REKLAMA

13-latek z hostią w kieszeni, czyli o relacjach między sacrum i profanum

Wieczór Radia TOK FM: Godzina Filozofów
Data emisji:
2019-11-12 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
51:41 min.
Udostępnij:

Do 13-latka, który wypluł hostię, księża wezwali policję. Ta historia jest punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak znaleźć wspólną przestrzeń dla osób wierzących i tych, którzy nie wierzą. Szukamy odpowiedzi na pytania, czym jest obraz uczyć religijnych i jak powinno być kształtowane prawo w świeckim państwie

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
no i kolejna godz ina filozof ów Tomasz Stawiszyński przy m ikrofonie w studiu dr Tomasz Terlikowski dobr y wiadomo wiecz ór f ilozof publ icysta b ędziemy rozmaw iali o sacrum Profanum tak zapowiedział naszą rozmow ę, bo to chyb a najbardz iej taka og ólna def inicja teg o pol a tematyczneg o pot ężnego, kt óra będzie, kt óremu będziemy przygl ądać punktem wyj ścia pomy ślałem, że zrob imy t o h istoria aferą nie w iem jak t o nazwa ć skandale m zwi ązanym z Rozwiń » domnieman ą profanacj ą host ii w 1 z be łchatowskich parafii przypomnijmy ta m by ła taka sytuacj a, że 1 z uczestnik ów msz y trzynastoletn i chłopiec zamiast po łknąć hostię schował j ą do kieszeni zauwa żył to 1 z ksi ęży wezwa ł policja no i pol icja przyjechała ostateczn ie jako ś po negocjacjac h dłuższych chłopiec te n sakrament przyj ął zgodn ie z regu łami rytuału katol ickiego spraw a si ę rozeszła poniek ąd po ko ściach ta m wewn ątrz tej te j po te j parafii, al e p óźniej po ty m, jak została op isana t o w ielka dyskusja rozgorza ła w internecie na temat n o w łaśnie gran ic pomi ędzy świeckim pa ństwo ma na d instytucjami religijnymi kwesti ą obraz y uczu ć rel igijnych profanacj ą penalizacj ą r óżnego rodzaj u zachowa ń które, kt óre w sposób domn iemany uwa żają uczucia religijne i t d . i t d . wypowiada ła si ę sporo w med iach na tema t te j spraw y przypomnijmy mo że swoj e stanow isko, bo on o po p ierwsze jest n iejednoznaczne wcal e tak do ko ńca, a po drugie, no w łaśnie b ędzie dobry m punkte m, bo do dysk u zupełnie niesłychana oraz grup y przedstawiły wolnej rozmowie m inister cenam i i potrafią trochę si ę z lud źmi z parafii są troch ę bardziej skomplikowana, bo na pocz ątku n ie chc iano wzywać pol icji próbowali negocjować z ch łopcem w jaki sposób pom ija cz y odpowiedni cz y nie n ie było mn ie tam nie chcę nie chc ę oceniać też r óżne op inie słyszałem duchownyc h, którzy t e negocjacje prowadzi ć rozmawia ł różnych zachow a jednak podan ia kim jest wyzwaniem mam y tak dal i, wi ęc wezwan o policji moj e moje stanow isko z takiej n ie w iem cz y wezwanie policji koniecznej cz y było dobry m rozwiązaniem wydaje si ę, że mog ą być przesadzon e n iebezpieczniej roztropni i m ądrzej było t o za łatwić z chłopcem ewentualn ie z jeg o rodz icami, wyjaśniając czy m z perspektyw y katol ickiej jes t Eucharystia, dlaczego nie mo żna chowa ć do kieszeni ni ż wzywa ć tuta j pa ństwo rzecznik łódzkiej kurii dodaj e ksi ądz Paweł Kuś zresztą powiedzia ł coś podobneg o do tego programu jes t jakaś chorobliwa reakcja mo że być mogą by ć nadgorliwe t o jest p ierwszy elemen t mojeg o stanow iska po drugie, o czym mówiłem, al e teraz doda m wydaje mi się, że po takim zachowaniu raczej n ie chłopy bowiem sk łania do przyj ęcia Eucharystii, poniewa ż perspektyw y katolickiej n ie wchodząc w jego sumienie, ale przem inie do ko ńca by ł świadomy jeśli nie by ło złośliwe n ie chce zakładać z łej woli nie było czy to n ie był świadomy, dlaczego przyst ępuje, wi ęc mógł przystępować do komunii n iegodnie wtedy jes t inna procedur a taką komun ikat upadn ie, która sta ła niegodnie przyj ęta rozk łada si ę do specjalnego naczynia wod ę czek a się n ie rozpuści, ponieważ mój przyjazd wodą pote m si ę rob i nawet rozpuściła si ę jak tutaj dok ładnie wiem o d razu powiem tego n ie czeka się rozpuści t o jes t jak ten mec z si ę rozpuści chyba się d a się wypije, al e tego n ie wiem natomiast no w tym przypadk u jego zmuszon a do przyst ąpienia do komunii t o jest t o jest wydaj e si ę n ie do końca w łaściwe i trzeci element t o jest t o cz y pa ństwo pow inno w te j sytuacji wkroczy ć i w te n sposób policja n ie jest oczywi ście na samym pocz ątku tego, żeby ocenia ć jako zgłoszenie jest o d teg o, żeby sprawdzi ć w Polskim prawie funkcjonuj e kazu s paragra f, który mówi obraz ie uczu ć religijnych 90 suszarki oraz zdanie jest bardz o źle to jest paragra f, kt óry powinien zachować swoje znaczenie tera z pow iem, dlaczeg o to n ie jest to n ie jest tak, że chcę, żeby tylko w odn iesieniu do host ii funkcjonowa ł z czyst o świeckich powod ów chciałbym, żeby zachował swoje znaczenie n ie wchodząc oraz ocen ę cz y dan e symbole przedmioty kultu i t d. są prawdziwe cz y n ie, wi ęc pol icja przyj ęła zgłoszenie z teg o co czytają potem oświadczenie policji nic si ę nie wydarzyło spraw a rozeszła si ę po kościach tak jak sa m powiedział więcej by ło szum u medialnego ni ż rzeczyw istego problem u prawnego trasy t o jest te n opis taki, że coś jes t jeszcze Sojusz ksi ęża, kt órzy musieli jakoś zareagowa ć tak czy n ie reagowali nadgorliwie t o jes t inne pytanie, al e nie mogl i zareagowa ć, dlaczego dlatego, że z perspektyw y katolika hostia, którą ten chłopak w łożył do k ieszeni jest żywym Bogiem po prostu n ie jes t ju ż chleb n ie jes t już op łatek ta k jak wino nie jest w inem pozostaj ą przypadłości jak mówi Święty Tomasz Lis cech y f izyczne chleba, al e pod tym i cecham i fizycznymi kryj e się ju ż inna rzeczywisto ść, czyl i t o istota substancję jako Święty Tomasz to ju ż jes t Jezus Chrystus ciało w przypadk u Eucharystii w dodatk u Płatka hostii kr ew w przypadk u w inno w przypadk u wina niekt óre konsekrowan y księża nie mogl i n ie zareagować pytanie cz y reakcja nie by ła nadgorliwi cz y przebiegała tak jak pow inna czy powinna by ć wezwana policja t o są, jakby dodatkow e pytania, kt óre trzeba zada ć, ale nie mo żna bardzo c iekawe pytania wrócimy do nich wr ócić do wiosek ten, więc to jes t moj e moje stanow isko teraz czy to jes t naruszenie gran ic świeckiego pa ństwa jak powiem w te n sposób żyjemy w społeczności, kt óre jes t real istyczna rel igijnie mamy wyznawc ów r óżnych rel igii oczywi ście wi ększościowym kościołem katol ickim są niczym nie zmienia fakt u, że mamy w Polsce tak że wyznawc ów innych wyznań chrze ścijańskich tak ich, kt órzy podzielaj ą katolick ą wiar ę w Eucharystii prawos ławni cz y staro katolicy takich, kt órzy je j nie podzielaj ą albo n ie podzielają do końca ja k np. luteran ie, którzy uwa żają że, owszem, obecno ść jest realna, al e czasow a cz y chrześcijanie reformowanie, kt órzy w ogóle uwa żają, że obecno ść symboliczna cz y trudn o mówić o obecności ran y po jeszcz e inne wyznan ia chrze ścijańskie rozumia ły jeszcz e trochę nasze mam y Żydów mamy muzu łmanów, al e buddystów mam y jeszcze wiele no n ie tak znowu wiele, ale mam y te ż inne wyznan ia religijne i mam y ludz i wierzących wreszc ie niewierz ących w og óle alb o przed wyznaj ących ich w łasne system y opini ę religijne wierz ących w Boga albo n ie uznaj ących jego istnieje sta ła ogromn a rzesza ludz i i państwu n ic do teg o c o kto wierzy natom iast państwo mo im zdaniem powinna zacz ąć się p ierwsza spok ój społeczny t o jest jeg o zadania po drugie, szacunek dl a wszystk ich tyc h pogl ądów zacznijmy o d tego drugiego efektu, bo ten drugi punkt jes t tutaj kluczow y w zwi ązku z tym, że mamy r óżne opinie na te n tema t r óżnie w idzimy świętości to ta k jak bron imy symbol i narodowyc h r óżnych krajów n ie woln o zniszczy ć sztandar u Rosji Niemiec Izraela Francji żadnego kraju nie mo żna się w te n spos ób w cudzysłów bawi ć, dlateg o że szanujem y emocj e narodowe bardz o w ielu ludz i emocj e religijne uczuc ia rel igijne przekonan ia religijne s ą przez równie istotne dl a bardzo w ielu os ób czasam i istotniejsza niż t e uczuc ia emocj e narodowe n ie musimy ocenia ć ich prawdziwość t o jes t na raz ie kwest ie op isowe są s ilne s ą istotne i wp ływają na tożsamość osob y ludzkiej i z tej perspektywy ważne dla n ich symbol e podkreślam niezależnie od tego cz y jes t t o posążek Buddy w zależności o d teg o jak buddyści traktują bud y tak będą traktować w ten sposób, że różnie b ędą traktować czyta j Koran nie cz y t o jes t tor a szczególnie w tyc h bojac h świętych są w synagodze czy to jes t w łaśnie Najświętszy sakrament czy t o jes t ikona w cerkw i t e przedm ioty niezale żnie od naszej ocen y tego czy s ą to prawdz iwe przedm ioty kult u czy n ieprawdziwe uważamy, że ta sfer a sacru m istnieje uważam żona n ie istnieje cz y jes t jakaś transcendencja cz y n iema jako wa żne dl a pewnyc h gru p ludzi pow inny by ć chron ione prawn ie prze d przed profanacją nawe t je śli n ie uważamy profanacj i za bluźnierstwo, czyl i nie uznajem y, że istnieje jakie ś bóstwo jaki ś Absolut jaki ś Bóg, do którego ten cz y jaka ś transcendencja, do którego te n symbo l te n przedm iot ta ksi ęga odsy ła z szacunk u dl a innych powinni śmy chroni ć t e 7 c podobn ie jak powinniśmy chroni ć pewn e symbole, kt óre są obecn e w przestrzeni świeckiej s ą ważne dl a ludzi be z względu na ich wiar ę i drug im powodem jes t spokój spo łeczny o n w Polsce mn iej występuje, bo mam y mniej zam ieszek, al e wart o sobie u świadomić n p . w we Francji tak n iszczenie symbol i niektórych rel igii chodzi tylk o o islamie podkreślam najczęściej ich ta m si ę pojaw ia, al e mo że doprowadzi ć do niepokoj ów społecznych z perspektyw y państwa r ównież się nie opłacają w zwi ązku z ty m lepiej chroni ć ni ż prowadzi ć do kosztów t o ja odpow iem pokr ótce i jakoś si ę odnios ę do teg o c o mówiłeś po p ierwsze, wydaje mi się, że te n przypadek w og óle n ie podpad a pod ten artyku ł kodeksu karnego 100 dziewięćdziesiąty sz ósty, bo te n artyku ł g łosik co nast ępuje t o obra ża uczucia rel igijne innych os ób zniewa żając publ icznie przedmiot czc i rel igijnej lub m iejsce przeznaczon e do publ icznego wykonywan ia obrz ędów rel igijnych tam podlega grzywn ie karz e ograniczenia wolno ści tak dale j, a tutaj mieli śmy jedna k do czyn ienia z powiedzia łby zak łóceniem pewneg o wewn ętrznego porz ądku regulam inu przeb iegu pewnego rytua łu garwolińskiego o d raz u jeśli pozwol i wreszc ie pozwolę zdaniem, że uwa ża, że szat ą w tym sensie, że jes t tak byli gro źnym, ale o d razu o d razu podkreślam, że t o c o mówię nie mus i odnosić do tej sytuacj i, bo ja n ie znam pełnego przeb iegu tych wydarzeń czy te ż go n ie znasz nie opiera si ę na don iesienia z prawa bardz o skomplikowana w takim znaczen iu, że dużo elementów n i gr a rolę i o d razu zastrzegam nie twierdz ę, że ch łopiec powinien o n wszystkim nie może by ć skazany zaniedba ń prawa kanonicznego i zajmuj e an i prawa karneg o obejmuje, więc w og óle nie podleg a pod te n dobrze paragraf nie chodzi tylko o to, że tuta j mamy do czyn ienia z pewny m pow iedzmy tak z łamaniem pewnyc h regu ł, które obowi ązują w przeb iegu rytuału rel igijnego natomiast n ie mam y do czynienia właśnie z publicznym zniewa żaniem jakiegoś obiektu czc i religijnej alb o w łaśnie albo m iejsca przeznaczoneg o do publ icznego wykonywan ia obrzędów rel igijnych w ty m sensie wydaje si ę, że tuta j trzeba by by ło jednak nagimnastykować artystycznie, żeby te n paragraf to zarząd, który mo że wręcz t o co ś się c o si ę wydarzy ło natom iast druga sprawa jes t tak a, że rozum iem tę argumentację zreszt ą dzisiaj tak i wpis zamie ściła na Facebooku te n wpis jest publiczne, wi ęc mog ą państwo sob ie przeczytać wchodz ąc na prof il Tomasza Terlikowskiego tak i wpis, w którym n ie więcej powiedziała t o c o drugiej części swoje j wypowiedzi, czyl i że pow inno pa ństwo obejmowa ć prawn ą ochron ą uczucia rel igijne czy w ierzenia cz y ob iekty kult u wszystk ich rel igii, kt óre w obr ębie takiego pa ństwa wyst ępują w łaśnie z uwagi na t e kwest ie kt óre, kt óre wymieniłeś i t u jes t k ilka kwest ii, kt óre warto poruszy ć k ilka problemów pierwszy oczywi ście podstawowy problem t o jes t problem definicji czego ś tak niejednoznacznego efemeryczneg o jak uczuc ia religijne różnie j e def iniuje, al e poprze z zazwyczaj, a te n si ę o symbolach przedmiotach on i t d. jednak uczucie tylko tylk o ten paragra f mówi jedna k obrazie uczuć, bo ma być jaki ś rodza j kryter ium, które pozwala stwierdzić cz y dosz ło do profanacji cz y nie dosz ło, bo też przecież rozma icie mo żna profanacja rozumie ć c o dla 1 jest n ie w iem tw órczością artystyczną cz ęścią za cza s cz ęsto zresztą mieszczącą si ę w ortodoksji t o dl a bardziej ortodoksyjnego może by ć ju ż profanacj a, al e n ie do ko ńca wiadomo czy w ogóle nie wiadomo c o to s ą t e uczucia nawet je śli zdef iniujemy jako takie uczuc ia, które dotycz ą właśnie teg o co jako ś szczeg ólnie wa żne n iezwykle istotna jeśli jes t t o obszar emocjonaln e tzw. trosk i ostatecznej mówiąc j ęzykiem Paula i ich tak iego bardzo c iekawego geolog a protestanckiego dwudz iesto wiecznego n o t o z mo żna wskazać bardz o w iele tak ich emocji, kt óre uruchamiaj ą si ę także niewierz ących w odn iesieniu do różnych nie w iem dzie ł artystycznyc h teor ii f ilozoficznych jakiego ś poczuc ia metaf izycznej dziwności istnienia i t d . i t d . t o jes t w łaśnie do definiowane i t o niestety otwiera te ż ogromne pol e do tak iego nazw ijmy to nadu żywania te j te j kategor ii, al e drug a kwestia c o najmn iej r ównie chyba istotna jest tak a, że w momenc ie, k iedy prawn ą ochron ą obejmujem y wszystkie wyznan ia cz y wszystk ie rel igie towarzysz e po pierwsze, okaza ć, że one stoją z e sob ą pewnej sprzeczności znaczy interes tyc h różnych wyznań stoją ze sob ą w sprzeczności, że to c o w łaśnie jest ob iektem czci rel igijnej cz y obiektem szczeg ólnej trosk i dl a wyznawców 1 kultu czy 1 religii t o jes t obraz ą dl a dla wyznawc ów innej religii i t d. no a po drug ie mam y t u jeszcze 1 grupę n ie reprezentowan ą, która w łaśnie na mocy teg o co powiedzia łem wcze śniej także teg o rodzaju emocje wykazuj e tylko, że w odn iesieniu do innych rzeczy, które si ę, które n ie podpadaj ą pod definicj ę rel igii czy kult u rel igijnego czyl i, czyli ludz i niewierz ących co uczuc iami w tak im raz ie ludzi niewierz ących co ich prawe m do ekspresj i w łasnych przekona ń światopoglądu wolno ścią s łowa i tak zacznijmy od teg o na o d tego p ierwszego to pierwsze swoj e wypow iedzi w zupełnie świadomie chc e na chwilę o jak by odejść o d teg o chłopca jazdy w ielu rzeczy n ie wiemy, al e wyobra źmy sobie tutaj taką konstrukcj ę my ślową, że do tego ko ścioła wchodzi os iemnastoletni m ężczyzna bardz o konkretnym i przekonaniami i w czasie te j ziemi świętej przyjmuj e komunii wyjmuje ją i chow a do kieszeni po to, że później te n t o Eucharystię proponowa ć jakiś sposób ju ż nie tylko, nosząc j ą w kieszeni odwa ży się wykorzysta ć do jaki ś k ij form ę ekspresji artystyczne j by ły takie tak ie dzie ła sztuki, w kt órych wykorzystywano konsekrowana absolutnie zam ierzone to dla człowieka niewierzącego niczym si ę n ie r óżnią jednak drug i to jedna k wykonan e konsekrowan e hostie i w tak iej sytuacj i mamy jedna k do czynienia n ie tylk o z naruszen iem wewnętrznego obrz ądku tylk o świadomą próbą sprofanowan ia Eucharystii, czyl i czegoś co jes t dl a ludz i wierz ących ważne t o jest p ierwszy elemen t, który o, kt órym trzeb a pami ętać nie wchodząc w t ę konkretn ą spraw ę nazwał bardzo du żo emocji, al e jak m ówię bardzo wiele to jest wiadomość n ie dow iemy się n igdy jak by ło, bo n ie znam ani relacji teg o ch łopca ta k do ko ńca ani emocji tyc h mn iej tych ciężarówek, którzy już, że rada jest, wi ęc nawe t taka sytuacj a, kt órej mówi mo że wygl ądać inaczej z perspektywy bardz o podobn a, ale z k ilkoma zm ienionymi warunkami ju ż zmieniaj ą si ę okoliczności po drug ie, ja n ie jeste m w ielbicielem zap isu o ochron ie uczu ć religijnych, dlaczego tu t u się zgadzam uwa żam, że ten zap is jest nieprecyzyjny otwiera bardz o szerok ie pole interpretacyjne ka żdy ma inny zest aw uczu ć i co innego g o obra ża i ma inn ą wra żliwość na pewn e kwestie, a poza tym rzeczywi ście s ą uczuc ia ludzi wierz ących i s ą uczuc ia ludzi niewierz ących dlatego ja by m wola ł, żeby ten został zap is jes t bardz iej precyzyjn y ta m doprecyzowuje co jes t chronione, al e ja wol ę, żeby c o zap isano inaczej w jaki spos ób pytanie bardz iej do prawnik ów ale, żeby chron iona symbol e przedm ioty kult u rel igijnego r óżnych religii t o tu z e świadomością rzeczywi ście ostatecznie co jes t przedm iotem kultu c o jes t symbolem religijnym ani nie jes t t o o tym, decydowa ć b ędą eksperci ludzie wewnątrz te j rel igii przed s ądem tak sąd b ędzie musia ł ocenić c o jes t tak im przedm iotem są jes t tak ą zasadą, a co nią n ie jes t, ale my ślę, że lep iej byłoby to bardz iej z optyki z obiektywizmu rwa ć niż pozostawić na polu uczyć, bojąc si ę zgadzam on e s ą absolutn ie n ieprecyzyjne i kolejna kwest ia czysto, której mówi nas z jes t wolno ść s łowa wolno ść ekspresj i artystycznej wolno ść debaty 1 artysty tak a r ównież wolność debaty rel igijnej tak jes t ta k jak m ówi oczywi ście ludzie r óżnych wyzna ń i rel igii różnią si ę w interpretacji nie swo ich rel igii nawe t wewnątrz na zewnątrz jeszcz e bardz iej czasam i przedstawiają tez y sprzeczne to, że to c o jest świętością dl a jednych n ie jest świętością dla drug ich i rzeczywiście w przesz łości bywało tak że w zwi ązku z ty m n p . w Polsce tak że Harvey niż proponowal i Eucharystię wyrwali si ę demonstranc i rzucal i na ziemię, b y pokaza ć, że to n ie jest prawdziwa hoss a katol ikom też zdarzało robić różne z łe rzeczy więcej tu n ie chce g o przedstawiać jak o pewn ą trudn ą sytuacj ę, więc oczywi ście te n zakaz n ie może to jest kwest ia tak iego doprecyzowan ia tak iej praktyk i prawne j, który n ie b ędzie obejmowa ł zakaz u dyskusj i czase m tak że ostre j dyskusji czase m nawe t bardz o jednoznaczne j, ale r ównocześnie b ędzie, jakby t o powiedział zak ładał w danym spo łeczeństwie szacune k dl a inności trosk ę o spok ój spo łeczny szacune k dl a innego n iekoniecznie dl a innego kult u tylk o dla wyznawc y innego kult u, czyl i n ie troszeczkę n ie mam y wyjścia t o znaczy, żyjąc w sens ie pluralistycznym nawe t, gdyby śmy s iedzieli tylko katolik ów i niewierzących t o ju ż by ło społeczeństwo pluralistyczne dzielimy si ę jeszcz e du żo g łębiej du żo bardziej mus imy si ę nauczyć tak dyskutowa ć i tak przedstawi swoj e racje i tak wykorzystywa ć sztuk ę, żeby n ierealne się wzajemnie i to dzia ła, żeby nie było wątpliwości o d raz u zastrzega m t o działa tak że w odn iesieniu do ludzi niewierz ących, lec z uczuc ia emocje najgłębsze przekonan ia ludz i niewierz ących także egzystencjaln e pytania muszą by ć szanowan e dok ładnie tak sam o jak emocj e my ślenie argument y ludz i wierzących c o wi ęcej mus i istnie ć mo żliwość debat y debaty t o znaczy zakwest ionowania mo ich op inii ja bym tylk o chcia ł t o bardzo trudne ja w iem szczeg ólnie tak iej publ icznej debac ie, żebyśmy zobaczyl i sob ie innych t o znaczy, żebyśmy nauczyli si ę mówić j ęzykiem jes t podkre śla się bardz o trudne, kt óre nie rani z drugiej stron y, a przynajmn iej stara się unikać ani n ie ostatnie 2 kwestie du żej pierwsza, mówi że gotową do prawie wszyscy ci si ę w bardzo trudn e do zdefiniowania doskonale wie, że jako filozof jes t bardz o wiele terminów jes t bardzo trudn o zdefiniować adres czyta m co widziałem si ę na Instagramie nawe t delegowała ci ężko MRN MRN status moralny cz y jednak szef świetna książka rzeczywi ście on a pokazuje doskonal e jak trudno jest zdefiniowa ć nawe t tak wydawa łoby si ę podstawow e kryter ia, jak im jes t nadan ie humus czem u ju ż cz łonkowi zwierz ęciu, a mo że przyrodz ie jakiego ś statusu moralnego nawet c o do tego co jes t źródłem status u moralneg o nie ma zgod y, więc def inicji także def inicji wewnątrz prawa, kt óre s ą bardz o n ieprecyzyjne filozoficznie mam y więcej to n ie jes t jedyn a tak a nie tak a definicja zresztą ostatnia kwest ia jes t pytan ie państwo jeg o o jeg o rol ę i dyskusj e wewn ątrz danego wyznania t o bardz o trudne pytan ie przywołam inny przyk ład jeszcz e trudniejsze, które dawno pamiętasz to jes t sprawa pas y, graj ąc i profanacji cerkw i, a mo że happen ingu na morz e transgresj i oczywi ście Rosja, tak wi ęc jak i Polska podzieliła si ę wtedy on zosta ł skazany za to cz y to dobrz e czy źle te ż inne pytan ie nie wchodz i w Tatrach, a Rosja podzieliła si ę troch ę tak jak Polska wobe c teg o nasz e generaln ie wierz ący mówili jedno niewierz ący m ówili drugie ze świadomością, że niektórzy wierz ący tam s ą wierz ący s łużbowych z wypowiedzi pensj ę na lini ę ideologiczn ą Kremla i usprawiedliwiają, ale pojawiła się postać si ę jako na m krajowa Andrzeja, która jest jes t bardz o ciekawa posta ć wewnątrz rosyjskiej cerkwi losowe czasam i bardz o radykaln e konserwatyst a czasam i bardzo radykalne protest y lista zwrócił uwag ę na mo żliwość traktowan ia teg o aktu pasy Ziaja jak o transgresji w łaściwej dl a tak iego nurt u wewnątrz prawos ławia okre śla z piractwem cz y ja mówi byw a tak cz y tak i transgresji to jest zwi ązane z karnawałem m ówiono oczywi ście dokona ły przekroczen ia, ale dokona ł g o wewn ątrz konkretne j sytuacji kulturowe j i mo żna t o interpretowa ć jak o ges t religijny no i t u dochodz imy do pytania to n ie jes t sytuacja za powiedzmy to n ie jes t sytuacja, al e c o z takimi sytuacjam i jak ocenia ć czy nale ży natychmiast stawia si ę prze d sądem n ie, ale pew ien zapis pow inien zosta ć tak cho ćby dlatego, żeby chroni ć religi ę mniejszo ściowe przed agresj ą wszystko jedno wierzących cz y niewierz ący przedstaw icieli większości, ale także m u, żeby chronić to co najwa żniejsze tak czy ty m m ówicie o uczuciach ludzi niewierz ących, sk ąd wobec śmierci tak mo żna, b y robi ć kabare t na tema t cudzys łów na temat opowie ści kresy ludzie niewierzący opadają na pogrzebac h jak ta m zobaczył druga osoba, która zmar ła siedzi już p o drug iej stronie pali papierosa i czyt a w iersze jak jestem niewierz ący na niej s iedzi nie pali i n o tylko jest żart przez robak i mówiąc zupełnie brutalnie, al e n ie rob imy sob ie z tego żartu n o robi robi alejek remont y Hajto miał te ż palarni, ale spora sztuk a tak odpowiedział skarży si ę pytan ie czy w tak iej codzienno ści powinni śmy sob ie cz y powinni śmy celow o atakować bardz o silne uczucia tych drug ich są dobrze mo że tera z odpowiedzieć, zaczynając od ko ńca od przykładu spos ób Riot to ma m wra żenie, że umkn ęła przynajmniej na poz iomie teg o co powiedzia ły jeszcze 1 kwestia tutaj m ianowicie Jonasz ściśle wi ąże w łaśnie z wolnością s łowa wolnością ekspresji n ie tylk o artystycznej, al e tak że powiedzia łbym pol itycznej, której tam ą, której hamulce mogą by ć zapisy teg o rodzaju wykorzystywan e w łaśnie tak i sposób zapisy penalizuj ące tzw. profanacj a i wykorzystywan e cho ćby do aresztowania tyc h dziewczyn n o cerk iew jest zaczęła si ę jes t oczywiście jest t o jest Sojusz tron u i ołtarza jes t pewn a przestrze ń, w której si ę wydarz a polityka n ie tylk o sacrum, ale i Profanum w zwi ązku, z czy m te n ges t, który one wykona ły mia ł te ż taki sens to znacz y był też zwi ązane z komisji tera z transgresji zwi ązanej w łaśnie dalec e nie sakraln ą rolą, jak ą cerk iew tak że pol itycy realizowania si ę w przestrzen i sakralnej ok a i dokonywa ł si ę oczywiście natom iast miał te ż mia ł taki sen, z kt órego n ie ujęto tylk o wykorzystan o ten paragraf profanacja, że lokal e powo łał się, na kt óry jest świadomy, który pokaza ła zielono ok a to t o jes t bardz o ciekawa zreszt ą interpretacja c o do tego z kole i c o m ówiłem wcze śniej t o absolutn ie zgadzam y ja te ż jeste m tuta j zdecydowany m zwolenn ikiem poszanowania inno ści i w łaśnie n iekorzystania z jaki ś takich brutalnych i cz ęsto prym itywnych narzędzi, kt óre s ą obliczone właśnie wy łącznie na t o, żeby kogo ś urazić c o więcej t o za Bogdanem quadem kc iukiem pow iem pewnego rodzaju dra żliwość cz y fanatyz m charakterystyczn e dl a niekt órych przedstaw icieli jakich ś instytucji religijnych jes t te ż cz ęsto charakterystyczne dl a i z przedstaw icieli r óżnych organ izacji dyskurs ów antyrel igijnych to to to mo żna być fanatyczny m ateistą agresywny m, który lektur y, kt óre wykazuj e pewne pewne cech y charakterystyczn e dl a fundamentalist ów w zwi ązku, z czy m zdecydowan ie mi przy świeca taki cel i tak i system warto ści, w którym realny dialog si ę toczy i nie ma takiego wzajemneg o epatowan ia si ę agresji i t d . natom iast wydaj e mi si ę, że te n paragraf nieszcz ęsny, którym rozmaw iamy czy w og óle w iesz tat a anga żowanie instytucji prawnyc h ochron y zdef iniowanych czy uczu ć religijnych cz y obiektów religijnych jak o czegoś specyficznego to znacz y n ie korzystanie z tyc h zapis ów, kt óre już mam y prawie, kt óre chroni ą przed pom ówieniem jak ąś agresją nie w iem analizuj ą wandalizm kradzieże e t Cetera tylko w łaśnie tworzen ie specjalnyc h przepis ów chroni ących specyf icznie specyficznie rel igie w Polsce to zazwycza j jes t po prost u 11 regionu, bo kościół jest jes t jedna k dominującą instytucją, że t o powiedziałbym przeciwdzia ła real izacji tyc h wartości którzy, kt óre także dl a ciebie są s ą istotne n o bo ostateczn ie żyjemy w społeczeństwie cz y w państwie, kt óre jes t pa ństwem formalnie przynajmn iej w odn iesieniu do r óżnych narracji religijnej cz y światopoglądów neutralne c o oznacza, że jes t pewn ą met a przestrzenią to znacz y jest jes t pewn e meta światopoglądem, które mog ą si ę w łaśnie dlateg o, że to jes t met a światopogląd mie ścić rozma ite inne systemy rel igijne system y przekonań wierz ę i t d. co, do których n ie jeste śmy w stanie stwierdzi ć przy pomoc y zewn ętrznych kryteriów, kt óre jest prawdziwe n o bo to s ą przekonania n ieweryfikowalne takie, które s ą n ie emp iryczne nieweryfikowalne nie możemy sprawdzi ć cz y racj ę maj ą racze j Karwin iść cz y racj ę maj ą katolicy nie mo żemy wziąć host ii i zbada ć stwierdzić czy zdarzy ła, ale niezbędną narodami, bo trafi ła na poz iomie substancj i rzeczywi ście intensywna zm iana na poz iomie przypadłości to jes t dalej Hoss host ia czy p łatne Czeczeni oddział n ie jest podzia ł dodajm y fizycznych tylko Yaris, al e dlatego w łaśnie mówię, że jego n ie d a żaden sposób stwierdzi ć tera z tworzym y pewn ą przestrze ń, w kt órej maj ąc r óżne n ie weryf ikowalne przekonania jako ś na m drogi i istotne możemy w łaśnie wszysc y poniek ąd sob ie kultywowa ć co oczywi ście o d każdego z na s wymaga pewneg o wycofan ia się to znaczy mus imy jak zrobić dla s iebie miejsca n o i tylk o wted y mo żemy realnie wsp ół istnie ć je śli jednak trochę tych swo ich ambicji cho ćby amb icji n p . do zachowywania si ę tak jakb y nasz a religia by ła jedynie prawdz iwa mo żemy tak uwa żać, ale n ie mo żemy tak zachowywać je śli chcem y realn ie w tak iej przestrzeni funkcjonowa ć Otóż teg o rodzaj u zap is, który powoduj e w praktyc e w praktyc e de fact o rodza j cenzury no bo no n o bo nawe t w tych przyk ładach, które poda ły, że bardz o ciężko odróżnić t o co w łaśnie jes t przykładem jakiego ś rodzaj u twórczej interpretacji jaki ś symbol i religijnych o d tego c o jes t np. profanacj ą, bo tuta j intencja te ż jest istotna w intencji często n ie jeste śmy w stanie albo stwierdzi ć, bo jej udowodni ć, wi ęc w wprowadzan ie czego ś co c o c o wytwarz a tak ie pot ężne narzędzie uc iszania kogo ś, kto jako ś inaczej my śli pewn e rzeczy odbiera moim zdan iem przecenia racze j do tworzen ia i wzmacniania antagonizm ów, a n ie do sytuacj i, w kt órej jesteśmy w stanie w te n w tej przestrzen i pa ństwa świeckiego jako ś koegzystować, że i t u dochodz imy do pytan ia absolutn ie fundamentalneg o cz y chcia łbym precyzyjn e stanowienie prawa jes t najlepszą drog ą budowan ia dobreg o spo łeczeństwa nasze kultur y nasz a cywilizacja posz ła w tym k ierunku oznaczymy penal izuje alb o przynajmniej wprowadzam y do system u prawneg o kolejny rzeczy, które la t temu stoczy 150 były ustanaw iane przez zwycza j czy z e zwyczaju wynika ło, że n p . w ioska co w Polsce m iasteczkach, bo standarde m bardzo długo na cz y na terenac h Polski w Polsce n ie by ło zrobiły wiele etn icznej w iele w zwi ązku z ty m religijne, że ludz ie n ie wchodzą sob ie drog ę, k iedy jedni świętują drudz y cz ęsto świętują z nimi jak n ie świętują t o przynajmn iej nie przeszkadza autorów jes t zwyczaj to nie musia ło by ć jak dochodzi ć wyja śniane prawem by ło to konieczne, żeby t e wn ioski mog ły w miar ę mo żliwości funkcjonować nie by ło oczywi ście tak różowo, że wszystk o zawsz e uk ładało si ę świetnie w iadomo, że wybuchały konflikty ra z w pogrom y z różnych stro n r óżnych zasadach, al e generalnie funkcjonowa ło t o raczej ustanow ione zwyczaje m to, że dzieci z ma łżeństw mieszanych synow ie id ą za religią wyznaniem ojc a c órki za wyznan ie matki t o pewien zwyczaj nie był ustanow ione prawem pewn e rzeczy regulował dzi ęki tem u społeczności mog ły w miar ę stabilnie funkcjonowa ć do moment u jakiego ś kryzysu w te j chw ili poszli śmy w innym kierunku rzeczywi ście na wszystko jes t prawo musz ą on e prawie zakazuj ącym profanacja mog ę powiedzie ć, że bardz o podobn e prawo dotycz ące, czeg o innego t o jes t prawo bardz o ściśle, analizując dokładnie w Polsce, ale w wielu krajac h tak mow ę nienawi ści, w którym jakby t o powiedzie ć też można powiedzie ć, że zaka z mow y nienawi ści można wyprowadzi ć z innych regu ł prawnych nie trzeb a by ło wprowadza ć specyf icznego prawa uznan o, że to jes t potrzebn e i te ż dochodz imy do pytan ia kluczoweg o, dlaczego dlatego, że wydaje si ę, że niestety wyra źnie za łączność, al e interes, jakbym n ie chodzi ani to nie jest t o sam o prawo oczywiście si ę zgadzamy nie chodz i o t o, że szukam y kolejnych precyzyjnych pyta ń prawnyc h ile real izacja jak jedno zdanie, dlaczego to n ie jest to sam o, dlatego że w przypadk u tych przepis ów, o kt órych m ówi mam y jedna k pewneg o rodzaju agresj ę skierowan ą wobe c konkretnych ludz i z uwagi na jakiś ich cech y tutaj mam y zby t abstrakcyjn a zgoda natom iast też może si ę t o wiązać z atak iem na konkretn e osoby wtedy też mo że oczywiście obowiązywać przep isy mow y nienawi ści może także etycznym sk ład księży katolickich odprawia si ę te ż mo żliwość trzymamy zap isy dotycz ące cz y postulaty zapis dotycz ący tzw. islamofobii, kt óre zapisy często czuj ą się do tego, że jakakolw iek dyskusja z islamem staj e się niemo żliwe, o czym p isze w świetnej cz ęsto lewica m y król Sernas rzeczy si ę tak i sposób bardzo c iekawy pokazuj e, jaki problem ma lewica czasam i samym i ja si ę rozszerzyli zgadzam natomiast nie t o jes t jakb y sytuacja, w której ale, dlaczego to robimy, dlateg o że n iestety w związku z tym, że nasze spo łeczeństwo si ę bardz o rozros ły bardzo sformalizowane sta ły się nawe t jeśli n ie są wiele etn iczna Polska wciąż n ie jest bardz o w iele etniczna jes t raczej spo łeczeństwo Mono etnicznym, mimo że mam y się, wi ęc imigrant ów raz więcej ludz i z innych kultur t o zanikła przestrze ń wsp ólnego zwyczaj t o znacz y zast ępujemy zwycza j prawem, bo zwyczaj został wyp łukany nie ma już takich jasnych regu ł, kt óre kiedyś funkcjonowa ło m ówi ona n ie zast ępowanej, ale nie by ł idealny, ale wsz ędzie by ł zest aw takich regu ł zwyczajowyc h, które pozwala ły ludz iom funkcjonowa ć bez konieczno ści wkroczen ia prawa w tej chw ili te reguły w du żej mierze zaznacza, że by ło dobre pojawi ła się pojawił si ę, jakby świadomość, że niekt óre rzeczy powinny mo że być badają gwarantowany tak, al e ja myślę, że problem nie jest upewni ła si ę świadomość tylko, że sfera zwyczaj u została wyp łukana tata też na pewno t o jes t także doskonale widać, że islam si ę radykal izuje szczególnie mocn o w tyc h m iejscach, w których nie jes t ju ż Religi tradycyjną t o znacz y n ie wyrast a z gleby tylk o z islamem oderwanym o d swo ich korzen i, czyli oderwany m o d zwyczaj u o d kultury o d tego c o jes t związane to wszystk o powoduj e, że potrzebujem y zapis ów jak m ówię one pow inny być precyzyjn ie sformu łowane tak, żeby trudn o by ło wykorzystać przec iwko np. ludziom kultur y ludz iom sztuk i te pow inny być pote m oczywi ście stosowan e maksymalnie ostro żnie, ale moim zdan iem pow inny zostać ta k jak s ą przep isy dotycz ące zakaz u profanacj i symbol i narodowych Adam innych narodów ta m ci przykład w odniesieniu jeszcz e do kwest ii rel igijnych, b o ta ca ła moj a teza kt órą, kt órą chcia łem w te j poprzedn iej wypow iedzi wyrazi ć nasze sprowadza wr ócić do teg o, że ta przestrze ń czytam y ta przestrze ń l iberalnej demokracji cz y po prost u demokracji, że m y ju ż b ędąc osobami świadomymi teg o, gdzie istnieje, gdzie leży granica pomi ędzy ty m c o sprawdzaln e weryf ikowali na ty m co n iesprawdzalne nieweryfikowalne b ędąc ju ż ludźmi ostre ligi innymi w tym sens ie, że żyjącymi jedna k w epoc e, kt óra te ż dokona ła dosy ć gruntowne j rekonstrukcj i gruntownego rozb ioru racj i religijnych niezależnie o d tego, że on e są wci ąż oczywiście żywa gdzieniegdzie w łaśnie wręcz o żywają na nowo no t o, że powinni śmy kierowa ć, dlatego że tu mam y po prostu zewn ętrzne wobe c nas kryter ia w modelowan iu te j przestrzeni w łaśnie tymi na tyl e na ile t o mo żliwe przekonan iami kwest iami pogl ądami, kt óre jeste śmy w stan ie w jak im sensie uzgodnić weryfikowa ć, a n ie takimi, kt órych uzgodni ć zweryfikować nie jesteśmy w stanie, bo wtedy jes t tylk o przemoc moim zdaniem jest t o cz y pod warunkiem, że n ie żyjemy w łaśnie w demokracj i kt óra, kt óra ma gwarantowa ć wszystk im równe prawa i dlateg o nie chronić szczeg ólnie żadnego z tyc h światopoglądów, al e poda m przyk ład ma m r óżne osobl iwe zami łowania tekturowe kojarzą maw ia o ty m, dobrze czyta m różne tak ie dz iwne książki czasam i alb o czasopisma, ale o d la t n p . z upodoban iem czytuj ę p ismo zawsze wierni t o jes t pismo wydawane reżyserował straci szans ę Świętego pisać dziesiątego, czyli prze z polsk ich lefebrystów jes t w iele takich wypow iedzi w tyc h tekstach ta m pom ieszczonych w iele tak ich wypowiedzi mo żna znale źć w r óżnych wyst ąpieniach tyc h księży z bractw a Świętego Piusa dostępnych n a na YouTubie, z których wynika nie mn iej n i więcej tylk o n p . w łaściwie posoborowy musiała to c o się w trakc ie dz ieje jest bluźnierstwa z ich perspektyw y jes t w łaśnie profanacją no i w my śl jak do teg o paragraf u w zasadzie pow inno być penalizowane, gdyby śmy bral i pod uwag ę, gdyby śmy brali pod uwag ę ich uczuc ia i stosowali t ę zasadę, kt órą o, kt órej powiedzia łeś i t o jest realn y proble m dróg drug i przykład drug i przykład to ju ż jes t bardziej abstrakcyjn y w odn iesieniu do kwest ii hostii powiedzia ła o ty m, że dl a katolika t o jest po prost u żywy Bóg ja absolutnie uznaje szanuj e t o że, że w te n spos ób katolicy n ie tylko wierz ą w takim rozum ieniu czyst o intelektualnym, że jak m ówił Józef Maria Bocheński po prostu uznaj ą, że pewn e zdan ie jes t prawdziwe dla n iego na ty m wiara polegała ta specyficzna był cz łowiek tylk o, że jak g łęboko przeżywają emocjonaln ie obecno ść obecno ść Jezusa hostii natom iast zastanaw iam si ę, gdz ie postawi łby gran ice obron y host ii prze d n p . jak ąś próbą dokonan ia na n iej profanacji n o bior ąc pod uwagę oczywi ście t o, że mieli śmy w h istorii chrze ścijaństwa radykalne przypadki i to też jes t powód, dl a którego n ie powinno si ę z teg o żartować nie pow inno się mo im zdaniem dokonywa ć tak ich jak ich swobodnyc h akt ów profanacji bowiem w ty m w ty m j ęzyku na tym na ty m ob iekcie kultu czy ci no no n o bo byli ludz ie, kt órzy za t o rzeczywi ście h istorii umierali, ale al e, gdzie po łożyć gran ice, gdz ie postawi ć gran ice obron y je śli rzeczywi ście powa żnie potraktowa ć to to tez a, że mamy tuta j Boga żywego, a t y jeste ś zobowi ązany do chron ienia g o w spos ób szczeg ólny zaś, gdz ie powinny powiedziałbym si ęgać w wg c iebie gran ice obron y kon iecznej w ty m przypadku zreszt ą teg o ostatniego pytan ia, bo ono tak nadal jes t c iekawsze, gdyby ktoś wdarł si ę do kościoła lefebrystów chciała co chces z nową świętością i szef interweniować, bo tak boja źliwie albo jak si ę da gdz iekolwiek dokonano be z zgod y w łaściciela na stałe oczywiście nie będę wchodzi ł w polemik ę z chrze ścijanami bractw a Świętego już dziesiątego natom iast ostatn ie pytanie jes t pytaniem by ć mo że kluczowy m z perspektyw y tak cz łowieka wierzącego i pow iem tak no tak im podzia łem tekstem tekst ów cz y norm ą normą jest dla chrześcijanina zawsz e czym ś absolutnie fundamentalny m jes t Ewangelia i ta m mam y bardz o podobn ą sytuację inaczej jes t momen t, w kt órym po Jezusa przychodz ą w ogrodz ie ol iwnym przychodzą żołnierze wys łani prze z arcykap łanów cz y oddział wys łany przez arcykap łana Judasz wydaj e Jezusa poca łunkiem, a Piotr wyci ąga mieć China i odc ina uch o Słudze arcykapłana i c o mu do n iego wted y jezusowe j mieć t o po chw ili dotyk a duchoweg o owego żołnierze g o uzdrawia i wypowiedzia łem norm a normy t o znacz y chrze ścijanin ma obowi ązek odda ć jest wezwan o tak powiem jest wezwany cz y mało jest wezwan y do tego, żeby je śli trzeb a t o odda ć życie za obron ę Eucharystii całkiem n iedawno, bo la t temu n o prawie 100 tak zachowal i si ę prawos ławni duchowni, k iedy Stalin, k iedy Lenin jeszcz e kaza ł wyda ć nawe t n ie Eucharystię tylk o naczyn iach sprawowan o Eucharystię, żeby j e przetopi ć do walki z głodem t o by ła fałszywa przes łanka do tego, że wtedy papie ż i arcyb iskup Canterbury zaoferować popros i Lenina, że o n wyceni ł na ile szacuj e te dobre nie zbior ą pieni ądze przeka żą Rosji sowieckiej chodziło wojnę po prost u zrobili, ale oddawal i życie za t o natom iast ja mog ę oddać swoj e życie natomiast nie mogą odebra ć życia komu ś innemu t o jest mo żna powiedzieć tak i fundamen t chrze ścijaństwa Chrystus uni żenie si ę Bóg słowo niż się, stając si ę człowiekiem pote m obniżył si ę jeszcze bardziej, staj ąc si ę chlebem co t o oznacza to oznacz a również wyda ł si ę na mo żliwość profanacji profanacją nie jest tylko t o, że te n ch łopak schował hosti ę do k ieszeni sf inansuje również perspektywy w iary t o, że ja czy ktokolw iek inny n iegodnie przyst ępuje do komun ii świętej n ieprzygotowany n ie wypowiadane z n ieczystym serc e z n ieczystym sumieniem nie, wierz ąc w to c o robi to także są wszystk ie akty profanacji Chrystus si ę na t o wystawi ł decyduj ąc, wi ęc granic ą jes t oczywiście drug i człowiek tak to znacz y ja mog ę i ma m obowi ązek zrobi ć wszystko, żeby ochroni ć jeg o ich Chrystus przed profanacj ą natom iast musi schować mie ć do po łowy, kiedy zaczyn a si ę ju ż bezpo średnia przemoc i to jes t bardzo trudn e trzeb a powiedzie ć zupełnie otwarcie, dlateg o że nasz e emocje rel igijne s ą niezwykle istotne, a z drugiej stron y emocj e związane z bardz o się sytuacj a nas przerast a dzieją si ę rzeczy, kt órych nie kontrolujemy t o jest coś c o się dz ieje są narasta c o eskaluje dziej ą si ę rzeczy niedobre natomiast t o jes t te n momen t, w którym trzeb a sko ńczyć się walki, kiedy zaczyn a si ę ju ż bezpo średnie f izyczne agresj a i przemo c przeciwko drugiemu cz łowiekowi jak m ówię źródłem tego przekonan ia jes t po prost u Ewangelia nam si ę Chrystus podj ął decyzję wydaj e się na m ękę Chrystusa wchodz ąc, decyduj ąc się na tak ie uniżenie, jak im jest Eucharystia zdecydowa ł si ę również odda ć si ę na m nasz e n iegodne r ęce przypomnijmy, że r ęce kap łana też nie zawsze s ą zgodn e, że si ę święta b ędą ważne może by ć z perspektyw y ksi ędza sprawowan a niegodnie przez niego i może prze z jego przyst ąpienie do ucha ora z w Eucharystii także mo że by ć profanację to wszystk o bardz o trudn e pytan ie ale, ale by ć mo że 1 z najwa żniejszych ojciec Darek Jankowski jest ulica się zna m jeszcze zanim zosta ł księdzem jeste m bardz o często n ie zgadzamy postawił siebie na m na prof ilu Facebookowym tak im pytan ie takie pytan ia to o d gran icy o dobr o Boga cz łowieka Eucharystii człowieka i c o jes t istotniejsze i t o jes t zawsz e pytan ie bardz o bardz o trudn e, al e jak mówiono n ie mo żna bronić Eucharystii obecno ści Boga naruszaj ąc godno ść si ę człowiek to n ie jest n ie jest drog a Bóg sta ł się człowiekiem pote m Bóg stał si ę chlebe m, ale n ie po t o, żebyśmy mogli g o wykorzysta ć t o do atakowania do atakowania innych, ale podkreślam to jes t bardz o łatwo powiedzie ć bardz o trudno znaleźć w konkretnej sytuacj i w łaściwe zachowania powiedział, że czasem lep iej się pomyli ć z gorliwości ni ż w n iszy co ś odpu ścić oboj ętności, a czase m lep iej otoczy ć mi łosierdziem ni ż przesadzić ze sprawiedliwo ścią i ob ie te reguły odnoszą si ę jako ś do te j sytuacji stro n mieliśmy do czynienia ja zada łem pytanie, bo on o w ty m sens ie dotycz y w jakim stopniu teg o, o czy m rozmawiamy że, że z 1 strony mam y do ść oczyw iste sytuacj e naruszen ia miru n ie w iem wandal izmu właśnie momentu, w którym n ie w iem ktoś przekracz a w oczyw isty sposób jakieś regu ły, kt óre zawiadują danym m iejscem i powiedziałbym interwencji organów ścigania jes t do ść oczyw ista z drugiej stron y mam y t o sytuacj e bardz o szczeg ólną specyficzn ą zwi ązaną z koncepcj ą tras substancj a opcji to znaczy z ty m, że przeżywana jes t tuta j po konsekracj i hostia jak o co ś zupełnie innego prze z osob y wierz ące ani żeli aniżeli jest to w idoczne go łym ok iem i sprawdzaln e prz y pomoc y przyrz ądów sytuacj a, w której dochodzi no n ie w iem do kradzie ży ew identnej ta k jak powiedziałem do t u była zreszt ą tak a koncepcj a gdzie ś w tl e teor ia coś jest daleka zdarz a, że jacy ś sataniści ta m mo że urządzają czarny m ps ie natom iast w momencie, k iedy mam y do czyn ienia z ty m subtelnym procese m i właściwie n o w łaśnie kimś, kt o jako ś tam narusz a to t e regu ły rytua łu rel igijnego jednocze śnie ja rozum iem ten dylemat t o znaczy moim zdan iem bardzo s łusznie zwróciła uwag ę na to, że c i ksi ęża są realnie w jakim ś ta m osobl iwe specyf icznym trudny m bardzo po łożeniu, bo t u s ą rozpięte pan i ZO przekonan iem religijnym g łębokim na sytuacj ę że, że co ś tak iego co ś tak iego si ę dzieje zasadniczo n ie maj ą żadnych prerogatyw do teg o, żeby stosować środki przymus u bezpośredniego, cho ć tak post ąpili na dyskusyjnym nie wiemy profesorowi oni sami tamte n świat, w którym złożenie, cho ć czekal i tylk o uniemo żliwiali wej ść na t o bardziej skomplikowane n ie chcę wchodzić też si ę tam wydarz y tak, ale tutaj w łaśnie w tym sensie jes t to specyficzna, że mam y jednak do czyn ienia z czymś powiedział co ś si ę wy łącznie rozgryw a w świecie niewidzialnym t o znaczy co opcj i są c o nawet nie jes t akte m bezpo średniej agresj i symbolicznej jest ju ż, jakb y t o bardzo o ezoterycznych ni ą religijną, ale też rozebrała si ę 1 rzeczy teraz m ówię o pewnym systemie ja k, z kt órego do pewneg o stopnia się udało tocz y się dyskusj a bardz o c iekawa filozoficznej l iberalna demokracja ju ż w ocenie wyrast a z chrześcijaństwa na ile jest jeg o zaprzeczeniem z YouTube mo żna pod g łową bardz o długa dyskusj a czekała mn ie się jednak wydaj e, że te zarzut y tylk o zaprzeczan ie nie ma żadnego wyrasta n ie jes t po prost u fakt graf icznie n ieprawdziwe jest 1 drugi proces, ale be z chrześcijaństwa nie oberwałem w dzieci ństwie na pewn o były obecne, ale to n ie znaczy, że można j e by ło wyprowadzi ć tylko kwestia prawd a jeszcze są inne systemy, kt óre w tym pomog ły, ale mam y system religijny, w kt órych tego rozpi ęta między bóstwem cz łowieczeństwa między sacru m Profanum teg o wzajemneg o oraz przen ikania się nie ma gdz ie cz łowiek jes t absolutnie inne ni ż Bóg w związku z ty m tylk o Bóg ma swoj e prawa i w tej rel igii nie ma żadnej mo żliwości prz y inaczej i w tej religii s ą tak ie jej interpretacji powiem łagodniej, bo się r óżne interpretacje t o naruszenie świętości Koranu, który n ie jes t tylk o tekstem, który n ie jes t tylk o literą tylko słowem żywym s łowem Boga bezpośrednio z n ieba spuszczono dok ładnie w j ęzyku, w którym powstał jednak nie ma proces u jeg o interpretacji historycznej mog ło być n ie mo że naruszen ie świętości, jakb y nie ma żadnej dyskusji n o to po prostu mus i się skończyć świat mia ł pewną karę czy Salman Rushdie jest on a żyje wsiąść Bogu, ale jes t żywym przykładem nawe t z te j perspektywy trzeb a pami ętać n ie pochwalają ze z nich, uchwalaj ąc tyc h rozwi ązań niekt órych interpretatorów te j rel igii, że żyjemy w społeczeństwach, które t e zapisy by ć mo że b ędą konieczne z e wzgl ędu na s pok ój spo łeczny i on e będą niebezpieczne to się zgadzamy, bo b ędą, ale trwa wzros t o naruszen ie do naruszen ia wolno ści słowa wolności alb o ajatollah w tak ich cz y innych i dochodz imy do bardz o trudneg o pytan ia tak iego napięcia byłem z chrześcijaństwem t o napi ęcie jes t jedna k przy ca łych naszych cz ęsto ostrzeg ł także w Polsce dyskusj a jest prostsz e obu podz ielamy rozum ienie znaczenia człowieka znacznie, nawe t je żeli r óżnie rozumiemy godność osob y ludzkiej to zgadzamy si ę, że sameg o fakt u bycia szefem przys ługuje na m jaka ś form a szczególnego statusu czy tylko na m się nie jes t inne pytania zgadzamy si ę c o do tego, wi ęc i teg o statusu nic ta m n ie odb iera natomiast możemy si ę zetknąć z systemam i religijnymi, kt óre teg o przekonan ia nie ma albo n ie jes t on o powszechnie, ty m bardziej mus imy broni ć liberalnej demokracj i tylko czwarte w historii 1 rzeczy i tak na tym pamiętasz jak du że perspektyw y pewn e interpretacji chrze ścijaństwa jest także się cz ęsto tak że wykracza poz a ten schemat to znacz y s ą tak ie prawa, które je śli l iberalna demokracja może si ę tak zdarzyć ustanow i prawa sprzeczn e z prawem naturalnym czystym jak o katolik uwa żam za prawo Boże t o ja ma m obowiązek jak o katol ik by ć poddan e praw u bożemu nawe t jeśli wi ąże si ę t o skar b stołeczną to jes t te n drobn y drobn y element os i rzadk o zdarza w te j chw ili, ale mo że si ę zdarzy ć o tym, fragment meczu oczy, bo my ju ż właśnie ko ńczymy niestety rozkręcamy się dop iero w taki to zazwyczaj byw a po takim czasie, al e t o jes t oczywiście podstawow e pytan ie, a skąd wiecie, że akura t tak m ógł sobie życzy, a nie nam tak r ównie dobrze może być t o pytan ie, skąd wiadomo, że t o prawo liberalnej demokracji la t ile si ę nie zmieni, bo mo że się zmienić tak rozmawiamy t o m y mamy mamy te n tak n o tak, ale złość, że nie musimy wcale nie jes t ona, dl a której nawe t jeśli n ie nie prawo Boże t o pryma t sumienia tuta j jes t jedna k kluczowe, wi ęc są też poj ęcie Ano właśnie teraz cza s chodz imy do bardz o d ługiej dyskusji którą, której n iestety w ciągu 2 minut nie rozum ie, al e z g óry zaprasza m na kolejn ą godzin ę filozof ów tymczasem dzi ękuję musz ę t ę formułkę wygłosi chyb a patrz ą na Małgorzatę Wilczyńską, bo dosta łem takie polecenie, żeby powiedzieć o Senacie, kt óry wznowił obrady nie ma n ie żartuję nie n ie n ie polecania n o po prostu wznowi ł Senat obrad y wybral i wicemarsza łków senatorow ie, al e pa ństwo o tym, dowiedz ą przecież z serwisu, więc nie ma potrzeby, żebyśmy tera z o tym, m ówili bardzo nie jeszcz e nie wybra ł, a jeszcz e nie wybra łem się ucieszy łem, że wybrała, ale te ż pokazuje, że jeszcz e nie wybrał jeszcz e n ie wybrał wybierająca c iasto prze z Tokaj bardzo dzi ękuję Tomasz Terlikowski państwu jeszcz e n ie dziękuje informacj ę za momen t, a po informacjach o ogrodac h zoolog icznych porozmaw Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!