REKLAMA

Czy Japończycy mogą zrozumieć "Lalkę" Prusa? "Potrzebują kilkuset przypisów"

OFF Czarek
Data emisji:
2019-11-14 10:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
34:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Owczarek dzień dobr y w itam pa ństwa bardzo serdeczn ie zaprasza m na dz isiejsze spotkan ie na po łudniu Polski śnieg pono ć pad a, a w Poznaniu słoneczko pi ękne żółte li ście tak a pozna ńska złota jesie ń w stud iu prof . Arkadiusz Jabłoński japon ista wydzia łu Neofilologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry w itam serdecznie dzie ń dobr y pan ie profesorz e powiem pan u, że zmagam si ę czymś od pewneg o czas u Rozwiń » Och, postawi ł pa n poprosi ć o pomo c, jeżeli tylk o będę m ógł mo im skromnym i siłami czasami dzwoni ą albo pisz ą do mnie znajom i z Japonii jes t stara m si ę odpowiadać im na różne pytan ia nie w ca łości oczywi ście, ale jakieś wybran e fragment y w j ęzyku w j ęzyku ojczysty m s ą japońscy znajomi s ą japo ńscy znajom i z Japonii, a czy po japońsku stałem si ę coś tam czas u czasu rozumie czasem pytaj ą co słychać t o mówię ta m pogod a na po łudniu pad a śnieg, a jeżeli akurat pad a śnieg, że jest t o w łaśnie oczywiście i zmaga m si ę o d 12 listopada z Niemiec przet łumaczyć dobrz e Pańskiej ryba psuje si ę od głowy g łowa jes t tuta j ac h, ac h rzeczywiście n o tak prawdopodobn ie po japo ńsku m ówilibyśmy o okre ślonym gatunk u ryby cz y mo że te ż taka po prost u ryba przez, a jest właściwie znale źć, jakoby gatunek ryb y pow iem szczerz e trudno jest odpowied ź tak od raz u na t o pytan ie, gdyż my ślę, że tuta j zgubi ła mnie i pana redaktora chyb a również g łębia te j wypowiedzi n o tak, ale albo c o jes t odpow iednikiem tak iego polskiego przysłowie ryba psuje o d g óry co trudno m i w tym momencie jest, że Zamora jednak, że dz ieci, ale na pewno si ę co znalaz ło n ie przychodzi mi w tym momencie tera z głowy tak o d raz u jak m ówię r ównież wobec g łębi teg o stw ierdzenia natomiast oczywiście z pewno ścią coś, b y się na te n tema t znalaz ło i tuta j mog ę zapewnić, że odrobi ę zdan iem domow y sprawdz ę a gdyby tak t łumaczyć, bo w iadomo, że jeżeli t łumaczy przysłowia to najlep iej znane przys łowie w j ęzyku państwa czy stacji czy kultur y na język, kt óry tłumaczymy nie zawsze s ą to przecie ż tak ie dosłowne tłumaczenia al e gdyb y dosłownie tłumaczyć tak nie mo że być od taką sob ie, bo mus imy mie ć okre ślony gatunek tak wydaj e że, gdyby rzeczywiście by ło to t łumaczone bezpo średnio na język japoński t o też n ie jes t najbardz iej zalecaną technik ą w każdym wypadk u, bo niekt óre idee n ie przekładają si ę tak prosty spos ób i te ż umiej ętność myślenia abstrakcyjnego jest n ieco inne w Polsce Japonii i t o wcale n ie jes t dokładnie ta k jak kiedyś sob ie zadawaliśmy pani pod moim znajomym, że w Japonii to myślenie abstrakcyjn e jes t troszk ę dom inuje mn iej popularn e nieprawda po prostu w Japonii my śli się abstrakcyjn ie troszk ę innych sytuacjach czasam i, je żeli taka sytuacja na stanie t o Polak może by ć wręcz zaskoczone, jak iego stopn ia Japończyk potrafi się wzbi ć na wyżyny kreatywno ści n p . n p . s łynna japo ńska toaleta z e sterowan iem za pomoc ą p ilota, kt óra potraf i bardz o wymy ślne rzeczy zrobi ć z przeciwn ą stron ę naszeg o przewod u pokarmowego i rzeczywiście trzeb a powiedzieć, że tam nie tylko wchodz ą w gr ę tak ie funkcj e jak podmywan ie i s łyszenie wra z z regulacj ą siły wiatru ora z jeg o temperatury, ale jeszcz e jes t parę innych c iekawych gad żetów i tutaj m ógłbym sob ie wyobrazić n p . w jaki sposób ja o ty m, m ówi dosyć obraz u o tym, powiedzieć, kiedy widzia łem taki program telew izyjny japo ński przedstawiający prace wynalazc y tego urz ądzenia przyszłość muszą opracowywa ć metodą pr ób b łędów profesorze, siedząc właśnie na teg o typ u wynalazkach japońskich wchodz imy do głowy przyznaj e by ły 2 sentencje tak jest ryba psuje o d głowy g łowa jes t tutaj pan ie redaktorz e i DVD jak odpowiedzie ć na to pytan ie i poniewa ż czasami, kiedy 9 powiedz lep iej powiedzieć prawd ę, więc postawie bardz o dobrz e zdać n o tak o d czasu do czasu przedostaj ą si ę te ż do pełni ju ż s ą ta m tylko znajomość j ęzyka czasem nie pozwala na m znale źć jakiś ser ial japo ńskie tak jes t, kt óre z punkt u widzenia Europejskiego cz y północ amerykańskiego wydaj ą si ę w łaśnie o ich rzeczywiście rzeczywiście t o jest jeszcze par u tak ich bohater ów, którzy rzeczywi ście musz ę powiedzie ć, że prawdopodobnie u nas, by n ie przeszli pozytywn ie weryfikację jeśli chodz i o pokazywan ie film ów dz ieciom ja nie jeste m jako ś specjaln ie na bieżąco z najnowszym i trendam i japo ńskiej i an imacji i film ów, al e np. jest przychodz i do głowy taki pewien bohate r, który rzeczywi ście o n jest przedszkolak iem w ty m filmie, kt óry żyje w swojej rodz inie tam bodaj że z młodszą siostr ą i tam rzeczywiście dochodz i do bardz o w ielu c iekawych rzeczy myślę, że wi ększość jedna k z tyc h dowcipów no zosta łaby odebrana prze z polsk ich odbiorców co najmn iej dwuznacznie właśnie jak to rozumie ć jak rozumie ć do ść tak iej nie ukrywan ie, b o tak to odb ieram tak pewnyc h rzeczy, które stanowi ą w Europie temat tab u przed dzie ćmi młodzieżą tuż po prost u mamy r óżne gran ice tematów tab u i myślę, że to n ie jest tak że w Japonii we wszystk ich kontekstac h si ę wszystk ie tematy tab u odkryw a, al e n p . mo żemy prawdopodobnie jest to ca ły cza s nadawan y program dla dz ieci w państwowym kanal e rada, w kt órym np. dosy ć często pojaw ia si ę tak a p iosenka personifikacj ą tak iego pow iedzmy sobie sedesu ta ńczącego i kubki tańczące, kt óre śpiewają jak t o mi ło, żeby zrobić kupk ę na sedes ie, a nie powiedzą sobie pieluchę tak i tera z momenc ie oczywiście kiedym to prze łożymy na real ia polskiego jes t to w łaściwie, kiedy będziemy pływać to prze łożyć, bo też przek ładane, bo to na m wyjdzie z teg o co ś zupe łnie niebywałego tak a z drugiej stron y zauważmy, że każdy z na s siłą rzeczy w jak i spos ób uczy ł si ę obs ługiwać toale t i prawdopodobnie ta umiej ętność by ła wrodzon a natomiast u nas o tym, się Milicz u na s nawet sugeruj e, że by ć mo że niektóre osob y w og óle nie korzystaj ą z toalety nie w ie w jaki sposób, b y się mog ło odbywa ć, ale można się domy ślić, że niezależnie o d tego gdzie jes t głowa t o rzeczywiście toalet a jest u na s pom ijana w dyskurs ie publicznym, że tak pozwol ę sob ie t o podsumowa ć, czyli ca ły cza s mo żna rzec z te j nasze j dyskusj i wyłaniają si ę wyzwan ia dotycz ące przek ładu t łumaczenia zawsze myślimy przecież mamy s łownikiem w dob ie elektron icznej r óżnego rodzaju narz ędzia elektron iczne, kt óre pozwalaj ą na m natychmiast tłumaczyć r óżne rzeczy, al e właśnie to na dnie n ie w szczeg ółach mówi tuta j diabeł tylk o w dużych rzeczy po t o n ie wystarcz y prze łożyć s łowa trzeb a w łaśnie prze łożyć ducha nawet pow iem wi ęcej trzeba przełożyć pewn ą sytuację trzeb a si ę zastanowi ć cz y teks t, który techn icznie rzecz biorąc tylk o w łącznie podleg a przyk ładowy nadane w pewnyc h okoliczno ściach mo że znale źć okoliczno ści docelowe podobn e, żeby m ógł funkcjonowa ć jako przekaz t o jes t podstawow y proble m pan by ł tydzie ń tem u na wyk ładzie profesora taki ma sejm iku, czego t o ju ż 2 tygodnie problem u tak ta k w Poznaniu t o było 2008 . tak i by łem akurat tak mi się zdarzy ło, że by łem na wyk ładzie i w Poznaniu i w Toruniu kolejneg o dnia, bo zaliczy łem na wykład wyda w tym tryb u w Krakowie akura t, a tym oprócz tryb u w Krakowie t o nie latali to s ą rzeczy są podobn e temat y, jeżeli t o jes t tytuł dotycz ący lat lalk i Prusa t o tak cz y lalk a Bolesława Prusa wejdz ie do l iteratury światowej t o było pytanie, kt óre padło, al e ja proponuj ę by śmy do teg o pytan ia powr ócili po informacjach Radia TOK FM, kt óry po polsku ty m raze m zaprezentuj ą koledz y kole żanki z redakcj i warszawskiej pa ństwa mają go ści jes t prof . Arkadiusz Jabłoński japon ista wydzia łu Neofilologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu informacj ę o dziesiątej 20 już za kilka minut po informacjach wracam y do program u of f czare k czare k Cezary łasiczka progra m of f czare k wracam y do program u stud ia prof. Arkadiusz Jabłoński japonista wydzia łu Neofilologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu n o właśnie c o z tym Prusem co z t ą lalką coś co z tą marką t o brzm i jak c o z t ą polską co najmn iej pytanie nie ukaza ło si ę japo ńskie tłumaczenie powie ści całkiem niez ły znanej ka żdemu, chocia ż nie czytane j przez ka żdego w Polsce Bolesława Prusa lalka ukaza ło si ę bodaj że bodaj że 2 lata tem u ukazało alb o wzesz łym rok u na początku w Japonii Rogulski San n o pewnie też si ę zdarza ta m tak i fragmen t i musz ę powiedzieć że, o ile pa n Lilli czyta łem po polsk u, al e mam y mam y rzeczywiście otrzymałem w prezencie nawe t obecn ie ma m w domu 2 kopie muszę powiedzieć, bo jeszcz e nie przekaza łem otrzymanego PIT biblioteki na filologii w Poznaniu, al e przekaże obiecuje, że to zrobi ę tylk o od chw ili otrzymania nie by ło mnie w Poznaniu mamy przejrzał zezwala komentuje pa n n ie otrzyma łem dop iero w zeszłym rok u, a n ie przeczytałem, dlatego że miał te ż t e rzeczy do przeczytan ia, al e rzeczywiście mo że t o przypom ina kwesti ę teg o, że właściwie skor o pytamy o Prusa to powinniśmy się t ą kart ą pyta ć si ę przeczyta ło niezależnie o d teg o rzeczywiście jes t t o dosyć du ża moc rozmiar łba ksi ążeczka tak pr óbowałem, al e tak dokończyły n ie doko ńczyłem tak nie jest rzeczywi ście jest lalk a po japo ńsku i jes t t o rzeczywi ście tak i fakt, który nie ukrywa ł, że jakiś sposób, aby biorąc pod uwagę, że ca łkiem dobrze zna m j ęzyk Polski i ca łkiem si ę podob a powieść w oryginale to jes t t o bardzo pozytywn e, że takie akcent y się pojawiaj ą w Japonii tak n iemy pytam o t o cz y pa n czytał t łumaczenie, bo by łoby ciekawe, gdyby w, jak i sposób ta koncepcj a została prze łożona język japoński cz y t o w ogóle taka sytuacj a, kt óra jest zrozumiała mógł być rozbij ą zale ży, jak a koncepcja, bo sameg o spotkan ia samych rozmów dl a czarneg o pana, kt óry chce sponsorowa ć młodszą kobietę n o t o jaka ś międzynarodowa jest t o rzecz, ale może t o ta go dlateg o bardz o natomiast czy chc e sponsorować to Niewiem też cz y ten czasown ik tutaj by łby ty m, który Aleksander Głowacki, by dopu ścił natom iast całą pewno ścią te n dylema t jes t widoczne przed e wszystk im z teg o c o samyc h prezentacj i tłumaczeń samyc h rozm ów z n im mog ę powiedzie ć t o prawdopodobnie uda ło si ę w lalc e przynajmn iej pr óbować japo ńskiej odtworzy ć bogactw o języka postac i, kt óre się pojawiaj ą w powie ści c o n p . czego r ównież n ie wiedzia łem z istniejącym t łumaczeniu angielskim zosta ło praktyczn ie w ca łości pod pominięte czyl i, jeżeli kto ś mówi j ęzykiem polskim n ie gramatycznie to jes t to rzeczywi ście oddawan e w t łumaczeniu japo ńskim, a c o z tym i akcentam i napoleońskim n o c óż z teg o c o sa m t łumacz deklarował lalc e towarzyszyły kilkaset bodaj że ponad 650 przepisów i rzeczywi ście tuta j żaden inny spos ób odda ć tyc h realiów się zapewn e n ie da ło na pewn o z t ą pewnością trzeb a powiedzie ć, że wymag a ta lektur a pewnego wysiłku dla polsk ich Czytelników, którzy n ie musz ą zna ć h istorii Europy epok i, k iedy ta zam ierza, kiedy zamierza wypracować nie w iem cz y będę czytał ca łą Legię po japo ńsku tego nie mog ę zadeklarować natomiast ca łą pewnością b ędzie t o c iekawa c iekawe źródło przyk ładów na przetłumaczeniu noszen ie prze z naczelną ość japo ńską polską n ie ukrywam, że jest t o dziedzina, kt óra mn ie i profesjonaln ie i troszkę hobbystycznie interesuje a gdz ie przebiega gran ica pomiędzy przet łumaczony na ścianie przetłumaczono i trudn o powiedzieć, żeby to by ła ostra gran ica prawdopodobnie jes t t o ca ła skala szaro ści i ile możemy powiedzie ć, że pewn e element y s ą przet łumaczone stuprocentow o tak ja k n p . of icjalne nazwy kraj ów powiedzmy sob ie racze j z dużą dokładnością d a si ę przet łumaczyć to wydaje si ę, że pewn e sytuacj e zależą po p ierwsze o d naszej otwarto ści na kwest ie międzykulturowe od nasze j świadomości teg o c o naprawd ę zachodz i albo co ma zaj ść i też bardzo często zale ży o d naszyc h sub iektywnych oczekiwań czy czasam i my nie jeste śmy w stanie przyj ąć pewnych przekaz u nie, dlateg o że m ówi kto ś po japo ńsku alb o po polsk u tylko, dlateg o że oczekujemy czego ś zgo ła innego, dlaczego oczekują czegoś zgo ła innego, sk ąd bior ą oczek iwania i stereotypy s ą bow iem może w te n sposób wydawa łoby si ę że mo żemy my śleć o świecie jak o o ca łości złożonej z tak ich modl itewnych kultur, czyli powiedzmy sob ie w tym momenc ie z przedstaw icielami kultur y polskiej, więc teoretyczn ie rzecz bior ąc rozumiemy wszystko t o co jednak drug iemu powiedzieć, gdzie rodzą si ę pan między organami jedn o w n ie tylk o objęte Diabły pierwszy zna k wybija zacząłem w ka żdym razie mog łoby się wydawa ć, że między nam i n ie zachodzą żadne n ieporozumienie ostatn io tak ą przygodę naszy m tutaj prow incjonalnym lotn isku Ławica w Poznaniu Otóż pob ieram m ój baga ż i k ieruje się k u wyj ściu z hal i lotn iska i nagl e na moje j drodz e wyrasta taks ówkarz, który wychodz i, że swojeg o pojazdu i m ówi do mn ie dobry wiecz ór, a j a w ty m momenc ie nie maj ąc, że prawdopodobnie uwa żam za kogoś, kt o zamówi taks ówkę m ówię to n ie ja, a o n był zreszt ą z u śmiechem, a on do mnie prosz ę pana, je żeli pana n ie nauczono grzeczno ści odpow iada kom u jak dobry wieczór to prze z pan a proble m proszę zauważyć, żeby teoretycznie rzecz b ędąc panem taks ówkarzem nale żymy do 1 kultury polskiej pełnić swoje poda ć r ęce i rozej ść w zgodzie no tuta j w ty m momencie okazało się, że pan taksówkarz koniecznie chc ą mie ć racj ę i cz y t o nieporozumienie t o było n ieporozumienie w ramach 1 kultury czy to by ło porozumienie w ramach w ielu kultu r maja n ieoczekiwanie nie ukrywam i prawdopodobnie to samo, gdyb y Hiszpan taksówkarzy czeka ju ż, że oczekiwali śmy czegoś innego interakcji cz y pan po prost u oczekiwał, że w kr ótki spos ób pan taksówkarzowi do zrozum ienia, że podchodz i da ń z osoby tak zreszt ą w jeg o interesie, ponieważ boi, że rzeczywiście kto ś zamówił taks ówkę to prawdopodobnie by łby zdz iwiony, gdyby n ie by ło na lotnisku to prosz ę, czyli nawet n ie trzeba jecha ć do pan i, żeby teg o niezrozumia łe właśnie nie mi ędzykulturowe tylk o w ramach 1 kultury sytuację, a lutni ę absolutnie nie trzeba jecha ć do Japonii n ie trzeb a bra ć związku ma łżeńskiego z Japończykiem lu b Japonką n ie trzeb a nawe t spotyka ć przedstaw icieli tzw . inne kultury, żeby na natykam y si ę na n ieporozumienia natom iast ca łą pewnością, jeżeli t e n ieporozumienia nam towarzyszą w naszy m codziennym życiu t o jest się o w iele łatwiej rozwi ązuje, jeżeli zak ładamy, że ta drug a stron a jedna k posiada tę sam ą przynależność kulturow ą pan napisał po 5 lat temu ukaza ł się taka książka japo ńskimi Marz ach tak jes t tak 5 lat b ędzie kultow a już Niewiem Niewiem nie używałbym w ielkich słów, al e dzi ękuję bardzo proszę mn ie chwali rzadko t o czynią, wi ęc jak najbardz iej mi miło n ie chwalę dlatego, że to by ła bardzo wa żna ksi ążka, bo oczywi ście on a jak tytu ł wskazuje m ówi o tyc h n ieporozumieniach polsk o japońskich cz y te ż mo że o tak im, kt óre pochopnym odczytywan ie pewnyc h rzeczy, a cz ęsto nawe t podawan iu, że takie s łowa swoje j kar iery dz iennikarskiej n p . na na n iezrozumieniu al e, ale myślę że, że tę miark ę mo żna prze łożyć t o dowolnyc h mi ędzykulturowych relacji t o znaczy cz ęść z tego c o ukazało si ę japoński miszmasz ukaza ło się tak ie troszk ę bardz iej naukowe opozycji kto ś wzywa pomo c za tekst u, kt óra dotyczy ła w łaśnie przet łumaczono ości t łumaczenia i komun ikacji mi ędzykulturowej polsko-japońskiej to taki tema t, kt óry chyb a w sum ie wydaje mi się, że n ie jest a ż tak bardz o dok ładnie badan e i rzeczywiście je śli chodz i o n ieporozumienia t o nieporozumienia międzykulturowe t o s ą po prostu n ieporozumienia tylko, że on e się zdarzają na gran icy tzw. abstrakcyjnie pojmowane j kultur y rzeczywiście problemem jes t, je żeli kto ś usi łuje na tych n ieporozumieniach zbi ć w łasną fortunę albo usi łuje si ę pani spędzić w łasnej kariery mamy bardz o w iele takich przypadk ów przed, gdyby śmy prze śledzili propagand ę wojenn ą japo ńską ameryka ńską w trakcie wojn y na Pacyfiku zresztą czemu si ęgać tak dalek o moglibyśmy r ównież tuta j powiedzieć o propagandzie z czas ów zimnej wojn y z czas ów żelaznej kurtyny w jak i spos ób t u mówiono o ty m, o czym innym, że tak powiem kultowy m dz iele było wspomniane za pomoc ą cytatu pami ętajcie, że jedz iecie do kraju kap italistycznego, który by ć mo że ma swoje zalet y, ale n ie pow inno wa m on e przekazać VAT prawda tak że rzeczywi ście posługiwanie się ty m m item innej kultur y jako rzekom o czynnika wy łącznie odpow iedzialnego za n ieporozumienia to chyba n ie jest przed e wszystkim uczciwe cz y też naukow e czy zupe łnie inna sprawa powrócimy w tak im raz ie do gran ic przekłada czynno ści nie przek łada czynno ści przet łumaczy czynności n ie zrozumia łości i wszystkich innych gran ic cz y będzie przekracza ć gran ice powr óciły po informacjach Radia TOK FM informacje ju ż za k ilka m inut o godz inie dziesi ąty 40 studio pa n prof . Arkadiusz Jabłoński japon ista z wydzia łu Neofilologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu w czerwc u pi ąta roczn ica wydania ksi ążki japo ński m iszmasz bardz o interesująca pozycja dzi ękuję za przypomn ienie tak jest pan, że przed snem uzgadniali śmy tego potwierdzam, chocia ż z drugiej strony nawe t, gdyby śmy uzgodn ili to to samo by pa n powiedzia ł w sum ie tak sob ie tak to są, abym powiedziałbym n iezgodnie z 2 jak niewiedza podejdę to powiedzie ć prawd ę informacj ę o dziesiątej 40 po informacjach wracam y do program u Owczarek wczora j wracam y do Poznania do tak tak zwr ócił do lalki pani prof. Rzymu Polanka, bo lalk ę pytaj ą nasi s łuchacze lalki Prusa rozumieli od walki trwają już lalk a niejedno ma imi ę dokładnie prof. Arkadiusz Jabłoński japon ista wydzia łu Neofilologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu z pa ństwa i mo im go ściem i pyta pa n Piotr, jak i jest odpowiednik lalk i w l iteraturze japo ńskiej, czyli najlep iej przet łumaczony na Polski t o jest p ierwszy pytan ie i pa n te ż jes t pyt a o jak ąś ksi ążkę japo ńską, kt óra w literaturze japo ńskiej gr a podobn ą rol ę jak lalk a w l iteraturze polsk iej, a zaczn iemy odpowied ź na to pytan ie Lech skor o ja mogę powiedzie ć, ale my ślę, że równie ważne rozumie mnie bardziej fachowe mogę tu na moj e wątłe ram iona wzi ąć ci ężar odpowiedzialno ści za odpowied ź jak najbardziej cz y w serw isach dzi ś nie sprawdz i na pewno spr aw c o do teg o rolę mo żna powiedzie ć z wydzia łu o n n p . ta k n p . jak najbardz iej n ie powiem, że w te n spos ób nie w iem czy jeste m w stan ie pe łen zakre s tuta j l iteratury japońskiej prze śledzić, ale na pewno biorąc pod uwag ę, że mam y ca łkiem niez łe tłumaczenia literatury japo ńskiej na j ęzyk Polski, gdyby m tuta j powiedzie ć o jakieś powie ści, kt óre oczywiście tylko w zn ikomym stopn iu odpowiadają głównie umy śle powode m o zakończeniu, który jak wiemy w walc e bardz o zagadkowe t o mniejsze zawsz e lalk a kojarzy ła z tak ą powieścią z jakiego na c o my natom iast z jak iego sedn o rzeczy, która jes t jes t istnieje w Polskim w Polskiej wersj i rzeczywiście jes t przetłumaczona dosy ć dobrz e także mn iejsze to kojarz y z ty m n iepokojem tamteg o czasu zresztą ta pow ierzchnia n iedawno obchodziła stulecie swojego wydan ia jest ca ły czas aktualn a jak najbardz iej natom iast cz y są inne powie ści które, kt óre pełnią podobn e role no trudn o jes t tuta j na t o pytanie odpow iedzi, bo sam nie wiem, jaką rol ę pe łni lalk a w Polskiej l iteraturze musz ę powiedzie ć zupe łnie przypadkiem akura t na tydzie ń 2 przed spotkan iem przed spotkan iami polsk imi t łumaczem lalk i, które zreszt ą nie p ierwszy ra z był w Polsce jes t znan y środowisku komun istycznym m. in . m ówiliśmy Tekieli w audycj i o jeg o zb iorze esejów, kt óre nazwę eseje n ie ca łkiem polskie tak wydawn ictwa Universitas rzeczywiście muszę powiedzie ć, że je żeli chodz i o o popularność lalki t o ja jecha łem w przedz iale poci ągu z Torunia do Poznania jechałem z tr ójką ludzi troszkę młodszy od e mn ie, którzy jechal i prawdopodobn ie jakieś wydarzen ie gamingowego Poznania jakie ś targ i te odbywały si ę ta k tak rozmaw iali oni właśnie walce prze z chwilę przynajmn iej twierdzili, że t o jes t nowe ciekawe nic nie czytal i zawsze mają w klasie koleg a, kt óry czyta jeg o pytaj ą, ale m ówi dobra powie ść z n ich tylko no o po łowę za długa alb o skrócić zarobić cz y gr a strzelanka cz y wypłaca mo że i graj, bo to jes t dosyć c iekawe proszę zauważyć tuta j tuta j tzw. sof t Power po p kultury i się jedna k cz y rzeczywiście, gdyb y w Japonii pojawiła się gr a b ądź n p . f ilm rysunkowy b ądź kom iks bohateram i Izabela Łęcka i Stanisław Wokulski t o prawdopodobn ie rzeczywi ście znalaz łoby t o bardz o duże prze łożenie na sam zby t i znajomość powieść może zobaczy ć panie profesorze gram a spor o mo żliwości, bo mogłaby by ć np. wersj a dla narodowców o VAT i tam jak zupe łnie inne zadan ia ta jes t wersj a dla dobrz e może właśnie no właśnie widz ę panie dyrektorz e przekracza granic t o różne skutk i, ale m ówi m ówi pan opowie ści koro w pościg skoro tak, ale pały opask i z kokos oczywiście sedn o rzeczy t łumaczenie polskie ja zapami ętałem do tego, że ona brzmi podobn ie jak t o Toro n o powiedzmy, że Thaler to t o również się z e mną panie redaktorz e n ie za śpiewa nie ze śpiewem, ale nie, dlatego że chcia łbym się jako ść naszego Towarzystwa wy logować tylk o obawiam się, że t o mieć n iespodziewany wp ływ na dalszy przeb ieg naszej audycji nadz iali si ę w Chinach akura t wszed ł o n nie sądzę, żeby była kariera zależała od tradycj i audycji jak ikolwiek spos ób natomiast jedn o po prostu jakoś śpiewanie na anten ie t o jedna k nie pr óbował chociaż, jeżeli to kiedyś umówimy t o kto w ie właśnie tera z omaw iamy, a ojciec wiedział, że w trakc ie gr y, al e klasyczn ie rozpoczęła dobra rozumiem jeste m got ów za minut ę zaśpiewamy sob ie jednak źle filmu 17 EU R 17 mówi Belg nie widzimy kolor y Coco opowieść przypomnijmy na pomys ł tak iego t o rzeczywi ście jes t bardzo c iekawy tekst są mroczne mo żna, by powiedzieć, czego n ie można powiedzie ć lalc e, więc to jes t r óżnica między tymi 2 tekstami nasza s łuchaczka pani Justyna Warszawy pyt a jak Japończyk wym ówił nazw iska tak jak Łęcka i Rzecki prawdopodobn ie Rzecki te ż, by dz iecko im, a b łędy ka żda si ę zapisa ć błędy z łęg ska prawdopodobnie t o było powiem szczerze, że to jes t do sprawdzen ia jak najbardz iej samym tek ście rzec natom iast prawdopodobn ie prawdopodobn ie najwi ększe problemy i t o zreszt ą sam t łumaczy s ędzia odmówił je j tytuł n ie jest probleme m tak im w ielkim, chocia ż tłumaczy też się waha ł z tego co w iem na d pozostawieniem dosłownym brzm ieniu polskiego, czyl i ranka rad a tak też mog ą by ć natom iast najwi ększe problemy z tego c o t łumaczy sa m stwierdził by ło osadzenie powie ści w kontekście h istorycznym tak, żeby pewne aluzj e a ż nade r czytelny dl a Czytelników epoki, czyl i np. czerwon e ręce Wokulskiego, kt óre straszyły Izabelę tak lu b np. kwestie bardz o d ługich nazw w łasnych tak ich jak krakowskie Przedmieście lu b aleje Jerozolimskie, a ja n ie dałoby się i rzeczywi ście potrafi się drugi tera z si ę drugi drugie wydan ie właściwie popraw ione, a w drugim wydaniu lalk i to drugie wydan ie właśnie ten tekst drug i do wydania b ędzie dl a biblioteki nas z wydział Neofilologii ma pan i pierwszej ma chw ilowo mam jes t w posiadaniu i uczciwie przeka że to drug ie wydan ie z plane m Warszawy, a więc najp ierw czyta, al e ile pierwsze drugie obydwa n ie jest dobrze b ędzie traktowany pań o pot ędze wydanyc h rozumie panie redaktorze dzi ękuję za te propozycj e w ka żdym razie rzeczywi ście w drug im wydaniu dokonan o pewnyc h korekt je śli chodz i o nazwy t o znaczen ie z teg o c o pami ętam nie dokonuj e si ę bezpośrednich zapożyczeń, bo krakowsk ie Przedmieście to rzeczywiście ze wzgl ędu na swoją d ługość dosy ć n iewymagalne ciąg dźwięków dl a japo ńskiej czyteln ika i rzeczywi ście do za łączone jak m ówię mapy Warszawy okresu epok i, żeby czyteln ik lep iej zorientowa ć c o si ę dzieje, w kt órym miejscu to jes t wa żne dla rozwoj u akcj i z pewnością jes t to wa żne rzeczy to jes t ważne prawdopodobnie większość polsk ich Czytelników również nie w ie za bardzo, w kt órym m iejscu, które cz ęść Warszawy si ę znajduje natom iast, jeżeli zamówimy na d bibliotek ą mieszka ł natomiast, jeżeli n ie bardzo pros imy tak jest natom iast, je żeli zamie ścimy na planie nazw y w łasne, kt óre sprawiają trudno ści w tekście nazwy będą ju ż jakiś sposób oswojony, bo ten b ędzie wiedział, że będzie m ógł sobie zajrze ć do ściągawki chyb a chodzi ło dz iecko i Łęcka Wokulskiego te ż prost e prawda Wokulski chyba sta ło Kurski tak co ś takiego o stopam i po na ty m lodz ie, dlaczego to jes t po prost u kwestia pewneg o sztywneg o ustalen ia ta k tak spytajc ie rozpacz y Stanisław tan ich, a z ca łą pewno ścią Stanisław Stachu Stachu t o proste pa ńską najbardziej jak poparcie, a coś dodaj e Sun czy o t o też t o zależy zale ży, kt o mówi w jaki sposób t o rzeczywiście t o te ż by ło pewnym zmartw ieniem t łumacza żeby odda ć w tek ście właśnie to w jaki spos ób dziecko si ę wrac a do Wokulskiego c o jak wiemy ma zupełnie inny ładunek uczuciowy ni ż to jak zwracają si ę do n iego jeg o pracown icy f irmy alb o jak zwrac a si ę do n iego Papa Izabeli, która już by ć w tekście zwan a jak t o sa m t łumacz stwierdzi ł i Izabelą i walcz ą i właściwie czytelnik japoński mo że mie ć spor e wątpliwości co do tego cz y chodzi o tę samą osobę osob y i rarog a lalka, gd y przełożona fanatyczn ie, gdyby powiedzie ć rzeczywiście c o jes t możliwe oczywiście tak ie jak nasze susz y i prawdę on i niby t o sam o prawda jednak chyb a Japończyk n ie zrozumia ł, że wydaje mi si ę, żeby zrozumiał natomiast n ie wiem czy by ło t o ucieszy ło skor o rozmaw iamy z suszu t o czy Japończycy bywaj ą zaskoczen i alb o skonfundowany, kiedy wybior ą si ę d o do polsk ich restauracj i oferuj ących potrawy nazywano w te n spos ób ona bardzo r óżni si ę sposób podawania, ale i tak łat racze j tak raczej tak my ślę, że na te n temat pa ństwo zobaczy ć smutek jest czwartą, a na ten lemat n ie szanuj e ja osobi ście nie udaje si ę za bardz o do restauracji w sens ie w Polsce, ale uzna ły pana twarz y tak b ól Japończyków, których niestety, że jest w tym coś jes t w ty m coś n ie jeste śmy mo że jeszcz e pod ty m wzgl ędem m istrzami świata takim podniósł się do schabowego, żeby nie da ło tych 2 zdań rozr óżnić, al e rzeczywi ście r óżnica istnieje podejrzewam, że podobn e przeżycia mog ą mie ć Niemcy, kt órzy tak ja k np. jak kiedy ś trafi ę w Hiroszimie do restauracji, kt óra trwa ła w idoczny ce l o tak prosz ę zauwa żyć w idoczny ce l w Hiroszimie zapyta m jak by ło do bardz o egzotycznie powiedział oczywi ście by ł te n polan y japońskim sosem dodawan y do wszystkiego i tak trzeb a rzecz bardzo się n ie b ędzie n ic wspólnego opr ócz nagle bardziej, jeżeli już n ie mo żemy czego ś odda ć stopniowy sposób to zrob i to prze z po swojemu także takich m iejsc polskiego fiata być może b ędzie m ieli polskie s łyszę tylk o jeszcze po prostu n ie do starali śmy do tego momentu nasze j h istorii, który uprawomocni ł tak ie dania Henryk szla k, bo tak jest po japońsku no to si ę pewnie odda ć jak najbardziej frank bał pewnie t o b ędzie jak najbardziej al e dlaczeg o pa n pyta zastanawia się właśnie kt óre, gdyby co jes t najtrudn iejsze do przewożenia czy t o wszystko racze j myśleć no ja jeszcz e nie nazw isk z ziemskich to jes t rzecz, kt órą Japończycy przebieg ło bardzo dawna to n ie jes t jakiś specjaln y proble m racze j bardziej problem b ędzie z ty m cz y czytelnik odb iorca Polski b ędzie w stan ie tak iego nazwiska w og óle użyć natomiast Apropos chętny kaszl e, bo ma wnioskowanego to jego polszczyzna t o prawdopodobn ie by ło największym wyzwan iem t łumaczenia, żeby t e polszczyzn ę tak przet łumaczyć na j ęzyk japoński, żeby to n ie był jes t japoński bardz o dramatyczn y i ta k jak już wspominałem z tego c o wiem t o t łumacz podj ął pr óbę, a czy np. felgę złej, czyli Polska zdaj e si ę okaza ło jak o Fine gen ów Atrem, a ukaza ł się po pańsku n ie mam pojęcia w ty m momencie trudn o powiedzieć n ie b ędę pospiesznie dublował, bo n ic mi to specjaln ie n ie da, al e i nawe t je żeliby si ę ukaza ł to by łaby t o c iekawa pr óba z pewno ścią, a mechan iczna pomarańcza o myślę, że jak najbardziej znan e w Japonii przy czy m prawdopodobnie ma tera z czeka zab ieg j ęzykowy tak tam jes t zabieg nowomowy jak na reg ionach po polsku by ła na 2 sposoby robione raz to by ło w łaśnie tak a próba -li dosłownego przetłumaczenia oraz ten ty m tym j ęzykiem by ł angielski wejście, kt óre ta k tak tak zreszt ą posłusznie, gdy ż tak dalek o po mechaniczn ą pomara ńczę mamy przecie ż naszeg o stareg o dobreg o o problemach, które istnieje w ielu przyk ładach japo ńskich z bardz o r óżnym poz iomem kreatywno ści j ęzykowej i tera z pozostają właściwie jest 1 najadła się 2 pytania po pierwsze, cz y czytelnik jes t w stan ie przyjąć teg o rodzaju zab ieg, który dotycz y np. na ja powiem szczerze n ie w iem jak Stępka z Kongresu futurystycznego Future log icznego Lema, gdz ie ewidentnie celowo jes t zastosowany zab ieg, że wszyscy Japończycy nazywaj ą się albo Chaja Kała alb o są to nagramy teg o nazw iska w jaki sposób Tesco na język japo ński, jeżeli nawe t prze łożone t o czytelnik Polski jes t w stanie domyślić, że t o jest dowc ip ostatn ie pytan ie rzeszowsk a Krzeszowska prawdopodobn ie prof . Arkadiusz Jabłoński japon ista wydziału Neofilologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu pa ństwa dzi ękuję bardzo bardz o dzi ękuję informacji ju ż za kilka minut o godz inie jedenaste j po informacjach wracam y do programu of f czare Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!