryb y dyskusj i politycznych dotyczących teg o c o zrobi ć z cia łem gen. Franco i w kwest ii zwi ązanych z jeg o ekshumacją no doktor historii czas wrac a na bardz o r óżnych poziomach to jes t książka, kt óra pokazuj e nam ca ły ten świat tyc h ca łe mn óstwo rozs ianych po mapie Hiszpanii zielonych z teg o co pamiętam punkt ów, gdz ie tak naprawdę w iadomo, że najprawdopodobniej są jakie ś grup y grob y są zupełnie anon imowe i tych m iejsc, kt óre należy sprawdzi ć, kt óre jak rozumiem, kt órym trzeb a nawet n ie przywrócić pamięć tylk o nie prze żyć godność tylk o pami ęć jes t mnóstwo n o ja by m się jeszcz e tutaj trochę z wam i nie zgodziła może n ie tak bardzo radykaln ie, al e na pewno dla mn ie książka t o jes t coś więcej ni ż reporta ż o l iczeniu ko ści, że ta m przez du żo r óżnych sytuacj i, które opisuje Katarzyna Kobylarczyk innej strony porusza r óżne tematy, kt óre mo żna dale j sob ie ciągnąć dale j o nich mówić ta k jak w przed chwil ą Łukasz powiedzia łeś o od tak iej zmow y m ilczenia pamiętam t ę scenę, kt órą op isuje jak 2 starszych s ąsiadów 80 latków staj e na d w łaśnie ekshumowan y szczątkami opisuj ą sob ie dok ładnie jak pami ętają, kto ta m le ży jak to wszystk o wydarzyło jak t o wygl ądało kilkadziesiąt la t temu doskonal e pami ętają, ale Kobylarczyk m ówił o nich o ty m, po raz pierwszy w życiu, że przez tyl e lat absolutnie tego tematu n ie było, cho ć wszysc y wiedzieli, gdzie s ą t e grob y i kt o jes t ta m pochowan y, wi ęc te ż trzeb a oddać sprawiedliwo ść Katarzyna Kobylarczyk one zrobią ogromną prac ę w łaśnie tak ą historyczną reportersk ą i im i jak on a mi opow iada chocia żby o ty m jak by ła budowan a ta wielka frank i Stołowska budowla, kt óry miał spocz ąć szczątki zar ówno oprawców, jak i ofiar t o ona mi bardz o du żo m ówi o h istorii Hiszpanii i im i n ie czuj ę, że t o jest tylk o i wyłącznie tyc h osobach, kt óre poszukuj ą swoich zmarłych u żyte ta m jes t du żo więcej wi ęcej ukryteg o chociażby n p . jeszcz e przy 1 sytuacji, kt órą bardz o chciałabym wam przypomn i z tej książki oznacz a u żywanie s łowa czerwone, że Ross po wojnie t o s łowo by ło tak znienawidzone przez ludz i tak dobrz e rz ądzone dochodzon e prze z prze z politykę przez ZUS przez prze z w ładze prze z władze, że nawe t czerwoneg o Kapturka nazywan o czerwonym Kapturku tylk o u żywano innego s łowa, kt óre mogłoby mog łoby określić te n kolo r dania wspomnia ła bardz o wa żnym racj ę w ątku te j te j ksi ążki i te ż bardz o aktualnym ze wzgl ędu na ostatnie wydarzen ia ekshumacje gen. Franco, do kt órej ostatecznie doszło t o znacz y budowie dwudz iestoletni pona d budowie tego mauzoleu m Doliny poległych, kt óra by ła wykorzystywan a w sposób polityczny idzie do dzisiaj jes t wykorzystywana w spos ób pol ityczny, gdz ie nagl e nagl e po 20 latach okazało si ę, że maj ą ta m spoczywa ć szczątki jednyc h drugich w te j chw ili jedyny m imiennym grobe m tam jes t z gru p za łożyciela hiszpańskiej Falangi rzeczywiście dla mnie bardz o ważnym w ątkiem, gdz ie punkte m wyj ścia punktem wyj ścia s ą te kości podobn ie ja k u Wojciecha Tochmana jego opowie ści o Bośni, jakbyś kamień jad ła ta m te ż ekshumacj e s ą punkte m wyj ścia bardz o bardzo dzia łającym na emocj e bardz o bardzo s ilnym takim zab iegiem literackim, kt óry jest jedna k pretekste m do n ieco d o do n ieco szersze j odpowiedzi, ale jeśli zgadzam y, że bardzo, al e to bardzo wa żnym wątkiem te j książki jes t opowieścią o zapomnieniu cz y powinni śmy ju ż zapomnieć o przysz łości tak ie pytanie zadał hiszpa ński centrum badań socjolog icznych w 2008 roku ja n ie chc ę zabija ć Katarzyna Kobylarczyk płyty tej ksi ążki, bo ta ankieta jes t na sa m koniec przywołana al e, al e odpow iedzi na pytan ia, które ta m padają s ą sam e w sob ie poruszaj ąca chcia łbym zwr ócić 6 bardziej uwagę dos łownie przez chwil ę na ten w ątek, kt óry oboje podjęliście m ianowicie o nowe jednostk a do chw ili, czyl i o Dolinie poleg łych h istoria budow y prawie dwudziestoletnie jes t wszystko, b y da ć bardzo ciekawie op isana ta m rzeczywiście mieszają si ę bardz o r óżne wątki t o jes t h istoria moc y n iemocy noweg o dyktatora to jes t h istoria tak że właśnie bardz o pojedynczyc h opowie ści ludzkich ludz i, którzy trafiali pr óbowali stamt ąd uc iec te ucieczki wedle hollywoodzkiej nie chodz i łódzkie w swej wymow ie i tych, kt óre s ą bardzo dojmujące my też tak i paradok s losu związane z tani ą si łą robocz ą niemocą tak nawet stworzen ia teg o mauzoleu m jest jest bardz o intrygującym w ątkiem te j książki mam nadzieję, że mam wrażenie, że znam bardz o dobrz e i c iekawie op isany jest te ż niezbędne dla zrozum ienia teg o c o p óźniej wcze śniej siedzia ło stru p Hiszpania Ros brakuj e ran y t o ksi ążka Katarzyny Kobylarczyk wydan e prze z wydawn ictwo czarn e, której rozmawialiśmy w trzeciej cz ęści czytelnych rozmawiali śmy w sk ładzie Anna Piekutowska Filipka kos z w Krakowie Łukasz Wojtusik w Warszawie r ównież Adam Ozga poczytaln i wracaj ą już za tydzień w sobot ę tu ż po Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POCZYTALNI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!