REKLAMA

Przegląd prasy: 30 lat temu zaczęła się Aksamitna Rewolucja

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2019-11-17 07:00
Prowadzący:
Czas trwania:
14:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
cz y dobr y dzie ń dobry 17 listopad a o godz inie si ódmej 5 Karolina Kuczyńska Szymon walut a i Maciej Zakrocki w itam pa ństwa zapraszam y na weekendow y poranek 17 listopada t o jes t ju ż 3002001 . dzie ń rok u do końca zosta ło nam 44 dni 44 proszę bardz o mag iczna liczba si ę pojawiła no i tak i magiczny b ędzie dz isiaj weekendow y porane k mnóstwo c iekawych tematów trochę odnosz ących się te ż do kartk i kalendarz a, bo w 17 listopada t o dzień wolności dzie ń Rozwiń » walk i o wolno ść demokrację obchodzony w Republice czesk iej i s łowackiej, a związany jes t te n dzień z rocznic ą wybuch u aksamitnej rewolucj i, a ponieważ w ty m roku jes t t o trzydziesta roczn ica, a wi ęc okr ągła będą du że i bardz o tak ie wa żne uroczystości zar ówno właśnie w Czechach ja k na Słowacji w Pradze przy okazj i dojdz ie do spotkan ia premier ów pa ństw grup y Wyszehradzkiej b ędzie prem ier Mateusz Morawiecki prem ier Viktor Orbán, ale tak że szefow ie oczywiście rz ądów Czech Słowacji, a wi ęc Andrej Babiš i Peter Pellegrini w iele uroczysto ści prem ierzy tworzą m. in . w gmach u muzeu m Narodowego na placu Wacława w Pradze multimedialn ą wystaw ę dotyczącą wydarze ń sprzed 30 laty tak że c i, kt órzy będą dz isiaj w Pradze będzie b ędą mogl i prawdopodobn ie ju ż po w izycie pan ów premierów zobaczyć t ę wystaw ę c i, którzy n ie b ędą w Pradze n ie słuchają weekendoweg o porank a, bo oczywiście du żo dzisiaj będziemy m ówić zar ówno genezie teg o wszystkiego c o si ę wydarzyło 30 lat tem u jak i o samy m przeb iegu tyc h p ierwszych dn i aksam itnej rewolucji ju ż za chwile tej że genezie opow ie na m Jan Lityński, który bardzo du żo dzia łał jak o Polski dysyden t raze m z czesk imi dysydentami Aście w latac h siedemdziesiątych p óźniej w latach osiemdziesi ątych opow ie jak tworzył si ę ten bun t, kt óry zaowocowa ł aksamitn ą rewolucj ą nasz kolejny go ść pa n profesor ilo ść Rzeźnik to h istoryk, al e wted y studen t Uniwersytetu Kaczora Karola prac e też z e swojej perspektyw y zar ówno naukowc y jako świadka tyc h wydarze ń przypominam o wydarzen iach sprzed 30 laty tak na marg inesie warto sob ie u świadomić, k iedy wybucha ła aksam itna rewolucj a w Polsce rz ądził rz ąd Tadeusza, a sow ieckiego to tyle je śli chodzi o w trzydziest ą roczn ice aksam itnej rewolucji, al e też przypom inam t o w Republice czesk iej s łowackiej dzień walk i o wolno ści demokracj i może mn iej przyjemn e dl a niektórych będzie t o c o tera z pow iem, bo w Polsce mamy dz isiaj dzie ń be z d ługów og ólnopolski dzień be z d ługów obchodz imy go 2009 roku wted y specjaln ie chyba powołano ten dzie ń jeśli mo żna tak powiedzie ć, ponieważ to by ł ju ż cza s kryzys u światowego kryzys u finansowego i w te n spos ób w chcieliśmy chyb a zwrócić uwag ę ty m wszystk im, którzy znaleźli si ę wtedy troch ę w tarapatach, że w każdej sytuacj i nawe t te j dobre j nale ży po życzać rozs ądnie z uwzgl ędnieniem możliwości spłacenia tak iego d ługu dane statystyczne je śli chodz i o obecn y rok wcale n ie s ą tak ie weso łe popy t na kredyty rośnie z ka żdym rok iem, a wraz z nim wzrast a liczba osób, kt óre maj ą problemy z e sp łatą długów sum a zaleg łości Polaków wynos i ju ż 76 miliardów złotych t o są dan e z po łowy 2019 roku i blisko n o prawie 3  000 000 Polaków ma problem y z terminow ą sp łatą zaleg łości najwi ęcej k łopotów sprawiają rat y za kredy t gotówkowy pote m są kredyt y m ieszkaniowe ora z podstawow e rachunk i w ty m z a np. gaz cz y pr ąd w pierwszym kwartale tego rok u przyby ło 33  449109 Polaków, kt órzy nie potrafi ą sp łacić na czas zaci ągniętego w przeszłości kredyt u wart o o ty m, pomyśleć w tym dn iu be z długów no i może prz y okazj i się zastanowić akurat si ę na chwil ę nie poprawiła sytuacj ę mo że n iedziela dz isiaj, al e może jest tak i momen t, w kt órym coś mo żna, by oddać dn i wisiało na d głową naprawd ę be z d ługu również znaczn ie tak weselej jeśli chodzi o kartkę kalendarz a chcia łem jeszcze zwrócić uwag ę na jedno zdarzen ie, kt óre mia ło miejsce 17 listopad a i te ż 1989 roku, a więc 30 lat temu, al e t u u na s w Warszawie jak wspomnia łem przed chwilą w Pradze zaczyna ła si ę aksamitna rewolucja my śmy już m ieli dawno rz ąd Tadeusza mazow ieckiego, al e w związku z tym i przem ianami, kt óre przechodzi ła Polska pojawiło si ę pytanie cz y na centralnym plac u w Warszawie pow inien sta ć pomn ik Feliksa Dzierżyńskiego krwawego Feliksa jak niektórzy on i m ówili rzeczywiście była t o dość, jakby t o powiedzie ć del ikatnie ponur a posta ć zwi ązana z czase m straszneg o rewolucyjneg o terror u sow ieckiej Rosji najp ierw tak troch ę nie śmiało początkowo pojawi ła si ę informacja, że ten że Feliks Dzierżyński będzie zdj ęty z pomnika, bo ta m jakie ś prace remontow e, bo co ś ta m mus i o ty m, szczeg ólnie dlateg o tak konsekwentnie rozwiązaniem, poniewa ż pojecha łem na te n plac wtedy jeszcze Dzierżyńskiego dz isiaj plac bankow y, żeby zobaczy ć jak Felix jes t zdejmowan y z coko łu na l inii w parlamencie s ą tak pomy ślałem, ponieważ na tym i kole i na ty m pomniku pojawił si ę napisy w iele z n ich by ło tak ich coś na mocnyc h, aczkolwiek co t u du żo m ówić Feliks na to zas ługiwał typu z daj st ąd tak dale j, ale 1 napisał tam si ę pojawił pomy ślałem sobie, że m imo wszystko był taki właśnie tak i fajny tak i na Polskę rok u osiemdziesiątego dziewiątego, ab y miał o n Feluś tak musia ło by ć pomnik podczas zajmowan ia się rozpa d na kawa łki i temat jego rekonstrukcj i czy czym ś cz y popraw iania w łaściwie sa m przekład prz y okazji mo że warto też powiedzieć, że o d sameg o początku warszaw iakom ten pomn ik nie bardz o pasował do r óżne pr óby nawe t w czasac h stal inowskich deprecjacji zarówno idei pomn ika sameg o bohatera m ówi o ty m, że zdarzy ło się o d odważnym ludz iom pomalowa ć ręce Feliksowi pomn ikowe Emu na czerwon o Marek Hłasko chyb a pi ęknych dwudz iestoletnich opisuje histori ę nawet uda ło si ę kiedy ś za łożyć na ten pomn ik rower i te ż dołączyć nap is, żeby sob ie Feluś odjecha ł w troszeczk ę innymi słowy n o jesteś te ż taka dosy ć dramatyczna h istoria zwi ązana z ty m pomn ikiem zloteg o 1982 roku, k iedy to 16 letni Emil Barański z kolegam i oblał farb ą i podpali ł pomnik ch łopiec ten, bo co t u du żo mówić to był ch łopiec zosta ł ujęty prze z SB by ł przes łuchiwany bity wypuszczon e pod nadzore m kuratora 3 czerwc a teg o samego rok u zaginął na d Wisłą n ieznanych okoliczno ściach 2 dni później jego cia ło wyłowiono z rzeki uwa ża się, że Emil b a cha ński by ł 1 z of iar stan u wojenneg o w Polsce, cho ć ta historia n ie jes t tak bardz o dok ładnie do ko ńca wyjaśniona ju ż wczoraj mówiłem o tym, że jes t tyl e c iekawych artykułów świątecznych wydan iach gaze t tak się zastanawiam, do których si ęgnąć, bo czas u już zostało n iewiele, al e chciałem ju ż rzeczywi ście zwr ócić pa ństwa uwag ę na dodate k Rzeczpospolitej weekendowy plus m inus, kt óry bardz o w iele jes t c iekawych artyku łów, al e szczeg ólnie zwrócił moj ą uwagę artyku ł wym iata n iemczyzny może dlatego, że t o jest w łaśnie w taka pr óba patrzen ia na h istorie nasz ą histori ę trudn ą skomplikowan ą bardzo prosz ę tak i normaln y spos ób artykuł dotyczy wielo ści Boga fragmentem ksi ążki Karoliny Kusek pon iemieckie i dotycz y Polaków, którzy zaj ęli ziemi ę tzw. odzyskan e alb o jak m ówił Kargul z Pawlakiem słynnym s łynnej komed ii sami swo i uzyskan e, jak ie prze żywali ludz ie rozterk i jak dziwnie im się żyło w domac h, do których chodz ili kiedy, kiedy na n ich sta ł jeszcz e czasam i garnk i z gor ącą zup ą zostawione prze z tych, kt órzy stamtąd uciekali, al e też fragment właśnie w tym artykul e, który chciał zwr ócić uwagę m ówiące o ty m, że bywa ło tak, że cz ęsto starz y mieszka ńcy z tym i nowymi m ieszkali razem bywało, że now i w łaściciele mus ieli przemieszcza ć par ę miesięcy z poprzedn imi pod 1 dachem Niemcy przygl ądali si ę pochmurn ie, ale otw ierali na żądanie swoj e dom y stajn ie obor y odpowiadali napytania 7 -li si ę na oboj ętność świadomi swoje j klęski w oderwan iu o d stad a spe łniali rezygnacją wszystk o, czego o d n ich żądano zapami ętał osadniki organ ba s gier s ąsiedztwo z Niemcami n ie zawsz e było jedna k naznaczon e wzajemn ą wrogo ścią o d małego dz iecko by ło karm ione wyobrażeniami o Niemcach jak o o jakim ś narodz ie okrutnik pozbaw iony uczu ć ludzk ich Zmechanizowanych zakutyc h w Stali żelazo i zbliżonych n iemal do jak ich potwornyc h Marsjan napadaj ących na bezbronn e nas z naród t u widziałem tylko ludzi, kt órzy spal i jedl i cieszyli si ę i zmusili my śleli i zachowywal i si ę zupe łnie tak sam o jak m y dziwi ł si ę Zbigniew żaba z e Lwowa, kt órego rodz ina dzieli ła we Wrocławiu m ieszkanie z niemieck ą rodzin ą Nowak na grunc ie wsp ólnego m ieszkania powstawa ła jaka ś osobl iwa symb ioza prywatn a jaki ś suroga t przyja źni i wzajemneg o zrozum ienia si ę wart o si ęgnąć rzeczywi ście do teg o artyku łu, bo chyb a w iele m ówi po prostu o ludz iach o ty m jak w tak ich trudnyc h historycznych czasac h t o cz łowieczeństwo wart o zachować no jeszcz e nie by łbym sobą, gdyb y n ie zachęcił państwa do si ęgnięcia do dodatk u gazet y wyborcze j nasz a Europa t o m. in . dlatego że jest tuta j rozmow a z pani ą Margaret Vestager niekt órzy m ówią wystaje t o w zależności od teg o, jak ą wymow ę stosujemy t o jes t pan i kom isarz ciągle mo żna powiedzieć elek t, ale ona, poniewa ż by ła w komisji kar a, więc właściwym nabyli ca ły cza s urzęduje chyb a wa żne pytan ie w ty m wyw iadzie zasiadała pan i w komisji, która toczy ła z polską spory o praworz ądność wszcz ęła 3 postępowania przec iw naruszenia zwi ązane z wym iarem sprawiedliwo ści procedur y art. 7 co tera z wi ęcej dzia łań dyscyplinuj ących cz y wi ęcej dialogu i pan i kom isarz odpow iada mieliśmy obowi ązek robi ć to c o robili śmy i si ęgać po najlepsz e dost ępne na m narz ędzia Frans Timmermans wykona ł świetną pracę tłumacząc, że n ie ma 1 szczegółowego wzorca real izowania zasad y praworządności, al e s ą rzeczy, kt órych kraj e Unii Europejskiej n ie mog ą robi ć ponadt o komisja zaproponowa ła nowe narz ędzie związane z bud żetem Unii Europejskiej mo żliwość zaw ieszania lub zmn iejszania fundusz y dl a krajów systemowym i wadam i praworz ądności, abyśmy w unii real izowali pełne cz łonkostwo, a n ie pob ierali pieni ędzy be z wype łniania obowi ązków moj ą radą dla nowe j komisji b ędzie kontynuacj a Polska ma nowy rząd może t o będzie nowy pocz ątek jedna k ani z powod u nowego rządu an i nowego europarlamentu an i nowe j komisji pytan ia o praworz ądność n ie wyparuj ą chcia łoby si ę powiedzie ć trzymam y za słowo t o tyl e w pierwszej części weekendoweg o poranka mam nadzieję, że zachęciłem pa ństwa do zostan ia z nam i za chwil ę b ędą informacje, a po nich zapow iadana rozmow a z Janem Lityńskim o pocz ątkach właśnie o ty m wszystk im c o doprowadzi ło do aksam itnej rewolucj i w w ówczas Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA