REKLAMA

"Wysoka dziewczyna", rosyjski kandydat do Oscara [recenzja]

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-11-14 23:00
Audycja:
Wieczór Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
37:44 min.
Udostępnij:

Rozmowa o filmie inspirowanym książką Swietłany Aleksijewicz "Wojna nie ma w sobie nic z kobiety"

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM słucha Radia TOK FM wiecz ór Radia TOK FM jeszcze raz dobr y wieczór m ówi Paweł Sulik w naszym studiu Renata Lis pisarka tłumaczka dobry wiecz ór dobr y wieczór Wiktoria b ili si ę dobry wieczór dobry wiecz ór w myśl spotkali się z pani ą Renatą Lis rozmaw ia jaki ś cza s tem u i kwestią kwestia rozm ów by ło to, że w l iteraturze, al e k inematografii r ównież rosyjskie dz ieje się dzia ło si ę dz ieje bardz o jakoś tam również o tym, bardz Rozwiń » o w iele bardzo ciekawych interesuj ących rzeczy tylk o z tego powodu t o jest te n przym iotnik rosyjsk iej rosyjska t o jakoś t o jes t bardzo cz ęsto nie w ty m g łównie w świetle reflektor ów tak mniejsze za interesowanie na wej ściu tak już ważne szkoda, ale t u Rosjanie wychodzą z inicjatyw ą w idocznie wiedz ą, że tak jest stwierdził to my ten f ilm, o które b ędziemy rozmaw iali jak o kandyda t do Oscar wtedy by ć mo że w Polsce też powiedzą chodzi nam się kantem Raba Łagowa wysok a dz iewczyna w łaśnie rosyjski kandyda t do Oscara chcia łem zapyta ć najp ierw, kiedy ogl ąda się tak ich f irm w Polsce to p ierwsze wra żenie jak rozumiem komu ś, kto ma mało czasu, a kom u chcę chcę o ty m, powiedzieć t o powiedzieć to nie jes t f ilm wojenny tak t o jest mo żna powiedzie ć z Chin powojenn e jako osobn a kategoria tak sam o jak straszn ie ciężko kategori ą w k inie rosyjsk im sw ój wojenn y i t o jest cel bez czeg o kinematografii rosyjskiej s ą oczywiście nie mo żemy an i radz ieckiej wyobrazić tak coś co jes t za film wysok a dz iewczyna czy mo żemy powiedzieć te ż powojenn e Renaty Lis n o tak dos łownie jest powojenn e jes t wojenne na pewno n ie w tak im sens ie jak byśmy pomy śleli, s łysząc tak ie określenie prawda, gd y nie ma tam żadnych sce n frontowyc h, al e jednak pokazuj e, że ta wojna jes t czymś c o się wydarz a w ludz iach między lud źmi jeszcz e d ługo potem i w ty m sens ie jes t f ilmem wojennym jeste ś taki film, w kt órym si ę cz łowiek ca łkowicie zanurza na te ile ś tam godzin n ie wiem 2 chyba n ie pami ętam i n ie jes t filmem tak im powiedziałbym komercyjnym czase m pod tak im właśnie opakowaniu jakiś bardz o wa żnych tematów egzystencjalnyc h jest nam proponowan y rodza j tak iej bezp iecznej jednak komercyjne j tre ści, która na s za mocno n ie dotknie ten f ilm jednak porusz y wydaj e mi si ę, w które ju ż wg mnie to jes t f ilm chyb a, który ma przekaza ć widzom, że wojn a tak naprawd ę nie ko ńczy si ę w momenc ie, kiedy nast ępuje to zwycięstwo cz y te ż przegrana w zale żności o d stron, ale o ty m, że po je j zakończeniu walka dalej trw a tylko, że to ju ż jes t inna walk a jes t walka o życie, kt óre si ę bardz o pod wp ływem tyc h wojennyc h doświadczeń zm ienia zm ienia si ę zupe łnie perspektywa bohater ów bardzo często zm ienia się ich syste m wartości t o jest trudne t o jes t niemniej trudne wydaj e mi si ę te n powr ót do zwyk łego życia po wojnie niż sama walk a na froncie by ć może nawet jest t o w pewny m sensie trudn iejsze, dlateg o że w tym f ilmie akura t bohaterk i spotykaj ą na swoje j drodze ludz i, kt órzy wojn ę o wojnie s łyszeli oni wiedzieli o tym, nasz e ocz y, ale n ie uczestniczyli w niej wk ład mieszka ńca Leningradu i bardzo trudn o jes t np. pogodzić 2 perspektywy, dlatego że ktoś z wojenny m doświadczeniem n ie potraf i cz ęsto rozmawia z SUV-am i, kt óre go n ie mają, a t e osob y z kole i bardzo cz ęsto n ie potrafią zrozumie ć osób, które były na fronc ie one nie maj ą tyc h doświadczeń tego tych prze żyć, kt óre bardz o silnie wp ływają na psychikę na dalsz e życie człowieka on a te ż jako, jak ą widz ę te ż na początku tego filmu n iewiele m ówi czy do świadczenie wojn y bohatere k jest tak ie w tle n o takimi kr ólikami wskakuj e ta wiedza, zanim uro śnie z tego co chc e coś w ielkiego też n ie wiemy, że wart o pociągnąć żołnierzy w lazarec ie, którzy przyjechali z frontu on i tam te ż tak ą wa żną odgrywaj ą rol ę, więc maj ą też tę wiedz ę oczywiście t o jest w iedza m ężczyzn żołnierzy to jes t troch ę inna w iedza ale, al e frontow a Ano cały Leningrad jes t te ż po blokadzie prawd a po tak im doświadczeniu, wi ęc te ż jakim ś ekstremalny m, więc tutaj są jakie ś takie mo żna powiedzieć r óżne traum y tak bardz o bardz o różne trudn o powiedzieć, kt óra jest najmocn iejsza zresztą takie por ównania chyba n ie maj ą wielkiego sens u to zawsz e skal a indywidualna i nie ma 1 miary dl a tak ich cierpień, al e w łaśnie mamy wydaj e mi si ę w łaśnie ludzi do świadczonych w bardz o r óżny sposób t o frontowe doświadczenie kobiet właśnie jes t chyba czym ś tak im bardzo rzadkim prawd a w k inie literaturze n o Aleksijewicz zrobi ła Swietłana Aleksijewicz, kt óra gdzieś tam sto i w tle prawd a jako inspiracja teg o filmu ze swoj ą p łytą reportażowym wspania łą książką wojna nie m a w sobie nic kob iety on a jakby otworzyła te n temat, ale t o jest rzecz chyb a najmniej zbadane, bo jeste śmy przecież przyzwyczajen i do jak ich takich marzy się heroizm t o jes t w nasze j tradycj i bardzo silne, al e te ż k inematografii radzieckiej prawd a atak i jedna k nawe t w wsp ółczesnej pol ityce historycznej heroizm drugiej wojny jes t tak i bardz o mocn o podkreślone natom iast taki właśnie wym iar który, jakb y przecz y takiemu obrazkowe j wodne, kt óre się nadaj e do kultur y do instrumentalizacji Ania w polityce to jes t gdzieś gdzie ś w tl e t o do świadczenie frontowe kob iet chyba nie jes t kompletn ie znan o mamy co znam y znamy 4 pancernych i ps a tak ludzka i Maruszy jes t wszystko jes t na s łodko, al e tak teraz cicho zmierz to buty to by ł ten f ilm gdzieś si ę w Karelii, gdz ie rzeczy dzieje bagn a torfow iska las y i kilkana ście kobiet oddzia ł kob iecy chyba przez ich dow ódcą był m ężczyzna tak prze z mgłę pami ętam, bo widziałem nie lat a tem u to pamiętam, ale tam rzeczywi ście ten t o hero izm by ł kluczem heroizm w sens ie ta m wróg m y t u i wbr ew przeciwno ściom los u bohatersko jakimś sens ie, że kob iety też uczestniczy ły w tym ogólnoludzkich heroizmie, a to jak bytuj e stawką jes t coś innego, gdy s ą 2 kobiety tylk o, że jeszcz e danyc h ten udział kob iet w wojn ie bardzo cz ęsto się jedna k wbrew pozoro m nie podobał, dlateg o że mężczyźni wracal i jako bohaterow ie, kt órzy zdobyl i Berlin i zwycięży -li faszyzm ie kto ś mówi w Rosji plotk ę i podkre śla natomiast kob iety one by ły zawsze traktowan e z jakąś podejrzliwością i za każdym razem zreszt ą widać w 1 scenie f ilmu, k iedy dziewczyna 1 z głównych bohatere k, m ówi że że by ła na te j wojnie okazuje si ę, że by ła tak ą frontową wojenn ą żoną, bo rzeczywi ście tak jest czy te ż siedziały ona n ie spotyk a się ze zrozumieniem z e strony rodzic ów swojeg o potencjalnego partnera oni osądzają też wreszc ie coś tak iego jak m ężczyźni wywo łują wojnę nawet w tym filmie jest taka scen a, kiedy 1 z tyc h rannyc h żołnierzy, kt órzy tam okaleczon y le ży w ty m lazarec ie len ingradzkim, w kt órym pracuj ą bohaterk i w pewny m momenc ie przeprasz a swoj ą żonę za wojny, bo ta żona dow iaduje się, że będzie musia ła opiekować si ę nim do ko ńca życia on nigdy n ie wstan ie rusk a po prostu jes t ju ż jeste ś po prost u do końca życia wreszcie przywi ązany do teg o i oni przeprasza to jakb y tak brzm i też, jakb y og ólnie tak jak m ężczyzna w og óle og ólnie przepraszał kobiet ę za za wojnę wi ęc, by m ężczyźni t ę wojn ę wywołują nast ępnie na te j wojn ie w łaśnie wracam y do stadium jakie ś hord y pierwotnej, kiedy kobieta mus i sob ie znaleźć 1 opiekuna potrzeby nie nale żeć do wszystk ich, a potem jeszcze jak wrac a z tego frontu t o jeszcze za t o jes t odsądzano o d czci wiary, że zrobi ła dla przetrwan ia prawda ta k jak w łaśnie Masza 1 z tych 2 bohaterek n ie tytu łowa tylko ta w zasadz ie wolną miłość tej teczk i tak cz y nową w łaśnie czemu tak i wysok a kobieta nie ma nie mogliśmy w Polsce mieć tytu ł po prost u teczka cz y to Wiktoria chyba napisa ła w czyta łam ten żyrafa t o jest świetny Bombardier zosta ła najwyżej w iem, że we Francji przet łumaczono w łaśnie te n f ilm wreszcie teraz skompromituje n ie mam pojęcia w środę po francusku leży IRA podal i bardz o i rzeczywi ście tamta wersj a tu bardzo mi si ę podob a np. wysok a dz iewczyna jest tak i dziwny tw ór, gdzie daje bardz o miejscowy te ż nic nie n iesie prawd ę tak i n ie jest nacechowany żaden sposób te ż, a ta tyczka żyrafa t o b y było my ślę, że oddawa łoby t e z taką jakąś n ie w iem po rosyjsku się n ie ukryw a, że jak ąś tak ą może bra k jest zgrabn ą gości te j tytu łowej bohaterk i jakie ś takie troch ę od realnie n ie troch ę trochę nadan ie cechy teg o no c staj e, bo tak że nad staj e o d pozostałych bohater ów w jaki sposób jemy tak ie wrażenie, al e może t o o d sub iektywnej problemy należy ten film gr a z k ilkoma konwencjam i gr a konwencj ą trochę mo że nie gra nawe t, ale ma, gdz ie za plecami konwencj ę filmu wojenneg o mówimy o wojnie, więc pow inien by ć bohater w łaśnie cz ęść g łównie m ężczyzna ta m czasem kobiety bohaterk a albo 2 bohaterki pow inna by ć fetowanie zwyci ęstwa, chocia ż bardz o trudneg o kupionego w ieloma ofiarami odcienie fetuj e żadnego zwycięstwa t o s ą tylko wszyscy s ą mniej albo bardziej przegran i w zasadz ie nie ma takiego entuzjazm u właśnie tak ie ulgi też rowe r, b y w wasz to ca łe miasto, kt óre tuta j, jakb y wydaje mi się, jakb y odgryw a te ż ca ły kraj wyszło z tak ą faz ę jakie ś potworne j depresj i powojenne j i zaczyn a, jakby zaczyn a wykonywa ć takie zadan ie uporania się z ty m c o ta wojna zrobiła z ludźmi co zrobi ła w ludz iach w ludz ie zaczynają dostrzegać ten rozm iar tyc h w łaśnie t o pokaż pogorzelisko i go ście Ruchowi skok, kt óre ich zamieni ła wojn a ich dos łownie ich wnętrza maj ą przed sob ą zadan ie, które wydaj e si ę nawet ba ła, bo pokazuj e jako c o najmniej r ówne, o ile nawe t n ie wymagające wi ększego hero izmu ni ż jaki ś właśnie walk a na fronc ie taki te ż pytan ie czy nie jest tak sam o bezsensown e, bo te n film dla mn ie jego zaletą jest też t o, że jakby jedna k, owszem, gr a z takim pewny m schematem, kt óry te ż chętnie podejmujem y także po wojn ie jes t życie wszystk o wrac a trawa prawd a odrast a kobiety znow u rodz ą dz ieci tak dale j robimy t o opowie ść o mnie si ę wydaje, że o n j ą lekko kwestionuje to znaczy takie życie za wszelk ą cenę wydaj e mi si ę, że mo że w og óle życie taki p ęd życia wyk Nela Vital pak iety te kolory zieleń to wszystko t o wszystk o tak ie nasycon e, że t o jes t jakie ś u n iego podejrzane dl a mnie przynajmniej t e kolory tak ie robi ły na mnie wra żenie pozostan ie pełna zieleni trawa jest to jest jeg o główny kolor t o jest w og óle kolor y st a w swo im poprzednie f ilmy w bliskości ta m te ż były tak ie dz iwne kolor n ie dominował szaf irowe tutaj mamy taką ziele ń, która n iby symbol izuje życie, al e jest jakaś prze z na jakaś tak a jes t nachaln a jako ś te ż sztuczna, że np. we mn ie t o budzi podejrzenie, że jest taki k icz w ty m widzę nie w iem na ile jest teg o świadomy zamysł ale, al e mo żna tak pomyśleć, zw łaszcza że ta m jakby spraw a tak iego wspomaganeg o samobójstwa, która w tym f ilmie si ę pojaw ia jes t traktowana prze z bohater ów jak o zupełnie zrozumia ły wybór i on i jakb y umo żliwiają osobom, kt óre chc ą teg o dokonać, bo n ie są w stanie żyć ju ż po te j wojn ie po prost u umo żliwiają im pomagają w tym to n ie jest tak, że to jes t to podstaw y doświadczenie ludzi z Polski jak jad ą do Rosji alb o do krajów poradz ieckich oraz n ie mają kraw ężniki na bia ło pomalowan e Orany n ie mają w pracac h publicznych ściany tak i pomalowan e, że to nie jest t o wrażenie to n ie jes t t o jaki ś rodza j sztuczneg o oczywiście, bo on a przedmiotem nak ładamy inn ą barw ę inny kolo r jak ju ż właśnie łożenia po wojnie pote m totalny m metaf izycznym katakl izmie próba ułożenia Sejny malowan ia na now o ojczyzny tylk o pokazałem pokazan e jest w łaśnie tak i do bezpo średni sposób tak im prostym symbolem, że pomalujmy szmink ą o n to on rozgrywa kolor y one nie są wszechobecnego naraz oraz ich nie ma c o prawda wydaje si ę, że t o jes t taki jego podpis znaczy potem mo żna g o poznać czy ka żdy jeg o film, kt órego by śmy n ieznani, a nie znali go reżysera by śmy razem mogl i powiedzie ć, że to jes t wybrała g o po prostu je śli tak si ę byłaby tego rodzaju gra kolorami taki to n ie s ą kolor y real istyczne jeszcze mo że zielony czy takie w łaśnie ochr y różne, które s ą w tej wysokiej dziewczynie, al e ten szaf ir bliskości jaki ś telefo n szaf irowe gdzieś po prost u w Nalczyku cz ęść na Kaukazie w gdzie ś w latach dziewięćdziesiątych na t o czy ta m na przełomie tysi ącleci t o jednak n ie jest specjalnie real istyczne wydaj ą się 2 bohaterki co ś c o, dlaczeg o tak i co t o nam te ż m ówi o my śleniu re żysera o CIT h istoria kawa ł h istorii kraju, ale też o losac h poszczeg ólnych ludzi to nie jes t chyb a często sytuacja w k inie w og óle, al e w k inie rosyjsk im szczególnie 2 bohaterki one s ą ta k tak n iesamowicie wyra źny czem u tak no on w ogóle ja k z tej blisko ści też w interesie to jes t re żyser, który bardz o interesuje si ę kob ietami ta m bohaterka by ła górnego kobieta i pokazywa ć właśnie pokazywa ł taki te ż, b y też rozpracowywa ł system mo żna powiedzie ć pokazywa ł jak się uk łada los kob iety w takim patriarcha innym bardz o tradycyjnym uk ładzie takiej spo łeczności w łaśnie jak los mężczyzny prawda jest los brat a bra t lo s siostry zupe łnie o zupełnie osobn ą histori ę i jakby n o tak of iara, kt órą trzeba z łożyć dziewczyny po t o, żeby zachowa ć jak ąś tutaj spoisto ść rodziny, żeby żyła pod wra żeniem kont o świetnie rozpracowa ł kont o dobrze czuję tutaj chyb a też prawda, że w 1000 wchodzi w te n właśnie kobiecy świat oczywiście mat ę przewodn iczka osob ie Swietłany Aleksijewicz al e, al e jednak ma tuta j tak ą powiedzia łabym przestrzen ie empat ii, kt óra budz i uznan ie, kt óre wyja śni ja jeszcz e chciałbym dodać w łaśnie w tym filmie zauwa żyłam, że mam wrażenie, że by ła trochę gran ia nasz e pryzm y wi ększości rosyjskiego społeczeństwa pryzm y bardziej tradycyjne j patr iarchalnej w dalszy m ciągu, dlateg o że po p ierwsze, między 2 kobietami jest wi ęcej niż za przejazd ta m jest miłość jest bardz o s ilne uczuc ie z nami z e strony 1 z nich, więc tuta j mam y jakb y do czyn ienia z miłością homoseksualną to jes t w dalszy m ci ągu w Rosji trudn y tema t może n ie bardz o trudne, al e trudne, kt óry z pewnością jeszcz e w kontek ście pami ęci historycznej, które w ty m sakralny m dla pow iedzmy tak ich ma s jes t niemalże obraz ą czy świętokradztwem jaki ś taki pamięć o te j w ielkiej wojn ie Ojczyźnianej, kt óra jes t ho łubiona gloryfikowa ł na dzisiaj tutaj nagl e mamy j ą w po łączeniu z miłością homoseksualną prze z wiele os ób w dalszym ci ągu tam zresztą w tej chw ili w Polsce n ie akceptowano plu s jeszcz e takie brzydk ie rzeczy typu prostytucj a, która te ż kontek ście wojn y Ojczyźnianej w ogóle jakiegoś pow iedzmy powrotu do tego świata jes t czym ś ładnym takich rzeczach najcz ęściej się n ie chce mówić się mówić o ty m, ładnym zwyci ęstwie tyc h żołnierzach pięknych mundurac h, którzy wracaj ą do swoich rodz in tuta j mamy do czynienia z czym ś innym tak im trudny m światem, a to jest oczywi ście, że tak, by tat a ta mi łość w łaśnie te j teczki czy żyrafy ta k do Tomasza jest bardz o tuta j wyra źnie pokazana, ale nawet powiedzia łbym, że więcej, że tak, b y one są czym ś w rodzaju frontowego ma łżeństwa nawet mają dz iecko, kt óre wsp ólnie wychowują, które po prost u rodzi ła Masza, kt óre one jako ś na ty m froncie pote m też by ł taki pla n, że będą wspólnie oczywiście mamy rodza j tak iej w łaśnie rodziny jednopłciowe tego się w og óle tak ie świętokradztwo piętrowe cz y wzrosn ą bo gdz ie na fronc ie tak, a jeszcze t o w łaśnie tak czy prostytucj a w łaśnie frontowa, kt óra przecież n ie tylko obci ąża w cudzys łowie t ę Masza, która by ła do niej zmuszona n o al e przecież też c i wspaniali żołnierze prawd a armii czerwone j, kt órzy be z skrupu łów z tego korzystal i właściwie, wykorzystując sytuacje, kt óre te kob iety się znajdowały się t o wszystk o jest rzeczywi ście zamac h na natak najwi ększe sacrum w te j chwili, ale to chyb a w łaśnie, ale popyt to zosta ło zauwa żone w jakąś nie jest wbrew krytyce, bo to i tak w sposób taki w łaśnie nie robi szumu wok ół teg o n ie nazyw a tego jakimi ś w ielkimi s łowami pokazuje po prost u życie i to takie nie jest właśnie chyb a łatwo złapać tak t o zostało zauważone w krytyc e w łaśnie te n film ma bardzo sprzeczn e op inie w Rosji sprzeczn e ocen y niektórym bardz o podob a s ą zadowolen i z teg o, że by ć mo że Rosja ma szans ę na Oscara z drugiej strony jest te ż grupa ludz i to wcal e taka ma ła, kt óra właśnie twierdzi, że t o jes t jaka ś tak a obraza w łaśnie te j świętej pami ęci narodowe j pami ęci historycznej i że nie pow inno być pokazan e zreszt ą np. wdaje si ę, że ten film rzeczywiście może nie podoba ć wszystk im już nawet n ie mówię o tyc h tak ich pow iedzmy kontrowersyjnyc h tematach, do których n ie wszysc y s ą przekonani, al e też rozmawiam kiedy ś z koleg ą na tema t ksi ążki z polskim dz iennikarzem reportere m na tema t ksi ążki wojna nie m a w sobie n ic kobiety, który powiedzia ł, że m imo, że docenia Swietłana Aleksijewicz ca ły jej dorobek, kto nie jest w stanie te j książki przeczyta ć, bo po p ierwsze jestem za dużo w iele krawc ów, czyli jes t bardz o rozci ągnięta ta ksi ążka za du żo tej czułości, jaką t o powiedzia ł za woln o wszystk o, czyli ubyła głowa wbr ew pozoro m mam y dokładnie to sam o, chociaż t o jes t zupełnie inny rodza j przecież sztuki, gdy ż film, al e woln o się też adre s są d ługie on e s ą wyd łużone w por ównaniu do innych filmów tam na 1 scenę czasam i patrzym y na znacznie d łużej ni ż jak imkolwiek innym filmie, bo Łagów rozci ąga te n film, żeby nasz wymaga Reala w ita tak i w łaśnie zwracania uwag i na szczegóły łowienia ich także, by co ś ta m zdarz y spojrzen ia, jak ie właśnie bardz o ważny te ż s łowa, kt óre padaj ą, które te ż, jakb y trzeb a jako ś się zrozumieć s ą takie wprost, bo ta m si ę n iczego wprost n ie wywal a tak trzeb a si ę dowiedzieć z teg o c o widzimy mamy rozumie ć znacznie więcej niż jes t pow iedziane pokazane te n w łaśnie ten front, o d którego zacz ęliśmy on on dla mn ie ta m jes t tylko jakb y tego w idzimy poprze z to co o n zrobi ł z tym i kob ietami tak jakb y w pewnyc h sytuacjach w te j tak i najbardziej drastycznej scenie n ie w iem na ile możemy w og óle polerowa ć tuta j ale, al e w te j najbardz iej drastyczne j scen ie w zasadz ie takiego wymuszoneg o częściowo tak iego teg o gwałtu tak m a na te j g łównej bohaterce w zasadz ie dop iero nast ępnego dnia po obejrzen iu tego f ilmu zobaczyłam, że w strukturze tej sytuacj i, że t o jes t sytuacja z frontu, że on e co ś powtarzaj ą po prost u s ą po prostu by ło ich do świadczeniem tamtejsz y tak być może by ły w odwrotnyc h rolac h wtedy, al e nagle zobaczy łem, że poprzez stron ę pokazuje co ś zupełnie innego i tak jest wszystk im tam po prostu poprze z bardz o takie wydawa łoby się nieznacz ąca jakie ś w łaśnie sytuacj ę szczeg óły słowa spojrzenia po prost u mam y zobaczyć wi ęcej ni ż niższa niż nic tak naprawd ę wida ć na poz iomie tak iej płaskiej rzeczywistości może n ie zburz y przestrzenie firmy t o jes t tak samo jak w rzeczac h, które Aleksijewicz p isze, ale rozum, że przez niekt órzy stawiaj ą w idzowi znaczen ie jeste śmy atakowan i w bardz o szybk im temp ie kolejnym i treściami tak, żebyśmy mogl i te ż pewn e rzeczy domy ślać sobie takie, b y dotrze ć do końca i t o jest chyba najwi ększa zalet a teg o f ilmu ani dla mn ie, na którym ten film zrobił olbrzymie wra żenie to, że n ie by ł może jakie ś brzydk ie określenie zagon iony w czyta m z szacunkiem traktowano te n czas, kt óry daj e widzowi po też si ę do sal i kinowej i patrz ąc na obrazy, s łuchając tego co się m ówi m ówi si ę radykaln ie n iewiele jest jakimś jest bardz o dużo przestrzeni tak i, żeby o n mógł sobie głowy t o wszystko poukładać c o jest moim zdan iem jedna k jakim ś takim potknięciem gen iuszu, że w czasac h, kiedy mus i mie ć wszystko szybk o tu i tera z kto ś co ś pokazuj e m ówi za cytat i c i patr z tak tak jako ś jest świetną operatorka chyb a, która to par a młoda też w og óle ek ipa warto podkreślić, które na d ty m f ilmem pracowali bardzo m łoda dziewczyna ma też wej ście 4 lata tera z oczywi ście pami ętam nazw iska i takt jest młoda ekipa SM by ła przecie ż ten 27 no tak zwykle jes t jego drug i f ilm pe łnometrażowy, al e zrobił w ielki krok naprzód cz y ju ż bliskość właśnie 1, ale to jednak jes t t o w og óle była niesłychanie zdumiona, że tak dojrzały film zrobi ł tak m łody cz łowiek i pomyślałam sobie, że to jedna k jes t chyba ta tradycj a k ina rosyjskiego wielka, kt óra gdzie ś za nim stoi n o on jednak był uczniem s ą murowane nawet, pomijaj ąc już bezpo średnio jakie ś tuta j relację m istrz uczeń ta k na t o jednak t o n ie wyrast a na Kamieniu to jes t jakby ca ła ca ła wielka tradycj a i rzeczywi ście staj e na tym poz iomie, ale muszę wr ócić do innych rzeczy jeszcz e recepcj i same j Rosji my śleniu o tym jak m y też pewne kl iszami mo że myślimy o ty m co wolno, czego nie woln o, kt óre tematy tabu i w jak i spos ób pokazywać przypomn ę, że kiedy w Polsce za ś Lewiatan to ludz ie w ocen ie mogli uwierzy ć w t o, że te n f ilm Lewiatan też był obecny by ł kandydate m do Oscara Lewiatan jak Ince tak ą by ł tak traktowany, al e t o by ł niesamowicie krytyczn y, który nawe t niektórzy wprost interpretowa ć jako symbo l wobe c tego co się w Rosji dzieje Otóż lokalna w ładza niszczy cz łowieka Arki w, a jeszcz e cerkiew ma ani Rosjanie wystawili g o do Oscara w miejsce wydaj e, że Polacy wygl ądają jak z kimś wra żenie rozp isze, że t o jest kra j, w kt órym Niewiem wolnych s łowa zupe łnie n ie istnieje wszyscy w dalszy m ci ągu oglądają f ilmy z czas ów związku Radzieckiego Moskwa nie wierzył łzami tak dale j tak naprawdę to jes t społeczeństwo, kt óre Krysi pi ękny f ilm, ale no, wi ęc ustawy z ma ło pol ityczny, a spo łeczeństwo, które jes t po p ierwsze bardz o krytyczn e wobe c w ładzy dz isiaj chcę podkre ślić Putin nie ma 80 % poparc ia ma 30 nawet nieca łe, zw łaszcza artyści pozwalaj ą sob ie na otwartą krytykę i t e s ą zar ówno raperzy im inni muzyc y i filmach te ż ta krytyka jes t bardz o w idoczna także to jest 1 rzecz mo że kto ś z rapere m h iphopowcy t o w kl imat i schludnie, ale właśnie t u m ówimy o filmie, kt óry wystawiany jak o kandyda t do Oscara to mo że by ć w Polsce zaskakująca i burzy ć tak i wizerunek kraj u, kt óry jedna k bardzo pilnuj ę pewnych zasa d c o do teg o czym chcem y chwali ć, a co mog ą sobie robić gdzie ś tam wrzucać raperz y s ą pragmatyczn i si ę wydaje no t o rosyjsk a władza jest te ż pragmatyczna je śli uwa ża, że ewentualnie Oskar mo że co ś wi ęcej przenieść to dlaczeg o teg o nie zrobić, zw łaszcza że film no i tak miał przecież wybuchn ąć, tak więc n ie spowodujemy, że d ługo nikt n ie w idziano różne były m ąż Zwiagincew te ż budzi r óżne różne te ż n ie pol ityczne zastrze żenia też troch ę czase m tak jes t spotyka m si ę z zarzutami ze strony znajomych Rosjan, że on e takie wykalkulowane, że jest tak a Rosja właśnie taka n iby nieprawdziwe, ale też jaka ś tak a inwestycja zachowała on a łatwa do domknięcia dla dell a sera bała go też tema t jego Leningrad powojenn y jes t bardzo cz y Szczucki ładny, al e to w łaśnie, ponieważ ja ze w jakim cel u nie bardz o kontaktujemy się przecież to jes t taka moj a osob ista tuta j właściwość natom iast była bardz o do mn ie przemaw ia i właśnie prz y kombi jest pomyślałam sob ie, że ta t o taka w łaśnie estetyk a, która nas tuta j nie atakuj ę jakąś tak ą w łaśnie ekstremalną rzeczywisto ścią kwa śni, kt órą stronę chcielibyśmy jako ś si ę po prost u ułożyć, że to ma te ż taką funkcj ę, że jakby mn ie odci ąga nasze j uwag i żaden spos ób ani naszych emocj i n ie odciąga o d tego c o jes t jego głównym temate m mo żemy się ca łkowicie skupić na tym c o się dz ieje między tymi 2 kobietami w nich n ie musimy, jakb y się rozprasza ć na jakie ś tak ie właśnie w łaśnie jakby, jak ie w łaśnie wstrz ąsy, które mogłaby nam, kt óry m ógłby nam zafundowa ć jaki ś tak i w łaśnie bardziej mo że bli ższe rzeczywisto ści obraz ja te ż tak tera z w łaśnie pod wp ływem nasze j rozmowy dosz ły do wn iosku, że my ślę, że o wiele lepiej przyjm ą te n f ilm osoby, kt óre są jedna k zaznajom iona z tw órczością Swietłany Aleksijewicz to znacz y, że o wiele łatwiej jest odczyta ć r óżne rzeczy, które by ć może dla osob y, które tyc h w te j h istorii kob iet na otworzyła pani Sezam, bo t o jest ilo ść pytań, kt óre ma w głowie kto, gdzie c o z teg o f ilmu rozumie t o jes t nieskończona, zaczynając o d teg o podam przyk ład scena w szp italu w lazarec ie, k iedy żołnierze ranni rann i walić patrzy na teg o chłopca m ówią w momencie zdan ia albo 2 konta ma wiedzie ć jak wygląda także pokaż p ieska on nie w ie co zrobi ć te n chłopczyk tak tera z kto ś, kto w Polsce to ogl ąda i ma cały ca łe t o Magda zwi ązane z tragedi ą blokady t o jes t kompletn ie inny widz ni źli Leeds w Brazylii, bo Meksyku, który by ć mo że s łyszał o blokadz ie jakiego ś miasta podcza s drugiej wojny światowej marzen ie, al e nie ma ilu z tych przyczyn, że wciąż nie w ie jak to wygl ąda w szczeg ółach, ale nast ępnie każdy no w łaśnie to n igdy nie wiadomo, kto wie t o jest rzeczywiście, al e ja by m się zgodziła się co ś trzeba wiedzie ć czy trzeba wiedzie ć t u chodzi w łaśnie tak ie, jakby od k łamania, jakb y tego doświadczenia frontowego kobiet to trzeba wiedzie ć po te ż tak ą mam znajom ą pewn ą kt óra, która po prostu te n f ilm odrzuciła uważa rz ąd epatuj e jak ąś właśnie przemocą, że ten reżyser właśnie dr ęczy kob iety be z potrzeb y jeśli wiemy, o c o autorowi to o d razu w idzimy, że się obchodzi ć nimi bardzo łagodnie z nami teraz t o znaczy, że na m naprawd ę oszczędza to nie jes t f ilm, który jecha ł po bandzie taką, jakby mówi pewn e rzeczy, ale n ie przekracza tak iej granicy przemoc y, kt órą jeste śmy w stanie wytrzymać nawe t można rzecz, że pewn e rzeczy niestety ujęta an i plecy wracamy znow u do malowan ia kolorami takimi t o jes t bardz o ciekawe cz y to jes t także je śli jeśli zastanawiamy się na d ty m jak s ilny jes t b ędzie odczytywan y czy kto ś b ędzie mógł pomy śleć, a t o kolejn a pr óba jakiegoś symbolicznego uj ęcia teg o czym Rosja jes t teraz alb o życia politycznego w Rosji alb o tego w jak i kondycję spo łeczeństwo rosyjsk ie po tak ie pytan ia na pewno na trzeciej żony głowy powie ście kina pomy ślą ot o pewna pew ien m it, kt óry je śli patrzy si ę na niego oczym a kob iet t o legł gruzac h skor o ten mit jes t mitem za łożycielskim tak wczora j był w zwi ązku Radzieckim po cz ęści pewn ie tera z te ż teraz bardz iej tak nawet bardz o rozumie n o w łaśnie wyidealizowany straszliwie tak to jest po to jes t fundamen t teraz tak iej tak ich socjotechn iki obecnej put inowskiej symbol put inowskiej epoki t o jest właśnie te n m it w ielkiej wojny Ojczyźnianej, która ma być w łaśnie wręcz dos łownie sacrum nawe t by ła taka ustawa, która mia ła kara ć za święto krat cz y wypowiedzi czy blu źniercze by ło tak ie słowo u żyte w ty m tek ście, czyl i np. jeśli pow iemy, że Stalin wsp ółpracował z Hitlerem albo, że czerwonoarmiści gwa łcili Niemki alb o, że n ie wiem n o właśnie tego typu h istorie prawd a, że mia ły m iejsce w łaśnie takie przypadk i wymuszone j prostytucji ze stron y, jakby wydan a na żołnierzach tak na t o wszystko by łoby potraktowan e jak o blu źnierstwo zagro żone jakąś ta m grzywną może jakoś strasznie szybk o al e niemniej posuni ęte si ę do teg o, że zaciętego sacrum strze c jak w łaśnie te ż narz ędziami prawa, wi ęc nowy VAT np. miałam okazj ę być 9 maj a ostatnio w Moskwie cz y dzie ń zwycięstwa to te parad y by łam ta m z koleg ą, kt óry który, m imo że m ieszka w Moskwie 30 lat pierwszy ra z wybra ł si ę na parad ę tych weszl i jeszcze pewn y pla c tak tak i obserwowali śmy i to rob i piorunujące wrażenie tylk o że, o ile widzia łam, że dużo os ób było zachwyconyc h tym c o się dz ieje t e wszystk ie pojazdy pod mia łam wra żenie, że ca ły sprzęt po prostu, jak i jak w Moskwie jes t zresztą te ż był ściągany z innych miast ciąg je żdżący po twerskiej t o tak ta k w razie nieważności radowały si ę z Moskwy na mn ie zrobiła piorunuj ące wrażenie i by łam przerażona autentyczn ie by łam przerażona, bo to jest straszne obraz y natomiast ludz ie w iwatowali i i małe dzieci by ły przebran e w mundur y żołnierzy, czyl i taka m ilitaryzacja i wpajan ie tego kult u wojn y o d najm łodszych lat, ale jeste śmy w Polsce przed chwilą TUW w Warszawie mi mieście, w kt órym tera z prowadz imy rozmowy na tym du żo wielkim placu w środku miasta też sta ły jakieś woz y opancerzon e transporter y czo łgi i też dz ieciarnia si ę bawiła rodz ice robili zdjęcia to jes t chyba w wirze Homo sap iens tak m a w określonym kierunku mość, że militaryzacji jes t tak a książka s iano ukarano ci ężkim kac u, która rekonstruuje ten mit pokazuj ą niczym on by ł w związku Radzieckim, że by ł znacznie bli żej rzeczywisto ści o w łaśnie frontowych do świadczeniach i mężczyzn, ale przede wszystk im m ężczyzna kobieta nigdy nie m ówiono w iele, ale przynajmniej t o doświadczenie mężczyzny było mn iej zak łamane niż w te j chw ili, a teraz dalej o d tyc h wydarze ń realn ie, ty m bardziej odlatuj e w kosmos tak iego właśnie współczesnego m ilitaryzmu już pote m ja robiłam niedawno wyw iad z Olegiem sensowi, który powiedzia ł, że on, jakb y teg o kultu wojn ę i tyc h tak ich tak iej ogr ódki ogromną o ści i wystawności para d to o n n ie pami ętał z czas ów związku Radzieckiego np. a zobaczy ł jak to tera z wygl ąda powiedział, że rzecz y po prostu osiągnęło jaki ś tak i pułap niesamowity, a tenże rozum dzia ła to ludz ie na to patrzą robi ą zdjęcia komórkami na jak i robi ą transm isja na Instagramie robi ą check -i npo prostu tak jak ka żdy chcia ł rzeczywiście podkreślić, że rz ąd b ierze w tym udział w t ę część terenu te n lokal pokazuje bardz o dobrz e też jak to wp ływa na świadomość, że t o bardz o zmieni ło świadomość ludz i te ż w stosunk u do represj i stalinowskich jak t o bardz o formatu m ózgi to rzeczywiście zadziałało n o bo n iestety trzeb a powiedzieć, że je śli chcem y być imperium być obywatelami imperium t o chc ę mie ć znak i w idzialny teg o imperium przynajmn iej na zdj ęcie zrob ione komórką jak rozumie ć tak powinno działać my ale, toteż jeszcze dzia ła, bo Putin cały czas żyje i stara się, b y utwierdzić ludz i w przekonan iu tym funkcjonuj ącym m icie o obl ężonej tw ierdzy, kt órą rzekomo jest wra z z l isty s ą bronić niezbędne dla duszy magiczny magiczna spraw a, a druga sprawa jes t tak a, że ca ły czas jeszcz e pr óbuje si ę, jakby podkreślić, że jako wewnętrzna istniej ący, ale jeszcz e podkre ślić, że być mo że jest s ilniejszy ten konfl ikt w rzeczywisto ści między Rosją, a Zachodem mi tuta j tych ludz iach budzi si ę takie emocje, że zachód n ie jest to wdzięczne n ie jest nam wdzi ęczny, że m y zwyci ężaliśmy faszyzm j a n p . te ż pami ętam moja babc ia uczy ła się w szkol e w czasac h zwi ązku Radzieckiego, wi ęc mia ła historię odpowiednią, jakb y do okres u w odpowiedni sposób podawan o i k iedy ja powiedzia łam, że przecie ż Rosjanie weszl i do Polski wcale n ie by ło tak Super, jakb y si ę wydawa ło te ż mordowali gwa łcili i w og óle pak t przecie ż Ribbentrop Mołotow był, a m y obc a stwierdziłem, ale przecie ż, al e przecie ż wyzwolili przecie ż wszyscy przecież bron ili tak a była bezradna jak sam a n ie widzia łem się skonfrontować t ę inn ą historię ta pytan ie co c o jes t kto ś może, s łuchając tego w składzie dobrze c o mamy innego ta k jak nam się wyci ągnie szybk o podłogę spod n óg, kt o natychm iast usuniemy przepaść więc, gdzie mam y coś innego je śli to kolejn e pokolenie w Polsce te ż t o powolutku wida ć jes t potwierdzane w tym, że je śli nie militarną moralną potęgą byliśmy zawsze imperium moraln ą, bo Polska chyba teraz powol i zaczyna by ć tak im internatu co mo że być w Rosji innego tak jakb y w łaśnie te n grunt osuwający si ę spod n óg jest dobra metafora, bo t o jednak t ę mitologi ę wytoczone wymy ślono w łaśnie po t o, żeby scalić t e to pa ństwo tak te n jakby naród, ale n ie w sensie etn icznym tylko właśnie te n wielonarodow ą t o wielonarodowe spo łeczeństwo zwi ązku Radzieckiego dawnego scali ć tak iej nowej podstawy prawne jakim ś nowym fundamencie i t o zadziałało n o to po prost u i o tym, te ż świadczy tak że do dz isiaj sam rozpa d związku Radzieckiego dl a w ielu os ób, zwłaszcza z e starszego pokolenia jak ąś traumą m łodzi już tego n ie czują nigdy, je żeli w tych czasac h albo nie pami ętają natom iast dl a starszyc h osób by ła jest trauma, bo jak, bo przecie ż nas wszysc y bali, bo byli śmy s ilnym pa ństwem największym państwem przynajmniej tak si ę w łaśnie wmawiała ludz iom ta propaganda bardz o dobrze dzia łała tutaj nagle okazuj e, że po tym, jak opadła żelazna kurtyna t o nie d a, że jesteśmy mn iejsi, czyli od raz u nasza si ła s łabnie jeszcze widzimy, że wcale nie żyjemy lep iej niż pow iedzmy ludz ie w Europie, al e te ż kiedyś wiedzieli śmy kim jeste śmy, a nagle przestali śmy tak to ty s iebie spraw a utraty tożsamości to c iekawe, że np. o te j o te j traumie zwi ązanej z rozpade m zwi ązku Radzieckiego jak wiersze teg o przekonuj ąco przeczytałem ksi ążkę, al e Swietłany Aleksijewicz temu czas y secon d handów i ta m k ilka k ilkoro bohater ów, m ówi że straszne rzeczy siedzia ły zabijali Rosjan gdzie ś ta m w Kazachstanie Uzbekistanie jak pomy ślę przecie ż nic nie wiem, gdzie w Polsce inicjatywy n ie p isze, wi ęc 1 rzeczą jest świadomość tego, że tak jak to Władimir Putin powiedzia ł, bo największe geopol ityczne wam katastro f w tym dwudziestego wieku jest 1 rzecz na poziom narracji, ale drug a rzecz naprawdę w Polsce na temat tego w jak i spos ób, którędy i p ękał Poszwa zwi ązek radziecki t o myśmy my śmy byli wtedy zaj ęci ja przypomn ę naprawd ę przyziemnymi problemam i, że kto ś miał sprzedawa ł na ulicy, bo była po prostu jeśli rob i n ie znam y teg o na poz iomie historii pol itycznej w szczegółach, al e te ż nie znamy, ty m bardziej na poz iomie codziennego życia doświadczenia tak ich właśnie pojedynczyc h ludz i nagl e wyb itych jakiego ś takiego scenariusza ich życia, kt óry m ieli pi ętno po prost u już przyswojon e wyobrażony w iedzieli k im s ą, dokąd zmierzaj ą jakich mniej więcej czeka ich lo s nagl e nagle pojawi ła się pustk a i tutaj n o rzeczywiście groził jakiś tak i rozpa d społeczny także, zan im b ędziemy narzekali na t o, że ten Military w wersj i mater ialnej tera z t o wszystkim pomo c takim horror wokół tego c o si ę wydarzy ło na początku dziewięćdziesiątych jes t złe notuj e na masa że lata dziewięćdziesiąte by ły bardzo trudne ra z, ale n ie ocenia mn ie tylk o uwierzy, żebyśmy szybk o nie potępiali w czambuł r óżne najpierw trzeb a zrozumieć jak be z czego t o wyros ło prawda oczywi ście, bo nam się całym nale ży jako polskie społeczeństwo te ż dyskusja o tym co się teraz w Polsce dzieje, bo t o jes t jako ś analog iczne rzeczywiście oczyszcz a w mn iejszej skali n igdy nie byliśmy tylko tak wielcy an i tak bardzo wielu narodowi p o drugiej wojnie, wi ęc oczywi ście tylko z nami jak ąś taką część tego z e swoj ą własną specyfik ą, al e z tą podobn o tak takiej nag łej zm iany po prost u kontekst u, kt óra zm ienia wszystkie znaczenia czy m an i się też bardz iej chodz i proble m deficytu brak u pewno ści s iebie tak iego, że w latac h dziewięćdziesiątych ta cz ęść społeczeństwa w Polsce mo żna świetnie hulaj dusz a piekła nie ma to teraz t o teraz świat nale ży do mn ie albo ciężko, a ca ła reszt a pomy ślna dl a albo z przerażeniem pływa si ę chwycić czego ś t o coś znikało albo czeka ło t u paradoksaln ie moglibyśmy naprawdę w iele wsp ólnych rzeczy między przem ianami naszeg o spo łeczeństwa rosyjski znalazca opisa ł Andrzej Leder także t o by ła rewolucj a mieszcza ńska zwie ńczenie rewolucj i mieszcza ńskiej, a inne klasy społeczne n ie mia ły tak tak iej jasno ści takiej pewno ści poruszan ia się nowy m świecie czas skończyć nasz ą rozmowę zaproszeniu proszę pa ństwa jeśli państwo maj ą mo żliwość t o proszę obejrze ć film kantem IRA da ła g o wysok a dz iewczyna rosyjski kandyda t do Oscara bardzo dzi ękuję raczyl i pisarce t łumaczce, która przyszła do nas do stud ia dzi ś dzi ękuję bardz o dziękuję Wiktoria dz iennikarka dziękuję bardz o za rozmow Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!