REKLAMA

Filozofia w Ogrodzie: Śmierć - vol. 2 - dlaczego przyroda "wymyśliła" śmierć?

TOK Powszechny
Data emisji:
2019-11-15 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 48:13 min.
Udostępnij:

Na kolejnym w tym sezonie spotkaniu filozoficznym porozmawiamy o tym dlaczego przyroda "wymyśliła" śmierć, czyli o śmierci w perspektywie teorii ewolucji. Naszym gościem będzie prof. Jerzy Dzik, paleontolog, ewolucjonista, dyrektor Instytutu Paleontologii Polskiej Akademii Nauk i kierownik Zakładu Paleontologii i Ewolucji na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Rozwiń »

W jesienno-zimowej odsłonie "Filozofii w Ogrodzie" mierzymy się z tematyką śmierci. Staramy się zdjąć z niej odium kulturowego tabu. Rozmawiamy o niej i o wszystkim co się z nią wiąże – o lęku przed własną śmiercią, o rozpaczy z powodu śmierci bliskich – w otwarty, pozbawiony uprzedzeń sposób. Zaprosimy lekarzy, biologów, psychoterapeutów, teologów, duchownych różnych wyznań, filozofów i socjologów, żeby naświetlić zagadnienie śmierci z maksymalnie wielu punktów widzenia. Zapraszamy do udziału wszystkich, bez wyjątku. Bo przecież wszyscy, bez wyjątku, umrzemy.


Prowadzenie:
Tomasz Stawiszyński - filozof, eseista, związany z Radiem TOK FM i Kwartalnikiem Przekrój
dr Paweł Boguszewski - neurofizjolog z Instytutu Nenckiego PAN.

Spotkania odbywają się w ramach projektu "Stół Powszechny - miejsce spotkań twórczych". Projekt współfinansuje m.st. Warszawa. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
witamy państwa na kolejnym spotkan iu z cyklu f ilozofii w zimowym ogrodz ie, a w teatrz e powszechny m stale powszechny m w cykl u jesienno zimowym, kt óry jes t po święcony śmierci w całości m y, czyl i Paweł Boguszewski dr Paweł Boguszewski, kt óry tutaj s iedzi jak Tomasz Stawiszyński i wet a witamy też naszeg o gościa dzisiejszego, kt órym jest prof. Jerzy dz ik paleontologia ewolucja l ista dyrekto r Instytutu paleob iologii Polskiej Akademii Nauk k ierownik zakładu Rozwiń » paleontologii i ewolucj i na wydz iale b iologii Uniwersytetu Warszawskiego b ędziemy rozmawiali o śmierci w perspektyw ie ewolucyjne j perspektywie teor ii ewolucj i za momen t zadam p ierwsze pytan ie panu profesorowi ale zan im t o zrobię to szybko parę s łów powiem dl a osób, kt óre s ą po raz p ierwszy na tych spotk a na tak im spotkan iu, bo z racji teg o, że m y t o spotkanie nagrywam y t o dzielimy je w sposób tak i dość arb itralny na cz ęść naszej rozmow y albo moje j z Pawłem albo nasze j gościem, a nast ępnie na partycypacj ę publiczności, ponieważ musimy się pos ługiwać mikrofonem, który b ędzie pomiędzy pa ństwem się przemieszcza ł czy, które b ędzie si ę przemieszczał za pa ństwa spraw ą rzecz jasn a, dlateg o że pote m pod ka ż c ie, kiedy s łuchają teg o słuchaczki bądź s łuchacze to n ie słyszą pytan ia je śli ona nie zostanie wypow iedziane do m ikrofonu st ąd ta pewn a trudność co ś co mo że w jak im sens ie spowalnia proce s zadawan ia pytań dyskusj i mo że del ikatnie zab ija spontaniczność, ale dosy ć dobrze si ę t o sprawdza j prosiłbym o t o, żeby zachować tę regu łę, bo t o po prostu u łatwia bardzo osobo m, kt óre później na s słuchają podcas t s ą w na stronie Radia TOK FM zam ieszczane na dobrze t o zaczn iemy pan ie profesorze wobe c teg o od rzek łbym pytan ia fundamentalnego, dlaczeg o wszystk o c o żyje um iera t u końca tak ie, że wszystko c o żyje umiera, al e jes t w iele w iele powod ów do um ierania z punkt u w idzenia b iologa, który mo żna sob ie ułożyć tak i ci ąg od tyc h najbardziej generalnyc h i do uniknięcia do tyc h, kt óre jak sądzę pa ństwa szczeg ólnie interesuj ą bardz iej szczeg ółowych nie do uniknięcia t o jes t nasz e główne zmartw ienie t e najbardz iej generaln e wynikaj ą z samej natur y rewolucj i ewolucj a ma 2 aspekty j e nap ędzające ewolucj a jes t zreszt ą jedyn ą właściwością, kt óre mo żna u żyć do zdef iniowania życia b iologicznego jak o takiego życia t o jest zdolno ść do rewolucji, żeby mie ć zdolno ść do rewolucji t o trzeb a mie ć zasob y trzeba te zasob y s ą zawsz e ograniczone to na smalcu z 18 wieku ju ż zauwa żył s łusznie trzeb a mie ć osobn iki indywidua literaturze science fiction czasam i si ę czyt a powie ści o jakieś wszechogarniające plazmie kt óre, ab y osiągnąć wyniku doskonalen ia si ę m ądrość przekraczaj ącą tę, którą si ę wsłuchujemy, al e to jes t niemożliwe bow iem gdyb y cały świat żywy sk ładał si ę z 1 osobnika mielibyśmy do czyn ienia z monopole m pa ństwa, którzy pami ętają jak działały monopol e PRL - u wiedzą, że monopole n ie maj ą żadnej sk łonności do doskonalen ia się do teg o, żeby si ę doskonali ć, bo potrzebn a jes t konkurencja, je żeli s ą osobn iki r óżniące si ę w łaściwościami dziedzicznymi i te osobn iki korzystaj ą z zasob ów środowiska, kt óre s ą natur y ograniczone co wcześniej czy później dochodz i do sytuacji, k iedy nie dl a wszystk ich starcza dla tyc h, którzy n ie Star ty m, którzy n ie, za który dla, których nie starcz a nie pozostaj e n ic innego jak zdechn ąć badaczy umrze ć mówimy o słowo zdechn ąć swoich si ł trzeb a na pocz ątku życia oczywiście sk ładało si ę z pojedynczych kom órek, a nie osobnik ów podobnych do nas, więc to jes t te n pow ód najbardz iej generalny, kt óry nie oznacz a, że wszysc y mają umrzeć dl a ci, kt órzy s ą odpow iednio skuteczni b iznes dobrze dzia łający n ie monopolistyczny mo że, a może monopol istyczne czasam i może przetrwa ć w nieskończoność drugi pow ód, dl a którego śmierć jes t nieod łącznym atrybute m świata żywego to jest t o, że po jakimś czas ie ewolucji przynajmniej cz ęść tyc h osobników znalaz ła si ę w tak iej sytuacji, k iedy nie korzysta ła bezpo średnio z zasob ów środowiska zasob ów swo ich s ąsiadów innymi s łowy pojawiło si ę drapie żnik stworzą, czyl i n ie bezpośrednie wykorzystan ie środowiska tylk o wykorzystanie tych zasob ów, kt óre prze z kogo ś czy co ś ju ż zosta ły wykorzystan e wted y śmierć no t o jest śmierć w paszczy swojeg o wrog a one r ównież do unikni ęcia, bo jeżeli si ę p ójdzie w jakie ś sposob y ogran iczenia władzy drapieżników na d nam i np. osiąga si ę duże rozmiary s łonia t o mo żna wted y sob ie lekceważyć tygrys a cz y czy 2 w te n spos ób można z życie szedł życia, jeżeli m ówimy o tych najpierw o d naszyc h organ izmach t o przedłużanie życia odbyw a si ę prze z podzia ł z 1 komórki powstaj ą 2 komórki w teor ii przynajmn iej w niekt órych ciągach ewolucyjnyc h wciąga w łaśnie rewolucyjnyc h genealog icznych to dzielenie si ę może trwa ć w nieskończoność koszte m innych oczywi ście alb o kosztem tyc h, kt órzy s łabiej zasob y środowiska wykorzystuj ą alb o kosztem tyc h, kt órych zjadamy, al e wreszc ie jest trzec i najwa żniejszy rodza j śmierci, kt óre na s bezpośrednio dotyk a, który przykład opowiedzieć, al e jes t związany z e zjawiskiem p łci jes t nieod łącznym aspektem zjaw iska płci m ianowicie zjaw isko p łci m. in. poleg a szczeg ólnie w odn iesieniu do organizm ów wielokomórkowych, że jes t ci ąg kom órek, kt óre si ę mnożą, kt óre łączą pote m si ę rozdzielają, które s ą w pewnym sens ie nie śmiertelne pryncypia t o są kom órki płciowe natom iast obo k n ich są inne kom órki, których zadan iem rewolucyjnym jest zapewn ienie ty m kom órkom tłuszczowym ciągłości z pokolen ia na pokolenie to s ą Coma komórki somatyczne nasz e są naszeg o cia ła i one s ą dopóty wa żne z punkt u w idzenia dobor u naturalnego cz y z punktu w idzenia ewolucj i dop óki s łużą do produkcj i kom órek płciowych, k iedy produkcj a kom órek p łciowych si ę ko ńczy istnienie lub n ieistnienie Sony jes t dl a życia dl a ewolucj i obojętne w związku z ty m nie n ie s ą doskonalon e w łaściwości tyc h stadi ów rozwojowyc h organizmów, kt óre nast ępują po zakończeniu aktywno ści płciowej on e mog ą trwa ć d łużej kr ócej r óżne aspekt y oczywi ście można wymy ślać dobor u naturalneg o, który t o pewneg o stopn ia podtrzymuj e niektóre w łaściwości niekt órych stadi ów rozwojowyc h, al e generaln ie s ą ma kończy śmiercią ty m przypadk u nieuniknion ą, bo n ikt jej obroni ć w rozum ieniu ewolucyjny m jes t po prost u zbyteczna my ślę, że tak i zarys na pocz ątek powiało groz ą powia ło grozą odpowiednio t o ja zada m pytanie kt óre, która mo że jes t pytanie ryzykownym i zasadz ie bardz iej chyba f ilozoficznym niż emp irycznym sens u str icto ale, al e w rozmowac h z Janem Chwedeńczukiem, kt óry jest f izykiem kwantowy m takie pytanie w pewny m wariancie apl ikowane do f izyki zadajem y cz ęsto się zastanaw iamy na d n im ono brzmia ło w odn iesieniu do ewolucji mniej wi ęcej tak, dlaczeg o mo że inaczej, skąd organizmy wiedz ą, że mają dzia łać w łaśnie wg takich zasa d, jak ie pa n profesor przedstawił t o znacz y, dlaczeg o akura t konkurencj a, dlaczego mode l dz ikiego kap italizmu, a n ie n p . porz ądna Socjaldemokracja organ izm oczywiście n ie wiedzą co jes t dobr e, a co złe, al e uzyskała wymusz a to na n ich selekcj a jeśli t o jest podobn ie ja k z drobnym i przemys łem oczywi ście przedsiębiorca n ie musi wiedzieć c o się stanie z jeg o przedsi ębiorstwem za pewne 150 lat trzeba to, że n ie muszę t o tego n ie w ie, al e je żeli ma pech a t o bankrutuje bardz o szybk o, jeżeli na szcz ęście t o przetrwa dłużej, a t o czy przetrw a zależy o d teg o czy si ę znajdz ie odpowiednio na rynk u cz y proble m stosunk ów między popyte m poda żą zostan ie właściwie rozwi ązany w o środku praktyczn ie dokładnie tak sam o jes t organ izmami żywymi on e w spos ób losow y nabieraj ą różnych w łaściwości, jeżeli maj ą szczęście t o te w łaściwości s ą odpowiednie nie tylk o w sens ie absolutny m do środowiska, al e do aktualneg o stan u środowiska bow iem gdyb y środowisko si ę nie zmieniało prze z z punkt u widzenia paleontologa t o tak wygląda, gdyby boisko si ę n ie zmienia ło t o doskonalenie trwa łoby w niesko ńczoność, gdybyśmy m ieli w naszy m spo łeczeństwie sta n stabilno ści wci ągu ostatn ich ostatniego 1000 lat t o na pewno byśmy doszl i dalej ni ż doszliśmy, bo cz y c o na m przeszkadza ło katastrof y naturalne j wojny to sam o jes t organ izmami żywymi niestety co pew ien czas pojawiaj ą si ę zaburzen ia środowiska, kt óre powodują, że t o c o dot ąd by ło dobre przestaj e by ć wystarczające ko ńczył si ę warto ść nabytyc h prze z dinozaury doskona łości jak jeste ś z teg o rozwi ązanie, jak ie z teg o wyj ście rewolucyjnej natur y s ą 2 drogi mo żna p ójście specjalizację to jes t dostosowan ie si ę do środowiska stab ilnego dinozaury t o uczyni ły z s łowie uczyni ły dob ór na to jednak t o na n ich wynik wymusi ta k ja k na słoniach tak ja k na staro ść tak że Rafah dopóty dzia ła na nie taki sa m dob ór naturalny to o n się doskonal ą w okre ślonym kierunku, al e przyjdz ie katastrof a t o si ę on a szczególnie źle na n ich ko ńczy, poniewa ż specjal izacja oznacza uzale żnienie o d stałego dopływu zasobów w przypadk u du żych zwierz ąt te n dop ływ zasobów mus i być odpow iednio duży, je żeli si ę obni ży poni żej wymagań pokarmowyc h grup y osobnik ów t o populacj a n ie przetrwa między n imi stał prz y nich ze wzgl ędów genetycznyc h tak si ę sta ło z Turem aktorow i, kiedy populacj a Turów obni żyła swoj ą wielko ść poni żej pewnego poz iomu t o prz y tyc h rozmiarach zwierz ęcia prz y zapotrzebowania zapotrzebowan ie na stabilny n ie tylko pokarm, al e i inne walory środowiska n ie d a si ę przetrwa ć w związku z tym pojaw ia się alternatyw a mo żna mie ć zupe łnie inne podej ście do do d o do życia oportun istyczne mys z norniki to s ą te t t et Buźka owocow a, które nic n ie wiadomo, sk ąd się pojawiaj ą, kiedy my śli gości s ą do po my śli s ą oportunist ów Kamil tak tak t o s ą wi ększość organizm ów laboratoryjnych cenę radzić z Legal np. modelow y nicieni muszki owocow e Drosophila melanogaste r mys z domowa m ózg Muskus t o s ą skrajn ie oportunistyczne gatunk i dlateg o są ulub ione przez l a, bo za laboratoria, bo jes t łatwo hodować żywić byl e czy, al e t o oznacza, że z 1 strony on e s ą bardz o plastyczn e, je żeli zasob y z obni żą si ę nawet radykaln ie to gdzie ś ta m jaka ś par a osobników cz y k ilka osobników przetrw a, a ponieważ szybko mno żą ta k jak śledzie n p . t o w kr ótkim czasie odtwarzaj ą poprzedn i sta n populacj i w zwi ązku z ty m pytan ie si ę pojawia, dlaczego n ie wszysc y jesteśmy port u listami n o bo to n ie jes t najlepsz y spos ób wykorzystan ia zasob ów do teg o jeszcz e oportuni ści s ą szczeg ólnie nara żeni na drapie żników najwi ększe zwierze ty m mniej drapie żników na n ie poluje w zwi ązku z ty m lep iej zainwestowa ć w biomas ę mas ę ciała ta k jak s łoń żyrafa dinozaur, bo wted y się jes t bezp ieczniejszy tak że te wybor y s ą wyboram i wynikaj ącymi w przypadk u wymaga wynikającymi te ż tak ich dosy ć elementarnyc h właściwości jes t o świata żywego świata w og óle, dlaczeg o w pewnyc h okre ślonych, dlaczeg o z a za czasów PRL - u, do kt órego tuta j nawi ązywała op łacało się być bandażem, ab y mieć mały drobn y sklepik no bo łatwo si ę było wted y dostosowa ć do zm iennego pan prawodawstw a do okoliczno ści, otaczając natom iast w warunkach stabilnych tak ich jak tera z rosn ą w ielkie koncerny lokalizuj ą nas n o jak przychodz i kryzys t o kto pierwszy pada n o t o wielkie koncerny t e analog ie s ą na tyl e rozleg łe, że my ślę, że nie ma w ielkiego problemu z e znalez ieniem prostyc h wyjaśnień nawe t niekiedy ca łkiem z łożonych zjaw isk przyrodniczych b iologicznych odnoszące się do życia odnoszące si ę r ównież do śmierci Jan zapyta ł jeszcze o t o zróżnicowanie pot ężne zróżnicowanie, kt órym tutaj m ówimy w wym iarze takiego model u dostosowywan ia si ę do warunk ów w wym iarze rozma itych cec h z indywidualizowania poszczeg ólnych gatunk ów jednoste k na samy m pocz ątku swej wypowiedzi przywo łał pan profesor f igura plazmy, kt óra si ę doskonal e dostosowuj e do teg o co dooko ła akumulują wiedzę si ę zmienia w łaśnie taki spos ób mo żna by ć doskonały jak o w ielbiciel kina science-fiction o d razu ma m przed oczam i takie f igury jak blo k n p . kt óre jest właśnie czym ś tak im jak pa n prezes opisał no i zastanaw ia, dlaczego w łaściwie wspomniał pa n o ty m, że monopol e są takie do ść len iwej si ę n ie n ie rozwijają zanadt o al e dlaczeg o w łaściwie skoro tu zasad ą jes t tak ie samodoskonalen ie się polepszan ie swojej adaptacj i do środowiska u żytkowanie zasob ów rozw ijanie pewnyc h cec h pozwalaj ących na przetrwanie no t o dlaczeg o właściwie n ie mamy do czyn ienia z tak im, jak im właśnie 1 potężnym organ izmem, kt óry trw a w czas ie nie um ieranie dzieli si ę, bo n ie musi tylk o się modyf ikuje odpow iedni sposób t o chyba było w perspektyw ie tych cel ów ewolucyjnyc h o n tuta j intencję anal izuje t o oczywiście, al e one wiadomo, że s ą ślepe przypadkowe j tak dalej no to może t o b y by ło bardz iej takie t o by łby bardz iej udan y projek t o no tak, gdyb y istnia ł jakiś wewn ętrzny mechan izm samodoskonalen ia si ę w przyrodz ie tak iego mechanizmu nie ma przynajmn iej n ie nie s łyszałem o tym, żeby ktokolw iek trafi ł na jeg o ślad jedyny m sposobem doskonalen ia jes t el iminacja el iminacja losow o pojawiaj ące si ę zmienności pojaw ia si ę losow o zmienno ść, czyl i nieporządek redundancj i ja z te j losow o generowan e zmienno ści dobór naturalny usuw a t o c o n iepotrzebne, je żeli odpow iednio intensywnie ta zmienność ten nieporz ądek jes t wprowadzan y i odpow iednio intensywnie eliminowane jes t to c o jest n iepotrzebne wtedy nast ępuje postęp t o odnosi r ównież do świata ludzi dojdz ie do świata cyw ilizacji kultur y jes t proporcj a niezb ędna pomi ędzy generowan iem tej zmienno ści jej, czyl i innymi s łowy w kulturz e n p . je żeli mam y dużą zmienno ść mam y swobod ę wypow iedzi mamy ryne k, kt óry t ę swobod ę wypowiedzi kontroluje, bo tuta j się post ęp w kulturz e Europejskiej te n postępował setk i lat, al e je żeli ta zmienno ść losow o generowan a przekrocz y pewn ą granice t o wtedy dob ór tego ju ż n ie panuj e wtedy pojawia si ę coś co czasam i byw a nazywane katastrofy m y dna, żeby do teor ii katastrof y modn ie do łączyć, czyl i niezb ędny jes t konserwatyz m po t o, żeby tej zmienno ści wydoby ć wartości te ż pew ien paradoks post ęp wymag a konserwatyzm u i mechan izmy dz iedziczne dz iedziczenia w przyrodzie zapewniaj ą te n konserwatyzm i l iczenie jes t ściślejsze tym lepiej to wszystk o działa to zreszt ą 1 z g łównych problem ów, który n a, na kt óre napotykaj ą, kt óre napotykaj ą badacz e próbujący stworzy ć mode l powstan ia życia, że na pocz ątku, k iedy dziedziczność nie by ła dostatecznie precyzyjn a żaden dob ór naturalny na to n ie poradz i, ponieważ nie będą t e warto ści wyselekcjonowane prze z dob ór dz iedziczone ściśle nast ępnych pokolen iach tera z wracamy do teg o problem u bior óżnorodności ja jeste m wyk ładowcą Zoologii i mo im głównym utrapieniem jes t to ile tego robactwa jes t ja k o ty m, opowiedzieć studento m w trakcie 1 semestru rzeczywi ście zróżnicowanie świata jego ewolucj a rady jazy ewolucj a n ie przewidziała wykładania ewolucja 12 dni temu c o da początek ka żdego semestru protestuj e, al e n iestety bezskutecznie świat, jak i jes t tak i jest mus imy si ę z ty m pogodzić al e czeg o to ta r óżnorodność wyn ika Otóż on a wyn ika do zb ierania r óżnych strateg ii życiowych ekologicznych wyb ierania w cudzysłowie prze z dobór naturaln y o d tyc h skrajnie oportun istycznych bakter ii, kt órych przecie ż są niepoliczalne t o jes t niepoliczalne mrow ie po tyc h najbardz iej zaawansowanyc h najbardz iej wyspecjal izowanych walen i wieloryb ów kaszalot ów zwierz ąt ogromnych rozmiar ów uzale żnionych o d stab ilnego dopływu pokarmu i stab ilnych warunków środowiskowych i świat w wyn iku dzia łania dobor u naturalneg o osobno ka żdą z l inii genealog icznych doprowadzi ł do teg o, że na najbardz iej nawe t zadziwiaj ące źródła energ ii materii s ą prze z organ izm wykorzystane b ędzie potrafili śmy wykorzystać s iarkowodoru np. gdzieś ta m wydobywającego si ę z gor ących źródeł, ale s ą tak ie bakterie, kt óre t o potrafią zrobi ć s ą tak ie organizmy, które potrafi ą t e bakterie skonsumowa ć są tak ie organizmy, kt óre potrafią t e organ izmy, które konsumuj ą bakter ie zje ść i t o daj e wykorzystanie cora z bardz iej kompletn y pe łne zasob ów energ ii materii środowisku z tego si ę bierze bior óżnorodność tego n ie da łoby si ę zrobi ć, gdyby śmy mieli 1 wielki organ izm temu ten tema t ten solar y pami ętam jak ąś plazm ę przez ogarniają, o c o b o ta la ma musia łaby mie ć w łaściwości uśrednione dl a najrozmaitszych rodzaj u środowisk musia ła by ć 1 skuteczna w odniesieniu do tyc h gor ących źródeł jedna k skuteczn a w odn iesieniu do zjadan ia, m imo że np. czyli lepiej, je żeli s ą r óżne organ izmy z różną specjalizacj ą, a czy n ie inaczej jes t przemyśleć czy nie inaczej jes t w kulturze te ż jest lepiej, je żeli jest różnorodność bow iem wtedy różne aspekt y rynku s ą wykorzystane i klienci maj ą t o, czego sob ie życzą b a, więc 900 to jest jes t źródło bio różnorodności, al e ono zostało prze z te 3 miliardy lat doprowadzon o do absurd u rzeczywiście jest za du żo tego co w naszyc h listach prawd a tak że rozw ija co co c o nam szkodz i c o na m pomaga, al e c óż na to poradzimy tak ie s ą mechanizmy dzia łania ewolucji na szcz ęście jaki ś czas wyb ieramy, a propos właśnie t e biorą bior ą od r óżnorodności t o ostatn io słyszałem o bakteriach kablowych są takie bakter ie, które tworzą dosy ć d ługie n itki i n itki wykorzystuj ą różnice potencja łów żyją tak naprawd ę wszystk im elektronami co rob i n iesamowite t o jaki ś bardz o g łębokie pokłady najc iemniejszych de n morskich, al e wracaj ąc do śmierci notowałem te aspekt y tak, czyl i aspek t ograniczonych zasob ów i nasza kultura cywilizacja ludzk a d ąży do tego, że tych zasob ów niż dużo i o to tu i tera z mam y dążymy do wyrwan ia się z drapie psów też na m si ę t o udało racze j w miar ę dobrz e natomiast cały cza s umieramy c o wi ęcej ta śmierć zap isano w jak i sposób jednak jak o warto ść naszego gatunku, je żeli by śmy nasze zwierzaki, które towarzysz ą tym zapewn iamy dokładnie to sam o znacz y n ieograniczone zasoby i bagn a Piechniczka ps y koty i inne zwierz ęta, kt óre chcem y trzymać a ż ich mo że by ć naturalnej śmierci tak naprawd ę możemy przewidzieć on e dążyły tak samo t o te n w iek ludzki z ustalonym i między na 120 lat i co by śmy nie za inwestowali w jak ie fantastyczn e metod y medyczn e zdrowe życie to jedna k to ściąga dzi ś postawiono te ż ono, poniewa ż jest wsp ólna Homo sap iens co do pana ta m warianty oczywiście różne populacje są pewn e s łynne populacj e tak ich to gdzieś ta m jak o każdej po 130 lat wszysc y 11 i rzecznika ka żdy praktyczn ie osobnik jak ja musz ę do żyć, ale pokazuj e to jedna k w genac h opr ócz tyc h mechanizmów, kt óre są zależne od środowiska jest co ś wewnętrznego, czyli taki zega r biologiczny, który mówi, że Homo sap iens to 20 lat i koniec czy tak i bez cz y tak i bezpiecznik ewolucyjn y, kt óry wymusza to, żeby osobn iki daneg o gatunku nie by ły zbyt d ługo nie zabiera ł zasob ów i powodowały te n fermen t różnorodność biologiczną cz y jest zega r śmierci w różnym poz iomie t o r óżnie wygląda się t o, czeg o pan doktor nawiązał t o jes t mechan izm kontrolowanej śmierci w odn iesieniu do proces ów rozwojowych nazwany po t o, s ą, czyl i śmiercią, kt óra jest zapisana w genom ie, kt óra musi nast ąpić w odpow iednim momencie, żeby formowa ł si ę organiczn ą np. nasz e palc e s ą osobn e niepołączone s ą b łoną pławną, poniewa ż w wyn iku kontrolowane j śmierci kom órek, które pierwotnie wype łniały przestrze ń między palcami, al e si ę rozdzielają są mutacj e, które prowadz ą do teg o, że dzieci cz y ludz ie maj ą p łacze zam iast d łoni ta te n mechanizm opt-ou t doniósł rozleg ły Ciura n p . w czasie, kt óra w czas ie są z martwyc h kom órek, których wnętrze wype łnione jes t bia łkiem operacyjną, al e Ciura maj ą nies łychanie z łożoną konstrukcję w wyn iku śmierci kom órek pomi ędzy strukturam i haczykami, kt óre łączą ze sob ą prom ienie, więc t o jes t rzeczywi ście zap isane w genomie to jes t skutk iem doboru naturalneg o trwaj ącego setk i milion ów la t natomiast pytan ie cz y czas naszeg o starzen ia si ę jest regulowan y spos ób intencjonalne t o jest pytan ie tak naprawd ę do biologów molekularnyc h i medyków panie do mn ie s łabość na ty m znam, al e patrząc na to o d strony ewolucyjne j to racze j wątpię my ślę, że t o jest racze j skute k tego, że się co ś się popsuje w odpowiednim czasie t u analogie mam y z producentami prale k czy telewizor ów, kt órzy tak konstruują, żeby on e si ę popsu ły w mo żliwie szybk o, al e on i nie wprowadzaj ą ta m żadnego programu da ć w niekt órzy mo że wprowadzaj ą on e w wi ększości przypadków to n ie jes t wprowadzan ie program u, który nakazuje lod ówce się poprzeć go proszone s ą na tyle marn a się popsuj e po jakimś czas ie nasz organizm jes t na tyle marn ie skonstruowane, że si ę po jakim ś czas ie mus i popsu ć, bo t e wszystk ie mechan izmy wymiany komórek musimy pami ętać o ty m, że t e komórki, które tera z na sobie tuta j mamy te ż maj ą wsp ólnego z kom órkami na s, k iedy kiedy śmy byl i niemowlęta am i, że wszystko t o nawe t nasz e ko ści odpow iednie komórki ostało klas y sz óstej klasy jedne rozpuszczaj ą kosz drug ie kos z odbudowuj ą ko ści stal e przemianowana przez przemodelowan ie na oczy s ą tkank i, które niestety się n ie n ie przemodelowa ć swoj ą np. nasze zwyżki naszych z ębów t o dentyści lubi ą rzecz, że tak jest, al e ale, ale t o jes t rzadko ść generaln ie generaln ie jednak t o wszystk o uleg a stałemu przebudowaniu c o jes t procese m niesłychanie skompl ikowane t o żona w og óle trwa 70, bo ślad to jes t cud natomiast to, że n ie chc e trwać d łużej ni ż 120 lat w ogóle dot ąd nie budz i mojeg o szczególnego zdz iwienia cała cyw ilizacja pracuj e na to, żeby się wyrwa ć Odrze medycyna n o i wszyscy osobiście te ż dbam y o t o, żeby jedna k jak najd łużej trwać n o dobrze i cz y tak naprawdę mo żna powiedzie ć, że um ieramy tylko, dlatego że żyjemy musi by ć ferment mus i by ć rewolucja mus i by ć wym iana pokoleń, która daj e nam pewneg o rodzaju war iacje i dok ładnie wyb ór tyc h najlepszyc h osobników z nocnyc h, kt óre istnieją mog ę uzupe łnić swoje pytan ie oczywiście n o właśnie za żywania pytan ie cz y właśnie musi to znacz y czy mus i cz y np. w perspektyw ie do pomyślenia jest ok iem rewolucjon isty, że za jaki ś czas ewolucj a pok ieruje nas w stronę nieśmiertelności t o jes t absolutn ie niemożliwe t o jest t o jes t bardz o kontrowersyjne zagadnienie mianowicie cz y my podlegam y ewolucji czy ju ż n ie czy ewolucj a cz łowieka si ę skończyła ja jestem zdan ia, że sko ńczyła, dlatego że śmiertelność niemowląt osiągnęła ju ż tak i poziom, że w łaściwie te n szumn e chaosu, który jes t wprowadzan y do genomu nie jes t r ównoważony prze z prze z selekcj ę oczywi ście jakie ś aspekt y życia płodowego, o ile nie dojdz ie do ochron y Żegoty prawda, bo je żeli, je żeli obj ęte zostan ą ochron ą prawn ą kom órki pojedyncze, czyli zygot a to wted y w og óle te n mechan izm napraw iania drog ą el iminacji zostanie usuni ęty na razie jeszcz e wczoraj do znaczen ia naszyc h argument ów przeciwko zakazow i aborcj i jak s łyszałem tak ie zdanie o tym, chcę powiedzieć jedna k, że tak i zaka z, al e al e, ale problem z ty m, że ci ągle jeszcz e to c o jes t wadliwego c o si ę ujawn ia w trakcie wczesnej ci ąży jest ci ągle nom inowana wszyscy dobrze w iemy, że wi ększość zarodków uleg a el iminacji drog ą naturalneg o poronienia tylk o część z n ich t e, kt óre s ą w stanie funkcjonowa ć jako zarodk i w c iele matk i on e prze żywają nic ta m jaki ś szcz ątkowy mechan izmy ewolucj i pozosta ł, al e o d moment u urodzin t o ju ż lekarze dbają w tej chwili o t o, żeby żadnej rewolucji n ie było i ma ona si ę sko ńczyła t o miasto co my mam y teraz t o jes t dz iedzictwo biologiczne od teg o nie ma ucieczki z Rosą by ły r óżne pomys ły państwo, żeby wy ższe o d b iologii oddzieli ć pa ństwo s łyszeliście na pewn o sekc ie kopc ów w Rosji kt óra, kt órej zwolennicy uwa żali, że wszystko co zwi ązane z płcią jes t bardz o bardzo szkodliwe n iemoralne w związku z tym obcinali wszystk o t o c o si ę z ty m kojarzy ło, jak i rezulta t nie ma kopców d a, więc t o jes t to b y poszedł oczywi ście zapragn ąć się zapragn ąć n iejedzenia innych organizm ów mo żemy zapragn ą rezygnacji z życia p łciowego dostaje wszystk o w nasze j nasze mo żliwości nasze j wol i tylko, że będą skutk i teg o trzeb a sobie wted y uświadomić co w tak im raz ie będzie z populacj ą ludzką z a za jakiś cza s, dlaczeg o pan do teg o dodał n ie jedzen ie innych organizm ów, dlaczego mia łoby t o mie ć jakieś skutk i ewolucyjne, a jeśli jeśli miałoby t o rewolucyjny ma natom iast na skutk i w żadnym demograficzne t o znacz y, jeżeli zrezygnujem y z jedzenia to to s ą asystenc i, kt órzy byli tac y, a trzec i sie ć różnych ko ściołów, kt órzy n ie jedli, ale też ju ż ich średnich wkrótce ich s łyszałem, że chodz i o zjadan ie zwierz ąt po prostu, że w tym w ty m sensie pan o tym, b y zostać znów t o jest bardz o kontrowersyjn y tema t, którego lep iej mo że nie tyka ć ale, al e o d pytan ie do jak iego stopnia jesteśmy w stan ie się wyzwoli ć swojeg o dz iedzictwa b iologicznego na pewno n ie w pe łni na pewn o bardz o ogran iczonym zakresie kultur a nam i rz ądzi kultura mo że my śleć wszystk o c o zechce, al e jes t w stałym konflikcie z biologi ą i ten konflikt jes t nie niemo żliwy d o do wyel iminowania w zwi ązku z tym jedn o oczywiście by ć mo że geologow ie molekularn y medycy wymyślą jakie ś sposob y, żeby naprawia ć genom nawet wted y, kiedy on ju ż przestaj e dzia łać skutecznie i te 120 lat pewn ie się, dlaczeg o nie dowie si ę na przekroczyć, al e co na to powie s ą w Łodzi ta k iedy ju ż cierpią m ówią swo im pokoleniu przecz ące na demencj ę starczą b ędziemy ci ągle żyli 200250 lat a kt o zapłaci, kto op łaci tyc h lekarzy tyc h pierogów poleg a na tym oczywiście młodzież obecna t o czasam i prosz ę bardzo ważny szlak, gdz ie sob ie metod y na myśl to jeszcz e propos tego wyrwan ia si ę z ewolucj i cz łowieka t o jedna k też warunków Lutz jes t to, żeby by ły izolowane populacje tera z, k iedy przypomnie ć cz y jeździmy po całym świecie mo żemy się rozmnażać tak naprawd ę w obr ębie całej populacj i ludzkiej to też t o powoduje f izyczny przep ływ genów, ale t u wr ócimy do tyc h wcze śniejszych aspektów nowyc h mam y bakteria bakteria Bisset zda ń są bakter ie tak naprawdę n ie w iemy 4 jedno ta sama 2 siostry ci ężko powiedzieć możemy powiedzie ć, że pewny m rodzajem 1 organizmu będzie pan nagradza ł homogen iczne Kolonia t o cz y śmierć powsta ła prze z powstan ie płci nie da si ę te ż mie ć nieunikniona to jest zwi ązana z p łcią mo że sek s śmierć nasz a śmierć są z e sobą n ierozerwalnie po łączone, jeżeli mamy pretensj e do świata, że nast ąpi to śmiercią wydarz y t o w idzimy za to zjaw isko p łci, czyl i oddz ielenie szlaku somatyczn e go szlak u t o życiowego natom iast śmierć n iekonieczna, czyli spowodowan a alb o prze z niedobór zasob ów alb o przez drapie żne ptactwo t o jes t to, czeg o w teor ii przynajmn iej mo żna unikn ąć, bo pantofelki na raz ie Ozimskiej dzielące się on e si ę mogą dzieli ć w niesko ńczoność wtedy, k iedy paradoksaln ie wted y, k iedy przychodz ą warunk i stresow e ogran icza ogran iczonej dostępności pokarmu to wted y u na s dop iero przypominaj ą o p łci i wchodzą rozważanie jest te ż 1 z kolejnych paradoksów b iologii, że zjaw iska p łci są nierozerwalnie złączone z z e strese m środowiskowym w normalnyc h warunkac h porządny organ izm si ę powódź owo efekt zjawiska płciowe n ie wchodz i si ę rozmna ża rozwa żanie pamiętajmy też o ty m, że rozmnażanie zjaw iska póki co 2 zupełnie r óżne dziedziny przecież zjawisko p łci nie prowadz i do zwi ększenia liczby osobnik ów roczn ie d ług osobników z pomnika jest jaja rob i si ę 1 Gotta cz y to n ie jest rozmnażanie to jes t wym iana informacji genetyczne j pomi ędzy różnymi ci ągami geologicznymi t o zupe łnie czem u innemu s łuży dziś rozmna żanie prze z podzia ł pączkowanie rozmówki to jes t te n sposób, do kt órego zreszt ą w iele organizm ów p łciowych wraca w sytuacjach, k iedy co ś opłaca, k iedy zasob y s ą nieograniczone owad y much ówki, kt óre grzyby zara żają na o n niekt óre z n ich rozmna żają si ę bezp łciowo znacz y Gąsienicy wasz e zg łoszenia tylko takich opakowa ń larw y, kt óra uzyskuje narządy p łciowe, al e nie n ie s łużące do wsp ół k ilka rozwa żania z n ich wychodz ą kolejn e pokolen ia dop óty, dopóki si ę że n ie skończy jakże przez kończy zaczyn a się głód n o t o wted y wted y dopiero przypominają o tym, że istnieje p łeć i rozmnażają si ę mszyc e etyk i i kolejn y tak i tak i przyk ład k iedy, k iedy ta t o następstwo pokoleń bezpłciowe i p łciowych po sob ie nast ępuje tak że płeć n ie jes t konieczna do tego, żeby si ę rozmna żać roznoszen ie tak zupe łnie inna spraw a natomiast płeć jes t niezbędna do teg o, żeby utrzyma ć odpowiedni ą r óżnorodność genetyczną i to w łaśnie przydaj e się pojaw ia warunk i stresow e t o wted y lep iej, jeżeli populacj a organizmów nab iera nowyc h komb inacji gen ów po s ą wi ększe szanse, że w tyc h nowych warunkac h zm ienionych on e b ędą w stanie wysoko du że, że dob ór naturaln y będzie w stan ie tej zmienności wyselekcjonować coś c o umo żliwi kontynuacj ę Gene genealog iczne tych tych tyc h ciągów to na ty m więc, więc wszystko c o przynosi śmierć tuta j w ty m konkretny m przypadk u wy ższe chcą grozi łaby, gdyb y n ie ogran iczenie zasobów środowiska, ponieważ te zasob y środowiska w li ście kw iaty w przypadk u much ówek, żeby maj ą tylk o okre śloną obj ętości trzeba kiedy ś sko ńczyć ten te n piękny czas zupe łnej obfitości praw ie tak samo będzie sądzona czy mówią, że o ty m, aspekc ie kulturowym socjologicznym, że populacje ludzk ie też docieraj ą do pewnyc h gran ic mo żliwości wykorzystan ia środowiska na raz ie n iefrasobliwie o tym n ie myślą, ab y jak myślą o d czas u do czasu przesiadając si ę na lepsz y model samochod u natom iast w bo t o na m grozi ć będzie wtedy n ie wiadomo jak ta śmierć już z tyc h wted y b ędziemy banalnyc h p ierwszych po 2 płuca rozmna żać wted y zobaczym y jak wr ócimy to dać da się d a się nast ępcy ja bym wr ócił jeszcz e do teg o poprzedn iego poprzedn iego pytan ia, bo pytałem o to czy cz y to jes t do pomyślenia sytuacj a, w której ewolucj a wyposa ża pew ien gatunek cech y nie śmiertelności pan profesor m ówił, że ewolucja gatunk u ludzkiego być mo że si ę skończyła paradoksaln ie z uwag i na rozw ój medycyn y, kt óra służy przed łużaniu życia jednoste k w łaśnie, wi ęc mo że potencjaln e przedłużenie życia ewolucyjn a zostało zablokowan e w łaśnie prze z medycyn ę która, kt óra tem u s łuży doraźnie al e, al e czy wobe c tego, b o mi chodzi oto jes t trochę pytan ie w stylu cz y Bóg jest w stan ie stworzy ć kamień, którego n ie b ędzie mógł podnie ść tak ci ężki, że nie b ędzie w stan ie podnie ść czy czy to jest w oczy to jes t jaka ś cecha konieczna ta śmiertelność innymi słowy ok iem rewolucjonist ów na t o patrząc czy jes t do pomy ślenia żadna niekoniecznie w przypadku Niewiem ludzi, kt órzy wynaleźli medycyna i t d . al e w ogóle jakie ś grup y do ść wysok o zorganizowanych organizmów nie m ówię tera z o pantofelki tylk o ju ż o organ izmach wyżej zorgan izowanych, że właśnie t e wszystk ie proces y selekcj i doboru naturalneg o prawda maksymal izowanie fitnessu rozs iewania gen ów i t d. adaptacj i doprowadz ą do powstan ia organ izmu, które nie b ędą umierać cz y też t o jest pan a zdaniem jaka ś cecha, kt óra jes t montowan a w samo zjaw isko życia tak fundamentaln ie mo że bez ingerencji gen ialnych naukowc ów ameryka ńskich to się n ie uda powinni śmy w tak im raz ie wrócić do teg o problem u mechan izmy ewolucj i tak iego, jak i znam y, jak ie potraf imy wymodelować n o jeg o nieodłącznym aspekte m jes t eliminacja cz y wzruszy alb o eliminacja cz y zr óżnicowane zróżnicowana rozrodczość to praktycznie na jedn o wychodz i, poniewa ż liczba osobnik ów, które środowisko jes t w stanie wykarmi ć jest ogran iczona tak że czyta ły zmasowana rozrodczo ść eliminacja to jes t przesuni ęcie w czas ie tego sameg o zjawiska, wi ęc n ie znam y żadnego innego mechanizmu, który mia łby prowadzi ć do doskonalenia ni ż w łaśnie ten losow o pojawiaj ący si ę chao s, na kt óry działa, porz ądkując c o dobór t o jest mechanizm, kt óry dzia łał na organ izmy żywe, które doprowadziły do tego c o jes t tutaj tera z na sal i natom iast co to c o się tera z dzieje t o już nie jest kontrolowan y prze z nasz ą biologię t o, że r óżne populacje różne grup y ludzk ie różne nacj e maj ą różne szans e na przetrwanie to n ie zależy ju ż ich b iologii przynajmniej, o ile ja w iem, że si ę to to jes t te ż kontrowersyjn e, gd y delikatne pytan ie cz y wszystk ie ras y ludzkie mają t e sam e możliwości f izyczne w iemy n p . Etiopczycy zawsz e wygrywaj ą d ługo trwa ły biegi, więc n ie jes t także wszysc y s ą jedna k cz y al e, ale t o cz y kt óreś z tyc h nacji są mają przewag ę nad innymi to n ie zależy od biologii tylk o zale ży od kultur y o d ich cyw ilizacyjnego dorobk u także cyw ilizacja kultur a zast ąpiła mechanizmy b iologiczne i nie ma żadnych przeszkód, żeby to si ę dalej kontynuowało, żeby t o si ę rozwijało w k ierunku takim który, aby wzmacn ia t e walor y biologiczne, bo m y tera z jeste śmy przecie ż ubrani nie mamy owłosienia n ie mamy nawe t futer zwierz ęcych tylk o jeste śmy ubran i wytwor y sztuczn e, kt óre zast ąpiły naturalne od żywiamy si ę czym ś zupełnie innym ni ż nas i przodkow ie mimo teg o, że Sony genetyczne j odn iesienie r óżnic istotnie, czyl i cywilizacja kultura sta ła si ę takim n o uzupełnieniem biologii sta ła się jak n ie tracą, al e jak się do, czyli czym ś co c o jes t rozszerzen iem biologii, wi ęc je żeli mówiliśmy o ty m, że, że jest konfl ikt pomi ędzy biologi ą i kultur ą to r ównież do, ale to, czeg o innego dotyczyło t o dotyczyło tyc h aspekt ów biologicznych natomiast je śli idzie o o nasz ą nasz e zdolno ści opanowania świata t o kultura b iologia się uzupe łniają, żeby kultur a uzupe łniła biologię stopn iu wi ększym, ni żby t o potrafi ła uczyni ć biologia poprze z mechan izm doboru naturalneg o losow o generowane zmienno ści tera z t o inaczej działa w ty m, kt órzy twierdzą, że działa te ż na zasadac h tarnowskich, że ryne k, że on e swobod y twórcze t e są odpowiedniki tych cec h tych czynników ewolucyjnyc h, kt óre kiedy ś dzia łały na genom, a tera z dzia łają n a na r óżnorodność kulturow ą, tak więc my ślę, że to w tym k ierunku powinniśmy racze j nasz e my śli kierowa ć doskonalenia naszyc h walor ów cyw ilizacyjnych kulturowyc h natom iast biologii dajm y tak dzia łać szkoda dzia łała przed tysi ącami lat jes t r ównie piękne dz isiaj by ło wtedy n o niektórzy wr ęcz twierdz ą, że tak ewolucja kulturow a jes t tak im kolejnym etape m ep i genetyczne gdzie ś wyrwali śmy si ę z tego dyktatu gen ów i przeszli śmy tak naprawd ę do kolekcj i mem ów konie mem ów w tak im potoczny m internetowym znaczen iu obrazków z kotam i tylko w łaśnie idei, które tworz ą pewneg o rodzaj u konstrukcje kulturowe, al e też s ą tak naprawdę wiedz ą i pewneg o rodzaj u kumulacj ą na chociażby teg o w jak i sposób leczy ć się, żeby w łaśnie d łużej utrzyma ć swoj e zdrowie t o tak naprawd ę wyrywa ło na s z okowów czyste j biologii, ale myślę t o jes t w og óle bardzo c iekawa t o w szczególności w łaśnie w h istorii gatunku człowiek n o bo tera z, je żeli si ę popatrzym y, że Homo sapiens t o tak coraz dłużej co nas ta m w d ługi ju ż ostatnie don iesienia to by ły, że 300  000 lat wstecz ta k mi si ę wydaje 2523300 coś ko ło teg o miasta kultur ę ludow ą rewolucja kulturaln a czy tak i Homo sapiens sap iens ty m, kt órym rzeczywi ście zacz ął gromadzi ć wiedz ę wykorzystywa ć t ę wiedz ę do tworzenia wspólnot rolniczy chyb a sporo ludz i 18  000 lat taki człowiek za śnie ten rozumny rozumn e t e 50  000 lat cz y pomi ędzy 350  000 no 200 dziesiątym za co Homo sap iens ta m w ogóle wyczynia ł tak cz y rzeczywiście nastąpiła zm iana taka, kt óra spowodowa ła, że dl a po 250  000 lat bycia po prost u 1 z w ielu gatunk ów tak naprawd ę n iespecjalnie różniącą si ę zwierz ęcia m ądrego ale, al e gon i jakiegoś gen ialnego nagl e coś co ś strzykn ęło nagl e żeśmy wyrwal i się ca łkowicie z okowów b iologii weszli śmy z tą t ą ewolucj ę ju ż idei czy t o rzeczywi ście mo żemy uzasadni ć jakim ś zmianą w budow ie mózgu jakimś pojedynczym genem, bo t o jes t coś co tak naprawdę ca ły cza s jeste śmy w stanie odpowiedzieć n ie mam y materia łu, kt óry pozwala zbadać dla mnie to niezwykle fascynuj ące, bo je żeli popatrzym y sobie z t ą studn ie czasu jes t t o g igantyczny ogromn y szmat czas u, je żeli ewolucja tak ich rzeczy si ę tworzenie w ielkich skup isk ludzk ich 12  000 lat to co żeśmy rob ili prze z setki tysi ęcy la t wcześniej b ędąc w podobne j budowy n ie chciała c o więcej mając nawe t wi ększe m ózgi niż jesteśmy uruchom ili dem, kt óremu tak naprawd ę obj ętość czaszk i spada no to jest t o jest jedno, o czym przyznaj e najc iekawszych zagadnie ń, do kt órego rozwiązania trzeb a przywołać archeolog ów dowolnie mn iej więcej wiedz ą jak to się odbywało, al e pami ętam t o pamięta wszystkim o tym, że jes t ogromn a r óżnica w temp ie ewolucj i biologicznej kulturowe j, że ewolucj a cz łowieka np. w tak im stopn iu si ę objawiająca, żeby były wyra źne r óżnice w rozmiarach n p . m ąż, bo t o na trwałe 1 000 000 lat m iliony lat trzeb a o tym, pami ęta natom iast rewolucj a kulturowa n o tak jak panda 2000 prawdopodobnie kilkanaście tysi ęcy la t pytan ie fundamentaln e co trzeb a by ło, żeby osi ągnąć te n stan, k iedy rewolucj a kulturowa zasób ta ewolucj a kulturow a on a wcze śniej też istnia ła, bo przecież zwierzęta te ż po maj ą jaki ś zaczątki kultur y ptak i śpiewające przekazuj ą sob ie niekt óre na czele z pokolen ia na pokolenie już n ie m ówią o ma łpach, więc ona w szczątkowej postac i u zwierz ąt r ównież występuje, ale w którymś momenc ie musiała osiągnąć w ty m punkc ie krytycznym k iedy, kiedy sta ła si ę dominująca, dlaczego jak jak t o si ę odby ło ja tego n ie w iem natomiast jes t t o pytan ie, kt óre zapisy archeolog icznym przeszli ście wiąże by ć mo że zgrupowan ie ludz i osad y w osadach by ć mo że osi ągnięcie tak iego poziomu produkcj i, k iedy nadwy żki umożliwiły nam się stworzen ia aparatu przemoc y, kiedy mo żna by ło pacho łków wynaj ąć stworzyć struktur y zwart e ludzk ie, kt órych przepływ informacji by ł na tyl e intensywne, w kt órych generowanie błędów w przekaz ie informacji by ło na tyl e istotne, że można by ło te b łędy drog ą dobor u prze z ryne k przekszta łcić w post ęp cywilizacyjny dawn o, b o do, czego s łuży dzi ś przekazywan ie w iedzy przez nauczyc ieli wykładowców un iwersyteckich przeważy nad do reformowania tego c o było poprzednio t o jes t zawsze przekazywane pewne zniekszta łcenie czasam i to zniekszta łcenie jes t korzystne czasam i niekorzystne, al e ci, kt órzy teg o słuchają, którzy b ędą tuta j nas s łuchać Radia wy łapią b łędy i pozwol ą na to, że tak n ie zmusza ł do tego ka żde kolejn e wystąpienie w trakc ie tyc h spotka ń by ło mądrzejsze optymistyczna bardzo mo że sta ć mechanizm kt óry, kt óry działa d o w pe łni analog icznie do mechan izmu do mechan izmu dobor u naturalnego Fela pro c w procesac h ewolucj i biologicznej, ale t o jes t ja k ja ma m zg łasza tutaj pewną tak ą uwag ę sceptyczna jeśli chodz i o takie prost e przen iesienie teg o teg o proces u ewolucyjneg o warunk i kultury, bo z 1 strony niew ątpliwie pew ien pewn e element y tak pracuj ą i i d a się je w te n sposób zastosować z drugiej stron y jedna k n p . co ś tak iego jak rewolucja technologiczna t o znacz y rozw ój technolog ii rewolucja przemys łowa i t d. to już tak ie zjaw isko, kt óre tak gruntown ie reorganizuje ca łą rzeczywisto ść, kt órej funkcjonuj e cz łowiek, że w zasadz ie trudn o na t e warunk i, kt óre zwrotnie wytwarz a sam a technologia, kt órej przed, kt óra przez nie jes t tylko tak im narz ędziem, którego u żywamy, al e sam a jes t czynn ikiem kreatywny m, który wytwarz a pewną pewn e nowe warunk i, kt óre z kole i modyfikuj ą modyfikuj ą środowisko, w którym funkcjonujem y na samyc h zmieniaj ą i t d. rewolucja przemys łowa rewolucja informacyjna ten sko k taki technologiczne ostatn ich w łaśnie kilkudziesi ęciu la t, który przyni ósł rozw ój technolog ii informacyjnych internetu i t d . t o w ielu jak najbardziej ewolucj a n ie styczn ia usposob ionych myślicieli, kt órzy si ę kulturze przygl ądają cz y psychologii ludzk iej powiadano to ju ż właściwie co ś takiego c o w łaśnie kompletn ie jest poz a tymi parametrami i c o właściwie na s wprowadza warunk i to środowisko, kt órego tak na funkcjonowan ie, w kt órym nasz e organ izmy kompletnie n ie są przygotowan e w cudzysłowie to znacz y n ie do tego na s ewolucja kszta łtowała, żebyśmy w łaśnie choćby dzi ś t u s iedzieli za po średnictwem takiej technolog ii Niewiem produkowal i pl iki dźwiękowe, które mog ą być s łuchane w różnych m iejscach co tera z mi tablet y komórki no i ca ła, jakb y reszt a oczywiście która, kt óra jes t związana z funkcjonowaniem w takim systemie, wi ęc tutaj no mamy z 1 strony pewn e element y, które niew ątpliwie są interesujące, kiedy się na kultur ę tak patrzę, al e z drugiej strony jedna k s ą te ż są też warunk i, kt órych nie spos ób w tych kategor iach ująć be z w ątpienia s ą odmienności pomi ędzy ewolucją biologiczn ą i kulturow ą polegaj ące m. in . na tym, że rewolucji kulturowej jes t swobodn y przep ływ informacji pomiędzy ci ągami technologicznymi w przypadk u organizmów żywych gatunk i są siebie mn iej lub bardz iej izolowane w przypadku kultu r t o d żinsy prawda Coca-Cola swobodn ie przep ływają prze z granic ę bez bez przez gran ice kultu r bez w iz w ielkie problem ów, ale my ślę, że je śli o tzw. rewolucj ę informatyczn ą t o poczekajm y jeszcze paręnaście lat c o si ę z ty m naprawd ę stan ie oczyszczona jest rewolucj a po cz ęściowym wymuszan a prze z koncerny, gdyb y nie Microsoftu, by nie zmienia ł tak często windą s ów w swo im komputerz e i przez t e ostatn ie kilkanaście lat się pos ługiwał stale tym i samymi, bo są t e nowe modyf ikacje do n iczego n iepotrzebne natom iast je śli popatrzym y na analog iczne sytuacj e z przeszłości historycznej n ie geolog icznej macie pa ństwo jak wygl ądała ta rewolucj a prze z rzeczywista przemys łowa, kt óra została zapocz ątkowana w Szkocji w 817 osiemnastym 18 wieku, aby przez sk ład, chod źmy do kole i żelaznych lokomotyw a Stevensona t o był ro k chyb a 18002005 . jeśli państwo n ie popraw icie to lato b ędzie tat a precyzyjn iejsze kole j warszawsko-wiedeńsk a ustawa otwarto p ierwszy odc inek 1800 czterdziestym sz óstym roku pol icji Państwowej 20 lat 20 lat o d w ielkiego wynalazk u technologicznego do jeg o upowszechnienia, bo przecie ż kole j warszawsko-wiedeńska n ie by ła pierwsz ą kolej ą w Europie czy t o jest r óżne tempo od teg o, kt óre dzi ś obserwujem y n ie samolot y prawd a p ierwszych konstrukcji brac i Wright d o do komun ii do komun ikacji mi ędzynarodowej paręnaście la t wojnę oczywi ście wojna si ę do teg o przys łużyła, więc myślę, że jeste śmy sk łonni do troszkę zaw irowania tego c o się wok ół nas dz ieje i fascynowal i si ę zmianami prze z na s samyc h dokonywanym i, bo jeste śmy autoram i, al e świat przyspiesza niewątpliwie to c o do teg o nie ma wątpliwości, ale t o przyspieszenie n ie jest a ż tak w ielkie jak czasami by śmy sk łonni byl i byl i deklarowa ć, więc rzeczywiście analog ie s ą tylk o cz ęściowe pytan ie cz y ta cz ęściowo analog ii dotycz y kluczowyc h element ów czy pobocznyc h tego n ie w iem t o jedna k kwest ia jeszcz e na m wyp łynęła woje n cz y przemo c i śmierć zwi ązana z jakimi ś procesami, które zachodz ą w obr ębie populacj i, które nagl e wymagaj ą zab ijania chc ą zabijać czy też coś co liczy ć si ę te ż mo żemy zobaczy ć jak wp isane w w gatunki czy tak a przemo c wewnątrz gatunkowa n ie m ówię t o oczywiście pomi ędzy gatunkowe j, bo t o jest rodzaj druku drapie żnik stwarza w łaśnie pewneg o rodzaj u agresj a wewn ątrz gatunkowa to n ie jes t 1 z takich można powiedzieć coś co się nazyw a si ę pop ędem śmierci, gdzie no coś pch a ludzi, żeby wymordowa ć innych ludzi czy t o n ie jakaś cecha, kt óra też mo że by ć charakterystyczne dl a dl a gatunk u jak tutaj się ju ż tak mocn o pierwsi niebie, dlateg o że znaczna cz ęść drapieżnych wierz ący dopuszcza się teg o c o nazywam y kan ibalizm on e zjadaj ą si ę nawzaje m niektóre kultur y ludzk ie zjadan ie nawzajem akceptowa ły my teg o n ie akceptujem y, dlateg o że odc inamy si ę o d b iologicznego dziedzictwa uwa żamy, że kultur a, kt óra na kultura szczeg ólna, bo t o jes t kultur a Europejska, kt órej korzenie s ą w chrze ścijaństwie chrze ścijaństwo jeste m t ą ideologi ą, kt óra czyn ienia krzywd y innym oczywiście można si ę odnieść d o do dojen ia juda istycznej genez ie teg o uczyni ła co ś z łego natom iast ja by ł czas do ść cz ęsto jeździłem w Azji z r óżnych krajów azjatyck ich w tamto podej ście do rozpr aw zabijania czy czy cz y teg o czy nale ży na świadka śmierci znosić cz y nie by ło zupe łnie inne my ślę że, al e też nie jest tak pan ie profesorze, że mam y wysp y chrze ścijańskiej cywilizacji ludo żerców dookoła no n ie było tak to znaczy t o te ż jest kreacj a pewna t o znacz y też pewn a opowie ść, która rzeczywi ście w cyw ilizacji chrze ścijańskiej by ła do ść intensywnie kultywowan a, al e w zasadzie wsp ółczesna antropologia t o dosy ć mocn o rozmontowuj e święte s łowa natom iast pytan ie jak te n, poniewa ż jes t przep ływ między kulturami to oczywi ście obecn y sta n świata jes t zupe łnie inne niż stan świata za czas ów świętej inkwizycji prawda dziś t e metod y, które w ówczas stosowano na m si ę wydają niew łaściwe one si ę mie ściły wted y w kanon ie chrześcijańskiego podej ścia do bli źniego prawd a, wi ęc oczywiście że, że dzi ś Japończycy mogą się poszczycić si ę cz y Koreańczycy po łudniowi 1 z lepiej dzia łających w demokracji czy Europejskiego, ale t o się zacz ęło w Europie i t o jes t to ma swoje korzen ie z 1 strony greckie rzymsk ie chrze ścijaństwo Tośka by ła kumulacja pewneg o Depo z podej ścia d o do innych d o d o do bliskich, ale chrze ścijaństwo tutaj ma szczeg ólnie du że zasługi n o bo doprowadzi ło do do, jakb y skody f irmowania teg o jak nale ży do drug iego w teorii oczywiście w teor ii w do drug iego cz łowieka podchodzić, wi ęc wracaj ąc do tego problem u kanibalizmu no ja my ślę, że t o jest to tuta j tak i mit upowszechn iane prze z tych, którzy maj ą bardz o kochan e p ieski kotki tw ierdzenie, że zwierzęta to sobie krzywdę n igdy nie czynią t o tylko ludz ie są tac y okropni, że nawzaje m na siebie zyskuj ą prawda to jest to jes t mit to jest to jest iluzja, kt órą si ę bardz o przyjemnie podtrzymuj e, al e kt óra nie ma istotnego uzasadn ienia biologicznego my ślę, że t o ta k w rzeczywistości n igdy nie by ło i n ie jes t nowa m ówimy, że takich Piaskach zupe łnie tak ich sztucznych tak ich gatunkach c o t o s ą takie to tak, kiedy tor, chocia ż stąd te ż potraf i t o nieźle jazgo t l icznymi natomiast wydaje się to was z te n aspek t kulturowy, bo znowu wr óciliśmy w pewny m sens ie do teg o uc ieczki przed śmiercią tak naprawd ę tworzen ie pewneg o rodzaj u kulturoweg o środowiska, kt óre m ówi n ie zabijaj n o zgina ł gw iazd tak wted y możesz, al e generaln ie w łaśnie te ż kolejnym etapem mo żna powiedzieć, że jes t t o eta p kultury, kt óry d ąży do tego, żeby jak osobn ik mia ł praw o do śmierci z starości tak, żeby mu n ic n ie zagra żało tak naprawdę można powiedzieć, że sto i 1 z właśnie t a z kab iny epi genetyczne j ewolucji, która powoduj e t o, że no mo żemy żyć tyle ile na m natur a dała, aczkolwiek on a jedna k w t e bezp ieczniki biologiczne genetyczne to po wk ładała w ten nas z gatunek by ć może w sposób przewidywa ło to, że b ędziemy chc ieli uc iec od nasze j biologicznej obecn ie śmierci my ślę, że powoli by ć mogl i przej ść do pytani państwa tak tylko zobaczymy zara z, kto najgorzej Trznadla, że tak tak tak dlateg o tak to, że to przeka żę m ikrofon i pros imy o zadawan ie tak pan Antoni ju ż zawodn y zwarty gotow y proszę bardz o proszę przekazywa ć sob ie dz iarsko pote m d o wys łuchałem audycj i zreszt ą w rad iu TOK FM, w kt órej opow iedziano o naukowcac h, kt órzy badaj ą geno m ludzk i pod konte m, kt óre gen y powoduj ą starzen ie cz łowieka i z tej audycj i wynikało, że on i maj ą ju ż jakie ś sukcesy i że chc ą, b y my śleć wym iany tyc h gen ów m a nowe, żeby przed łużyć ludzk ie życie co pa n cz y pa n profesor co ś o ty m, s łyszał, a drug a sprawa t o jes t, że te n świat rzeczywiście przy śpiesza i t o n iesamowicie te ż us łyszałem tak ą informacj ę, że jes t ju ż w budow ie kompute r kwantow y kt óry t o co o te nasz e najnowsz e komputer y robiłyby 150 lat będzie robi ł w minut ę 50  000 lat ta k a, czyli 2 to te ż słyszała tak t o o n b ędzie robi ł czy 3 minuty n o wi ęc rzeczywi ście m y technologicznie nie prawdopodobn ie przyspieszamy no i tera z jak to b ędzie wp ływać na na s, bo pa n powiedzia ł, że nasza rewolucja ju ż si ę sko ńczyła natom iast m y rozwijamy technolog ie m y rozw ijamy nauk ę m y rozw ijamy kultur ę i tylko t o mo żemy rozwija ć, bo o b iologii n ic wi ęcej n ie wymy ślimy dziękuję t o teraz, bo ja mogę potwierdzić t o co pa n na końcu powiedział o komputerze kwantowym n ie mam z ielonego poj ęcia natomiast w sprawac h zwi ązanych z biologi ą molekularn ą lep iej się w ty m koledzy z Sudeckiego pow iat w materia łach w raz ie moj a też n iebo jes t b iologiem molekularny m, aczkolw iek znacie próby terap ii genowe j są czymś co ma by ć tak im z łotym graale m medycyny natom iast póki co te wszystkie metod y on e jeszcze do nie są doskonałe t o znacz y z tego c o wiemy, że żadna powa żna metoda n ie wyszło poza pewneg o rodzaj u obr ęb meto d do świadczalnych, bo mus imy wiedzie ć jak tak naprawdę t o b ędzie d ługofalowej akcji dzia łało tak nie wiem czy t o przypadkiem się t o jednak jakie skutk i uboczne n ie wejd ą do komputera kwantowego t o mo że dobrze, b o w końcu, by przestało si ę na m tak wszystk o ślimaczy w tych komputerac h i przy większych obliczenia, które czasam i mus imy robić n ie będziemy czekali też parę godz in tylko po prost u p ękniemy b ędzie także, al e póki co dostęp komputer y kwantowe te ż si ę dowiedzieć szuka łem urzędu chc ą tak naprawdę liczy w tym te 3 minuty zamiast st óp 6000 lat no właśnie to jes t to, że oni m ówią, że szybko policja jeszcze nie wiemy c o policzy tak że tu jeszcz e byśmy musieli chwil ę poczeka ć, ale j a ja si ę cieszył się z g óry Czesia, bo nie ma pa n 150  000 lat z życia obliczeń t a na ulicy chciała zapytać o tak ą rzecz, bo wyn ikami z teg o wszystk iego proces u ewolucj i, który taka tak i m ianowicie wn iosek, poniewa ż a, poniewa ż przed łużamy sztuczn ie życie każdy i nie ma teg o naturalne j selekcj i, że słabe osobn iki chor e s ą si łą rzeczy eliminowane i IT i pow iedzmy sobie z łe geny nie s ą dale j przenoszon e tylk o podtrzymujemy je prze żyć Jane dale j b ędą si ę rozmna żać powiedzmy i t e swoje z łe gen y przekazywać czy to wszystko n ie prowadzi do zer a do jak ich rozwoju ewolucj i do postępu wr ęcz przec iwnie do degeneracji ras y ras y ludzkiej n o tak m i z teg o wynika ło z genetycy Populacyjny za zapewniają nas, że n ie rzec, że t e mechan izmy destrukcji genom u s ą zby t powoln e jak na rze ź w n o i przewidywan ą czy mo żliwą do wyobra żenia liczb ę pokoleń, kt óry może dotyczy ć al e, al e teoretycznie jak dosz ło w teg o teg o o tyle czy problem jest tuta j bardziej podstawowy m ianowicie jak się m ówi o genetycznyc h zm ianach t o do końca nie w iadomo c o znaczy genetyka akcj i poj ęcia gen u n p . kt óre kiedyś wydawało si ę dość jednoznaczne rozmyło si ę, ponieważ się okaza ło, że mn ie kiedyś kiedyś wydawa ło się, że łatwo policzyć dane każdy agent mia ł być 1 ze stron 1 okradać 1 białku wy, ponieważ wszyscy byśmy w ierzyli, że to bia łka enzymatyczn e wszystkim rządzą teraz wiemy, że świat na krótko odc inkowe Rena jes t jest 1 z czynnik ów regl a regulacyjnych te ż w genomie zap isane, więc ju ż Janie jestem jeste m, a genetyk iem an i biologiem molekularny m i n ie wiem kom u w tak im raz ie przekaza ć mikrofon, żeby odpowiedział autorytatywn ie na teg o rodzaj u pytania, al e 1 z problemów jes t to, że rzecz, że to wszystk o jes t troszkę to wszystko si ę troszk ę rozgrywane ci ągle jeszcz e wiemy w iemy, jak ie konkretne Cleo wtedy są z łożone w jakiej kolejno ści w genomie ludzk im, ale nie wiemy co t o znacz y w niekt órych przypadkac h zaczynamy rozumieć co to znacz y, ale światem ca ły przedzia ł pomi ędzy genom y, a nasz ą fizyczn ą postaci ą jest kompletn ą tajemnicą to jes t prawie niczego na ten temat n ie w iemy były tak ie nadzieje, że dowiemy w latach osiemdziesi ątych wted y, kiedy regulacyjn e mechanizmy zacz ęły by ć rozpoznawane, ale pote m to jako ś troszk ę zastopowały w te j chw ili postęp w te j dziedzinie n o zależy o d teg o czy nagle pojawi si ę jaki ś młody człowiek, kt óry się stukn ie w głowę pow ie, a t o jest w łaśnie tak, al e mus imy poczekać tuta j w łaśnie te komputer y kwantowe mog ą pom óc proble m jest dok ładnie obliczeniowy bardzo w ielu przypadkac h, bo jak kwestionowano geno m ludzk i ta m pod koniec dwudz iestego wieku t o tak naprawd ę zrob iono t o 2 % to, bo t o 2 % uznano, że jes t to fajne to jest t o co wiemy zreszt ą nazwano Andy innej, czyl i śmieciowe Otóż okazuj e si ę tak naprawd ę coś tak iego jak śmieciowe nie ma, poniewa ż tyc h ciemnych obszarach teg o dna, które nie widzie ć c o robi dzi ś taką struktur ę ta m s ą r óżnego rodzaj u sekwencje regulatorow e ja zawsze prawnej do czegoś takiego, że w tym co byśmy odczytal i t o mamy przepisach zrobi ć z cegły mo żemy zrobić ceg ły zaprawa tak ktoś ma ceg ły zaprawy t o osob a ma ło zdolna zrobi jakąś taką budę dl a psa cz y szop y bez dachu si ę zawali na m osoba bardzo zdolna może z teg o zbudowa ć wielk ą katedr a tak z tyc h samych co nie z te j samej zaprawy wszystk o zależy o d teg o jak t o wykorzyst a w łaśnie w tym c iemnym, na które jeszcze Niewiem, jaką t o robi to buduj e tam, że s iedzi, więc t o akurat t e kwestie obliczeniowe wydaj e się, że to jes t co ś, czeg o tych komputerów to będziemy potrzebowa ć, bo to to s ą rzeczy się ogromn e zbiory danyc h musimy pa n porównywać w łaśnie g igantyczne ilości sekwencjonowan ia dn a tak, żeby zobaczyć ka żdy troszeczkę inne, ale jedna k mają pewne cz ęści wsp ólne, więc no przysz łość b ędzie fajn a, prosz ąc tak sobie pomyślał w kontekście tyc h komputerów kwantowych, że jest to wydaj e się pewn a aberracja związana z ty m, że narzędzia prz y wyprzedzają nasz e zdolno ści poznawcze do teg o, żeby tyc h narzędzi wykorzystywać, ale n ie to n ie chcia łam zapyta ć może t o jes t pytan ie troszkę abstrakcyjn e, ale zacz ąłem zastanawia ć, dlaczego na s boli, kiedy kto ś bliski umiera, że faktycznie jest to rodza j jakiego ś tak iego f izycznego b ólu, kt óre nam mo żna powiedzieć pojaw ia się też w postac i r óżnych US n p . f izycznie jakoś ciało reaguj e na stratę bliskiej osob y i zacząć zastanawia ć, kto t o może jes t tak n ie w iem, że im wi ęcej genów dz ielimy z dan ą osobą, tym bardziej nas bol i, że ta osob a umiera w zwi ązku z ty m, że czujem y się poniek ąd, że taka osob a jes t cz łonkiem na s jakimś tak im wi ększym powiedzmy skup isku innych członków, kt óre nazwiemy systeme m rodz innym czy w og óle jak ąś gromadą ludzi, którzy nazywaj ą s iebie czy 8 określają s iebie jako pewn ą jedność można, by by ło t o tłumaczyć w ten sposób co t o w ogóle t o znacz y wydaje mi si ę, że właśnie kogo n o ta k w og óle zjaw isko t o trochę się mówić na samy m początku prz y n im spotkan iu w łaśnie o ty m cz y zwierz ęta odczuwaj ą żałobę, bo to jest tak naprawdę t o pytan ie pytanie jes t t o dosyć g łębokie jak zawsze wykr ęca odpow iedzi, ponieważ tak sam o jak stwierdzi ć cz y zwierz ęta mają emocj e tak ie sam e ludz ie mają na pewn o proces y emocjonaln e tak jak l ęk cz y przyjemno ść nas cz y one są dok ładnie tak ie sam e tak samo prze żywają ludzie, dopóki nie b ędziemy tym zwierz ęciem będziemy wiedzie ć tak naprawd ę w zwi ązku z ty m pewneg o rodzaju rytua ły żałobne, które my mo żemy interpretowa ć jak o smutek mog ą by ć tak naprawd ę pewneg o rodzaj u n ie eksplorację bod źców w cel u sprawdzenia c o tam było n ie tak, żeby unikn ąć podobneg o ko ńca podobn e śmierci na nas przypadk u akura t tej bliskości genetycznej t o wydaj e mi si ę, że w przypadk u ludz i raczej dok ładnie się z teg o wyrwali wydaj ą się raczej to t e cechy genetyczn e maj ą du żo mn iejsze znaczen ie versus t o kim przebywamy i tak naprawdę to jes t coś c o jest też obserwowane w śród innych znaczka zwierząt t o s ą tak ie fascynujące badania pani m y s ą na szczurach on a badała tzw. zachowan ia ratunkow e szczurów to znaczy czu ł si ę uczył otwierać pudełeczko z innym szczure m tam musiał si ę nie dzia ła po prostu g o otworzyć, żeby si ę z n im pobawi ć i tak naprawd ę ta m pytan ia były n iemal zdawan e o czyszcz ą uznaj e inne inną rasę szczur a za szczur a dokładnie chodziło, że je żeli si ę ca łkowicie bia łego hodowa ła czarnobia łymi ton później ju ż tyc h bia łych pomimo podobneg o zapachu podobneg o wygl ądu n ie traktowa ł jako cz łonków sweg o stada uwalnia du żo później ni ż inne szczur y czarno-białe, którą uznawa ł za n o tak, b y uznajmy ludz i za ludzi tak ą hodował szczur a szczu r tak że to pokazuje jedna k te n czynnik wychowania przyzwyczajen ia si ę jest dużo s ilniejszy ni ż teg o wykrywania pow inowactwa genetyczneg o do tego n ie mam y specjaln ie narzędzi tak n ie mamy mo żliwości wykrywan ia komponentów gen ów innych innych ludzi ta m były doniesienia, że by ć może coś jest t o zwi ązane z walce m z wykrywan iem zgodno ści takiego kompleksu LHC, czyl i takich to c o jest odpow iedzialny odrzucen iu przeszczepów, al e te badan ia uchwa ł podważono dosyć p óźniej to nie wysz ło, że jednak nie są w stanie z Lechem zobaczyć powinowactwa genetycznego t o raczej tym porzuci ła kultura taka zak łada bow iem w łaśnie zastanawiam nad ty m w kontekście mo że troch ę śmierdzi, używając teg o wieku jako socjologię, ale w kontek ście teg o, że jedna k jeste śmy w tak ich sytuacjac h kryzysowyc h bardziej pretenduj ą do teg o, ab y ochroni ć kogo ś c o jaki ś ate istyczne zachowan ia prze z nich względem kogoś kim dz ielimy, jakb y pulę genów n o i zacząć zastanawia ć, jakb y jak to odwrócić, czyl i zio ła, kiedy zajdzie znaczy, że racze j przypadk u ludz i prz y wypadł cz ęsto ci co s ą nas i naszymi bliskimi to Sącz ci, kt órzy nigdy, z kt órymi dz ieli geny, ale wydają si ę racze j sam a tendencja do teg o nabywan a, al e tutaj oczywi ście w przypadku ludzi jes t to praktycznie t o znaczy no mo że za spos ób do zbadan ia, ale wydaje si ę cz ęsto kwest ia przyzwyczajen ia si ę do osobnik ów ni ż wyczuwan ia zupełnie n ie świadomego pow inowactwa genetyczneg o dobr y wiecz ór powiedzia ł pan profesor, że ewolucja człowieka si ę sko ńczyła cz y wojny kryzysy ekonom iczne cz y w cudzys łowie upade k Rzymu nie może by ć jaki ś spos ób ewolucj ą cz łowieka, bo tak ich wojnac h konkretn e grup y jednoste k umierają p ierwsze, a prze żywają w cudzys łowie wyspecjalizowani cz y to nie mo że być jaki ś rodza j ewolucji no być mo że tak, ale n ie spotka łem si ę z pr óbami oszacowan ia skutk ów genetycznyc h woje n oczywiście skutk i genetyczn e ostatn iej wojny eksterm inacji Żydów s ą niew ątpliwe, ale cz y to ma ła analog ie z ewolucj ą biologiczną cz y jest przedłużeniem racze j racze j wątpię tutaj t e czynniki kulturow e by ły istotniejsze niższy ni ż czynn iki biologiczne, chocia ż deklarowan e by ły odmienno ści genetyczn e tak n o to ja teg o n ie n ie potrafię ocenić, bo t o jest bran ża raczej genetyk ów ni ż ni ższy Paleo biolog ów, ale by ć mo że, że teg o rodzaj u ekstremalne sytuacje prowadz ą do pewne j zm iany w struktur y genetyczne j nowe eksterminacji niekt órych gru p etn icznych niew ątpliwie ma analogie teg o tytułu, al e ale, ale trudn o tutaj w ty m się dopatrzeć rewolucj i rozum ianej jak o doskonalen ie w łaściwości FIZ-y FIZ f izycznych czy trzec ie będących sk ądinąd język ewolucjon izm by ł językiem chętnie u żywanym do uzasadnienia teg o typ u działań t o jest znaczące dosta ć się wydaj e, al e jeśli można, a propo s te j wojny to t o jes t jes t książka wydana tak że po polsku taki bardz o c iekawej autorki, kt órej nazw a Barbara RN raj ech, Rene Reich si ę pisze Barbara Irena ra j i ta ksi ążka nazw a rytua ły krwi i ona opow iadacz próbuje w łaśnie przyglądać si ę wojnie jako fenomenow i, kt óry jes t zanurzone tyle ż w kulturz e ile b iologii autork a jes t eseist ą bardzo tak ą wybitn ą ameryka ńską bardz o ciekawą zresztą w iele w iele bardz o interesuj ących rzeczy napisała zreszt ą ostatn ia ksi ążka Natural kozy, kt óre się ukaza ła 23 lata tem u jes t książką w łaściwie o umieraniu i śmierci ona powiada ta m, że skończy 75 lat uznała, że jes t ju ż wystarczaj ąco stara, żeby umrze ć przesta ła si ę przestała wykonywa ć oko ło 70 % zalecanyc h bada ń na te n wiek, który jes t który, kt óre są rekomendowane, bo uzna ła, że jest to wyra z pewneg o fanatyzmu w italne g o wsp ółczesnej kultury i żona woli si ę n ie męczyć podawa j, poddając si ę ty m wszystkim skomplikowanym procedurom, bo on e tak jej zdan iem powołuje si ę na statystyk i niewiele życia je j mogą jeszcz e jeszcze doda ć natomiast, że n o właśnie to jes t wyn ik pewneg o tak iego fanatyzm u życiowego, al e ta książka rytua ły krwi jes t o tyle interesująca, że ona dotykaj ąc t e g o ca łego pod łoża biologicznego w 2 w ty m sens ie c o m ówi, bo jes t wykszta łconą na Uniwersytecie Berkeley i z doktoratem wiązką molekularną w łaśnie, więc prz y okazji więc, więc bardz o ciekawie o ty m pisze ta ksi ążka się dosy ć dawno tem u ukaza ła i jes t dostępna via Allegro chyb a n ikt nawe t na pewno tylko łącznie jakie ś antykwariaty, ale jes t oczywiście te ż po ang ielsku do zakup u be z problem u dl a liczyła po angielsku i Barbara ra j zwracający si ę do tego ewolucj i gatunku ludzk iego test mus i fascynujące zagadn ienie tak i o ile ciężko t o bada ć, bo trzeba da ć rewolucja t o ju ż są co najmn iej dziesi ątki tysięcy la t tak, żeby zobaczyć, jak ą Krasko powodu by ło udz ielenie nowego gatunk u czy powstan ie bardz o wyspecjal izowanej ras y to bardzo d ługo t o musi trwać jesteśmy w stan ie tego zobaczy ć przypadku Homo sap iens zupełnie sob ie do z łapania, bo szczątki, kt óre po sobie pozostawiamy to s ą ci si ę szcz ątki g łównie kostne, a w szczątkach kostnyc h na pewn o nie zobaczymy czy osobn ik by ł m ądry cz y szczeg ólne dobr a popatrz uszkodzen iach mo żemy z zobaczy ć tak, al e generaln ie jeste śmy bardz o ogran iczeni tuta j czasowo mo żemy patrzeć tu i teraz, ale t o widać, b o n p . chocia żby wspomn iany wcześniej marato ńczycy, czyli dok ładnie r óg Afryki Etiopia Somalia te ż wyw iezieni na Jamajkę to on i mają inną kompozycj ę genow ą, która powoduje, że maj ą kompozycja Białek w mięśniach i t o daj e du żo efektywn iejsze mo żliwości biegu, al e to powstało z powod u pewne j kultur y łowieckiej, kt óre ta m panowała m ianowicie zab iegi wan ia zwierz ęcia praktyczna śmiercią stąd wojown ik, żeby mieć jedzen ie musiał ob iekt antylopa nasiona ta m prawie padnie wted y j ą miał mógł zje ść był syt y mia ł wi ęcej potomstwa tak mo żna powiedzieć bardz o okrutne życie, al e dokładnie powodujące pewneg o rodzaj u specjalizacje i tak ich specjalizacji troszeczkę w idzimy chociażby t o jes t chocia żby w obszarz e właśnie kultur Europejskiej jes t t o, że mamy geny, kt óre po powoduj ą, że mo żemy całe życie pić mleko momenty, kt óre podjąłem lekk o trafimy nie wszyscy maj ą tak sądzie bra k tak iej tolerancj i laktoz y, al e w łaśnie w przypadk u na tyc h rasy kaukaskiej kto ś m ówi grup etn icznych kaski jesteśmy jeg o stosowan ie też n iedawno op isano grup a etniczna ju ż powiem szczerz e nie pytam, gdzie to byli t o by ło osob y, kt óre zajmowa ły się nurkowan iem i pojawianiem zasob ów z dna dosyć płytkiego morza t o chyb a dzi ś w okolicach ich w Indonezji i t e osoby mia ły się pani na budowę śledziony du żo bardziej powiększoną c o pozwalało im magazynowa ć dużo wi ększą ilo ść krw i wlepi ł planowane j, czyl i dok ładnie spos ób spo żyć łapania pożywienia zdobywan ia zasobów zmodyfikowa ł ich gen y on i już z urodzenia byli przystosowan i do do życia właśnie teg o typu to oczywi ście pytan ie cz y, je żeli by śmy n ie wprowadz ili m ieszania, czyli t e grupy siedzą sob ie w tych miejscach nie ma m specjalneg o przepływu osobników nie ma m ieszania gen ów cz y n p . za 10  000 lat znowu nie widzielibyśmy k ilku b ądź k ilkunastu gatunków cz łowieka tak ta k jak kiedy ś by ło kiedyś jeszcz e t e 100  000 lat tem u było troszeczk ę więcej gatunków był z nam i na etacie jeszcz e w śród nas, kt órego chyba żeśmy wytrz e bili, al e w te ż właśnie grupa niczego kask ma par ę procen t genów, kt óre tam sobie utrzymuj e, wi ęc każdy z nas jes t ucieczka pochodz i z pochodzen ia żydowskiego tak że to kwest ia ewolucji gatunk u ludzkiego wydają si ę zosta ła otwart a i jednakowoż t u się przechyli ł, że technolog ia kultur a medycyn a transport na pewn o te n post ęp spowolniły b ądź zlikwidowa ły natom iast tak czy inaczej jesteśmy cały cza s biologicznie, k iedy zajdą warunk i n p . po wielkiej katastrof ie klimatycznej być może b ędzie t o powstan ie nowych moc y, a wi ęc może nie będzie si ę z ruchu SA wszystk o jako ś inaczej obawiam się prze z k ilka tysięcy lat nikt nie by ł w stan ie nazwa ć chciałbym podzielić taką pewną w ątpliwością, którą ma m jak my ślę sobie terro r rewolucji, bo on a generaln ie rozumiem jes t tak im sposobem przetwornika miast jest t o pew ien proces, którego cele m jest przetrwan ie tera z w iem h istorycznie wyszło to o d przetrwan ia gatunk u, ale potem okazało si ę, że takie mechan izmy jak nie wiem Grecja grzyb y b ędą gatunkowa sprowadziły to racze j do my ślenia kategor iach przetrwania Wojnicza do organ izmu nie gatunk u ale, ponieważ wted y z kolei tak i mechan izm jak śmierć osobnicze, kt óra jes t zaprogramowana sprowadzi ła na s obecn ie do myślenia kategor iach genu, czyl i czego ś c o stara si ę przetrwać choćby poprze z w łaśnie przen iesienie informacji na kolejn e pokolenia, al e z kolei potrzeba pew ien paradok s teg o my ślenia mu m ój mojeg o myślenia, że jeżeli tak jes t, jeżeli to genom jes t tym c o pr óbuje przetrwa ć t o mechan izmem, który m u t o umo żliwia jest mutacj a, czyl i jeg o zm iana jego d iametralna tak d e d e fact o mechan izmy tworzenia czego ś co n ie jes t genem, który próbuje przetrwać tak to mutacj a cz y jego zmiana jes t ty m c o nap ędza ewolucj a, wi ęc pytanie co jes t ty m p ierwotnym kwartete m ewolucj i i c o jes t przenoszony c o trw a w czas ie perspektyw y tyc h milion ów la t przedm iotem dobor u są osobn iki i każdy z tyc h osobników ma sw ój zest aw materia łu genetycznego, kt óre jest wykorzystywan y do tego, żeby tylko żeby, żeby odpow iednio spo żytkować zasoby środowiskowe, których organ izm żyje i pytanie fundamentalne, kt óre si ę pojaw ia prz y pr óbach odtwarzania przeb iegu rewolucji t o jest takie, dlaczego ewolucja trw a tak powoli n o n p . żeby z e s łonia afrykańskiego powsta ł mamu t mamut ma uzębienie wszyscy miał uzębienie przesuwan e do żucia traw y, więc nie jest jaka ś dramatyczn a zm iana anatomii to na t o potrzeb a by ło 3  000 000 lat pytan ie, dlaczego za ka żdym raze m, kiedy pr óbujemy odtworzyć przeb ieg ewolucji jak ichkolwiek linii ewolucyjne j napotykam y te n paradok s, że w laboratorium da si ę zmieni ć struktur ę genetyczn ą populacj i bakter ii w czasie dostępnym do teg o, żeby doktora zrobi ć n p . natom iast w przyrodzie rzeczyw istej realny m świecie t o 3  000 000 lat 1 z pr ób odpow iedzi na to pytanie jest tak i, że korzystn e mutacj e s ą tutaj ty m czynnikiem imitującym o n si ę rzadk o pojawiaj ą, czyl i organ izmy przekazuj ą genom z pokolen ia na pokolen ie jakimi ś tam modyf ikacjami je j istotnymi przeważnie, jeżeli s ą istotne to si ę doko ńczy eliminacją m a jak si ę pojaw i korzystna mutacja wted y jes t on a utrwalon a jes t tak i prawdopodobn ie jes t jest mechan izm tych przemian rewolucyjnyc h i to jes t prawdopodobny powód ich niezwyk łej powolno ści świat trudn o mi cokolw iek, kt óre do teg o dodać no t o jes t jedyn a interpretacja, którą dysponujem y je j, która no ma r ęce nog i m ówiąc kolokwialnie czy trzym a si ę kupy wydaj e się, że t o wystarcz y do wyja śnienia r óżnorodności świata żywego prz y czy m gatune k do tego wszystkiego n ie jest potrzebne gatunek to jes t zupełnie inna inna sprawa t o jest proble m izolacji genetyczne j pomi ędzy grupami osobnik ów wciąż nie mog ą krzyżować czy te ż n ie po zby t odm ienne genetycznie natomiast mówimy tuta j oci ąga genealogicznych osobnik ów on e mog ą tworzy ć grupy pomi ędzy, je żeli s ą organizmy p łciowe matowy m wymieniają cz ęść genom u między sobą, al e je żeli są bezp łciowe przywołują tak ą sam ą efektywno ścią więcej poj ęcie gatunku n ie jes t niezb ędne do teg o, żeby wyja śnić różnorodność świata żywego, żeby wyja śnić przeb ieg ewolucji także n o Darwin w pisa ł książkę Wejdź na spisie przede wszystkim w og óle o tym, gatunku niczego nie wiedzia ł, a po drug ie, n iczego nie wyjaśnił je śli si ę o gatune k, a po trzec ie wreszcie tu nie by ło, ale potrzebneg o do teg o, żeby wyja śnić przeb ieg ewolucj i gatunk u nie ma konieczno ści przywo ływać także pewnie nie odpowiedzia łem na na s na pa ńskie pytan ie, al e chcia ł tylko podkre ślić, że t o wydaj e mi się sp ójne log icznie i chyba chyba wystarczy do tego, żeby świat spr óbować zrozumie ć pan i wcześniej tak, że tak przepraszam, bo jak pan i wcze śniej zg łaszał to w iecie ja ma m tak i tak ą w ątpliwość komentar z z n iego wypływające pytan ie cz y Pańskiej opowieści o ewolucj i wrażeniem bardz o s ilnym trzonem była t o opowieść o konkurencj i taka jak t o pa n powiedzia ł kapitalistyczna opowie ść, a troch ę zabrak ło mi tego socjaldemokratycznego elementu t o znaczy n ie widziałam ta m nie us łyszałam też opowie ści o wsp ółpracy o unikaniu konkurencj i o poszuk iwaniu niższy i uwa żam te 2 opowieści z r ównie prawdz iwe jednak t o opowieść o wsp ółpracy za bardz o n ie reprezentowan ą i zaraze m Pańskiej wypow iedzi pojawiło si ę t o, że w sytuacj i, że że, że zjaw isko Łucji pojaw ia si ę w momenc ie stres u w momenc ie n iedoboru zasobów, a nast ępnie w innym momenc ie Pańskiej wypow iedzi powiedział pa n co ś tak iego, że zerkn ę do notate k, żeby zacytowa ć powiedzia ł powiedzia ł pa n coś tak iego momenc ie WIG w pierwszej kolejno ści mówił pan o ty m, że tak zjaw isko p łciowe s ą wyn ikiem stresu środowiskowego i porz ądne organizmy rozmnażają n ie wchodz ą zjawiska p łciowe, a zarazem pojawił si ę w Pańskiej wypow iedzi taki zwi ązek pomi ędzy produkowan iem nadwy żek zasob ów, a wytwarzaniem aparat u przemocy Otóż, gdyby przyk ładać t ę logik ę poprzedn iej wypowiedzi t o zakładałem, że w sytuacj i nadwyżek zasob ów powinni śmy wr ócić do województwa prawda cz y te ż zrezygnować z półki w ten spos ób racze j ewolucja pow inna na s pokierowa ć dlaczego, jak i w idzi pan zwi ązek między wytwarzan iem nadwyżek zasob ów, a wytwarzan iem aparat u przemoc y, dlaczego w łaśnie aparatu przemocy, a n ie np. właśnie wsp ółpracy z dz ieleniem si ę zasobami cz y też n o właśnie ewolucj i w stron ę jedna k nie n o rozmnażania be z s łów be z płacowego dziękuję rozumiem pan ie intencje całym serce m pop iera, ale n iestety t o świat nie jes t taki tak i miły jeśli o to stóp znaczy by ć tak być jak 2 rzeczy r óżne nadwy żki z zasobów to jest oczywiście w odn iesieniu do kultur y wted y, k iedy cywilizację osi ągają poz iom efektywno ści produkcj i rolnej wystarczaj ące do teg o, żeby utrzyma ć pacho łków s iepaczy t o wtedy formuj e si ę struktura spo łeczna z hierarchi ą wyrazistą być może to jest jak to n ie moj a bran ża, ale być mo że t o sprzyja ewolucj i kulturowej natom iast wracając ra z tego do te j współpracy by ł tak i kiedy ś w ątek biologii mo że w cudzysłowie k iedy, k iedy ten eta p wsp ółpracy między gatunkową eksponowan o Trofim Łysenko, kt óry wpłynął istotnie na rozw ój b iologii rosyjsk iej twierdzi ł, że Darwin si ę myli ł, a w rzeczywistości w przyrodzie organizmy z e sob ą współpracują siewki ten by ł to miały z e sobą współpracować r óżne tak ie miał pomys ł, więc si ę n iestety okazało nie tylk o nie takie mi łe n ie socjalny m krytyczn e tylk o wr ęcz odwrotnie, k iedy tyc h bawiło czyta j, w którego mo żna, b y przywo łać szczególnie ucierpia ł czy t o zniszczyło genetyk ę i teorię ewolucj i się w Rosji, ale t o jest tak ie takie tak ie marginalne n o n iestety te n mechanizm kooperacji on si ę daj e zastosować pewnych por t na pewnyc h polach t o jes t proble m przywo ływany cz ęsto altruizmu jak b iologicznego czyl i, czyl i symbiozy rozum ianej tak im klasyczny m rozum ieniu jak o wsp ółpracy między r óżnymi osobnikami, kt óra daj e im obustronn ą korzy ść natomiast indywidualnie łączy si ę pewn ą inwestycj ą tak im klasyczny m przyk ładem symb iozy doprowadzone j do perfekcji to jes t stoja k owady zapylaj ą kw iaty prawa i ro śliny inwestuj ą i owady inwestuj ą w t o, żeby wszystk o dobrz e dzia łało w iele innych przypadk ów mo żna znaleźć teg o typ u wsp ółpracy pomi ędzy r óżnymi osobn ikami, ale t o jes t racze j marg inalny aspekt rewolucj i do teg o wymag a zwykl e organizmów, które maj ą w genom ie r ównież precyzyjn ie opisany Michael Jor cz y w iele owad ów t o potraf i ssaków natom iast ja tuta j się odwoływałem do takich bardziej archety p owyc h sytuacj i z pradawnej przesz łości się t e proces y ewolucyjn e są w spos ób bardz iej l iteralny zauważalnej wted y na na współpracę n ie bardzo jes t m iejsce jes t racze j coś c o daj e zr óżnicowaną prze żywalność r óżnych osobnik ów o odm iennym Genowe przeżywają rozmna żają si ę najlep iej te, kt óre maj ą geno m lepiej opisuj ący ich stosune k do zewn ętrznego środowiska dzi ękuję tylk o dopowiadaj ą to c o do sameg o rozmna żania bezp łciowego t o mam y ten 1 przypadek średnią dokumentowan e sprze d k ilku tysi ęcy 2 tysięcy lat, ale t o racze j jest dow ód egzotyczn e natom iast generaln ie z łożone organizmy trac ą zdolno ść rozmna żania bezp łciowego, ponieważ rozmna żanie płciowe to co daj e te ż w miarę bezp ieczny mechanizm stosowania gen ów genów, kt óre dzia łają, które podp isujemy wyjdz ie nam nowa mieszanka, kt óra dzia ła wspomn iany wcze śniej mutacj e s ą oczywiście podstaw ą ewolucj a organizm ów jednokom órkowych, gdz ie tak naprawdę te podziały id ą w setk i tysięcy 1 000 000 w ci ągu nawet nie wiem par u nast u godzin i tam mo żna sobie pozwoli ć na g igantyczny marg ines b łędu typu wyel iminowanie zrobi ć 99 Coma 99 % populacji te n rozrost 1 zostaje on rzeczywi ście tworzą populację w przypadk u rozmów duże jes t t o zby t kosztown e zwi ązku z ty m zostajemy tylk o wy łącznie przed łużaniu płciowe, ale nas z organizm, które mogą robi ć jedno drugie to zwolenn icy dok ładnie moment, kiedy jes t pe łno zasobów n ie op łaca inwestowa ć zachowanie płciowe po prostu si ę klinuj ą w momencie, gd y jednak potrzebn e w wariancie b ędą złe warunki cz y trzeb a wyprodukowa ć r óżnorodne potomstw o z niego być może część przeżyje t o wtedy przychodzą w łaśnie tą drogą p łciową my już teg o n ie robimy na miasto samej operacj i agresji wydaje się, że mam y jedno drug ie, bo nawe t faktyczn e badan ia Paula Blooma pokazują, że dz ieci ju ż mają wbudowan ą Proton moralność t o znaczy oczywi ście preferuj ą osobn iki, które wspomagaj ą, kt óre pomagaj ą, al e jednocześnie jes t pewnego rodzaj u gotowo ść do o mo żna pra ć agresji, bo te ż preferują osob y, które jedzą t o samo c o one i osoby, których t o samo co mog ą czyni ć krzywd ę innym w związku z tym to jes t też wida ć w śród różnego rodzaj u zwierz ąt tak nawet, że tworz ą dosy ć zwart e kolon ie do zwarte grup y, czyl i maj ą mechan izmy genetyczn e wsp ółpracy to jednak cały cza s w obrębie grup y te ż pewneg o rodzaju konkurencja mo że ju ż bardz o realizowane struktur y tak im podzia łem kasowy m, ale chociażby w stada Wilków tak tworzą pewneg o rodzaju grupy, gdzie jest pewneg o rodzaju hierarchia jes t podzia ł obowi ązków doskonale współpracują prz y prz y polowan iach, ale jednocze śnie w obr ębie swojego własnej grupy też ta m potrzebuj ą i próbują wej ść n a na szczy t także jedn o i drugie my ślę, że w tej ton ie tak tylko, że t o jest zabija ć i wygrywa ć, ale też jest t o wsp ółpraca jedno drugie ja si ę z panem zgadza m moj e pytan ie o zwrot swoje j decyzj i było żartobliwe system chodziło bardz iej o to, żeby zwrócić uwag ę, że spos ób w jak i opowiadamy o świecie biologicznym bardz o świadczy o na s ani żeli o tymże świecie im zwr ócić uwag ę na tę no dominuj ącą w łaśnie tak ą kapitalistyczn ą opowie ść o sposob ie patrzen ia na środowisko te ż my ślę sob ie o ty m, że należy, że spos ób, jak i pan opow iada o b iologii bardzo przypomina spos ób w jak i często jest c o uzasadn iane różne nazw ijmy t o mechan izmy rynkow e i jak n ie w ostatnich latac h du żą dużą popularno ścią cieszy ła si ę ksi ążka sekretne życie drz ew bardz o popularną naukow a, n iemniej ta m czytaj ąc j ą ci ężko było si ę oprzeć wrażeniu, że w grunc ie rzeczy jes t t o opowieść o nas t o znaczy opowie ść o drzewac h kt óre, kiedy trac ą kubeczki korzeni n ie mog ą nawi ązywać takich po łączeń i niewchodzenie ratują s iebie nawzajem cz y te ż nie wspieraj ą s iebie w takim stopniu, bo brakuj e im w relacj i między sobą no mia ł wrażenie, że jest zdecydowan ie opowie ścią du żo bardz iej, jakb y o naszy m spo łeczeństwie oczywiście o świecie b iologicznym te ż, ale sposób w jaki o n im opowiadamy te ż pa n teraz opowiada ł cz y opow iada książka Petera poleg a na sekretny m życiu drzew miałem wra żenie, że jedna k uwypukla pewn e aspekty środowiskowe żyć, a między gatunkoweg o, kt óry my dostrzegam y między sob ą i to do teg o coś tam sprowadz a się moj a wypowied ź pytanie o zmian ę sposobu rozmna żania, gdyż traktowan e bardz iej, że nowe jak należy t o stare starego pokolen ia biologów, kt órzy uwa żają, że przyrodę nale ży opisywa ć próbować zrozumie ć natom iast nie narzuca ć je j swojeg o punkt u widzenia t o dzi ś jest n iepopularny tak naprawd ę pogl ąd c, wi ęc je żeli u żywałem przyk ładów do odnoszące si ę do gospodarki kap italistycznej to dlatego on e s ą do ść dobr ą Ścisło analogi ą mechanizmu Dawidowskiego, cho ć n ie znaczy, że jako dz ieci chc e by ć kapitalist ą ra z tak prosimy, jakbym chcia ła wr ócić do śmierci, tak wi ęc ma m takie troszk ę wyobra żenie tak jak pa n tuta j w okularac h o tym co b y by ło takiej przepraw y właśnie al e, al e mam y z tej tam brodę o zdrad ę niewa żne nie ma tak ie trochę fantastyczną naukowe jaki ś tam te n plan ma wat ę, bo pad ło tak, że kom órki wymierają pan u żył te ż słowa osobn ik osobn ik umiera i to ta śmierć najbardz iej na s w łaściwie dotycz y jak rozmawiamy właśnie bo imy si ę najbardziej śmierci ani śmierć kilku komórek w naszy m c iele prawd a, ale tak sam o może wymrze ć gatunek alb o mo że zginąć ojczyzn a może n p . poda ć swoj e, że życie, ab y tylko ojczyzn a przetrwa ła tak, czyli że tak pow iem s ą r óżnego rodzaj u struktur ę od jedn o o d kom órkowych, kt óry tworz ą organ izm poprze z te ż są tak sam o osobn iki, kt órzy to spo łeczeństwo i te ż i te ż są społeczeństwa, kt óre tworz ą jakiś gatunek za łóżmy tera z we wszystk ich tych wyst ępuje umieranie, al e najbardziej wymie ń cz y wym ieranie wyg inanie w je j znikni ęcie i ale my ma najbardz iej jeste śmy przywi ązani właśnie te śmieci, kt óre na s dotycz y jak o osobniki i pytan ie tak ie biologiczne czyt a śmierci i rzeczywiście jes t jaka ś tak a wyj ątkowa wzgl ędem innych czy niemożna byt o tak potraktować w łaśnie tak trochę ani ćwiczeń cz y, że n p . n ie powinniśmy si ę w ogóle przejmowa ć ty m, że osobn ik umiera skor o się n ie przejmujem y ty m, że kom órki umierają albo, że jaki ś np. plemi ę um iera c o z tego i tak gatune k ludzk i przetrwa t o jest pytan ie, które nale żało przenie ść na grun t r óżnych opcj i zwi ązanych z kulturą oczywi ście, że s ą tak ie kultury, dl a kt órych śmierć indywiduum ludzk iego nie ma żadnego znaczenia dane j gdzie ś funkcjonuj ą natom iast w naszy m kr ęgu kulturowym n o przywykliśmy do teg o, b y śmierć cz łowieka jak o osoby jak o indywiduum traktowa ć bardz o poważnie, ale t o jes t sprawa kulturow a z punkt u widzenia b iologicznego t o rzeczywiście mo że nie ma w ielkiego znaczen ia c o podleg a eliminacji, al e my nie biologi ą się w życiu k ilka k ierujemy tylk o naszym i uwarunkowan iami kulturowym i naszy m wychowan iem, a nie n ie tylk o biologi ą także myślę że, że t o jes t kluczow e elemen t sprawy kulturow e uwarunkowania, kt óre mog ą nam kaza ć umiera ć za ojczyzn ę, al e w z punktu w idzenia biologicznego t o on e n iekoniecznie ma ma jak ikolwiek sen s prosz ę pa ństwa b ędziemy ko ńczyć nasz e spożycie jedno ta k na czytank i tak ktoś jeszcze chcia łby zada ć pytan ie odwa żnie m ikrofon czek a o jeszcz e, jeżeli mo żna jeszcze 1 taką kwesti ę w nawi ązaniu do dz isiejszego teg o spotkan ia chodzi o fenomen pszcz ół, o kt órych mo żna czyta ć, że ich obecn y kształt koresponduj e z tym c o czynili śmy w czas ie obecności dinozaurów i on e jakb y przesta ła ewoluowa ć cz y faktycznie tak jes t, b o w literaturze spor o mo żna informacje na te n temat znale źć w kontek ście dz isiejszej dyskusj i zastanawiamy w łaśnie te n tema t szczurów nie szczuł zawsze czu ł sią 8 chórów sh ow, a odnośnie cz łowieka brzmi ta k w mo im odczuciu, jakby dl a nas warunki brzegow e nasze j cyw ilizacji jes t sztuczna inteligencja i w momenc ie, k iedy zaczn ie się spontan icznie reprodukować t o jes t jakb y koniec cyw ilizacji Homo sapiens ewentualn ie komentarz co do sztuczne j inteligencji t o będę się wypowiada ł si ę na ty m żadnego pojęcia n ie wiem co będzie tera z je śli pszczo ły t o najstarsz e znane pszczoły liczą sob ie oko ło 40  000 000 lat w bursztyn u pochodz ą, wi ęc więcej to ju ż jest spor o po wymarc iu dinozaur ów, a m y generaln ie jak Anatomia owad ów stosunkow o powol i ewoluowa ła, więc oczywi ście wady w erz e dinozaur ów tak bardzo si ę nie r óżniły o d dzisiejszych szczególnie je śli idzie o takie grup y jak mucho łówki cz y 33 formy bardz iej pierwotne, ale np. motyl i wówczas n ie było pszcz ół również n ie by ło wra z z ich ich odb iorem socjaln y, bo niektóre z g ór g łówek, czyli pszcz ół no s wytworzy ły struktury socjaln e, ale znacznie później ju ż po ty m, jak d inozaury wymarły także t o, że za czas ów dinozaurów by ły szkoły tak ie jak dziś już dzi ś s ą już t o pojęcie co rozum iemy pod sąd chcia ł z iemne, które żyją jak o pojedyncz e osobn iki n ie tworz ą spo łeczności są są obszar y spo łeczne jes t w iele r óżnych stadi ów ewolucji to wszystk o się raczej dokonało ju ż p o po wymarc iu dinozaur ów czy t o te ż pokazuj e, że ewolucj a n ie przymusem t o znacz y właśnie to Darwina ca ły cza s działa ma podstaw y swoj e praw a na następne ewolucji pewnyc h gatunków mo że być bardz o różne, że mamy gatune k, kt óry osi ągnął pewien doskona łość w pewnym środowisku utrzymuj e pewną minimaln ą zmienność, al e PiS fantastyczn ie pasowany to, że n ie będzie zmieniał si ę by ć bardz o woln o zmienia to raz, wi ęc zwi ązku z ty m ewolucj a w momentach kryzys u jest szybk a w momentach prosper ity i kt óra zapewn ia pewneg o rodzaju dopasowan ie gatunku jes t du żo bardziej woln a i 2 profesor powiedział też o ty m, żeby n ie w iemy do ko ńca o ty m, aspekc ie te j ewolucj i właśnie zachowan ie bohatera t o samo właśnie, a propo s tego Homo sap iens tak co robił prze z t e 200  000 000 lat tak ciął tam w jak i sposób zmieniał si ę n ie zmienia ł tak że tysi ęcy także t o jest kwestia, której nie mo żemy zobaczy ć czy właśnie ewolucja zachowań, kt óre mo żemy jedynie bardz o wtórnie wnioskowa ć, ale na pewn o w łaśnie po samy m wyglądzie foton icznych chociażby zb óż teg o co mo że do pow iem w przypadku pszcz ół cz y os ób potencjaln ie przynajmn iej istnieje mo żliwość prześledzenia ewolucj i ich odb ioru, poniewa ż s ą ich budowl e ich domki plastr y pszczele czy ktoś n ie zachowują zap isie kopalny m, al e budowle przecz y dr ążenia eo s si ę zachowują natom iast jes t grupa organizm ów kopalnyc h wymarłych nazwanyc h ratown ikami, kt óre budowa ły domk i na kszta łt no s ich ewolucj a jes t perfekcyjnie rozpoznan a w erz e paleozo icznej i widać on a była bardz o szybk a przy n iezmienionej anatom ii samyc h organizmów tak że t o musia ł jakoś zap isane w genomie do teg o s ą sugest ie, że być mo że te organizmy nie rozmnażały si ę ucz ą, a m imo t o ten Wicher w Rewalu wa ł bardzo szybk o tak że pewne model e mam y, ale je śli si ę o konkretn e przyk łady np. pszcz ół czy trzec ie czy os y to tutaj zap is kopaln y zwykl e jest bardz o ubog i prof. Jerzy dz ik w bardzo dzi ękujemy jeszcze tylk o pow iem, że kolejn e spotkan ie z 13 listopada, czyl i za 2 tygodnie będzie naszy m go ściem prof. Marek post u by ła kard iolog z Warszawskiego Uniwersytetu medyczneg o i b ędziemy rozmawiali o śmierci w perspektyw ie medycyn Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TOK POWSZECHNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA