REKLAMA

Jak wyglądała łotewska droga do niepodległości?

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2019-11-10 07:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
17:53 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobr y ponownie, a teraz b ędzie m ówić o niepodleg łości Łotwy st ąd właśnie rozmowa z naszym go ściem pani ą te ż przeprasza m małe zam ieszanie koronkowe FF, a sam bardz o, al e tak są bardz o nalega ła na NATO, żebyśmy dz isiaj porozmaw iali, ponieważ oczywiście z rozmów mo żemy du żo niepodleg łości Polski w okolicach 11 listopad a cz ęsto te ż mus imy spor o o niepodleg łości Litwy między n imi, dlateg o że ta niepodleg łość Rozwiń » rodzi ła si ę w tak iej atmosferze co t u du żo m ówić konfliktu właśnie z odradzającą si ę drug ą Rzeczpospolitą czasami też opow iadamy o ty m, że powstała zupe łnie na now o Czechosłowacja, wi ęc pa ństwo, kt órego wcześniej nie by ło w tamty m okres ie ma ło mówimy o pozosta łych państwach ba łtyckich w ty m o Łotwie bardz o szkod a, że w łaśnie w bardzo du żo wspólnego szczególnie w kontek ście nawet 11 listopada mimo to, że moje obchodz imy pełną niepodległość w ty m samy m roku, al e p óźniej 18 listopad a kilka punkt ów odniesienia przed e wszystkim nie mo żemy m ówić konteks t konfliktu, a dlateg o, że Łotwa akura t zawdzięcza bardz o du żo Polsce w komplecie swoje j niepodleg łości gdy ż, a p o pierwszej wojn ie światowej walk i prosz ę poczu ł naszą reg ionie tzw. wojnie polsko-bolszewickie j codziennie i osób jem u, a po b itwie pod Hamburgiem m iastu, którą tera z obecn ie m ieszka najwi ększa ilo ść Polaków w styczniu 1905 roku pyta ła Galia cień łatwo zosta ła wyzwolon a, więc mam y w urnie 1 punkt odniesienia te konstrukcj e, a na pami ątkę te j b itwy na grob ie n ieznanego żołnierza jes t wyznaczona data, gdy wszysc y s ą wym ienione różne, a BIC ważne, w kt órych bra ł bra ł udział wojsk o w Polsce m. in . jes t podobn e burkę m iast tak że proszę wszystk ich zwr ócić na t o uwagę ta k jak powiedziałem 11 listopad a m y mamy 18 listopad a natomiast 12 listopad a na Łotwie t o podziemne obchodz ą dzie ń żołnierzy łotewskiego bardz o, bo mi ły c iekawy ciekawo ść o patr iotyczne, a które te ż popu, al e inne inną wyd źwięku, a po takim świeczkami, jakb y upamiętnieniem bardz o bardz o bardz o pozytywnie, że to, b y tury ści bardz o du żym zaskoczen iem odbierają, odbierając świętom i os ób, jakie t o przej aw patr iotyzmu by ło dobrze pewn ie wyja śnić naszy m słuchaczom no bo co tu dużo mówić w łaśnie tak dobrz e h istorii Łotwy n ie znamy, sk ąd si ę bior ą środowiska niepodleg łościowe m y bardzo 1 tchem łatwo wym ieniamy w Polsce s ą g łówne 2 nurty jedno 1 związany z Piłsudskim drugi zwi ązany z polskim n o oczywi ście n iejedyne, al e najważniejsze to s ą środowiska, które o d lat prowadzą tak ą dzia łalność n a rzecz niepodleg łości Polski Piłsudski jak w iemy jedzie czerwonym tramwaje m, a wi ęc du żym stopn iu korzyst a z ca łego ruch u socjalistycznego i tych wszystkich dzia łań, kt óre po drodz e s ą łącznie z rewolucj ą 900 piątego roku i t d . Piłsudski pr óbuje bardziej dyplomatycznie Dmowski bardziej dyplomatyczn ą drogą zabiega ć o odzyskan ie prze z Polskę niepodległości, jak ie środowiska zar ówno w sens ie pol itycznym w rozumieniu w łaśnie cz y bardziej socjalistyczne cz y bardz iej narodow e, gdzie on e s ą, gdzie on e dzia łają, kt óre podnosz ą spraw ę niepodleg łości suwerenno ści Łotwy, je żeli mogę t o może o d pocz ątku du żym skrócie przed e wszystkim wszystk ie nasz e środowisko narodowe bior ą biorą si ę narod u, czyl i o d moment u kszta łtować narodu łotewskiego jako narod u świadomego pol itycznie społecznie to mia ło m iast m iejsc od połowy dziewi ętnastego wieku ja k do teg o dosz ło Otóż Łotysze, al e jako przedstaw iciele plemion, bo pewn ie o d zarania dziej ów o d sameg o pocz ątku mieszkały na tym samym terytor ium by ły bardz o ma ło mobilna prze z to terytor ium na przestrzeni 1000 lat, je żeli mo żemy osiągnąć tak ich je j pol itycznym przechodzi ły różne warzyw a też by ło proponowanie r óżnych łatwo najważniejsze oczywi ście zako n kawalerów mieczowych później, a wojn a różne przypadk i wydal i oni jako człowiek to jes t początek pocz ątek wp ływu niemieckiego, czyl i rozw ój miast tworzen ia tyc h, które by ła miastem hanzeatyck im 1200 pierwszym rok u później wszystkie walk i, które mamy cz y n ie swędzi powstan ie tzw. inflacj ę Inflant Inflant, a p óźniej Rosja, czyl i wuj wojn a świata tak jakby al e i dochodz imy do os iemnastego 2 o w łaściwie o d 1500 sześćdziesiątego pierwszego rok u jesteśmy jako sta n Polski s ą lenne m p o po tak jeste śmy un ikanie polskie ostatnimi strzegą też kwate r, a zdeponowane rozl iczono Mistrzów zosta ł lenn ikiem, a polskie, bo stosowany m przez po Irlandii Mijal zab iegali, al e byli śmy cz łonkiem cz ęścią, a cz ęścią po polsk ie do ostatniego rozb ioru do 1955 roku, k iedy zostali śmy cz ęścią imperium rosyjskiego Tereka Katarzyna nie mia ła za bardz o pomóc t o robić, bo autam i, bo to bardz o n iewielu im od Słowian nale ży podkre ślić podczas pierwszego spojrzen ia, że m imo wspólnego do świadczenia w związku Radzieckiego imperium Radzieckiego nie jeste śmy wzrost y notowano narodem jeste śmy przedstaw icielami bank ów i 4 h a nie bardzo wiedziała jak to zrobi ć, ale założeniem, kt órym dobrz e i zostawiła adm inistrowaniem, bo im, a na teren ie kraj u określam 19 wieku we wszystk ich tyc h wiosny lud ów, że tak pow iem tak m ówił stanowili si ę do kształtu ukszta łtowali si ę jak o nar ód warunkach dom inanty persk iego imperium oraz dom inacja Niemców ba łtyckich, którzy bardz o dbal i o t o, żeby swoj e terytorium, a o n zosta ł oddan y ta k w og óle jak broni ą o d co z tego typ u tamtą tak jak Fellini czuli si ę tam 1939 roku byl i zmuszeni po prost u opu ścić terytorium i w tyc h warunkac h nar ód parti ę to troch ę pewniej zn iesienie poddaństwa ch łopów teste r mogl i zarobi ć, jakb y tak kolokw ialnie powiem, a m ieli możliwość dorob ienia się on i swoj e dzieci doskonal e na stud ia do paktu obecn y Targ podcza s do Petersburga i Łotysza ta m pierwszej połowie dziewiętnastego w ieku zacz ęli identyfikowa ć jak o pierwsza, gdy znamy tre ści jes t Waldemar, kt óre na drzw iach Rostowskiego popalone listą jeste m lo t też inteligencj ą też prosz ę notowa ła przychody z powrote m na Łotwę i zacz ęła prac ę Łotyszami chłopami podnos i świadomość też po 1 z bied ą, a punkt ów nara z, jakb y element ów Narodowy i t o odbywa ło p óźniej druga po łowa z na s powie t o odbywa ły si ę najp ierw na podstaw ie tak im narodowościową pow ietrzne i oczywiście wp ływom, jakb y rozwojem h istorie pojawi ło si ę nur t socjaldemokratycznym r ównież i jak w 1918 roku, kiedy powsta ło państwo te ż to mamy i walk a socjaldemokrat ów i mam y zwi ązek port ów mam y narodowc ów, którzy później dochodz ą do władzy i nie ma autorytarn e państwo podobn ie na Litwie i podobn ie jak w Bostonie, a na karnych forma jes t uznawan e za autorytarneg o w ładzę podobn ie na rzeczy na Dwór Józefa Piłsudskiego także te protest y s ą bardzo podobne, al e to ją, bo jest m y tyc h kilku postaciach jeszcz e mo że, bo pan i jak zmienia nazw isko Karlisa Ulmanisa an i tak, ale no cz y w łaśnie znow u, szukając tyc h podobie ństw czy czy t o jes t s ą pol itycy, kt órzy w działają tylk o na aren ie tak powiem krajowej n o bo jedna k o tym, żeby i odrodzić si ę mog ła Polska i powstać mog ły inne państwa w wyniku tyc h wszystk ich przem ian p o pierwszej wojn ie światowej decydowa ła m. in. konferencja pokojow a Wersalu no tra t y te pa ństwa cz y za interesowane swoj ą niepodleg łością prawda maj ą swo ich polityk ów zabiegają r ównież za oceanem je śli jak patrzym y na histori ę Czechosłowacji w iemy jak ogromn ą rol ę odgrywaj ą politycy cz y protesty w łaśnie w stanach Zjednoczonych wiemy, jaką rol ę odegra ł nasz Paderewski w relacjach z Wilsonem w zab ieganiu o to, żeby Polska odzyska ła niepodległość jacy ludz ie, gdzie działają je śli chodzi o stopac h łotewską n a rzecz niepodleg łego pa ństwa Otóż lud mo żna powiedzieć dostał największy da r po pierwszej wojn ie światowej, czyli momen t za łożenia państwa niepodległego, je żeli Litwa ma dużą mia ła du żą tradycj ę tak ie w og óle sięgającą nawet ksi ęcia Mendoga trzynasty wiek, gd y ju ż jest państwowość odpady po własnej państwowości n igdy n ie mia ła i to jest najwi ększy da r, który można było uzyskać państwo mo że n ie do końca było przygotowan e pod k ątem, a pa ństwo ustrojową, al e wszysc y wtedy w ty m samym czasie wykonal i, więc ka żdy próbował natom iast Carl Ulma nie by ł w ładcą był dowódcą pow ód to, a te ż dokona ł te ż zwrot u, a tylko autorytarne natomiast on podni ósł państwo w kontek ście gospodarcz ą do teg o stopnia, że prosz ę zwrócić uwag ę w tym okres ie w dwudz iestoleciu mi ędzywojennym teren ów byłego Austro-Węgie r, czyli tutaj mam y na my śli po powiedzieć o kolejne fal e em igracji Polaków zarobkowe j terytor ium Zakopanego i jakb y wojew ództwa ma łopolskie znajdą rolnicy, poniewa ż tam nie by ło po upadk u Austro-Węgier opłaty ekonom icznych bardz o była trudna t o na Łotwie on i przejrzel i ten grupowyc h i którzy p óźniej pozosta ł pozostawali karny, który n ie dop łaciło do tak iego stan u, że o tera z do dz isiaj do dn ia dzisiejszego jes t pojęcie czasu urban ista jak o cza s najwi ększego dobrobyt u Łotwę i kiedy WCO została niepodległość po upadk u związku Radzieckiego w latac h dziewi ęćdziesiątych spora cz ęść spo łeczeństwa szczeg ólnie Łotysza, a wspom inali m ówili, że m y chcem y ciasto human ista do teg o stopn ia, że państwowe jak zrobi ła bardz o dobre lat a dziewi ęćdziesiąte, poniewa ż odnalaz ło krewneg o i sto łu humanista to by ło wnuk brata urban ista, który zosta ł prezydent Łotwy i w ten sposób by ła sweg o rodzaj u kontynuacj a, a lu b wszystk ie atrybut y pa ństwa, czyl i konstytucj a prawo zosta ł no przecież konstytutywn e po jedn o te n podstawow y czynnik pa ństwo tw órcze mam y kontynuacj ę konstytucj e late m w lat a dziewięćdziesiąte to jes t bardz o mocny czynn ik narodow ą twórcza drugim czynnikiem jest oczywiście j ęzyk i tutaj jes t tak a ciekawostka, poniewa ż język te ż zawdzi ęczamy dzi ęki Niemcom pod Bałtykiem, którzy skod y, ale ten j ęzyk, a swoje w łasne cel e, ponieważ jak o luteran ie, a potrzebowali, żeby każdy cz łowiek rozumia ł pismo święte państwo te zosta ły mechanizmy w związku z tym nie ma, bo Bałtyk w sektorz e mieszka ń zamieszka zam ieszkiwali terytor ium, a zimą też i wtedy dbal i o t o, żeby tak było te ż szko łach prz y paraf ialne nauczy ł się swojego własnego j ęzyka, ponieważ oni gospod y typowali nasi gramatyka jest na baz ie łacina na panieńskie, bo dzi ęki temu mamy rodzaj stan u, który został BP, kt óre zapocz ątkowali Niemcy Bałtyk, al e mamy też Petr cech etapie, który zacz ął si ę pod koniec dziewi ętnastego w ieku i tem u prze z rusyfikacj ę, a przebywa ł i zarówno wart o nim w obecnym stan ie bo jak ie przec iwko temu elementowi elementow i Narodowemu, kt óre si ę, po kt óry powstawa ł na rodził się ma ło ta k jak jest tam po odpowiedź imię po 1 postaci t o jest Janek Krajny, a nas z poeta nas z w ieszcz rangi Mickiewicza cz y rang i w naszy m naszych talerzach już nie dla i jest zagorza ły socjaldemokrat a kt óry, kt óry te ż politycznie zaanga żowane w okres ie dwudziestolecia międzywojennego natomiast n ie dosta ł wszystk ich atrybutów też chcia łby być wód przyw ódcą tak dalej to potem ministranci obrazu t o natura artystyczn a i t d. jak kra j jes t on nas z poet a wie ś z budową kolejn ą, jakby grup a te ż by ł uczony m, a żonę państwowości lot y w koszc ie na pierwsze i do dnia dzisiejszego t e elementy są ponadt o do dnia dz isiejszego ka żdą każdą ka żde m iejsce w postać pewnie normalnie spokojnie było kontrowersyjn e dlateg o rząd podpisa ł ult imatum zwi ązku Radzieckiego i 40 EU R w ok u, jakb y Łotwa została wchłonięta popar ła Japonia Kenia 2 sporo os ób zarzuc a mu to, że podpisał emeryto m ult imatum, tak wi ęc jakby nie by ło tej walki mo żna powiedzieć natom iast, a jeszcze wczoraj stanął pod każdym jej mam a ul i nie stan ą one n iekoniecznie od pan i, tak więc PTTK tak a ciekawostka jeste śmy bardzo mały nar ód maj ą bardz o ciekawy g łęboki historię t o jes t jakby z iemia, na której si ę w biegu interesy r óżnych krajów jak pan s łyszano, al e g łównie dominacj ę Niemców i Niemców i Rosją i to jeszcz e do dnia dzisiejszego tak że aleję symboli narodow ą, której bardz o mocn o rozwini ęta prze z element y narodowe z wyborcam i, a propo s poga ńskimi w ogóle, kt óre si ę sięgają czas ów pradawnyc h Bałtów one maj ą bardz o mocne znaczenia cz y wpros t uprzedz ili że, a w elementach naszyc h tzw . te ż podobizna nas t e krzyże podobne dostawcy, ale też przysp ieszy b ierze czas n o właśnie powstawania te j grup y grup y Europejskiej i tak ma pogańskie on e s ą bardz o podobne i spor o osób mówi zwraca na t o uwag ę, al e elementy narodowe jes t n ie jeśli jak o pie śni dla Łotysza dziś nast ępuje też stanowi ły du że, które elemen t łączący nar ód protestuj e, bo lu d prem ium to moe o n by ł zresztą dzi ęki Niemcom nas iona poz iom analfabetyzmu by ł najniższy w śród ca łego imperium rosyjskiego i 56 % by ło os ób zagro żonych czytać podręcznik tak i seks, al e elemen t ich n ie łączą łączą mieszka ńców do teg o stopnia, że w 1800 siedemdziesiątym trzec im rok u po raz p ierwszy zorgan izowana fest iwal pieśni ta ńca wie każde ma łe miejscowo ści przyszłe przyjechal i ch órzyści śpiewali i święto jest podobn a do dnia dz isiejszego dzisiaj oglądać t o spos ób, że na pierwsze 40  000 może 5 lat śpiewa Sammy jest jeśli element y łączące związane z językiem poza gr ą ca ła ta nasz a rozmow a tylko utwierdzi ła mnie w przekonaniu, że warto by ło dzisiaj pani ą si ę spotka ć pani Sandra Józefa by ła z nami, bo rzeczywi ście ma ło w iemy o łotewskiej h istorii, a jak słyszeliśmy jes t on a nieprawdopodobnie c iekawa dz isiaj dzi ękuję za rozmow ę teraz b ędą informacje w TOK FM, a po nich wra k wr ócimy ds. romańskich, kt óre trochę przedwcze śnie anonsowa Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!