REKLAMA

Filozofia w ogrodzie: Śmierć - vol. 3 - Jak medycyna definiuje śmierć?

TOK Powszechny
Data emisji:
2019-11-15 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 49:33 min.
Udostępnij:

Czym jest śmierć z perspektywy lekarza? Dlaczego jest nieuchronna? Jak medycyna definiuje śmierć - i czy te definicje się zmieniały? Czy śmierci da się uniknąć? I czy współcześnie - jak twierdzą antropolodzy i socjolodzy - śmierć została niemal w całości zmedykalizowana, to znaczy zdefiniowana jako problem zdrowotny, a nie nieusuwalny aspekt kondycji ludzkiej? Jak lekarze radzą sobie z własną śmiertelnością? Czy obcowanie ze śmiercią na co dzień uodparnia na lęk czy wręcz przeciwnie? Rozwiń »

To tylko niektóre pytania, na jakie postara się odpowiedzieć nasz gość - prof. Marek Postuła, specjalista chorób wewnętrznych i kardiolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

W jesienno-zimowej odsłonie "Filozofii w Ogrodzie" mierzymy się z tematyką śmierci. Staramy się zdjąć z niej odium kulturowego tabu. Rozmawiamy o niej i o wszystkim co się z nią wiąże – o lęku przed własną śmiercią, o rozpaczy z powodu śmierci bliskich – w otwarty, pozbawiony uprzedzeń sposób. Zaprosimy lekarzy, biologów, psychoterapeutów, teologów, duchownych różnych wyznań, filozofów i socjologów, żeby naświetlić zagadnienie śmierci z maksymalnie wielu punktów widzenia. Zapraszamy do udziału wszystkich, bez wyjątku. Bo przecież wszyscy, bez wyjątku, umrzemy.


Prowadzenie:
Tomasz Stawiszyński - filozof, eseista, związany z Radiem TOK FM i Kwartalnikiem Przekrój
dr Paweł Boguszewski - neurofizjolog z Instytutu Nenckiego PAN.

Spotkania odbywają się w ramach projektu "Stół Powszechny - miejsce spotkań twórczych". Projekt współfinansuje m.st. Warszawa. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w itamy serdeczn ie na kolejny m spotkan iu z cykl u f ilozofii w ogrodzie cyklów ty m sezon ie jesienno-zimowy m po święconego śmierci śmierci się podr óżnymi k ątami przygl ądamy dot ąd 2 spotkania były jedn o takie właśnie organ izacyjne, a drug ie przed 2 tygodniami poświęcone ewolucyjny m aspekto m śmierci cz y ewolucyjne rozum ieniu śmierci śmierci w perspektywie teor ii ewolucj i dzisiaj go ścimy, czyl i Paweł Boguszewski j a Tomasz Stawiszyński prof. Marka post u Rozwiń » UE t o jes t momen t na braw a w łaśnie specjal ista chorób wewn ętrznych i kard iologa z Warszawskiego Uniwersytetu medyczneg o, z kt órym b ędziemy rozmawiali o śmierci w aspekcie cz y w perspektyw ie medycyn y, czyli w łaściwie takiej mo żliwości tak iej dz iedziny cz y takiego obszar u ludzk iej dzia łalności tak iego obszar u kultur y nauki sztuk i te ż mo że jakim ś sens ie, który z e śmiercią jes t w sposób bezpo średni i n iezwykle intymne zwi ązane, bo lekarz to jes t ktoś, kt o sto i pomi ędzy życiem śmiercią i pilnuje, żeby jak najmn iej żyjących istot przechodzi ło na drug ą stronę lekarz t o jes t jak pisa ł 1 z mo ich ulubionych autor ów Chase James Hillman tak i s łoneczny hero s, kt óry walczy z si łami rozkładu walcz y z si łami śmierci w łaśnie o śmierci i w aspekcie fizjologicznym b ędziemy dzisiaj rozmawia ć w aspekc ie nazw ijmy t o fizjolog f ilozofii medycyn y al e zanim pierwsze pytan ie zada m naszem u go ściowi to gar ść uwa g o charakterz e techniczno-organizacyjnym dl a os ób, kt óre są by ć mo że po raz pierwszy na ty m spotkan iu, wi ęc panuj e tuta j tak i klasyczn y porządek przez mn iej wi ęcej 45 do godz iny 1045 minut do godz iny rozmaw iamy z naszym go ściem, a p óźniej oddajem y pa ństwu głos i pros imy o t o, żeby zawsze m ówić do mikrofonu n ie jes t to wyra z jakiejś nasze j, i ż naszego szczeg ólnego zami łowania do dyscypliny cz y te ż potrzeb a nadm iernej kontroli teg o co dz ieje się podczas tyc h spotka ń wyn ika t o po prost u z tego, że t e spotkan ia są nagrywan e i p óźniej udost ępniane na stronie Radia TOK FM zakład t o tak powszechne mo żna znale źć wszystk ie dotychczasow e spotkania z teg o cyklu no nie w iem czy wszystkie dok ładnie, al e znaczn ą część spotkan ia z 2016 roku odbywaj ą i po prostu w momenc ie, k iedy coś jest powiedziane n ie do mikrofonu t o osob y s łuchające później podcastu zupe łnie nie wiedz ą, o c o chodz i n p . n ie wiedzą, jakie pytan ie pad a odpowiedź alb o n ie rozumiej ą kontekst u jakich ś kolejnyc h wypow iedzi jeśli odnosz ą się on e do tych, kt óre n ie zosta ły nagran e dlatego no tak t o n ie inaczej wygl ąda, wi ęc będziemy pros ili o t o żeby, żeby m ówić do m ikrofonu kolejne spotkanie t o ostatn ia uwag a przed rozpocz ęciem właściwej cz ęści tego spotkan ia kolejn e spotkanie b ędzie za 2 tygodnie 27 listopada i naszy m go ściem będzie dr Cezary Żechowski psych iatra i psychoterapeut a proweniencji psychoanal itycznej z nim b ędziemy rozmaw iali o śmierci w aspekcie psychologicznym t u si ę bardziej koncentrujem y na śmierci w perspektyw ie b iologicznej medycznej właśnie tu śmierć jak te n fak t psychologiczne tem u si ę b ędziemy przygl ądać na Obsza to zaczyna m wobec teg o nasz e spotkan ia to pierwsze pytanie zada m c i bardzo podstawow e elementarne wr ęcz pytan ie co to jes t śmierć swoje j perspektyw y mają perspektywa jest bardz o szeroka Bojas zajmuj e si ę pacjentam i wyra źnym mo żna z powiedzie ć stad ium ich chorob y czasam i to śmierć za wcześnie czasami widzę p óźniej, bo to nie jes t co ś tak iego ch ętnego jedna k definiowanego dl a mn ie przynajmniej w miastach z punkt u w idzenia medycznego definicja samej śmierci t o jes t mam y do czynienia z dn ia wtedy, kiedy ustan ą tzw. funkcj e życiowe, czyl i ustan ie akcja serc a pacjen t przestan ie oddycha ć tak najstarsz a def inicja śmierci, kt óra była stosowan a w medycyn ie prze z przed dekadami, bo t o się zmieni ło w latac h sze śćdziesiątych ja pami ętam pewnie ka żdy z pa ństwa pami ęta z filmów jak sprawdza ło się czy d a czy osob a jeszcz e żyje to odkładane lusterk o tak rzeczywi ście by ło tradycyjne j medycyn ie jeszcz e dziewiętnastowiecznej także n ie tak dawn o natom iast lat a siedemdziesi ąte przynios ły pewn ą ewolucj ę podejścia naszy m do zrozumienia świata z punkt u w idzenia medyczneg o noc wyn ika t o z teg o, że poznaliśmy fal e mózgowe i ich role, al e tak naprawd ę prądu elektryczneg o, kt óry zaw iaduje naszym organizmem naszy m mózgiem i to spowodowa ło, że ta definicja zosta ła rozszerzon a w łaśnie funkcj ę m ózgu, czyl i w ty m momenc ie def inicja śmierci medyczna mo żemy powiedzieć, że dan y pacjen t n ie żyje nie tylko i wyłącznie na podstawie tego czy serc e mu w ierzono oddych a, al e właśnie jego m ózg wykazuj e aktywno ść elektryczn ą powiedział, że że ustan ie aktywno ści elektryczne j dzisiaj oznacz a śmierć ustan ia aktywno ści elektryczne j centralnego uk ładu nerwoweg o mamy te funkcj e jak oddychan ie b icie serca i t d . t o ja zadam drug ie na ich na pytanie, kt óre i na pewno b ędzie si ę wydawało dr Boguszewski Emu s ą z pewno ścią, dlaczeg o te aktywno ści ustaj ą i cz y zawsz e musz ą usta ć, dlaczego ustaj e on o w dobre pytanie no, dlaczego ustaj e a dlaczeg o ustaj e aktywno ść naszeg o serc a pr óbuję sobie t o oczywiście wszystk o z Mysłowic z punktu w idzenia od poz iomu kom órkowego do do tego c o, bo oczywiście państwo wyobrażają sobie, że śmierć t o jest tylk o w łącznie cia ła ja natomiast Stemm kardiologię jes t też naukowcem zawsz e patrze ć zaczynam ten wsp ólny swoj ą eksploracj ę procesów życiowych o d poziomu komórkowego co na m si ę dz ieje w łaściwie na poz iomie komórkowym, dlaczeg o t o ustaj e ja zawsze swoim studentom tłumaczy, że t o jes t nic n iestety nic innego jak elektryka no to jes t także nasz e organ izmy nasz e serc e bije, dlatego że tam przep ływał pr ąd elektryczn e nasz e organizmy t o c o badamy każdy z nas bad a sob ie w badan iach takich podstawowych to s ą jon y odpowiadaj ą za powstawan ie pr ądów elektrycznyc h naszy m organ izmie i ustanie bicia serca t o jest n ic innego jak spowodowane ty m, że jakiś spos ób dochodz i do uszkodzen ia komórki może by ć t o niedotlenienie taką ok a się rozpadać to c o w te j komórce si ę w środku znajdują zaburz a te n prawidłowy przep ływ pr ądu, a co za ty m idzie dochodz i do ustania b icia serc a, a w konsekwencj i je śli dojdz ie do ustania funkcji serca jak o Ponte o t o chodzi o zaburzen ia kr ążenia upo śledzeniu upo śledzona zostaje przed e wszystk im dopływ krw i do o środkowego uk ładu nerwowego przed e wszystkim tlen u glukozy to są tak ie podstawow e substancj e, kt óre dostarczają energ ii do kom órki zawsz e te ż powtarzam swoim studento m, żeby sobie obejrzel i taki serial by ło sob ie życie tam jes t świetnie wszystk o wyt łumaczone jak ten nas z organizm dzia ła i po co właściwie na m jest tlen płacona jes t glukoz a ja swojeg o syn a, który ma dopiero roczek łącznemu jako p ierwszy serial w jeg o życiu t o jest właśnie by ło sob ie życie t o dobr y patent, bo dopiero życie zaczyn a tak tuta j Tomek wspomnia ł o te j roli lekarza jak o tego stra żnika życia, kt óra odgan ia siły mroczn e śmierci, a jednocze śnie też udzia ł po tej r óżnicy w def inicji, gdz ie rzeczywiście o d teg o prosteg o podejścia no działa n ie działa żyje n ie żyje tak naprawdę ściągnęliśmy troszeczk ę tę t ę śmierć poniewa ż, jeżeli możemy rzeczywiście prz y ustan iu oddech u oddechu i krótki cza s kr ążenia możemy przywr ócić na tak ą osob ę, gdz ie jeszcze następują nieodwracalne zm iany w mózgu otoczy ł si ę definicja się ściąga, ale czy jes t tak naprawd ę śmierć z punkt u w idzenia lekarza, bo t o jes t rzeczywi ście pora żka cz y tuta j za ka żdym raze m trzeb a jak obecn ie ka żdego podchodzą tak tradycyjn e podejście jest t o, żeby za wszelk ą cen ę trzymać walczy ć i cz y cz y tak jest dale j w wersji of icjalnej czy tak jes t dale j w praktyc e codziennej lekarza, kto tak naprawd ę t o śmierć c o chw ila oc iera nie ma wersj i oficjalnej NIK z tak naprawd ę każda śmierć jes t inna ka żdy ka żda specjalność ka żdy lekarz ka żdej specjalno ści obserwuj e inny rodza j umierania, b o o ty m, te ż trzeb a pami ętać, że ten spos ób, jaki my odchodz imy z teg o świata zupełnie mo że być zupe łnie r óżne jak i jeste m kardiologiem i t o te j walc e wspomniałeś to by ła moj a codzienno ść sko ńczyłem studia zacz ął pracować na oddziale intensywnej intensywnej op ieki kard iologicznej i ta an imacja cz y przywr ócenie funkcj i życiowych za pomoc ą najczęściej w łasnych rąk no to w zale żności tego w jakim mechanizmy dochodz i do zatrzyman ia kr ążenia najczęściej t o by ła tak ie postępowanie an imacyjne konstytucyjn e to by ło gwa łtowne dzia łanie zwi ązane z dużymi emocjam i zawsz e du żym strese m na pewn o mogę powiedzie ć, że n ikt nas n ie uczy w szkole to n ie da si ę tego nauczyć nie da się tego dotknąć n ie da si ę, by przeczytać te j śmierci jak t o wygl ąda dop iero cz łowiek dozn a teg o procesu walk i tak naprawd ę ludzk ie życie w stan ie zrozumieć co t o jes t t o um ieranie ta gwałtowność ta tak powiedzieć t o walk a o polskie życie c o najczęściej towarzyszy mi się nie ud a, a n iestety tak ie ja pami ętam 1 dzień z e swojej prac y przyszed ł po ósmej rano wyszedłem o piętnastej prze z te 8 godzin pracy 7 godzin prac y przeprowadził 4 akcji rean imacyjnej żaden się n ie uda ło Toczko dopytał cz y czy do tego si ę mo żna przyzwyczajać cz y t o jest co ś coś c o si ę zmieni ło pomi ędzy tym cz łowiekiem, kt óry przed po stud iach, które właśnie wszedł tak i oddział kard iologiczny, gdz ie dop iero samodzielnie rozpocząć tego typ u zab iegi o tak ą osob ą jak dzi ś czy jak jaka ś zmiana n ie w iem wewn ętrzna podej ścia do n o d o prze przeżycia czegoś tak iego w łaśnie 4 śmierci w ci ągu 1 dnia czy do tego si ę tam w og óle jak ikolwiek spos ób z Internal Zobacz jak t o przegry źć na pewno nie jes t to proces p łatną pracę z t o tak jes t ewolucj a wewn ętrzna przychodz i w ka żdym z na s niezale żnie, jaki zaw ód uprawiamy pewn ie ja k ja patrzę na siebie jeste m innym człowiekiem ni ż byłem 15 lat tem u, m imo że nadal m łodo wygl ąda ta jedna k jednak mam do świadczenie gdzieś tam zbudowa ło mnie wewn ętrznie niejako lekarzem jak o człowieka przede wszystkim myślę, że to jes t największa zm iana, kt óra nie zaszła postrzegan ie swojeg o zawodu zrozumienie tak naprawd ę istoty pose ł te n zawód upraw ia, jakie ma m iejsce w medycyn ie pewnie n o ja wszedłem w te n zaw ód bardz o tak drastycznie jeśli chodz i z punkt u w idzenia emocjonalneg o no b o z mod y mogę powiedzie ć rzucił si ę na głęboką wodę dotknęły wraz z e śmierci po latac h ka żda kolejna teg o typ u sytuacj a zawsz e zawsze budzi ła mnie emocj e s ilne emocj e, al e pewn ie te ż umiałem sob ie t o lep iej wytłumaczyć lep iej sob ie z ty m poradzi ć pewn ie przej ść do tego mo że nie na poziom jako porz ądek dz ienny do porządku dz iennego, bo nadal cz y przygotowywane te j rozmowy myślę, o czy m chc ę powiedzieć t o pojawiały si ę twarzo m pacjen t, a cz y to do świadczenie t o drastyczna do świadczenia, o których mówiłeś i t o zapewn e n ie pojedyncz a tylk o o trwające latami przewijaj ący się n ieustannie prze z swoją prac ę, bo właśnie ca ły czas pracuj e na styku życia śmierci właśnie tak jak powiedzia łem mia łeś do czyn ienia z lud źmi umieraj ącymi mas z do czynienia ca ły czas lud źmi umieraj ącymi w najr óżniejszy sposób czy t o jakim ś sensie zmieni ło swój w łasny stosune k do twojej śmierci czy czy t o w jak ikolwiek spos ób wpłynęło na swoj ą świadomość własnej śmiertelności na l ęk przed śmiercią no w łaśnie cz y raczej zahartowa ło cz y raczej wp ędziło w przerażenia jes t bardz o dobre pytanie, bo chyba ka żdy z nas my śli śmieci pewnie przychodz i tak i moment my ślę, że związanych z wiekiem do świadczeniem życiowym, że my ślimy o ty m, cz ęściej w zesz łym tygodn iu czyta łem ksi ążkę Mariusza Szczygła, który pocieszył mn ie rząd ws iada do samolotu t o zawsz e myśli c o się stanie Sicz n ie dolec i do celu samolot spadn ie na zawsz e zadaje sobie t o pytan ie w samoloc ie co c o si ę stan ie czy jesteś tak i co chcia ł jeszcz e za życia i chyb a ka żdego dnia sob ie zadaj e pytan ie, że pewneg o dn ia po pewneg o dn ia umr ę oczywiście nie ma wpływu na to w jak i sposób chcia łbym taki spos ób jak jak najl żejsze jak najmn iej cierpie ć Częstochowa jes t tak że mam y tak ie bardzo bezpo średnie n ie chcia łbym powiedzie ć na iwne do świadczenie własnego cia ła cia ła żyjącego funkcjonuj ącego w jakimś sensie t o wszystk o co dz ieje się w środku jes t za jak ąś tak ą zasłoną i w sposób racze j tak i powiedziałbym bezw iedne te procesy życiowe dl a nas w na s samyc h zachodz ą i często chyb a jes t tak że w łaśnie dopiero n ie w iem ciężka chorob a alb o jakiś sympto m dolegliwy albo co ś tak iego c o daj e tak ie bezpo średnie do świadczenie oporu materii tego, że mam y ciało to cia ło się zużywa choruje i t d. nas wytr ąca z tak iego w łaśnie spontan icznego bycia w świecie w swo im własnym ciele n ie wszyscy oczywi ście t o maj ą niektórzy borykaj ą si ę z r óżnego rodzaju problemam i i poczuc ia am i odczuc iami prze z bardz o d ługi cza s o d najwcześniejszych latach są tac y, którzy myślą mają tak ie poczuc ie spontaniczno ści be z jedności istnienia i przypuszcza m, że tak dog łębne kontak t ludzk ą cielesno ścią ja kim ma lekarz kt óry, który poznaj e cia ło o d kom órki po poszczeg ólne narządy aż aż po t o, jak narządy z e sob ą kooperuj ą 1 w 1 istocie no ma t e procesy n iejako w spos ób bardz o tak i bezpo średni wy świetlone wie c o tam się w środku naprawd ę dzieje w ty m ciele n o wie z racj i tego cho ćby się styk a w szpitalach, czyli w m iejscach, w których w, jak im sensie spo łeczeństwo przed sobą chowa ludz i chorych dz isiaj, w których znajdują si ę zazwycza j ci, których my na co dzie ń nie widzimy, chyba że mam y jak ąś chorob ę w rodz inie jak si ę z ty m wszystkim styk a jak ma tak ie ta k tak g łęboką wiedz ę o funkcjonowaniu ludzk iej cielesności t o cz y zaczyn a n p . cz y te ż zaczynasz inaczej patrze ć na na s swoj e własne ciało t o znaczy inaczej do świadczać życia istnienia tego, że masz cia ło, że w tym ciele dzieją si ę r óżne rzeczy, że masz serc a np. tyle w iesz o ty m, sercu i tyl e razy widzia łem jak z sercem dziej ą si ę osobl iwe sprawy ja my ślę, że si ę r óżnie o d nikogo t u na tej sal i, bo n ikt nie lub i myśleć o chorobie o tym, że coś się m u stan ie, że nie dostanę pewneg o dnia zawa łu udaru dostałem się ty m nie myśleć no bo to n ie m ógłbym funkcjonowa ć te ż ja przeszedłem tą ścieżką o d intensywnych medycyny teraz zajmuj e się medycyn ą prewencyjn ą racze j staram si ę pacjentom powiedzie ć jak żyć zdrow iej jak żyć lepiej c o poprawi ć w tym swoim zdrowiu t o jes t n iesamowicie trudn e wod y jak przekona ć przeciętnego pacjenta, że to c o robi ze swoim organizmem jes t złe, że pow inien co ś poprawić często to jes t ta k jak wspomnia łem, że dopiero jak gdzieś co si ę wydarzy to zaczynamy my śleć, że może n ie jesteśmy nieśmiertelni, że mo że może ta śmierć nas dzi ś czyh a za rogiem, bo n ie w iemy teg o przed chwilą przyjmowała pacjent ów była przyszła do mn ie pacjentka z b ólem w klatce piersiowej o d k ilku miesi ęcy chodzi ła lekarza lekarza potencjalnie 3 minuty wiedzia łem, że trzeb a j ą wys łać p ilnie do szpitala na zab ieg się na waka t na graf ie ona n ie miała świadomości t ę świadomość ma pewn ie gdyby mn ie coś tak iego przydarzyło ju ż dawno by łby po zabiegu ju ż by m wyleczona mimo t o chodziła powiedziałem coś takiego żona t o szybko nie może jecha ć do szpitala, bo ona ma mus i jeszcze k ilka spr aw załatwić i uwierzcie mi, że t o jest bardz o często, że m y odk ładamy swoj e pr iorytety, kt órym zdrow ie uważając, że jes t co ś ważniejszego, że trzeb a jeszcze załatwić w pracy c o, że trzeba zaj ąć si ę, jakimi rzeczami, kt óre tak naprawdę n ie maj ą znaczen ia ta k w d łuższej perspektyw ie czas u te ż m y lubimy z z e swo im organizmami eksperymentowa ć patrze ć, dok ąd mo żemy dotrzeć pewnie jes t im jeste śmy m łodsi tym eksperyment y nam uchodz ą płazem natomiast jeste śmy starsi każdy eksperyment mo że si ę sko ńczyć trag icznie ja uważam t o c o mówię pacjento m oczywi ście pami ętam, kiedy wchodziłem zdarzy ło spotkałem pacjenta tego 2 dni wcześniej przyjął zawa łem serca spotka ł g o na schodac h szp itala na Banacha z pap ierosem w ustac h powiedzia łem mu niech pan nie pali pa n umrz e niestety sprzedaż będzie kazał si ę, że znalez iono na tyc h schodach to jes t oczywi ście sytuacja, której n igdy n ie mógł sob ie wyobrazić no bo gdy miał sob ie wyobrazić, że tak ie może sta ć dymu ta k jak takich słów n ie wypowiedział może być to ostatnie s łowa, które w życiu s łyszał o d kogokolw iek, ale gdzieś tkwi we mn ie coś tak iego że, żeby pami ętać o ty m, żeby jedna k swą o t o swoje cia ło odpa ść i n ie wiem mo że to c o robimy to prewencja, kt órym zalec a nie ma żadnego znaczen ia, al e wolę żyć w świadomości, że jedna k daje sob ie większe szans e na t o, żeby zobaczyć dużo fajnyc h rzeczy jeszcz e w życie to t o t o bardzo c iekawa my śl niestety spok ój we wsp ółczesnym czasie t o tak troszeczkę nigdy właśnie na t o nie ma czasu tak schudn ą jutr o zaczn ę biega ć jutro i tak to jutro się zam ienia w 20 lat, ale ma m inne pytanie Otóż tak mo że n ie bezpośrednio osobiście tylk o bardz iej si ę szerze j szerzej co t o w łaśnie kardiolog ów, bo wydają się tak jest t o grup a, która zara z obo k pewn ie załóg ratunkowych t o w łaśnie ta, która dotyk a najbardz iej te j tak iej w miar ę gwałtownej śmierci tylko tak ie, które zachodz i tu i teraz znaczn e wiadomo inne specjalno ści mają albo uc ieczka przed alb o wycieczk ę po i ruch ma pacjenta, który pos łuszne Czesi nie budzi narkoz y, więc nie ma tak iego przej ścia i teraz dzień zdaj e się na kard iolodzy s ą w łaśnie nara żeni na tak i to co przecie ż te n stre s bezpo średniego n ieudanego np. proces u rean imacji czyta m złoty liści tuta j siedzi 1, ale tak ogólnie to znaczy jak t o zmienia w łaśnie podej ście, bo no s ą lekarze to s ą rzeczywiście można powiedzie ć nie nie podczep ione pod jakąś konkretn ą nom inacje maj ą poczucie ogólnie, że co ś jes t więcej większość tyc h, których znam t o s ą racze j materia ł li ści ateiści jak te ż tak w łaśnie, dlaczego materia li ści w sens ie również w niedzielę n ie te n ie nie kwestii materialnej n ie chodz i mi te n aspek t materializm filozoficzny to jes t pytanie f ilozoficzne prosz ę państwa to znaczy tacy, kt órzy zak ładają, że po prostu nie ma n ic poz a materi ę naszego cia ła tak że, że nasze cia ło nasz e życie jes t oczywi ście pewneg o rodzaj u cude m ożywionym al e gdyby pewneg o rodzaj u procesem procese m biologicznym ja to pan i też tak ie ma m poczuc ie i też t o prowadz i mn ie do takiego bardzo mo żna palić absolutneg o ate izmu, al e w łaśnie czy czy np. ku Niewiem kardiolog ów po 3040 latach czy c i, którzy ju ż naprawd ę zapowiedź du żo widzieli czy czym ś co zmienia ć co ca ły cza s rośnie to jes t w tej grupie to jes t coś c iekawej tes t czy tak jak patrz y jasn o, bo oczywi ście stara m sob ie z przed oczami postaw y swoich kolegów i ja nie widz ę tak iej zmiany radykalne je śli chodz i o ich religijno ść 3 są bardz iej, że staj e się bardziej rel igijny nie dotkn ęli czego ś, czeg o przeci ętny człowiek n ie mo że dotknąć czy też Stali si ę mniej rel igijni, bo przestal i wierzy ć, że to ma wszystk o sen s, bo coby nie robili to i tak te n pacjen t Passent mo że umrzeć lu b umrz e kardiologia specyf iczna z teg o wzgl ędu, że współczesna kard iologia, bo to trzeba pami ętać, że to c o się wydarzy ło w ostatnich 2 dekadach kard iologia t o jes t my ślę nawet nie rewolucj a rewolucja jeśli o d nasz ą skuteczno ść dzia łania, bo jeszcz e 2030 lat tem u może 30 lat tem u bardziej pacjentki mia ł zawał serc a to jeg o rokowan ia by ły bardzo poważnej t o nawet n ie chodzi samo to czy um ie wyrzec ze szpitala czy też n ie wyszedł, ale jeg o rokowan ie prze życie jeg o pi ęcioletnie był dramat t o, że prze żyje 5 lat, bo dramatycznie parkowanie by ło dramatyczn ie powa żne i 70 % pacjent ów nie prze żywało 5 lat z teg o wzgl ędu, że n ie wiedzieli śmy, jak ie lek i stosowa ć, jak ie stosowa ć nie wiedzieliśmy, że tak naprawd ę im szybciej dodatkam i to zatkan e naczyn ie, czyl i po prost u zwykła hydraul ika udrożnić naczyn ie t o t o serc e w ty m momenc ie w kard iologii mówimy c iasto nie p ienia tylko cza s serce tak sam o neurologii c iasto mózg chodzi o to, żeby im jak najszybc iej pewn e z proces u zatrzymać odwrócić, żeby t o sen s nie zosta ło uszkodzon e t o jest potencjaln ie t o szybkość interwencji t o, że m y jeste śmy w stanie odwrócić proces y, które jeszcz e, kiedy k ilka lat tem u ko ńczył si ę zgone m pewn ie k ieruje może kierowa ć taką postaw ę, że mog ę wszystk o, która to, że cienka gran ica mi ędzy między pope łnieniem prostego b łędu i oczywi ście kosztem pacjenta tym też to jes t t o c o ja obserwuj ę, że cz ęsto ta but a umie w iary we własne umiejętności t o to c o, w czy m dysponuj e współczesna medycyn a powoduje, że my zapom inamy o ty m, humanizm j e w medycynie to jest t o jest bardz o istotny moment tuta j wydaj e mi si ę, bo t o kolejne pytanie, kt óre chciałem zada ć w łaśnie krąży wok ół wokół tego czy m powiedziałeś my ślę, że do świadczeniem w ielu pacjent ów s ą niekiedy do ść trudn e osobowo ści lekarz y i zastanaw iam si ę czy ta sytuacj a kt óra, kt órej powiedzieli śmy wcze śniej ta sytuacj a stan ia pomi ędzy życiem śmiercią teg o, że mając wiedz ę, którą mas z te narzędzia, kt óre masz b ędąc w tej pozycji n ie mówię o tob ie w sensie personalny m tylko tylk o jak o lekarz, stoj ąc w ty m m iejscu urz ądzenia spo łecznego, w kt órym sto isz będąc w łaśnie kim ś, kt o w jakim ś sens ie za po średniczy pomi ędzy życiem śmiercią jes t jest kim ś kt o, kt o sto i na straży życia cz y to n ie jes t zaraze m sytuacja, kt óra z 1 strony może by ć oczywi ście bardz o obciążająca stresuj ąca i t d . ale z drugiej strony mo że by ć źródłem tak iego nadmiernie rozbuchaneg o w łaśnie poczuc ia wielkości t o znaczy tak iego poczucia, że ja jestem kimś właśnie kt o w jak im sensie decyduj e kt o, kt o przeżyje, kt o nie przeżyje moich r ękach w sens ie dos łownym jes t ludzk ie życie jak t o dzia ła jak t o dzia ła na cz łowieka myślę, że tak sam o jak ka żda poczuc ie jak iejkolwiek w ładzy, bo to oczywi ście zależy o d tego komu t o władze damy jeśli w ładza się znajdzie w n ieodpowiednich rękach zawsz e zostanie odpow iednio użyte tak sam o jest lekarza je śli lekarz n ie przetrawi ć nie przemy ślał teg o, jaki zaw ód uprawia nie do końca rozum ie c o w łaściwie robić jak o miejscu jest i po co jes t w ty m m iejscu t o jest niebezpiecze ństwo, że zaczn ie wykorzystywa ć t o swoj ą wiedzę umiej ętności i w ładzy poniek ąd niew łaściwy sposób na w iadomo, że to morz e jes t być odbierane mo że być postrzegan y w spos ób bardz o negatywne myślę, że w ielu lekarzy z tego względu jes t właśnie w ten spos ób postrzegan e wspomnia ł, że stud ia n ie przygotowuj ą na śmierć w ten spos ób prze z te n, że to dopiero się dz ieje ju ż p óźniej, k iedy się c iek ociera ot o realn ą śmierć realneg o pacjent a, a da łoby si ę w ogóle przygotowa ć w jakikolwiek spos ób co mo żna było zrobi ć w tok u studi ów, żeby n ie w iem z łagodzić tak ie przejście z łagodzić szo k w jak i sposób przygotować nie wiem f ilozoficzne cz y mentaln ie psychicznie studen t właśnie teg o typ u do świadczenie zadawać pytanie c o się w łaśnie zastanawia łem si ę jeste m w stan ie wprowadzi ć taki przedm iot na stud iach um ieranie swoich studentów co prawd a to studenci, gdy ż Wyżyn z r óżnych zak ątków świata, ale n o pewnie te r óżnice kulturow e te ż powoduj ą, że on i inaczej postrzegają t o st ąd te n proces cz y da łoby si ę przedm iot przeprowadzi ć czy zaplanowano w i to c o widzę zm iany na uczelni t o na pewno jes t wi ększa wi ększy udzia ł zakładu psychologii gdzie ś w proces ie kszta łcenia studentów, czeg o jak na swo ich studiach n ie do świadczyłem nie przypom inam sobie przedmiotów psycholog ii lub jeśli był t o by ł tak prowadzon e, że wypadłem z e swe j pami ęci pami ętam zaj ęcia etyk i, kt óre te ż by ły n iedostosowane do mo ich potrze b gdzieś tam tematyk ę ja zbudowałem sobie z racji teg o że, że z takiego an i innego środowiska wyros łem obserwowałem przyk łady wok ół siebie, b o ja całe życie by łem otoczon y lekarzam i i czy da si ę tak i przedm iot zaplanowa ć d a si ę przygotowa ć na śmierć pewnie każdy z na s jest w stanie sob ie na to pytanie odpowiedzieć, że nie d a się przygotowa ć na śmierć na każdy z na s straci ł kogo ś bliskiego lu b obserwowa ł proce s um ierania te zawsz e także, mimo że wiemy, że to życie si ę ko ńczy t o sa m momen t odejścia zawsz e dla dl a każdego z na s z du żym czasem mi ja n ie wyobrażam sobie si ę do teg o odpow iednio przygotowa ć w szkole czy to jes t te ż troch ę kwest ia filozofii medycyny t o znacz y jakie ś g łębokiego tak iego podej ścia do teg o czym w łaściwie jest śmierć i w łaśnie, jaka jest rol a lekarza wobe c śmierci, bo cz ęsto pow iada si ę współczesnej medycynie n ie w ca łym je j obszarze rzecz jasna al e w jaki niekt órych wycinkach cz y du żo si ę m ówi o kulturz e wsp ółczesnej z medyk a izolowanej bardzo, kt óra w medycyn ie w og óle w idzi takie panaceu m na wszystk ie bol ączki ludzkiej kondycj i chcia łaby w łaśnie wszystk ie trudno ści dyskomfor t problemy delegowa ć na medycyn ę, kt óra prz y pomocy r óżnych pigułek zabieg ów i t d. miałaby rozwi ązać, al e czy czy cz y masz tak ie poczuc ie, że w łaśnie w obszarz e Niewiem um ierania śmierci brakuje mo że jakiego ś Niewiem bra k jakichś akceptacj i teg o fakt u podej ścia do teg o jak o element u życia właśnie, a n ie czegoś c o jes t jakoś o d życia oderwane i czem u za wszelką cen ę zawsz e trzeb a stawia ć ta m t o jes t proble m w ty m ja si ę spod spotykają te ż lekarz z nim spotyk a się szczeg ólnie pracując na oddz iale intensywnej op ieki, gdzie pojaw ia się rodz ina, która nie jes t w stan ie się pogodzić z ty m, że kto ś bl iski um iera na prowadzen ie na tę bardz o cz ęsto n iestety we wsp ółczesnej medycyn y medycyn ie tzw. uporczywej terap ii, gdz ie pacjen t jest pod łączony do respiratora oddych a za niego maszyna pracuj e za n iego maszyn a, a m imo to zmywane dodaje dodajem y kolejn e lek i kolejn e lek i, a w idzimy, że te n cz łowiek odchodzi to jes t tylk o przed łużanie z tego proces u w jak i sposób medycyn a rzeczywi ście wsp ółczesna medycyna jes t w stan ie bardzo duża czy te ż istotny spos ób przedłużyć życie, ale przed łuży też przed e wszystk im um ieranie to nie jes t tylko tak że to lekarze przedłużają te n proces, al e ten czas tak że ta presj a otoczen ia presj a rodz iny oczek iwania spo łeczne, że bardzo łatwo si ę m ówi lekarz pope łnił b łąd i kto ś Umar czasami t e także to nie jest błąd lekarsk i jes t proce s f izjologiczny, bo oczywiście mamy te ż jeste śmy lud źmi pope łniamy b łędy czasami konsekwencj e n iestety życie pacjent a, al e najczęściej t o jes t tak że ten proce s ja oczywiście bardz o t o z ca łą tej rozmowie podchodzę do tego prze z pryzma t swojeg o doświadczenia ca ły czas widzę tyc h pacjent ów, kt órych walczyliśmy prze z w iele dn i nie uda ło na m się potem rodz ina mia ł do na s pretensj e, dlaczego mam a cz y babcia do tej por y by ła zdrowa mia ła 90 lat przyszła do szpitala, bo i umar ła to na pewno znas z, b o na pewno pope łniliście b łąd to t o są oskarżenia, który chyb a najtrudn iej sobie radzi ć ja k, bo tu n ie chodz i absolutnie o nic innego tylko czasam i zwyk łe s łowo dziękuję jes t dużo cenn iejsze w stron ę lekarza pielęgniarki ni ż cokolw iek innego czy chcesz co ś powiedzie ć, że lekarze cz y w ogóle medycyn a te ż jes t sprz ęgnięta cały syste m rozma itych oczekiwa ń presj i świadomości charakterystyczne j dla kultur y, w kt órej właśnie śmierć za wszelk ą cen ę zawsz e odpędza traktuj e jak coś c o jes t ekscese m nie elementem n o w łaśnie normalneg o proces u fizjologicznego tylko c o jes t zawsz e jakim ś z łamaniem normy patologi ą i t d . tak my ślę, że tak jes t, bo w domu dost ęp do wiedzy mam y coraz większej ka żde pa ństwo ma dost ęp do wiedzy medycznej jes t w stan ie sob ie znaleźć pewn e informacje tylko nie zawsze t o jes t także t e informacje przeczytan ie czegoś, jakiej jakich informacji daje nam pogl ąd na ca łość zrozum ienie jak właściwie to, więc si ę wykorzystuj e nas z organ izm jes t zaplanowan y, żeby żyć ja akurat te ż ostatn io się t o zajmuj e ty m te n tematem d ługowieczności t o mn ie fascynuje jak d ługo może cz łowiek żyć z na ostatnie badania pokazuj ą, że nas z organizm ka żdego z na s zaplanowane, żeby żyć przynajmniej 120 lat tylk o ma ło, kt o tak iego w ieku do żywa by ła 1 osoba, kt óra dożyła 122 lat rz ąd Kana z tą właśnie 2 lata podobn o pali ła papierosy także to n ie jes t tak że nie stron i o d alkoholu zgadz a się t o, że nagryw a, al e tak właśnie że, że mam y pewnie oczek iwania takie, że skoro gdzie ś tam czytam y, że s ą ludz ie, kt órzy do żywają cora z d łuższych lat to, żeby te ż tak b ędziemy żyć d ługo, że wszyscy powinni śmy żyć po 120 lat oczywi ście niemożliwe no to jes t tak, że t o jest pewn e dan e na raz ie jakiemu ś odsetk a społeczeństwa za chwil ę b ędzie dan e cora z większemu odsetk a gotow i dane demograficzne m ówią o ty m, że społeczeństwo na m się starzej ą starzeje się na tej zasadz ie, że żyjemy po prostu d łużej, że pewn e procesy jeste śmy w stan ie przesun ąć w czas ie gdzieś czyta łem w jakie ś publikacje naukow e, że dzisiejszy 75 latek we w łoszech jest b iologicznie w wieku 65 latka dekad ę temu, czyl i w ciągu dekad y zrobiliśmy tak i postęp czy do 10 lat, że dostaliśmy 10 lat za darmo można powiedzie ć w cudzys łowie oczywiście t o medycyn a czy racze j sty l życia ja my ślę, że mam y media coś tak ie nowe poj ęcia medycyn a stylu życia w 2 taki tak uciekn ę przez odpowiedzia ł mo że, ale my ślę, że to c o si ę dz ieje ta nasza pog łębiająca si ę, więc właśnie jest to, że m y pewn ie um iemy sam i sob ie żyć zdrowiej nie zawsze potrzebny jes t do tego lekarz my ślę, że ta rola lekarza pewn ie się zm ieni za chwil ę, jaki mam poczuc ie że, że lekarz w tym momenc ie idziemy do lekarza na zasadzie, że jesteśmy chorzy i przechodz imy do lekarza prosz ę mn ie leczyć albo bol i mn ie to co to jes t jak najbardz iej lubi takich pacjentów, którzy do mn ie przychodzą, że bol i mnie tutaj mo żemy powiedzieć t o jest oczywi ście Niejestem dr. House ze mn ą um iem wszystk iego między słowami wyczytać wyobrazić sobie c o tam się w dom u dzia ło al e no medycyn a idzie w k ierunku medycyn y tak naprawdę wrac a ja uważam, że wracam y do korzen i z czas ów Hipokratesa, gdz ie ta relacja lekarz pacjen t b ędzie czymś bezcennym, al e n iestety b ędzie dobre m luksusowy m dok ładnie t o jakie ś tak ie łagodne przedszkolneg o pytan ia, jaka przyszłość t o znacz y w idzimy post ęp technolog iczny bardz o du ży w farmakologiczn ą troszeczk ę mniejszy, al e c o widzia ł za kosztowy m bar ierek krocz a przekroczyć jakiś fantastyczny wynalaze k, który dopiero teraz jes t kos z testowany, którą tej stron y w łaśnie kard iologicznej nam pozwol i dłużej żyć cz y jaka ś nowa technologia gor ączka w przypadk u chocia żby ogólną neuronauki t o jes t właścicielowi chociażby nie g łęboka stymulacj a mózgu, która tera z jest rzeczywi ście czym ś co podb ija powoli można podziwia ć ta k na euro psychiatrię n o tak, czyli daje nadziej ę na funkcjonowan ie be z lek ów w sposób całkiem dobry lekarz będzie dzielić się k u, jak im prądem stymulować w przypadk u właśnie kard iologii i co ś takiego jest co ś takiego czy możemy si ę nowego czy coś, czeg o si ę mo żemy oczekiwać, że ja my ślę, że to nie tylk o przysz łość kard iologia medycyna ogólnie to medycyn a tzw. regeneracyjn a to oczywi ście n ie m ówimy absolutnie o gabinetach spal jedn o, zan im się tylko tak naprawd ę produkcji organ ów cz y potrzebujem y, bo wchodz imy jesteśmy my ślę, że bardz o blisko momentu w iek to gdz ie b ędziemy w stan ie wymienić sob ie organ to już n ie będzie tylko oczek iwanie na transplantacj ę, gdz ie tutaj myślę, że definicja śmierci te ż nam si ę wpisuje, bo t o ona z powodowała cz y te ż po post ęp medycyny możliwość transplantacj i organów z wymogła powstanie w spos ób prawn ie przedefiniowanie def inicji śmierci, żebyśmy mogl i orga n pobiera ć za chwilę pewn ie ten problem si ę na m rozwiąże w ten sposób, że my b ędziemy mogl i wyhodowa ć sob ie serce czy to ze swo ich w łasnych kom órek macierzystych czy te ż t o z kom órek, które jes t sam bankowa ju ż w bankac h takie prac e trwaj ą na całym świecie i myślę, że t o jes t przysz łość medycyn y i kardiologii tak my ślę, że t o będzie w łaśnie c iekawy moment taki teatralneg o eksperyment u dalej zostanie 120 lat czy jednak rzeczywi ście jes t jakiś, bo póki c o mózgu jednak n ie w nie da m radę podmieni ć to jednak jes t to c o jes t na un ikalne i ciekawe czy rzeczywi ście nadal te n ca ły proce s biologiczn ą tych nie osob y do tych 120 i w jak i sposób te n czy inaczej na s zabije po prost u także w myśl t o rzeczywiście jes t coś c o co mo żna, by pokazać na czy m polega nasz a mostki zbudowan e z tak iej same j tkanki tam s ą tak ie sam e kom órki jak w każdym innym na włosach cz y te jedna k kom órka jes t zaprawa programowane je śli mieliby śmy tak na pewien proce s na teg o proces u oczywi ście możemy zahamowa ć są testowan e r óżnego rodzaj u leki, kt óre mają z a na cel u spowoln ienie procesów chocia żby skracan ia telomerów z łe, na kt órych państwo na pewn o gdzie ś tam czytali w pras ie popularną naukowej na tak im, jak im jes t chocia żby zwyk ła metformina, czyli jak na cukrzycę w ty m momenc ie trwaj ą badan ia bardz o du że z metformin ą, bo jes t co leg ł znane o d la t sze śćdziesiątych do końca nie w iemy, jaką dzia ła na sąd działa okazuj e si ę, że jes t w stan ie zahamowa ć proce s proces y starzen ia się kom órki i w ty m przemy śle medycyn y przeciw starzenia jes t teraz mo żna powiedzieć znow u tabletk a, kt óra prze żywa kolejn e ju ż Niewiem kt óry renesan s t o będzie ostatn ie chyba nasz e pytanie ju ż oddamy pa ństwu głos, bo myślę, że jest t u, a jeszcze jeszcz e Paweł będzie mia ł tylk o ich, ale chcia łem zapytać jeszcz e o t o przejście two ich zainteresowa ń w kierunku medycyn y prewencyjnej, czyl i w k ierunku w łaśnie rozma itych sposobów, które nie tyl e s ą leczeniem aktywn e ju ż istniejących chor ób Billa raczej tak im dzia łaniem, które m a na cel u zapobieżenie wystąpieniu chor ób i w łaśnie maksymal izowanie i jak rozum iem komfort u życia jakości życia i d ługości jak do teg o doszło że, że w łaśnie ty m zainteresowa ły si ę to myślę, że sta n naturaln y ścieżka, kt órą przeszedłem moj a zawodow a ścieżka, zaczynaj ąc o d czegoś tak iego bardzo 01 COVEC jak życie śmieć te ż moj e zainteresowanie nauk ą jak zawsze lubi łem sobie stawiać, b y stawia ć pytanie zawsz e medycynę gdzie ś ta m byłem zawsz e w rozkrok u pomiędzy moim laborator ium a, a pacjentam i tak ą sobie wymy śliłem to pomys ł na życie, że ja będę ty m lekarzem, kt óry połączy, któremu si ę ud a po łączyć tak ą po naukę podstawową z klinik jest to bardzo trudne, bo t o wymag a ogromneg o wysi łku wielu nieprzespanych nocy prac y po nocach i c o spowodowało, że w pewny m momencie ta prac a w laboratorium na ro k odszedł w ogóle z e szpitala wyjecha ł do Stanów ta m prz y przepracował ro k w laborator ium zaczął sob ie zadawać pytanie cz y chc e wr ócić do prac y z tak imi w tak ich obciążeniu, jak ie do te j por y pracował pracowałem czy n ie jes t już jedno momen t w życiu, gdzie chc ę troch ę inaczej pomaga ć ludziom pewnie t o by ł ten moment w łaśnie ja sob ie zacząć zaczyna si ę rewolucja, bo to nie b ój z dnia na dzień t o było kilka la t mojeg o życia ja n ie pracuje w szpitalu 3 lat prac y w inny spos ób zupe łnie z pacjentami wymy śliłem sob ie, że ja jestem dl a pacjenta t o jes t ma ło popularne podej ście zawsze pacjenc ie między jego czas dl a mn ie skończył znacz y oceniaj ą, że po święciłem za dużo czasu, jaki m ówi, że t o ja decyduję, kiedy m u czas jes t dla pana skończy, b o ja chc ę się dl a pani powiedzieć, że więcej t o jes t dosy ć ma ło popularne podej ście do 2 do medycyn y i w og óle do teg o kontakt u jes t du żo trudniejsze spos ób, bo ta k jak pan powiedzia łem, że ta ostr o medycyn a ta ostatn ia b iologia mamy odpowied ź za chwilę nam si ę udało to oczywiście bardz o nęcące, bo w idzimy, że proszę o 20 minut i kto ś m ówi dzi ękuję za uratowan ie życia mn ie tak nie mówi nie mąż mo że ktoś pow ie za 2030 lat, że dzi ękuje, że pani wted y powiedzia ł, że mo że zmienić to t o jest t o w swo im życiu, ale wojna jes t na pewn o w ty m zawodzie t o tak jak ma możliwość prac y z pacjente m i ewolucja stan u umysłu pacjent a tak nazyw a, że pacjen t przychodzi, mówi że nie b ędzie bra ł tyc h leków, bo wyczyta ł w internecie żony kaza ł i pokazuj e strony w internecie to wyczyta ł Jan czemu spokojnie wyt łumaczyć popracować na d nim pokaza ć k ilka przyk ładów i za jakiś czas do mn ie wrac a rzeczywiście pan ie doktorze miał mato sens u pa n m ówi przemy ślałem, ale często musi by ć świadkiem czego ś takiego mocneg o w swo im życiu, czyli w czas ie śmierci kogo ś bliskiego lu b coś się sama mus i wydarzy ć, żeby uwierzył, że t o co mówię to n ie jes t tylk o wy łącznie jaka ś moja jak mój wymys ł czy m moja w iedza i spos ób post ępowania dz iwne informacji internetu często c o też zawsze Stomma stąd w łaśnie walczym y, bo jedn o z naszyc h konik ów jest pseudonauka ich wy łapywanie r óżnych dziwnych smak ów na temat w łaśnie medycyny n o dobrze to ju ż tak, oddaj ąc państwu głos, aby jeszcz e tak si ę tylk o zapyta ł szczeg ólnie w łaśnie, że zajmie si ę t ą prewencji do teg o jeszcze taką nietypow ą, czyl i pacjent ma cza s dan y na powiedzenie Atu sob ie cza s na pow iedzenie c o robi ć tak to mia ł by ć 3 proste rady jak żyć, żeby pompa dzia łała w miar ę dobrz e takie 3 proste nie za dużo no oczywiście be z tajemnic nie ma szef a kuchn i ta specjaln a pigu łka zmieszana z trującej kopert ę ropuchy z odrobin ą Honorat n o takie 3 podstawowe prewencyjne, bo jeszcze si ę cz ęsto zm ienia słyszymy r óżne zalecen ia ameryka ńscy naukowcy m ówią, że drugim jes t HOKEJ pote m jedna k zab ija w teatr nowa trasa jes t n iezdrowy operacją bezdro ży w og óle po łączenie 3 dyscyplin zabijaj ą ta k na powa żnie chyba nie ma zjawia uważam, że nie ma 1 recepcie taką, kt óry powiedzia ł, że zrobi ł 3 rzeczy b ędziecie żyć d łużej, bo to chyba tak się n ie d a właśnie to poleg a na tym, że trzeb a porozmaw ia z pacjente m dowiedzieć co ono niczego n ie lubi ja osobi ście c o ja robię, żeby si ę ja przed e wszystk im uprawiam du żo sport u bo, bo t o Lubie z stara m się wypoczywa ć je śli mog ę, a przede wszystkim, żeby t o c o kocham to jes t podstawa, żeby żyć przed e wszystkim szczęśliwie, bo długo b ędę żył t o n ie Super teraz oba pa ństwa g łos a dla stron to prosz ę sob ie tuta j ra z 3 te ż w ieczory mam pytan ie do teg o kontekst u szpitala cz y ta m pa n do świadczył jak ąkolwiek śmierć, które n ie była tragedi ą cz y tak może si ę dzia ć tylk o w dz iale palet y pal iatywnym, cho ć oczywi ście j e chorob y kard iologiczne wbr ew pozoro m i choroby onkolog iczne, bo pa n oddzia ł paliatywny ma swoją specyfikę, że ta m najczęściej trafiaj ą pacjenc i onkolog iczni MON pewnie dla pa ństwa to za ś zaskocz y, al e tak naprawd ę mają bardz o podobny przeb ieg te szczególnie t e choroby przewlekłe w postac i niewydolno ści serc a i oczywi ście mam y ja pami ętam tak ich pacjent ów, kt órzy robiliśmy wszystko, bo mieli najnowsze leczen ie na tamt e czas y najnowsze urz ądzenia wszczep iane, kt óre wspomaga ły prac ę serc a, a n ie wiedzieliśmy, że jedyny m ratunkiem dl a tego pacjenta jes t chocia żby przeszcze p serca, al e z różnych powod ów, bo t o często są n ie ka żdy pacjen t kwalifikuje si ę do tak iego przeszczepu no tak i pacjent n ie m ógł być zakwal ifikowany do tej procedur y co powodowa ło rząd przechodzi pew ien sposób podobn ą drog ę pacjent onkologiczny no bo na pewn o chc e w mamy świadomość, że taki przewlek ły proces chorobow y powoduje, że w pewny m momenc ie głównym probleme m jes t depresj a t o jak pacjent reaguje bo zan im się pogodzić z tym, że umiera t o przechodz i prze z pe łny eta t negacj i eta p depresyjne j dopiero potem jes t o d etap u akceptacj i pewnie spo d podobnie jes t z tym i pacjentam i kard iologicznymi, że ten depresj a zawsze zwracam uwagę na t o, że pacjen t kardiologiczny bardz o cz ęsto wymag a wsparc ia ja się wsp iera w swoje j praktyc e konsultacja psychiatrycznymi ja si ę teg o n ie boję przekonuje swych pacjentów, żeby te ż tego n ie bali, że t o mo że brzmi strasznie cz y też konsultacj a psychiatryczna cz ęsto t e tak że tak te n psychiatra jes t w stan ie czynić zm ieni mojego pacjenta ten face t przychodzi nast ępna w izyta jest innym pacjentem chc e si ę leczy ć my ślę, że t o jes t też jakiś ważny elemen t, że że, że ten proce s umierania t o tytoń przede wszystkim to jest nasz a g łowa tak czy jes t pa n za eutanazj ą odpowied ź prosz ę uzasadni ć al e t o jes t też na d ty m zastanawiałem cz y jeste m za eutanazj ą jak zaczyn a uważam, że każdy z na s pow inien mieć woln y wyb ór każdy z na s inaczej znosi c ierpienie ka żdy z nas in w inną do ść tego c ierpienia w stan ie przyjąć s ą ludz ie, kt órzy znoszą cierpienie ostatn ich dni mówimy, że godnie umarl i, a niektórzy ludzie nie s ą w stan ie teg o znie ść pewn ie dla tyc h ludz i uwa żam, że rozwiązaniem jes t eutanazj a, a nie odpow iada jeśli jeśli uznać, że t o jes t zby t daleko id ące w jak ąś swoj ą sferę intymn ą pytan ie cz y gdyb y legal izacja, b y eutanazj a by ła legalna, gdyb y ju ż został poproszon y prze z pacjenta, który wiedzia łby że, że uwag i na ca łą aktualn ą wiedz ę medyczn ą mo żliwości, kt óre masz nie m a przed n im n ic poza tylk o wyd łużającym si ę cierpieniem poda ł te ż środek śmiertelne nie, al e Szanowni państwo ja nie um iem na t o pytanie odpowiedzie ć TUI teraz prz y tym stole, gdzie s iedzimy jes t mi ło przyjemn ie, bo to trzeb a się znaleźć w danym m iejscu w danej sytuacj i, żeby na tak ie pytania odpowiedzie ć, bo przecież dop óki tego n ie doświadczenie nie mog ę, bo je śli pow iem ta k na pewno nie zawaha ł si ę ani chwili t o skłamię je śli powiedzia łbym, że absolutn ie n ie te ż sk łamie mórz sytuacj a jes t zale ży o d zależy oczywi ście ja zna m teg o pacjenta, bo t o s ą, jakby tak jest w iele zmian, które mia ły wpływ, na który maj ą wpływ na tak ą moj ą decyzj ę, że nawet nie ma m sob ie wyobrazić wszystk ich, bo t o tu pami ętajmy o tym, że t o mówimy o sytuacj i rzeczywi ście z gatunku tych badań trudniejszych decyzj i można w życiu podj ęcia lekarz b o oczywi ście pewn ie jak kto zostan ie puszczon y publicznej gdzie ś ktoś kiedyś wyciągnie ja jeste m za eutanazj ę t o, al e ja si ę, że t o jes t sytuacj a pewn ie, żeby tak ą decyzję podj ęcia zbudowa ć intymn ą relacj ę z pacjente m chyb a w tak iej sytuacj i taką relacj ę by łby w stan ie zbudować znow u teg o pacjenta dobrz e pewn ie to podjęcie tak iej decyzj i by łoby zdecydowan ie łatwiejsze natomiast dl a tak iej osob y, kt óra wzyw a mn ie do s iebie po to, żebym poda ł tylko oczy środek traktuj ę t o jak o procedur a absolutn ie n ie ja 3 sprawach ma m wymienianą zastawk ę w serc u o 20102010 roku o d tamtej por y chodz ę po g órach i jak jestem w Warszawie to chodz ę na wędrówki i t o po tak ie po kilkana ście kilometr ów i t o funkcjonuj e bardz o dobrzy mam nadziej ę, że t o b ędzie d ługo funkcjonowa ło, bo o lekarz w Aninie po chc e, a że daje gwarancj ę na 40 lat jak w ielcy ta jest prawd a, a si ę teg o trzym a tera z o starzen iu si ę Otóż przeczyta łem tak i artyku ł o świecie nauk i o ty m, że, w jak ich laborator iach s ą prowadzon e bad a ja nad Genoą type m cz łowieka, że pr óbują w genac h znale źć powody starzen ia się i im si ę t o udaj e on i są n o już jak t o tam napisa ł, gd y w po łowie drogi nie ma jeszcz e, że tak pow iem pomys łu jak t e geny przejmie dz icz odnowić, żeby mogły funkcjonowa ć cz y pa n co ś o tym, s łyszał i trzec ia sprawa t o jes t do świadczenie, kt óre zosta ło wykonan e w laborator ium i polega ło t o na ty m, że świniom obci ęto g łowy z tyc h głów wyci ągnięto mózgi to wszystk o trwa ło tem u łódzki pod łączono zacz ęto zasila ć jak ąś sztuczn ą krwi ą i t e m ózgi o żyły i c i c o t o robi ą m ówią, że to mo że by ć technolog ia, kt óra pozwol i ratowa ć topielc ów, bo tak i topielec no te ż Matu wszystk o wy łączone, a je żeli musz ę uruchomić od początku nos, kt o mo że i zaczn ie m u dzia łać r ównież inne urz ądzenia, kt óre do teg o życia s ą potrzebne ma m tu z e sob ą świat nauk i, kt óry o tym, op isuje jak kto ś chc e przeczyta ć t o po życie dobrz e z występu bardz o trudn e pytan ia odpow iada najłatwiejsze z n ich opla pozostał w oczy n ie wiem, kto poza stawk ę VAT ma wym ieniono, lecz wspomniała miał du żo, że na raz ie jeste m kolarzem i w peleton ie wszyscy wiedzą jestem kard iologiem jak też ma problemy kard iologiczne t o zaś dom podje żdża jes t m. in. kolego, kto jes t by łym kolarze m te ż po wymianie zastawk i aortalne j potencjaln ie ka żdy lekarz doktor każe Guardiola, do kt órego poszedł powiedzia ł, że absolutnie ma zakaz je żdżenia dlateg o prze d do mn ie jak powiedzia łem, że mo że je ździć, al e woln o, ale oczywiście t o pacjen t się tym kompletn ie n ie s łucha dlateg o, jak iego wizę tylko t o m ówię słuchaj Maksym bokser by ł też kiedy ś boksere m bokse r s łuchaj możemy jecha ć, ale 34 rowery za mną jak si ę przewr óci to ja jad ę dalej, bo w peletonie taka zasada kto ś nie wiedzą jak si ę z łapie gumę t o stan ie czek a dlatego uważam, że jeśli pa n dosta ł gwarancj ę 40 lat to mo że ja mieli tak was nigdy nie daje pacjentow i na to co robię, bo ja jeste m mechan ikiem samochodowy m, ale n o w idocznie potraf i tak iego lekarza, który ma t e zaci ęcia serw isowe no t o w pan a widocznie procedura, kt órą pan wykonan a jes t doskona ła i oczywi ście zastawk a taka przeci ętna zależy to mn iej wi ęcej 1015 lat do wymiany po ra z kolejny t o oczywi ście z a oczywiście zależy t o wie bardzo dywaguje w ty m momencie zupełnie musiał mie ć dane, al e to wracaj ąc do drug iego temat u jak z tymi genam i, bo przyznam si ę z najdalszyc h najdalsz y temat jeśli chodz i o moj ą specjalno ścią są te g łowy świńskie o gotowi się mog ę w tak im raz ie swoją wiedzę na te n tema t natomiast je śli chodz i o o genetykę t o jak możemy wp ływać na geny t o rzeczywi ście na genetyk a ja pami ętam jak zaczn ę badania genetyczne o ty m, się zajmuj e w laborator ium bad a odpowied ź pod łoże genetyczne odpow iedzi na lek i ludz i, dlaczeg o dan y pacjent odpow iada na daleko bardz o dobrze inny trochę gorze j o d, a trzeci w og óle n ie odpow iada t o tak a c iekawa anegdota te ż opow iem pan u, że tak i paradok s palacz a, że niektóre lek i jak pacjent pali t o t e lek i kard iologiczne lepiej dzia łają, ale pacjentom teg o n ie m ówimy natom iast w Środzie genetyk a t o rzeczywiście komórka nasze zaprogramowan a m ówił o tych telomery cz ęsto część, kt óra determ inuje d ługość życia, bo nas zaprogramowana kom órka na ile ś ta m podzia łów na świat zaka że podziałem telomer y się na m skracaj ą mi to na czym pracuj ą naukowcy teraz t o, żeby te n proce s skracan ia telomer ów za pomocą r óżnych mechanizm ów genetycznych spowolnić cz y to jes t tak a maszyner ia dok ładnie taka odbudowuj ąc można siedzieć t o s ą takie genetyczn e kopark i, kt óre tamten jak się trochę te n równą zasyp ie Tonego znow u odkopuj ą myślę, że to w badan iach na zwierzętach do p óki c o chcia łbym zapyta ć, ab y lep iej zrozumie ć, gdzie przeb iega jak def iniowana biegł prze z pan a postrzegana przez medycynę postrzegan a jes t r óżnica w patrzen iu na śmierć jak o patologi ę, a patrzyli śmy jak sta n naturaln y proce s naturaln y, w kt órym momenc ie utrzymywanie pacjenta przy życiu jes t uporczyw ą terapi ą, a w, którym to jest walk a o to, żeby przed łużyć m u mo żliwość funkcjonowania co jes t ty m wytycznym, o ile dn i walczymy czy jest jaka ś tak a gran ica, kt órej to t o oni w łaśnie jes t i jes t jak ąś jakąś gr ą już niewart ą świeczki, zwa żywszy na fak t, że osoba, która nie oddych a wci ąż utrzymuje, że mam y prawo pobudzi ć j ą i zbudowa ć, żeby oddać to kolejny oddec h i przed łużyć życie pomimo teg o, że do n iedawna jeszcz e uwa żaliśmy, że w łaśnie cza s minął jedno pytan ia, gd y pytan ie od t o, że proce s definiowania śmierci si ę zm ienia obecnie mam y śmierć mózgową cz y pana t o jest definicja ostateczna cz y wyobra ża pa n sob ie je j jeszcz e zm iany, a jeśli tak to cz y jes t jakiś obsza r te n kierunek, kt órym pa n Patryk ba łby tak ą definicj ę alb o inne spojrzen ie na definicj ę śmierci t o może zasa d tego drug iego Cat pytan ia czy gd y w definicji śmierci ja myślę, że t o jes t tak że w tak jak w latac h w p óźnych latac h sześćdziesiątych na poziomie la t sześćdziesiątych siedemdziesi ątych przełom technolog iczny w iemy zacz ęliśmy myśleć o ty m, żeby przestrzega ć organ y co spowodowało tę definicję śmierci, gdz ie zacz ęliśmy na, że nie tylk o polegliśmy na tym, że pacjent oddycha i czy serce bije, al e te ż w aktywno ść elektryczną mózgu zaczyn a interesowa ć pote m oczywiście ze wzgl ędu tera z pla n teolog ia rozwinięta wysoc e rozwini ęta wsp ółczesna transplantologia te ż, b y nowy mogła przedef iniowania śmierci m ózgowej na tak ą głęboką śmierć m ózgu jes t rzeczywi ście tak g łęboka śmierć m ózgu mówi o tym, że nie ma żadnych odruch ów i t d . n o b o transplantolog ia też da ła sobie furtk ę, żeby zwiększyć potencjaln ą ilo ść dawc ów, że ta, że śmiecie wted y, k iedy przestajem y myśleć odczuwa ć mie ć jakiekolwiek wspomnienia no bo to te ż jest jakb y rodzaj śmierci, bo pytanie, kiedy my uznajem y, że um ieramy cz y wted y, k iedy przestaje odruch y przestaj e mie ć 2, czyli pacjenta pobudzamy ich łączy jakimś innym narz ędziem, żeby sprawdzić cz y Jan mus i prostuje pale c musia ł czy muszę nie prostuj e tak ju ż w du żym uproszczeniu w ty m momenc ie, k iedy pacjent trac i swoją osobowość jaki ś spos ób na, bo jak znowu ż państwo mówi o swoich doświadczeniach, gdz ie w ielu pacjentów uratowanyc h w sens ie ratowanyc h można pędzić wyrwany śmierci z jej ramion t o tak ie mo że poetyck ie bardz o określenie natomiast ja sobie zadawać pytanie cz y chcia łbym być tzw. ja chcia łbym się nagl e znale źć tak ich sytuacj i, że mo i bliscy muszą si ę mną opiekowa ć do ko ńca życia, że jakiś patrz y w suf it alb o jeste m na poziomie intelektualnym na dużo niższy jes t dziś jeste m w ty m momencie, czyli n ie jeste m w stan ie wypowiedzieć sk ładnie nawet 1 słowa no bo to n ie tylk o to cz y żyjemy to nie jes t tylk o t o cz y na serce w ieczna czy nasze p łuca pracują, al e też n o te ż inne aspekty n o jak my ślimy o sob ie jako o istotach wyższy żywych t o te ż wy ższe funkcj e mózgu dla na s mają znaczenie przynajmniej dl a mn ie natom iast odnośnie 0101. pytania, czyli czy ja j czy um iemy powiedzie ć, że nie walczym y walczymy to to nie jes t jak na wojnie, gdz ie widzimy, że wyrok wyrok opada ściele si ę g ęsto mam y szans ę zdobyć żadnej swoją flag ę gdzie ś t a zawsz e sto i bardz o indywidualne ka żdy ka żdy proce s b iologiczny inaczej przebiega n e, al e oczywi ście na do świadczenie, kt óre budujemy n o mam y przesłanki b iologiczne biochemiczne no wystarczy zrobi ć badania krw i i w idzimy, że n iestety dochodz i do rozk ładu nerk i przestaj ą pracowa ć zaczynaj ą nam się kumulować r óżnego rodzaju produkt y rozpadu komórek w iemy, że tego procesu się ju ż nie da medycy n ie mam y czasu używam przecież ta k jak b łędne ko ło chorobowe 1 proces napędza drug i przerwania teg o proces u czasam i niemo żliwe oczywiście my ślę, że trudno powiedzie ć, ab y był odwa żny, żeby powiedzieć dobr a takie ma wyn iki bada ń widz ę tak iego pacjent a koniec istnienia ob ie nigdy mi si ę zagro żeń powiedzia ł n ie rean imuje pacjenta natomiast wiedzie ć, kiedy przerwać reanimacj ę cz y te n proce s ch ęci przywr ócenia życia oczywi ście mam y na to procedur y, b o tak, by świat si ę, kt óre tak może w tym k ierunku, że wszystko mus imy mieć procedury w medycyn ie też mus i mie ć procedur y, al e t e tak że czasam i ja mia łem poczuc ie że ten pacjent chyb a pow inien odej ść tak jeszcz e w tym momencie, b y pan tak mi si ę przypomniało czasami śmiech wida ć w oczac h pacjenta to jes t te ż coś niesamowitego jak si ę pracuj e z pacjentami to widać w oczach wida ć, że kto ś um iera to ten Clijsters to jes t jak wielokrotnie widzia ł też listę te ż l isty wzrok ma pacjentów, którzy um ierali t o wida ć, że po prost u trzeba dać tem u cz łowiekowi umrze ć c o w wypadku chor ób i procedur medycznyc h, których realn e wyniki są takie, że n ie wiem 15 oceny pacjent ów ma przedłużoną życia od 2 lata tak w przypadku załatwił raka trzustk i cz y wtedy podejmowan ie kolej procedur y gmin, ale t o jes t pan o procesie przewlek łej chorob ie przewlekła choroba zupełnie co ś innego t o m y mówimy ja m u w tym momencie w ty m stanie gdz ie, jakby mam y na podj ęcie decyzji ma m sekundy toczy podajm y dan e dzia łanie czy intensywno ść tego dzia łania będzie odpow iednia, żeby co ś spr óbować zrobić to pa n m ówi o procesie przewlekłe, bo to nie jes t tak absolutn ie nie m ówi o ty m, że pacjent ma raka trzustk i to rokowan ie, że prze żyje 2 lata t o 90 % pacjentów umiera to w takim raz ie n iema sensu spr óbować dl a takiego pacjenta nie tak dawn o, bo tydzień tem u moja chrzestn a umarła na rak a trzustki Jona walczyła do końca n o t o w łaśnie byłby mój taniec był raczej n ie tyl e dotycz ący f ilozoficzne na ile medycyna patrzy na śmierć jako n a rzecz, która jes t naturaln a na ile stulatkow ie, kt óry przechodzi z e z chorobą m ówi si ę tak b ędę pana, by leczył, bo wci ąż mo że pa n żyć kolejne lat a byliśmy wino w zasadz ie już pa n swoje prze żył naturalne jest, że naturaln e jest 2 pary si ę za chwil ę sko ńczy nowy podatek to jes t protes t, ale nie ma czegoś tak iego, bo czasam i stulatek ma tyl e sobie życia tyle ch ęci życia jes t tak ciekawy świata, że czasami jak wizyty pacjen t sam chciałbym mie ć tak ą ciekaw ą świata ja k jak moi pacjenci tzw. podesz łym w ieku t o nikomu nie mo żna od odbiera ć praw a do d ługiego życia je śli ktoś chc e długo żyć na to nie mogę powiedzieć, że nie pada n ie b ędę leczy ł, bo to w łaśnie zakrawa to, że ja się zaczyna bawi ć w Boga, że komu ś daje szansę d łuższego życia, bo uwa żam, że pan to już si ę na żył zarzucen ie ja chyb a podczas p ierwszego spotkan ia wspominałem o takiej ksi ążce bardz o bardzo c iekawe nie ma jej po polsk u po polsku jeszcz e n iestety autorstwa Barbary RN raj t o jes t ese istka ameryka ńska doktorka b iologii molekularnej prz y okazj i także ze Stanford edu, która n ie pracuj e w zawodzie n ie jes t nauk ą cz y nią tylko od lat zajmuje si ę p isaniem ksi ążek bardz o c iekawych tak ich z pogran icza antropolog ii i eseistyki rytua ły krw i m. in . tak a ksi ążka o wojnie jej w Polsce się okaza ło żona n iedawno sko ńczyła 75 lat i podj ęła decyzj ę bardz o świadomie, że t o jest moment, kt óry m a na odpuszcz a jak ąś część zalecanyc h bada ń ona w ksi ążce pisze, kt óre badan ia sob ie sobie postanowiła darowa ć, kt óre jej zdaniem n o w łaśnie s łużą tylk o takiemu n iepotrzebne m u przed łużaniu życia wi ęcej z n ich jes t k łopotu stres u dyskomfort u aniżeli ani żeli realne j realne j realneg o po żytku i ona opowiedzia ła o sobie, że jest wystarczaj ąco stara ju ż, żeby umrze ć co w og óle w kulturz e amerykańskiej, kt óra jes t n iezwykle mocn o nak ierowana na sprawno ść zdrow ie przed łużanie życia za wszelk ą cen a zosta ło odebran e jak o kamień obraz y absolutne t o znaczy ta ksi ążka bardzo głośna bardz o w iele z ni ą wywiadów na ten temat si ę okaza ło, al e on a właśnie tę ksi ążkę napisa ła poniek ąd przec iwko kulturze, która nas zachęca do teg o, że za wszelk ą cen ę żyć jak najdłużej przedłużać życie koszte m np. pewne j jako ści życia komfortu życia, jakkolw iek t o t o nazwa ć, a na si łownię n ie przesta ła chodzić tak to ja pamiętam swoj e doświadczenia ze stan u w siłowni, że tam, bo przeprowadzone przeprowadzono taki starszy pa n, kt óry chodzi o 2 Laskach 2 trenerów go przeprowadza ło sadzal i g o na tak i rowe r poz iomy ją prze z godzin ę swo im powolny m tempie pedałował, b o jak tak patrzy łem na całej, mówi że w my jeszcz e mamy du żo do zrobienia je śli chodz i o aktywno ść fizyczn ą senior ów, a skorzystam, że akurat mikrofon, b o u nas ma być pytanie, a c o w przypadk u zabraliśmy c o w przypadk u pacjent ów n p . kt órzy nie wyrażają zgod ę na reanimację n p . nie ma etatu, żeby reanimowa ć tras ostatni ą by ła bardzo słynna h istoria cz y dosy ć g łośna więźnia skarżący skazaneg o na do żywocie, kt óry w łaśnie miał wp isane w pap ierach, że nie wyraża niezgodę na animacjach ma umrzeć t o umrzeć tylk o zakłady no lekarz n ie posłuchał teg o zalecenia reanimowa ł całkiem skutecznie teraz jest proce s, poniewa ż stwierdził skoro oparteg o wy łącznie sko ńczyło może wr ócić n ie rosną można powiedzie ć najbardziej celow e, tak więc no t o jes t oczywi ście przypadek taki kulturalny miast w łaśnie czy zdarza ły tak ie przypadki co taki co co lekarz ma zrobić ma s łuchać oczywi ście tego wezwania pacjent a czy pos łużyć swoim podej ściem, widząc tę stuprocentową prac ę tak no dobrze dziesięcioprocentowy pewnie si ę ud a c o wted y na 4 rozwiązanie prawne, bo m ówimy raczej rozmawia ć o rozwiązaniach prawnych bardz iej ni ż niż medycznych, bo to lekarz jes t tak samo zobl igowany prawem ka żdy inny obywatel je śli ja miałbym pacjenta, który b y na miał nap isane że zaproszen ie reanimowa ć na wytatuowan e to dla mnie tez a żaden dow ód prawny m, bo potencjaln ie jego rodzina powiedziała, że czemu pan n ie reanimowa ł też musimy pami ętać o tym, że jest pacjent leczy jest też jeg o rodz ina, kt óra może tylko w łaśnie czek a czeka na to dzia łam z Słuchajcie taką taką, że wytatuuj e sob ie szybk o ta jak co ś tak pozwiemy szpitale b ędziemy żyć godn ie do ko ńca życia oczywi ście żartuję ale, al e też tak że, że to sam o one jes t t o, że s ą prawn e rozwi ązania, kt óre w pew ien sposób n o to porz ądkują latami jeśli n ie mam y na t o dokument ów, kt óre potw ierdzone prawnie t o zupe łnie nas n ie zmieni n o nie t o, że pacjent czy rodzina na m pow ie, że pacjen t pros i, żeby godn ie animować pewnie t o s ą czasami osob iste, że uszanujem y wolę pacjenta cz y rodziny, ale te ż t o na pewno pasja jest nieprzytomny ma gdzie ś ta m wytatuowany coś ten to dlateg o n ie respektuje co ś tak iego pytan ia tutaj ta oparto się bliżej niż ogone k o d m ikrofonu tak tak t o pan Krzysztofowi, al e pote m pros imy, żeby te stały si ę środkami zapyta m pan a jak o jako lekarza jak się pan u tuta j pracuj e w Polsce, gdz ie służba zdrow ia Państwowa t o totaln a klap a odpow iem pan u tak, bo rozmawialiśmy, zanim weszliśmy d o na spotkanie z pa ństwem o ty m, b o ta transformacja moj a dotyczyła n ie tylko tego czym si ę zaj ąłem tera z zawodowo, ale też decyzj ę życia dotycz ących prac y w publ icznej ochron ie zdrowia ja po prost u jeste m w stanie psychicznie badac z polskich w izowe przyznaj e się publicznie po raz p ierwszy w życiu, że te n syste m n ie zniszczy ł jak o lekarza i zniszczenie 1 lekarza w Polsce jeszcze pewnie 1 niższy niż cora z wi ęcej m łodych os ób n ie mia łem oczywiście jak wróciłem ze stan u w tomie byłem Roksana przez 2 lata nie mog ą do siebie do ść opowieści zostan ą 2 lata tak ie, że nie wiedzia łem, że mam zosta ć w Polsce czy wyjecha ć uczyłem si ę do egzaminu, żeby nas pikowa ć dyplo m w stanach rzuca łem to akura t moment t o szczęście, że pozna łem świetnych mentor ów w życiu to co mn ie nauczy ły stan na pewn o t o, żeby to c o się dostało o d innego człowieka, żeby t o oddać teraz stara m się t o m łodym ludziom przekazywa ć t o dobr a, które dostałem, czyli t ą wiedzę to, że wart o inwestować m łodych ludzi, bo we mnie te ż, k iedy zainwestowa ł bez interesownie zupełnie dzi ęki temu jestem t u, gdz ie jeste m b o przed czterdziestką dostęp profesorem my ślę, że dosy ć szybko to tylk o i właśnie dzi ęki temu dzięki moje j ciężkiej pracy, ale te ż dzięki ludziom ze spotka ń na swojej drodz e, ale z wi ększości s ą ludz ie z zagran icy, b o w Polsce skutecznie przekazan o w w ielu sprawac h dobry mam takie pytanie dotycz ące gran icy życia śmierci t o znaczy lekarz stw ierdza śmierć mózgu albo ja zgadza m si ę na eutanazj a i kt o decyduje o n ie wiem po obran iu narządów po t o, zebra ł ratowa ć kogo ś innego i czy t o jes t etyczne jak to wygl ąda z punkt u w idzenia etyk i cz y ja przyznam, że jak w ty m w tym aspekcie jakoś tam się nie czuj e mocna, ale jesteś tak im jak do mn ie domniemana zgoda jeśli ju ż dziś n ie mamy of icjalnie w rejestrze sprzeciw wobec tak ich jak centralny jest przec iw karz e państwo może się do niego wpisa ć pani, że za życia znacz y po śmierci n ie zgadzac ie si ę na pobran ie organ ów je śli pa ństwo tego nie n ie wykona ć p o za życia po śmierci potencjaln ie bowiem potr ącił samochód, bo t o s ą potencjaln i kandydaci, czyl i wypadk i komunikacyjne n o bo wiadomo, że od chorego si ę n ie pob iera organ ów w sensie na chorob ę przewlekłą t o jeszcz e nie wyrazi zgody t o t o sprzeciwu to znaczy, że pan jesteś tak ich jak domn iemana zgoda czy m y mam y prawo od pana pobra ć na 3 jak w sens ie lekarze zespół, kt óra rzeczywiście orzeka dotycz ąca ca ły zespół n o k ilka k ilka specjalno ści wchodzi w skład tak iego zespołu to mus i być anestezjolo g neurolo g kardiolog jeśli ktoś ta m n ie pamiętam w ty m momencie, al e też ca ły zespół lekarsk i, kt óry orzek a o śmierci pacjent a dop iero wted y może pobra ć oczywiście w warunkac h polsk ich jes t także respektujem y mo że, mimo że dn iem n ie mus imy prawnie respektujem y zdan ie rodziny rodzina to c o jest ostatn im zawsz e tym hamulc e te ż rodzina, kt óra w Polsce walkac h polskich najcz ęściej się sprzeciwia, żeby pobierać jak iekolwiek rz ądy, bo w Polsce jednak jes t kul t z zw łoki jeszcze ciągle co prawd a już tam odchodzimy o d tego, że t e zwłoki mają 3 dni w domu leżeć maj ą by ć śpiewy i modły n ic i wszyscy mieszka ńcy, bo żyjemy wi ększości jedna k miasta n ietrudno sob ie wyobrazić, żeby z chociażby z e wzgl ędów epidemiologicznych zw łoki trzyma 3 dni w m ieszkaniu, ale t o tak wygląda mniej wi ęcej w du żym skr ócie dobry wiecz ór dziękuję za t o mi łe spotkania mi łe, dlateg o że by ło przez momen t śmiertelnie powa żnie rozumiem, że to z e względu na grz ąski temat, ale całe szcz ęście pa n Antoni zm ieni troszkę tak pew ien nur t narracyjnyc h, kt órą p łynęliśmy i dzięki temu te ż uzyskałam odpow iedzi na inne pytan ia, ale jakieś jedn o si ę nasunęło, bo w trakc ie, kiedy s łuchałam tuta j pan a odpowiedzi t o ta rzeczywisto ść z medyka wizowa wydawa ł si ę strasznie surreal istyczna widzia łam tyc h ludz i pochowanyc h w szpitalach w łaśnie takich nagrobki zam iast łóżek pote m inne sprawy, kt óre nios ą trumnę z lud źmi jeszcze, żeby m i po prost u ta m odwlek a lekarzy ich odwlekają i c o na to te ż zwr ócić uwagę w łaśnie w jakim ś takim wybiciu z e złotej chmur y tak iej powa żnej wyobra żenia owej, którą żeśmy si ę uwik ła n i t o, że mia ł wra żenie mo że to nies łuszne jak wrażenia jest negocjowan e, więc proszę powiedzie ć, je żeli będą błędna w te j wypow iedzi, al e że pan a stosune k do sameg o c ierpienia jes t dosy ć n iestabilne mam wra żenie, że z je j stron y nasze cierpienia nie można by ło w łaśnie okre ślić prze z tutaj jakie ś jony sod u potas u, kt óre p łyną przez hydraul ika naszego ciała, al e z drugiej strony te ż każdy ma jakie ś osob iste odczucie c o do tego co ś si ę nas w środku dzie ń dz ieje rozum iem, że jak jest t o pytan ie natur y bardz iej f ilozoficzne, ale z e względu na t o, że zarysował pan swoją posta ć tuta j dosy ć głęboko n o to chciałam zapyta ć co pa n myśli w og óle o c ierpieniu jako o 0 fenomenie jak lekarz może sądzić o ty m, że kto ś cierpi bardz o ktoś czerp ie n ie bardz o czy jak si ę komentuj e wyniki badań w ty m c o osob a mówi, ale my ślę, że lekarz nie ma prawa ocenia ć jak jaki ś poziom czyjego ś cierpienia jazd y tak naprawdę nigdy nie ocen iam jak jak o pacjent cierpi cz y jego cierpienie jest, wi ęc że, że po to, pa npo lewe j stronie bardz iej czerp ie pan poprawę i m ieczem pilnowa ł ta k jak państwu powiedzia łem każdy ma swoj ą tolerancj ę na emocje i ka że t e emocj e te emocj e w inny sposób toleruj e tak samo jes t cierpieniem ja staram się podchodzi ć do pacjentów sympatyczn ie zak ładać, że moj a pasja ma spowodować, żeby w mo im towarzystwie czuł się komfortowo jak na m najmn iej cierpia ł, bo mo że czerp ie z r óżnych powod ów może go bole ć głowa mo że g o bole ć mie ć ból wewn ętrzny istnienia tzw. czy n ie def iniowane jakąś niezgod ę na r óżne rzeczy, które się wok ół niego dziej ą się je j t e c ierpienia są r óżne ja n ie um iem odpowiedzie ć na pytan ie jak gad y, jak ą gradację stworzy ć c ierpienia n ie potrafię teg o zrobić, ale stałem si ę, żeby przynajmn iej pacjenc i jeśli widzę ich c ierpienie staram si ę im pom óc dziękuję po prost u pytanie wydaj ą się wa żne w kontek ście dyskusj i o eutanazj ę o wydają się ono kluczow e w jakim ś sens ie, a jeśli chciał spyta ć o klauzul ę sum ienia czy jes t to coś c o kardiolog ów r ównież mo że pociągnąć czy jes t jaki ś zab ieg kt óry, kt óry n ie pozwoli Kol zrozumienia wykona ć może ju ż może już c o si ę dz ieje ja w og óle temat u klauzuli sum ienia nie rozum iem przyzna m szczerz e, bo dla mnie to jes t co ś niewyobra żalnego, żeby si ę z jakimi ś przep isami zakrywa ć je śli ktoś zdecydowa ł się, że chc e uprawia ć te n zawód t o w pewny m momencie n o rozum iem, że człowiek, kt óry ma 1920 lat świadomie podejmuje pewn e wybory życiowe, a je śli nieświadomie to znacz y, że poszed ł na niew łaściwe stud ia poszedł jako dojrzała osoba n o b o ja n ie wyobra żam sobie, żeby odmówić pacjentow i pomoc y, bo nie jest t o w zgodzie z mo imi w łasnymi przekonaniami t o tak ja k ja bym odm ówił pacjentow i, bo pomoc y, bo ma inne pogl ądy ni ż ja t o jes t coś dl a mnie niewyobrażalnego i my ślę, że ta jest odpowied ź na t o pytan ie czy ja nie pani co ja to myślę, że większość pa ństwa t o żyje buduje swój świat otoczon y lud źmi, kt órzy mają jedna k sp ójny światopogląd moim ka żdy z nas tworz y sobie tak ą bankiety, cho ć gdzieś ta m, żeby si ę otacza ć ludźmi, którzy maj ą podobne pogl ądy tak jeste śmy kontrolowan i pewn ie jak w ka żdym środowisku SA tacy s ą tacy pewnie środowisko kard iologiczne te ż s ą lekarze, którzy ze wzgl ędów na jakie ś swoj e w łasne przekonania n ie będą leczy ć pacjentów, kt órzy mają czerwon e w łosy alb o czerwon e bluz y różnie mo że być mam y jakie ś pytania o to, po czy m kt órej bli żej tematycznyc h tak pasuje do mo ich skarpete k przeprasza m jeśli moj e pytan ie będzie troch ę zby t intymne może trochę zby t obcesow o zabrzm i, ale cz y po wszystkich doświadczeniach bo i si ę pa n śmierci, ale n ie przestaj e by ć człowiekiem si ę policja ma tak ie sam e lęki i jak ka żde państwo tak samo boj ę si ę śmierci my ślą o śmierci zastanawia się c o b ędzie po moje j śmierci cz y coś zostaw i po sob ie jak chciał jeszcz e zada ć pytan ie dotycz ące uporczywe j terapii podtrzymywania pacjenta prz y życiu, ponieważ zdarz a się, że na badan ia jednoznaczn ie wskazują na t o, że wszystko w 1 kierunku, czyl i w kierunku śmierci natom iast pracuj e resp irator miliony strzykawe k, których pacjen t jes t po łączone, które podtrzymują prz y życiu prz y stale zwi ększane dawkac h leku i tera z moj e pytan ie jes t cz y na życzenie rodziny mo żna przerwa ć te n proces jak t o jest w og óle usankcjonowan e prawn ie i cz y cz y mo żna pacjent a od łączyć aktualnie w Polsce aparatur a na pro śbę rodziny skoro i tak w iemy, że t o jes t proces, który ta m jeszcze potrwa dwa -trz y dn i tak wszyscy b ędą się m ęczyć i zakończy si ę t o tylko w te n spos ób n ie sądzę, żeby t o było mo żliwe, żeby rodzina za ś do zadecydowa ła, że prace maj ą babc ie już od łączyć trzymaj ą mam y t o prawn ie na pewno nie n ie n ie umie pa n przytoczy ć żadnego paragraf u, ale wydaje mi si ę, że ja przynajmn iej nie pami ętam, żeby gdzie ś w przepisach prawnyc h znalazłem taki, że m y na pro śbę rodz iny za przedstawiamy zaprzestaj ą terapii tor y tak naprawd ę lekarz podejmuje decyzj ę tym momenc ie na wiadomo, że lep iej wyw ieranie presji z e strony rodziny zdarz a si ę al e, ale na pewno prawnie n ie jes t t o żaden nie ma moc y wi ążącej prawn ie cz łowieczych pytan ie cz ęść bo i tematyk i pytan ie, bo bardz o się podoba ła odpowied ź na pytan ie o strachu śmierci, że dalsz e cz łowiekiem cz y kard iolodzy w szczególności właśnie, którzy przeszl i prze z taką, bo ma wszyscy musieli prze z wszystk ich tak w łaśnie tyc h ostryc h zmagań z e śmiercią cz y on i mają ca ły cza s poczucie humoru, że potrafią si ę śmiać i co wi ęcej cz y potrafi ą si ę w miar ę godny sposób śmiać znaczenie tak ich, kt óre wyn ika z jakiegoś sposób przen iesienia lęku przen iesienia stresu to cz y tak i nerwowy mo żna powiedzieć, al e radosnyc h oni zachowuj ą poczuc ie rado ści humoru czy my ślę, że poczuc ie humor u jest pochodn ą inteligencji jestem teg o wyznawco m teg o pogl ądu i jest niezale żna o d zawodu, jaki się upraw ia ja ma m koleg ów kardiologów w du żej m ierze s ą to bardz o pogodni ludz ie z ty m świetnie żartuje świetnie si ę rozmawia wiadomo, że każda specjalno ść lekarska si ę o d s iebie różnie, al e kard iolodzy generaln ie fajn i ludz ie je śli państwo n ie maj ą żadnych pytań oka t o ja zada m swoj e krótko troch ę innej z innego obszaru t o znaczy może wracaj ąc do tak iej ścisłej b iologicznej medycyn ę czy ka żda śmierć jes t w perspektywie medycyn y zrozumiała t o znaczy cz y ka żda śmierć t o jes t fakt zjaw isko zdarzenie, kt óre da si ę w perspektyw ie medyczne j wyjaśnić prze śledzić pew ien ci ąg przyczynowo-skutkow y, kt óry do n iej doprowadził cz y też zdarzają się śmierci ta k po prost u, które nie w iadomo z czego wynikają by ł tak i rosyjsk i pisarz znakom ity Daniel harmon ii auto r kr ótkich absurdalnych opowiada ń, w kt órych bardzo w iele os ób zn ienacka trac i życia jes t tak ie opow iadanie przypadki, które si ę nazwa, która zaczyn a o d zdan ia kryło obiad si ę groch u i umar ł Aspiro dom ów umar ł tak sob ie wi ęc, o ile w przypadk u w przypadk u krajowa wiadomo, że umar ł, bo obiad si ę grochu o tyle sp irytyzm był właśnie przyk ładem te j śmierci ta k po prost u niezrozumia łej, której m ówi, al e cz y medycyna zn a przypadk i śmierci, kt órych kompletnie nie jes t w stan ie wyt łumaczyć kto ś um iera tak sob ie jak Spiró d o to od raz u si ę przypomina naj na j cz ęstsze tak ie, że pow iedzenie pacjent ów, że zdrow y chłop, al e wzi ął suma t o pewnie kwestia tego, że po prostu n igdy n ie leczył n o bo je śli wzi ął już umarł na część jes t jaka ś przyczyna przyczyn a organiczna rzucił palenie i Marta cz ęsto te ż tak ie przypadk i zna m osobi ście niestety, że ktoś rzucił palen ie, ale zrobi ł to kilka la t za p óźna i ju ż ten proces uda ło się g o zwr ócić natom iast na ka żdym przyczynę śmierci m y pr óbujemy zrozumie ć do ko ńca, czyli wykonujem y sekcje no bo t o jest jakb y ostateczn e poznan ie przyczyny śmierci t o jest sekcja i t e op isy to jakb y anatomiczne poznan ie przyczyn y, gdz ie właściwie poszukuj e się 2 nie jes t tak naprawdę t o jest serce i m ózg ta m po patomorfolo g zaczyn a swoj e poszuk iwania przyczyny dl a przyczyną śmierci dop iero pote m, bo widzia łem wielokrotnie sekcje w czasie studi ów t o zawsze t o jes t tak ie dosy ć du że przeżycie dl a każdego człowieka my ślę jak widzimy cia ło człowieka, kt óre jes t pew ien specyf iczny sposób preparowan e i kro k po kroku tak i systematyczny techn iczny jest poszukiwana t o jes t ju ż takie darc ie pow iedzmy tego umierania teg o czegoś wyższego to jes t tak a czyst a techn ika, ale zdarzaj ą się oczywiście zale ży znów znajdujemy pacjent a i po prost u poszukujem y na c o było najcz ęściej jes t oczywi ście jaka ś przyczyn a z układu z gatunku uk ład sercowo naczyniowe, bo t o na nag łe zgony to s ą najcz ęściej alb o ud a albo alb o alb o zawa ł, al e takie sytuacj e, w których bo t o, że nie podejmuj e si ę próby wyja śnienia tego c o się stało, czyl i n ie rob i się sekcj i okres to t o jest t o jes t trochę co ś innego niż t o o co pytałem w pytan iu sytuacj i, kiedy rob i si ę sekcj ę, ale w zasadzie n ie wiadomo jes t tak ie przera żające okre ślenie, które o d raz u, jakie wypow iada nawet jako nie my ślę, że wypowiem to ju ż we mn ie budz i lęk nas właśnie nag ły zgo n sercowy i to chyb a poleg a na ty m, że po prostu serc e staje i cz y t o jest mo żliwe, żeby on o tak sob ie po prost u stanęło nie w iadomo dlaczeg o czy zawsze jes t jaka ś uchwytn a przyczyna, że on a staj e raczej zawsz e uchwytn a przyczyn a kilka ja ma m takie, bo za 2 dni ma m Teda i ta m ówi o wykorzystan iu danyc h naszyc h zdrowotnych jako kolejn y kro k do modyf ikacji styl u życia i ta m ma m tak ie zdanie ostatn io na moim przeżywać t o jest w istocie Judyta Longina by ły koncesj i potem, opowiadając że podz iwiam przygotowanie wykładu k ilka dn i wcześniej to jes t wym óg Teda coraz będę drążył ten sa m tema t pewnie, dlateg o że wcze śniej trafi łem precyzyjnie ująć na czym poleg a mój pot pr óba racjonalizacji zagadn ienia oczywi ście, k iedy ktoś przychodzi stra t chce żyć to lekarz będzie t o robił, al e te n proble m jes t mo im poczuc iu znacznie g łębszy, bo o n w łaśnie jest zakotw iczony w pewnyc h racjonalnyc h decyzjac h wyborac h cały ten m ój wyb ierze si ę z takiego informatora wyczyta łem, że przeciętny cz łowiek w ci ągu ostatn iego swojego rok u życia pochłania, je żeli chodz i o opiek ę jego zdrowotn ą dokładnie sam ą kwot ę, kt órą zrobi ł prze z pozosta łe lata życia, czyl i jeg o ostatn ia pr óba leczenia czy też zostan ie procedura medyczna zazwycza j jes t n iezwykle kosztown a i jak mówi zasady te zasob y, kt óre mam y ograniczone na m na medycynę t e osob y tym stad ium swojego życia chorob y pochłaniają zasob ów niezwykle dużo, wi ęc ca ła ta decyzj a o tym c o jes t terapi ą racjonalną, k iedy nale żałoby j ą kontynuować a kiedy nie jes t o tyl e bardz o wa żna że, gdyby śmy zm ienili kryter ia, k iedy ta terapia uporczyw a i powinni śmy zaniechać to mo żliwe t e środki mogli śmy wted y moglibyśmy przeznaczy ć na n ie w iem profilaktyk ę zupe łnie inaczej j ą, wykorzystuj ąc możliwości, doprowadzaj ąc do sytuacj i, kiedy osob a b ędzie w stan ie zaawansowany m, więc st ąd moj e pytan ie jak spojrze ć na chorob ę na umieranie jak o na proces, kt óry w pewnym momencie pow inien si ę po prostu wydarzy ć, a m y powinni śmy skupi ć na kim ś, kto ma wi ększe rokowan ia na to wiem, że jes t bardz o trudn e, ale tak czy inaczej co si ę dz ieje, bo środki finansowe jak iekolwiek inne są ograniczone i decyzj ę mus imy podejmować nawet on e si ę wydawa ło na m okrutne niehumanitarne, jakkolwiek nieetyczne on e są podejmowan e tak cz y inaczej w ie pan dokładnie w pan a akura t tak si ę sk łada, że stud iuje ekonomi ę jeszcz e sob ie tak sob ie wymyśliłem z mo im marzeniem by ło za studiowanie za granic ą i tak pad ło, że b ędę studiowa ł ekonomię za granicą i ta m było jedn o takie zadan ie dostali śmy analiz ę skosie efektywno ść, bo też, że kosz t efektywno ść system u ochron y zdrow ia c o zrobić, że mam y 100  000 US D i dlateg o z e 100  000 US D jeste śmy w stan ie wyleczy ć 2 pacjentów rzadką chorobą cz y te ż zainwestowa ć 100  000 US D i wyleczy ć dziesiątki pacjentów t o było tak ie zadan ie żeby, żebyśmy si ę zastaw y stanowili no c na koszt y efektywno ścią, ale medycyna dla mnie to jes t coś wi ęcej niż kosz t efektywno ść jednak oczywi ście ma musimy pami ętać o ty m, że cały system, bo tu m ówimy globaln ie ca łym system ie ochron y zdrowia pewn ie osob y, kt óre zarz ądzającym systeme m musz ą jak o muszą mie ć gdzieś jak o priorytet, żeby te n syste m by ł kosz t efektywn e natomiast z poz iomu lekarza ja my ślę, że no mnie nie woln o my śleć o koszt y efektywno ści w swoim dzia łaniu, b o ja nie czuje się upowa żniony do tego czy m wybierać, że pan ma prze żyć, a kosztem pana ma umrze ć 10 innych pacjent ów pan a życie wa żniejsze lu b tan iej to n ie jes t dobr y przykład, że t o b ędzie chyba w ogóle probleme m, b o ta k jak wspomniałeś, b o w stanac h ta m n iestety sp irala zbroje ń f inansowa ubezp ieczenie koszt y koszt y leczen ia wydaje mi si ę, że posz ły bardz o z łym k ierunku, gdz ie dziesi ęciominutową podr óż karetką dosłownie par ęset metr ów może kosztowa ć kilkadziesiąt tysi ęcy dolar ów i ta eskalacj a tych ostatnich k ilka lat dos łownie jakie ś 10, gdzie nawet w idzimy co chwila bowiem zbi órki na operację, kt óra rzeczywi ście można przeprowadzić w 1 specjalistycznym ośrodku ksi ążka kosztuj e 5  000 000, więc ta ekonomia tak to te koszty nas b ędą goni ły IT oczywi ście proble m generalny tak t o znaczy mamy z 1 strony służby zdrow ia publiczn ą, kt óra u na s n iszczy lekarzy, b o tak nieefektywne tak źle ustaw ione tak źle ju ż tak źle finansowana, że nic n ie da zrobi ć versu s ca łkowicie prywatn a służba zdrow ia, kt óra może zrobi ć cuda, al e on e potwornie kosztują tak naprawd ę si ę totaln ie latali m ilitarna na ma łej garstki bardz o bogatyc h ludz i ewentualnie na takie przypadki, kt óre zd ążą zebrać pieni ądze, czyl i pewnie też w tyc h zbi órkach czy b ędzie te ż druga pośrodku znacz y tak a, gdz ie b ędzie nas sta ć na nie najgorsz ą opiek ę zdrowotn ą, al e jednocze śnie te ż właśnie mia ł zaawansowan ą po tutaj 2 modele one si ę jedna k zetr ą rozmaw iamy o tzw . rozwi ązań systemowyc h, bo t y podajesz kod skrajne przykłady, ale t o trzeb a być świadomi, że w stanach z ameryka ński system ochrony zdrowia jest t o syste m, kt óry tam ta k jak w Polsce pa ństwo słyszeli, że m y walczymy, żeby za by ło finansowanie na rzec z na poz iomie 6 % GP to w stanach jes t to 20 parę nada l syste m jes t n ie n iewydolne Stanach nadal z tak głośna spraw a, że pacjentów nie sta ć na insulin ę, al e podstawow e leczenie cukrzyc y czyta łem taki artyku ł n iewielka, że gdzieś 2 siostrach, kt óre maj ą cukrzyc ę typu pierwszego, która jest warunkowan a genetyczn ie i one si ę dzielą insulin ę, bo nie sta ć na zaku p dl a insuliny dla 2 sióstr natom iast idealnego systemu ochron y w Polsce system ochron y zdrow ia zosta ł zbudowan y n o m y pr óbowaliśmy zbudowa ć syste m troch ę brytyjsk i, a troch ę niemiecki, czyl i trochę syste m stworzony przez PiS Marka t o przez Erika, czyli 2 systemy, które gdzie ś tam, gdz ie na straży stoi lekarz rodzinny, kt óry zupełnie w Polsce w Polskiej w Polskiej mentalności to n ie działa dzia ła w brytyjskiej natom iast w Polsce lekarz rodzinny to jest lekarz, kt óry gdzie ś tam przesy ła wyżej pacjent ów, bo nie m a po prost u do tego n ie z teg o nauczon y nie przystosowan e teg o system u mnie się wydaj e, że z nie ma idealnego system u be z dodatkowych ubezpieczeń sobie poradz imy t o n iestety brutalna prawd a nikt teg o głośno nie pow ie żaden pol ityk n ie pow ie teg o ka żdy pol ityk pow ie, że poradz imy sob ie mam y rozwiązania natom iast niestety każdy z na s musi sobie zdawa ć spraw ę, że jes t zdan y sa m na s iebie ostatecznie cz y tylk o w łaśnie prywatn e dodatkow e ubezp ieczenia co niestety jes t smutne, bo każdego na te ubezp ieczenia b ędzie sta ć nas dok ładnie wracam y, że najważniejsze jedna k prewencj i zakład najlżejsza jeszcz e si ę tak tuta j, a wa s t o że ja nie planowałem pyta ć ot o pytan ie zainspirowa ło o aspek t ekonom iczny i były kiedy ś na spotkaniu z panią, kt óra by ła szefow ą zespołu, kt óry dokonał pierwszego udaneg o przeszczep u twarzy no t o by ła t o gigantyczny projek t kilkadziesi ąt os ób zaanga żowanych w jaki ś n iesamowite pieni ądze k ilka szp itali i pad ło pytan ie co zadecydowało, że wybrali ście akura t t ą pacjentkę o jasnym by ło, że os ób, które czekaj ą na taki zab ieg o w iele i odpowied ź by ła taka, że decydujące kryterium t o by ło tak ie na podstawie dokumentacji medyczne j z niej wynikało, że t o jes t dobr a pacjentka to znacz y, że jak się pow ie na jakim ś dalszym etap ie, że ma bra ć tak ą tabletkę od godz inie tak ą o tej i nie robić tego n ie rob i z tego ona si ę będzie stosowała n ie mo żna sobie wyobrazi ć że, że co ś tak iego w ogóle są dz iki panoszą się eksperymentaln ą procedura medyczna, kt óra pewn ie rządzi innymi innymi prawam i, ale być mo że w przypadk u bardz o kosztownyc h zabieg ów tak ich tez, kt óre są cz ęścią medycyny tak ie kryteria mogłyby by ć bran e pod uwagę np. no n iestety mus i pa n pani pokaza ć, że się pa npa n pan i stosuje i dop iero wtedy uznan o, że wart o ten 1 000 000 zł o żyć, al e to tak i jest pan t o tak jakb y prz y przeszczepach w ątroby alkoholik ów nie kwal ifikujemy do przeszczep u test sk ładający kwalifikuj ące warunkac h polskich t o najczęstsza przyczyna twoich kwal ifikacji do przeszczep u wątroby Stanach szkole jes t t o oty łość st łuszczenie w ątroby najczęstszą przyczyn ą przeszczep u tam rzeczywiście pacjen t, zanim g o przeszcze p w ątroby musi odchodzić może pokaza ć, że ma to wolę, żeby odchodzić państwu powiedzia łem, że ja po święcam pacjentow i godzin ę nie dlateg o, żeby porozmawia ć z jeg o rok o ty m, jaka jes t dzisiaj pogod a, żeby g o edukować, żeby go nauczy ć co ma robi ć, żeby się stosować do mo ich zaleceń lekarsk ich, bo mogę pacjentowi da ć najlepsz ą tabletk ę świata, al e jeśli on zrozumie poz a t ą tabletkę bierze c o mus i zrobić poz a przyjmowan iem apel tabletk i, czyl i po tabletka jest tylko drog a na skr óty, a ca ły proce s leczen ia 90 % efektu mo im zdaniem jak iejkolwiek procedurz e medycznej ostateczny efek t tego czy tydzie ń do pe łni zdrowia nie leży w naszych szeregach naszyc h szeregach pacjentów obywatel m ówi o sob ie jak o potencjalny m pacjencie, kiedy b ędę si ę na co ś leczył w iem, że t o ja b ędę z zdrow y dojd ę do s iebie t o zale ży w dużej mierze ode mnie lekarz może by ć cudotwórcą, al e pasj a może t o wszystko zniszczy ć ta k nurtuj e mn ie tak ie pytan ie zada pa n jak o lekarzowi osob ie, kt óra spotyk a się z e śmiercią tak zate m dosadn ie jak pan nie czy pa n generalnie środowisko lekarz y zostanie, że pow iem odciąć od teg o sprzed nieszcz ęśliwego żuru, na kt órym w 4 osoby umieraj ą i wrócić jak ją do życia codz iennego swoich obowiązków czy jak o odbija pan u jako cz łowiek jak o człowieku nie, bo jest zdrowsz a osobi ście n ie wyobra żam, że widzia łam tak blisko śmierć, a pote m wraca Niewiem do codz iennych codz iennego życia rodz iny nie ma spotkan ia s iedemnastej i ja k jak jak pa n lat jak t o możliwe czy te ż obyc ie z t ą śmiercią cz y przyzwyczajeń nie wiem to jest tak że każdy z na s sobie radzi ć inaczej na t o t o jes t karz e pa ństwo sobie na czele z e stresem z tak samo w zawodz ie lekarza n ieprzypadkowo odsete k pewnie alkoholik ów wśród lekarz y jes t zdecydowan ie wyższy ni ż pozostałe cz ęści spo łeczeństwa, al e ja osobiście zaczęły si ę na rowerze i t o bardz o intensywnie jest to moment tak i, gdz ie ja, bo teraz co prawd a wprowadza to inaczej tyc h pacjent ów, ale ta intensywność mojeg o życia codziennego jest to moment tak i, że mam mamy dla s iebie ja wtedy ma momen t, żeby t e swoje emocj e ktoś mnie w jak i spos ób kumuluj ą gdzie ś tam wypocić n o bo to jest decyzj a cz y w t e przed renowacj ę przypali ć zapomnieć to jest tak to jes t m ój spos ób osobista ka żdy pewn ie znajduje jaki ś inny spos ób ja uwa żam, że każdy człowiek n ie mieć pasj e to pasja powoduj e, że m y jeste śmy w stanie funkcjonowa ć normaln ie uprawia ć czasami pracę no ta k ja k ja sobie nie wyobrażam, żeby stać nie w iemy po powtarzać 1 czynność przez 8 godzin n ie tworzy ć nic n o byłoby t o coś c o b y n ie zabił osobi ście, a ktoś inny może z ty m liczy ć bardz o szcz ęśliwy, bo n ie chcę w prac y si ę wysilać osob a na 8 godzin i se 8 godzin przeb iec wst ęp jak np. musi mieć także moja praca t o jest wyzwanie i więcej wyzwań ty m raze m szcz ęśliwsze bardz iej zmęczona, ale 63 Adam prof. Marek pos ła dziękujemy bardzo i przypominamy też, że kolejn e spotkan ie za 2 tygodnie ty m razem o śmierci w perspektyw ie psychologicznej, ale te ż lekarz będzie tylk o psychiatra dr Cezary Żechowski naszym ka że uwa żać, bo psych iatrami trzeb a odpow iednio rozmawia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TOK POWSZECHNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!