REKLAMA

Co robić przed końcem świata?

Kwadrans Filozofa
Data emisji:
2019-11-12 14:40
Audycja:
Kwadrans Filozofa
Prowadzący:
Czas trwania:
11:06 min.
Udostępnij:

Przekonanie, że indywidualne wybory mogą wpłynąć na katastrofę klimatyczną oraz że nadchodzi nieuchronny koniec świata - to dwie główne przeszkody w realnych zmianach mogących zatrzymać negatywne procesy klimatyczne.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Tomasz Stawiszyński dzie ń dobry Majkę i man 1 z najwa żniejszych wsp ółczesnych klimatolog ów, kt órego prace przyczyniły si ę do rozwoj u w iedzy o procesac h globalnego oc ieplenia staw ia spraw ę wpros t w n iedawnym wywiadzie dl a Die Observer odpow iada kr ótko żyjemy w czasac h wojn y klimatycznej stawk ą w te j wojnie jest ni mn iej ni wi ęcej tylk o przetrwan ie ludzko ści problem poleg a jednak na ty m, że jej forma n ie przypom ina żadnych konwencjonalnyc h batal Rozwiń » ii znanyc h z dotychczasowe j historii jest t o więc, wi ęc w naj ściślejszym teg o s łowa znaczen iu wojn a hybrydow a, a zate m tak a, w kt órej stosuje si ę naprzem iennie rozma ite środki techn iki, kt óre z regularnymi działaniami militarnymi n ie maj ą w iele wsp ólnego n p . Faith newsy, al e i r óżne inne bardz iej z łożone formy oddzia ływania na spo łeczną świadomość ja k np. promocj a okre ślonych trendów cz y postaw w przypadk u wojny klimatycznej twierdzi ma n środkami bojowym i rode m z takiego nie oczyw istego arsena łu s ą m. in . indywidualizm i apokaliptycznym t o znacz y odpowiednio przekonan ie, że jednostkow e wybor y stanowi ą realne środek w walc e z katastrof ą klimatyczn ą oraz przekonanie, że czek a na s bezwzgl ędny kon iec świata ju ż nic zupełnie nic n ie d a się w tej spraw ie zrobi ć uwodz icielski urok u indywidualizmu mówiłem ju ż w 1 z poprzedn ich kwadransów k ilka miesi ęcy tem u mog ą państwo znale źć w arch iwum na stronie internetowej Radia TOK FM pogl ąd że, wybieraj ąc w restauracji taki, a n ie inny posiłek albo, decyduj ąc si ę na podróż tak im ani innym środkiem lokomocj i rob imy faktycznie co ś korzystneg o dl a planety nie za ś racze j dl a w łasnej samoocen y b ądź wzmocn ienia poczuc ia przynale żności do okre ślonej grup y jes t niew ątpliwie bardz o atrakcyjnym, korzystaj ąc z cora z bogatszej oferty artyku łów i us ług opatrzonyc h etykiet ą Eko adresowanej g łównie do przedstaw icieli klasy średniej i wy ższej z kraj ów rozwini ętych uzyskuje si ę n iejako podw ójną korzy ść po pierwsze, produk t produk t alb o us ługę świetnej jako ści, a po drugie, specyf iczne psycholog iczny bonu s świadomość, że się n ie tylk o kupi ło co ś dobreg o, ale na dodatek zrobi ło się co ś dobreg o dl a świata oczywiście nie chodzi o t o, żeby ca łkowicie dyskredytować kwest ie zwi ązane z jednostkowym i wyborami wiadomo, że rozmaite przedsi ęwzięcia w rodzaju spontan icznych bojkotu jakich ś Marek alb o długofalowych zm ian post aw konsumenckich mogą kiedy ś odnie ść jakie ś skutk i dla modyfikacji diety w iele jes t natomiast przekonuj ących etycznych argument ów, n iemniej wobe c skal i zagro żenia, jakie nosz ą niosą za sob ą zm iany kl imatu oraz jeg o, niemniej również wobe c jego realnyc h źródeł przypomnijmy, że wedl e raport u organizacji z BP i kleiner akonto byl i Instytut za ponad 70 % em isji gazów c ieplarnianych do atmosfer y w ostatnich 30 latach odpowiada 100 firm przed e wszystk im w ielkich Kompanii paliwowych Otóż w obliczu teg o zagrożenia jednostkow e gest y n ie wystarcz ą potrzebn e s ą fundamentaln e systemow e zmiany potrzebn a jes t innymi s łowy polityka an i Lifestyle choćby najszlachetniejsze motyw y zwan e Majkel mam y jednak jeszcz e krok dalej teg o rodzaju indywidualizm pow iada jest nie tylko n ieskuteczne, al e wręcz przeciwskuteczne to znaczy nie tylk o n ie przyczynia si ę do rozwi ązania problem u, al e proble m pog łębia skoro bow iem w środkach masoweg o przekaz u i med iach społecznościowych zaczyn a dominowa ć powszechne wezwan ie do zm iany indywidualnego styl u życia real izowana sk ądinąd do ść często z zapa łem godny m katolickiej ortodoksj i, zwłaszcza je śli chodz i o piętnowanie b łędów u innych szans a na g łęboką systemow ą zmian ę po prostu si ę zmn iejsza, dlaczeg o Ano, dlateg o że zachodzi tuta j dobrz e znan y proce s, kt óry świetnie wyra ża ludow e porzekad ło o całej parz e kieruj ącej si ę w stron ę l istka nacisk kładziony na zmianę d iety cz y przyzwyczaje ń komunikacyjnych w idzi ma n wręcz jako podstaw ę świadomie propagowan o prze z środowiska klimatycznych negacj a list ów skutecznie odwrac a ona bow iem uwag ę o d konieczno ści podj ęcia konkretnyc h politycznych systemowyc h dzia łań rzecz jasna teg o rodzaj u tez a wymaga łaby znaczn ie poważniejszych argumentów ni ż tylko rozumowanie opart e na log icznych przesłankach przed e wszystk im emp irycznych dowod ów stwierdzaj ących istnienie tak iej zależności, dop óki ich nie ma wod y, którą nale ży traktowa ć racze j jako og ólną konstatację dotycz ącą najbardz iej charakterystycznych cec h p óźnego kapitalizmu jak ich cech no 2 zasadniczych przenoszen ia na jednostk ę jak największej odpowiedzialności za coś si ę tylk o da oraz idącego z ty m w parze radykalneg o retusz u wszelkich społeczno-ekonomicznyc h uwarunkowań katastrof a klimatyczna t o dalec e niejedyne zjaw isko objęte oddzia ływaniem te j specyf icznej ideologii także jednostronn a interpretacja zaburze ń psych icznych lokalizuj ące ich źródła alb o wyłącznie neuronam i m ózgu albo osobistej h istorii rodzinnej, al e w ob u przypadkac h ignoruj ąca pol ityczne tło wp isuje się doskonale omaw iany mode l wsp ółczesna kultur a terapeutyczna adresuj e swój przekaz wy łącznie do jednoste k, a un ika poruszan ia kwest ii ekonomicznych społecznych w ten spos ób w łaśnie przyczynia si ę do konserwacj i systemu, kt óry tyleż ogromny m co ukryt e w stopniu odpow iada za samopoczuc ie funkcjonuj ących w n im ludzi i n ie chodzi tu wcal e o jakieś intencjonalne świadome dzia łanie chodzi racze j o g łęboką architektura ideow ą naszych system ów wartości sposob ów myślenia odczuwan ia przeżywania sprz ęgnięte w ogniwa kap italistycznej maszynerii dlateg o w łaśnie don iesienia o popraw ie statystyk zapadalno ści na zaburzen ia psych iczne wskute k zastosowania rozwi ązań ekonomicznych prze łamująca prywatn e prymat neol iberalizmu s ą praktyczn ie ca łkowicie ignorowane ta k jak w przypadku eksperyment u z la t siedemdziesiątych, kiedy t o w pewnym kanadyjsk i mieście wprowadzono na k ilka la t doch ód gwarantowany c o skutkowa ło istotnym spadk iem negatywnyc h wska źników zdrow ia psych icznego alb o jak w przypadk u badan ia amerykańskiego psychologa Georga Bonanza, z kt órych wynika, że przypadk i tzw . żałoby powikłanej syndrom u stres u pourazoweg o w wyn iku traumatycznyc h do świadczeń indywidualnych zb iorowych są zdecydowanie mn iej l iczne ludz i zabezp ieczonej sytuacj i materialnej Bolano p isze o ty m, m. in . w swojej ksi ążce, gdy adresat offset na s, czyl i druga stron a smutk u trudno się zatem dziwić, że nie s ą na swo ich barkach odpowiedzialno ść za w łasne psych iczne samopoczucie ora z indywidualne życiowy sukce s alb o pora żkę nade r często ug inamy si ę alb o wr ęcz załamujemy si ę pod teg o rodzaj u ciężarem cóż, kiedy o d pewnego czasu dochodz i do tego tak że nieznośny ci ężar los u plane t przygnieceni odpowiedzialno ścią zdecydowan ie przekraczaj ącą elementarn e mo żliwości ka żdego cz łowieka zaczynamy, wi ęc intensywnie fantazjowa ć o ko ńcu świata, który paradoksalnie jaw i si ę zarazem jako co ś radykalnie przera żającego i radykaln ie wyzwalaj ącego wzros t stężenia apokal iptycznych fantazji zdarz a si ę w h istorii zachodn iej kultur y regularn ie zazwycza j wi ąże z jakimi ś kryzysam i momentami przejścia poczuc iem, że dotychczasow e form y bycia w świecie i rozumienia świata jak o straci ły racj ę bytu jes t to, więc by ć mo że jaki ś zbiorowy mechanizm obronn y, kt óry pozwal a nie konfrontować się z ty m co obecn e tu i teraz i co stanow i realny proble m do rozwiązania zam iast teg o pozwal a pogr ążyć obezwładniające imaginacji, kt óra 1 cięciem n iweluje poczuc ie jednostkowe j odpowiedzialno ści za cokolw iek pozwal a zanurzyć si ę w ekstatycznej w izji globalnej po żogi, po kt órej nic już n ie będzie miało znaczen ia, bo te ż nic już nie b ędzie w sens ie ścisłym istnia ło bardzo możliwe, że wsp ółczesna popularno ść fantazj i apokaliptycznych, a tak że ściśle z nimi zwi ązanego zjaw iska zwaneg o depresj ą klimatyczną ma źródła także rozbuchany indywidualizm Jan w tej nadmiar ow o rozrośniętej odpowiedzialności za los y świata, jak ą obarcz a się dz isiaj ludz i, którzy nawet w odn iesieniu do własnego życia i problemów dn ia codz iennego maj ą bardz o ogran iczone poczuc ie wp ływu w takim uchwa ł uk ładzie n ieuchronny kon iec świata mo że faktyczn ie do ść skuteczn ie uwalnia ć od nadm iernych niemo żliwych do uśmierzenia tros k czy poczuc ia w iny jest t o jedna k lekarstw o likwidującą chorob ę wraz z pacjentem, a w każdym raz ie prowadzące potencjaln ie do jeg o ca łkowitego paraliżu zależność jes t prosta skor o kon iec świata naprawdę nadchodz i t o jakiekolwiek dzia łania maj ące na cel u poprawę stan u środowiska naturalneg o s ą rzeczywiście kompletn ie be z sens u rzeczywiście są kompletn ie be z sens u mówię to tak że do tyc h motywowanyc h szlachetnym i pobudkami działaczy ekolog icznych, którzy s ą przekonan i, że tylko, bij ąc na alar m i gwa łtownie, wyrywaj ąc społeczeństwo kl imatycznej drzemk i mo żna uzyska ć jak ąkolwiek zmianę, al e cz y efekt y radykaln ie apokal iptycznej narracji n ie będą nie s ą przypadk iem odwrotn e cz y rozw ój zjawiska zwaneg o depresj ą klimatyczną, kt óre w każdym razie objaw ia si ę poczuciem bezsens u apati ą bezradno ścią wobe c nadchodz ącej katastrofy nie ma źródeł także tyc h sugestywnyc h wizjach nadchodz ącej zag łady propagowany prze z przedstaw icieli środowisk intencjonalnie walcz ących z globalny m oc iepleniem wsp ółczesna technika pozwal a na tworzen ie obraz ów naprawd ę przekonuj ących wystarcz y kr ótka kwerend a w internecie natychmiast staj ą przed oczam i przerażające pejza że prezentujące świat w epoc e pos t ludzk iej rzec z w tym, że coś takiego mo że mie ć naprawd ę dewastuj ące psycholog icznie efekty, z kt órych poczuc ie bezradności i przekonan ie, że wobe c teg o faktycznie nic ju ż nic się n ie nic si ę kompletnie n ie da zrobi ć wysuwają si ę na zdecydowan e prowadzenie, bo najgorsze jest w łaśnie te n parali żujący potencjału współczesny apokal iptycznym poz a wszystkim jest drug im obo k indywidualizmu zasadn iczym czynnikiem zmniejszającym szans ę na sensown e systemowe zm iany w podej ściu do kl imatu po prost u zaaferowan i trosk ą o w łasne konsumenck ie wybor y potw ierdzanie własnej szlachetno ści i tropienie odst ępstw od ortodoksj i u innych alb o zanurzen i w fantazjac h o końcu świata w końcu ludzko ści trac imy zarówno za interesowanie realnym i mo żliwościami zapobie żenia katastrofie, jak i motywacj ę, żeby wprowadza ć w życie bardz o dzi ękuję Tomasz Stawiszyński do us łyszenia ten progra m wydaj e Anna Piekutowska, a p isane wersj ę kwadransa mo żna przeczyta ć na stronie Radia TOK FM stronie internetowej oczywi ście Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KWADRANS FILOZOFA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!