REKLAMA

"Przeciętnie zdolny, robotę dostał po znajomości". Stanisław Moniuszko jakiego nie znacie

OFF Czarek
Data emisji:
2019-11-18 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
34:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwa i moim go ściem jes t pan i dr Agnieszka Topolska muzykolo g auto r m. in. publikacji po święconych Państwowej, bo ju ż n p . zupe łnie inna książka o Stanisławie MON ju ż trzecią t o za wydan e przez wydawnictwo teatr u w ielkiego opery narodowej dzie ń dobr y witam serdecznie dzień dobr y pa ństwu i potwierdzam, że t o zupe łnie inna książka o Stanisławie Boni chc e, bo dla tyc h pa ństwa, który wydaje się Stanisław Moniuszko by ł n iezwykle zdolny m gor Rozwiń » ącym patriotą ojce m polskiej oper y narodowej ma dla pa ństwa do wiadomo ści si ę przeci ętnie zdoln y robot ę dostał prze z znajomości racze j planowa ł kar iery imperium rosyjsk im kiedy ś zjawił w Warszawie właściwie nikt chyba nie wiedzia ł czym si ę tak naprawdę zajmuj e t o tylk o wierzcho łek g óry lodowe j dn a mo żna tak powiedzie ć, poniewa ż rzeczywiście przyzwyczaili śmy się ju ż do teg o, żeby Stanisława Moniuszki my śleć w okre ślony spos ób i on i okre ślony spos ób m ówić i moj a książka być może n ie miała a ż tak daleko posuni ęty intencji, czyl i pa n ta wyczyta ł, al e mo im cele m było dotarc ie do Stanisława Moniuszki mo żliwie bl isko tej prawdz iwej postac i prawdz iwego kompozytor a prawdziwego cz łowieka z jeg o wszystk imi bolączkami problemami, z którymi muszą boryka ć si ę na c o dzie ń z wszystkimi kłodami, kt óre lo s rzucał m u pod nog i i spróbować spo d tej grube j dosyć warstwy mit ów legen d, jak ie kr ążą na tema t teg o kompozytora wyłuskać być mo że t o, że z iarnko prawdy no dobrz e t o wskakujem y po p ierwsze, te n patr iotyzm po Moniuszko Polska w Polsce z polską przez Polskę n ie miałem t o wszystk ie, al e rzeczywisto ść, bo trochę naznaczon e w ogóle, bo zupełnie inna, bo dzisiaj m it mit m itologii MiTo Logi czujem y się czy m te n patrol m ógł by ć w dobie zabor ów, al e człowiek cokolw iek, którzy w czas ie zabor ów, które trwa ły ponad 100 lat musia ł liczy ć z ty m, że prawdopodobn ie za jego życia n ic n ie wydarz y, a jednocze śnie żyć trzeba wi ęcej, gdyby r óżnego rodzaju post ępowanie bardz o trudn o oceniać z dz isiejszego punktu w idzenia to n p . że Stanisław Moniuszko myślał o kar ierze n p . w imperium carskim nie pow inno dziwić tak zreszt ą jeste śmy karm ieni od o d dawn a tym i ideami, kt óre wyros ły z gruntu romantyczneg o, czyl i ca ły klimat światopoglądowy, kt óry właśnie pojawił si ę w Polsce z Niemiec, poniewa ż romantyz m w Polskim wydan iu przyw ędrował z Niemiec i o n dosyć mocn o ufundowan y na myśleniu o narodz ie wspólnocie narodowe j jak o wsp ólnocie warto ści wsp ólnocie wiary przekona ń j ęzyka kultur y, wi ęc tyc h wszystk ich pierwiastków n iematerialny, które gdzie ś ludz i pomi ędzy sob ą łączą i nasz e myślenie o Stanisławie oni ju ż jako kompozytorzy, który mia ł stanowić taki muzyczn y odpow iednik Adama Mickiewicza Wyry wyrasta w łaśnie z tyc h idei romantyzm u niemieckiego zwi ązku z tym jeste śmy przyzwyczajeni w łaśnie do my ślenia o Boni chce tak i spos ób jak pan przedstawiona na pocz ątku t o dosyć mocno uproszczen ie, al e jedna k rzeczywi ście tak jes t myślimy o ma ju ż jak o w ielkiej f igurze polskiej kultur y w wielkim tw órcy, kt óry Polaków krzep i w dobie narodów podtrzymywa ł na duchu by ł tak im ojce m, który przygarn ia do p iersi g łaszcze po g łowie i dodaj e otuch y, al e n ic złego, ponieważ tak ie były potrzeb y w tamtyc h czas ów, więc ta k jak pa n powiedzia ł o o zaborac h o tym, że my dziś n ie jesteśmy sob ie w stan ie wyobrazić teg o w jaki spos ób tak naprawd ę patrzon o na zabory patrzym y na to pokolen ia, które już te sytuacj e zostały lu b utrata niepodleg łości nie odbyła si ę za życia tyc h pokole ń tylk o w łaśnie ju ż by ła sytuacj a zastana to na m troszeczk ę zmienia optyk ę i pozwal a my śleć o tw órcach tamte j epok i w n ieco inny sposób być mo że cz ęść z n ich jako o działających ju ż takiej okrzep ł i sytuacj i niewoli patrzy ła na t o zupełnie inaczej niż pokolen ia, które w łaśnie za, których życia dokonywała się ta w ielka zm iana, czyl i wted y, k iedy Polska znikała m a Polski na bank n ie by ło i tak ie postaci, które w, jak i spos ób m ówiły o ty m, pierwiastk ów Narodowym podkre ślały akcentowa ły polsko ść swoje j twórczości one by ły bardz o potrzebne spo łeczeństwu i patrzon o na mn ie z wielką nadziej ą w oczek iwaniem, że być mo że zm iana w polityce odbędzie si ę te ż dzięki w łaśnie zaangażowaniu artystycznem u tyc h os ób si ęgamy n p . do Wikipedii mo żna przeczyta ć o Operze straszny Dwór nap isana po upadk u powstania styczn iowego z w ielkim man ifestem patr iotycznym tymczase m tak tymczasem okazuj e si ę, że historia powstan ia straszneg o dwor u była n ieco inna, poniewa ż ta Opera wcal e nie powsta ła w reakcj i na powstan ie styczn iowe ona bardz o ładnie się wpisała te reakcj e po powstan iu owe i ona wted y by ła w łaśnie bardz o potrzebn a natom iast sa m pomys ł skomponowan ia strasznego dworu si ęgnięcia po t o, ani inne libretto zrodzi ło si ę ju ż wcześniej t o bardzo pi ęknie opisa ł Jerzy Waldorff pras ie la t sze śćdziesiątych, kiedy właśnie okazało si ę, że istnieje partytura straszneg o dworu, kt óra nosi zupe łnie inn ą datę dat ę sprze d powstania styczn iowego i n o i nagle pojawił si ę wielki zna k zapytania jak t o jes t jak t o jest Moniuszko jak to jest jego reakcj ą n a na powstan ie ta narracj a o Moniuszki jak o piewcy wolno ści i tym twórcy, kt óry ni ósł has ła wolno ści niepodleg łości na sztandarz e w obliczu teg o typ u odkryć nabieranie c o innego znaczen ia i pojawiają si ę nowe interpretacje, dzi ęki kt órym możemy zrewidować nasz e wcze śniejsze pogl ądy tych pogl ądów do rew izji dużo więcej my ślę, że będzie mie ć okazję pozna ć o n ich po informacjach Radia TOK FM nowo pewnie kto ś, kt o by ł na jakimś Ponikowski koncercie cz y na jakie ś Operze co chyb a trudne n ie by ło w ty m rok u na t o, siedz ąc sobie czytaj ąc, słuchając muzyk i musz ę pomy śleć jak to pi ęknie Moniuszko napisa ł jak to pi ęknie skomponowa ł cudown ie tymczase m można zostawi ć ile wsp ólnego ma muzyka, kt órą słyszymy n o właśnie na tych Opera czy koncertach z muzyk ą, kt órą faktyczn ie skomponowa ł Stanisław Moniuszko, al e do teg o wątku powr ócimy po informacjach Radia TOK FM dr Agnieszka Topolska muzykolo g autork a publikacji poświęconej Stanisławowi, bo ju ż m. in . zupe łnie inne ksi ążki o Stanisławie Boni chc e pa ństwa i mo im go ściem książka została wydana przez teatr w ielki oper ę narodową, która jak że ma sw ój udzia ł w tej okr ągłej Moskowskij rocznicę naszyc h, bo jeszcze si ę te ż prem iera wiede ńska Halki pote m w Warszawie tak w ielka walk a Mariusza Trelińskiego szykuje, wi ęc w luty m warszawsk a publiczno ść obejrzy 1 chyba 15 grudnia ju ż tak jeszcz e jeszcz e przed ko ńcem rok u w teat r Andriej będzie szans a zobaczen ia Halki no w 2 konieczna jes t Piotr Beczała kost iumy Dorota PLO, zwłaszcza dla kostiumów c o chcia łby zobaczy ć, chociaż te ciała kon ieczne też tam tac y najgorsi n ie s ą Łukasz Borowicz t o jes t naprawd ę ekstraklas a informacje o jedenasty 20 po informacjach wracam y do program u of f czare k czare k państwa moim gościem jest pani dr Agnieszka Topolska muzykolo g autork a publ ikacji po święconych Stanisławowi, bo ju ż m. in . zupe łnie innej książki o Stanisławie, bo ju ż ksi ążka wydana przez teat r wielki oper ę narodową bardz o interesująca, bo on a staw ia wiele wa żnych pytań w łaśnie tak ich roczn icowych momentach, które doskonal e mo żna sob ie zadawać n ie tylko jeśli chodz i o Stanisława Moniuszki, al e o wszystk ich w ielkich tzw . kt órych umieściliśmy na piedesta ł ach, i bro ń Boże n ie chcemy ich wypu ścić tyc h z piedesta łu, k iedy słuchamy dz isiaj ktoś, kto wybra ł na halk ę straszn y Dwór n o właśnie tak na wag ę Szanowni państwo tak jak mówię niekt órych artyst ów właściwie łan i Łandy, czyl i tak i tw órca 1 przeboju t o Moniuszko takim tu i cz łonek, al e tak te ż nadziej ę dotrzemy, k iedy słuchamy dz isiaj obejdziemy albo już koncertu to czy t o jes t te n Moniuszko pa n, żebym korzenny to jest t o c o skomponowa ł Moniuszko bardz o byśmy chc ieli, żeby o n brzmiało dok ładnie ta k jak brzm i z kanałów orkiestrowych wzorki stron ą w teatrac h operowyc h, ale n iestety musz ę pa ństwa rozczarowa ć, że zar ówno Halka, jak i straszn y Dwór w ty m brzm ieniu, do kt órego si ę przyzwyczailiśmy to n ie jest dzie ło w 100 % Stanisława Moniuszki, poniewa ż on o on e obydwa tytu ły były prze z instrumenty u żywane w swoje j h istorii, więc mo żna powiedzie ć, że oryg inalnego kształtu tyc h dzieł my prawie n ie znamy nie latt e, dlaczeg o m ówię prawie, dlatego że ostatnie lat a dopiero i badania zar ówno muzykolog ów, jak i wspomn ianego jeszcz e przed przerw ą Łukasza Borowicza dyrygenta, kt óry jes t zafascynowany przysz łością polskiej muzyki pr óbuje docierać w łaśnie do tych źródłowych wersj i brzm ienia polsk ich dzieł t o Łukasz Borowicz wraz z e swymi wsp ółpracownikami si ęgnął po halkę i oryg inalnym brzmieniu, wi ęc w ostatnich latac h Halka mia ła szans ę zabrzmieć ju ż w swoje j oryg inalnej postaci natom iast straszn y Dwór jeszcze czekamy t o s ą instrumentacja, z kt órymi spotykam y instrumentacja Grzegorza Fitelberga Emila Młynarskiego t o s ą tak naprawd ę wielkie inspiracje p łynące z symfonikami dziewi ętnastego wieku symfonii muzyk i Symfonicznej tamteg o okres u, kt óra by ła pot ężna wielka o d razu przychodzą na m do g łowy z w ielkim rozmache m zakrojon e dzie ła Wagnera Ryszarda Straussa Gustawa Ma hlera t o jest w łaśnie ta panika, kt óra wywar ła wp ływ na instrumentach tor ów muzyk i Stanisława Moniuszki i dzi ęki tem u t e opar y zyska ły naprawdę tak ie mocn e pot ężne miejscami brzmienie okazuj e si ę jak si ęgniemy do partytur, że brzmią on e o w iele bardz iej kameraln ie maj ą skromniejszą obsad ę maj ą czasami instrumenty, które ju ż nawet w czasac h Moniuszki n ie były wykorzystywan e w sk ładach orkiestra na wkład w Operze hrab ina, kt óra si ę doczekała ostatn io dosy ć ciekawej recepcji jest szerze j znana, al e w Operze hrab ina w oryginalnej postaci wyst ępuje tak i dziwny instrument nazyw a si ę of icjele ida Hitler da by ła instrumentem agentem, kto z, kt órego bardzo ch ętnie korzysta ły ork iestry francusk ie w osiemnastym w ieku natomiast dziewi ętnastym w ieku wted y, k iedy Moniuszko komponowa ł hrabin ę w latac h sze śćdziesiątych to instrument, z kt órego właściwie ju ż n ie korzystano, ale by ć może ten zamys ł Moniuszki akurat przypadk u hrabiny dotyczy ł teg o, że akcj a tej oper y rozgrywa się właśnie os iemnastym wieku zwykl e tak i lepszy Serb and można powiedzieć, jeżeli c i, którzy wi ązane, z czy m jest serce m tak b ędą na pewn o w stanie wyobrazi ć sob ie f ikcyjne internet pe łen jes t obrazk u tak instrument ów, wi ęc można si ęgnąć niektórym Moniuszko kojarzy się właśnie jako te n w ielki monumentalny ojciec, a inni wr ęcz przec iwnie jak o tw órca takich dziś byśmy pow iedzieli troch ę discopolowy hit ów pod nóżkę i t o się kojarz y stałe stajem y dzia łalnością kompozytor a domowyc h utworów tuta j pani pisze w swe j ksi ążce, że domowy być mo że został źle interpretowane, jeżeli chodz i o intencje autor a tak by ć może dziś nast ąpiło pewn e przesuni ęcie znacze ń, poniewa ż oczywiście my śląc domowy o d raz u przychodz ą na m do g łowy śpiewniki domowe Stanisława Moniuszki cz y zb iory pieśni, które ju ż zaczął wydawać o d la t czterdz iestych wydawał j e w kolejnyc h zeszytach 6 takich zeszytów okazało się, że jego życia kolejne 6 po śmierci wielki zbiór Moniuszko by ł też wyb itnym rzeczywi ście wybitnym kompozytore m pie śni napisa ł k ilkaset i też śpiewniki domow e on e w pewny m momenc ie bardz o mocn o w łączyły si ę tym nurte m tw órczości amatorskiej w łaśnie tw órczość i wykonawstwa amatorsk iego i wykonawstw a domoweg o, al e prawdopodobnie ju ż chodzi ła jedna k o t o b y w ty m przymiotnik ów domowe zawrze ć pewn e narz ędzie, które pozwol i obej ść cenzur ę swoich czas ów, czyl i wted y, kiedy Moniuszko nazywa ł swoj e zb iory pie śni p iernikami domowymi tak naprawd ę miał namy śli śpiewniki narodowe śpiewniki polskie natom iast tych terminów z oczyw istych powodów n ie mógł użyć ze wzgl ędu na cenzur ę, ponieważ żaden śpiewnik nie ujrzałby światła dziennego, gdyb y Moniuszko zatytułował w te n sposób dlatego zbi ór pieśni patr iotycznych i Narodowy tak możemy sob ie wyobrazić, jak a by łaby reakcj a cenzury NATO, gdyb y Moniuszko w te n sposób tak i zbi ór pod tak im tytu łem przedstawi ł musia ł wykorzystać przyj ąć jaki ś inny wytrych nowa, jeżeli chodz i o inne wytryc h t o kolejny m tak im, który wydaj e nam się, że znaczy co innego n ie znacz y jes t pozycj a Stanisława Moniuszki w teatrz e wielkim w Warszawie, bo dz isiaj także hołubi g o za t o, że by ł dyrektore m teatr u w ielkiego tymczasem dyrekto r n ie znacz y dy r znaczy dyrygen t tak wyraźna znowu wieko robot y po znajomości no t o s ą pewn e moj e insynuacje, które snuje w swoje j ksi ążce on e wymagaj ą rzetelneg o sprawdzen ia i zostaw iamy czas i pol e dla swoich koleg ów, kt órzy b ędą dalej mam nadziej ę te n wątek eksplorowa ć je śli dyrekto r dyrygent tak t o jest polszczyzna dziewiętnastego wieku i to w jaki spos ób te ż j ęzyk Polski zachowuj e się w czas ie w jaki spos ób si ę zmienia jak dokonuj ą si ę w łaśnie pewn e przesuni ęcia znacze ń jednych s łów na inne jak pojawiaj ą si ę nowe zupe łnie znaczenia t o wida ć na ty m przyk ładzie dyl a dyrekto r przeprasza m oper y polskiej, bo tak t o si ę nazywa ło dok ładnie stanow isko Stanisława Moniuszki nazywa ło się w te n sposób oznaczon o w tamty m czas ie dyrygenta ope r w j ęzyku polsk im w teatrz e w ielkim w Warszawie, kt óry wykonywa ł r óżnorodny repertuar nie tylk o w j ęzyku polskim przed e wszystkim jedna k w językach innych, więc przed e wszystk im w po w łosku oper y francusk ie pewnym czas ie wesz ły również oper y n iemieckie natomiast oper y polskie mus imy sob ie też uzmysłowić t o w jak i spos ób wygl ądała wted y Polska tw órczość operow a bardz o zn ikoma w momencie, kiedy Stanisław Moniuszko pojawia si ę na f irmamencie polskiej kultury Polska tw órczość operowa obejmuj e w łaściwie tylk o k ilka dzieł zacz ęło si ę o d Macieja kamie ńskiego Nędza uszczęśliwiona pote m by ły Jan Stefani z Wojciechem Bogusławski, którzy napisali w cu d albo Krakowiak górale no i później pojawiaj ą si ę dzie ła dobrzy ńskiego Kurpińskiego, al e to wciąż jes t bardzo n iewielki zbiór, ale tak że Moniuszko pojawia pojaw ia si ę właściwie jako szerze j nieznana kompozyto r, bo jeg o jakiś p isane na mniejsze teatry mn iejsza o d Toreya utwory są chyb a ma ło znan y w Warszawie, al e wtedy by ły w łaściwie nieznane mo żna powiedzie ć, że Moniuszko pojaw ia si ę jak o n ikt w Warszawie pojawia się inna relacj a 1 z dziewi ętnastowiecznych gazet relacj a korepetytora ch óru, kt óry w czas ie, kiedy Stanisław Moniuszko przyjecha ł do Warszawy i kiedy zespół teatr u w ielkiego otrzymał dyspozycj e o ty m, żeby przygotowa ć do wystaw ienia oper y Halka zanotowa ł później ta relacja zosta ła opubl ikowana w pras ie, że wielkiego zapa łu w teatrze nie było, poniewa ż n ikt n ie wierzy ł w umiej ętności jakiego ś litewskiego kompozytora, wi ęc Moniuszko pojawia si ę jak o jaki ś l itewski kompozytor w Warszawie ma la t wtedy 39 również na standard y zdrowotne dziewiętnastego wieku to jes t ju ż wiek zaawansowan y jes t dorosły m ężczyzna drobny mo że n ie do ko ńca, al e rzeczywiście o n też nie jeste śmy bardzo często świadomi tego rz ąd w Warszawie prze żył mn iej niż prze żył winie w Warszawie t o tak naprawdę jes t tylko kilkanaście la t umar ł 1800 siedemdziesiątym drugim premiera Halki wersji 4 aktora odbyła si ę w 1800 pięćdziesiątym ósmy, wi ęc wi ększość swojego życia spędził zupełnie, gdz ie indziej b ędzie poza Warszawą w Wilnie na stud iach w Berlinie w Mińsku cz y w swoim rodz innym u w ielu natom iast Warszawa to jest te n cza s, kiedy rzeczywi ście o n zyska ł sławę stał si ę rozpoznawaln y i zyska ł renomę teg o w ielkiego wspania łego kompozytor a polskiego natom iast jeste ś pew ien niewielki w sumie wyc inek w życiu sameg o Moniuszki ojc iec polskiej opery czy t u h it Wonder tw órca 2 przebojów tak mo żna powiedzie ć, że s ława Stanisława Moniuszki jak o ojc a polskiej opery narodowej Czesława, kt óra w jak wahad ło buj a się pomi ędzy walk ą, a straszny m dwore m bardz o rzadk o wykonywan e są inne dzie ła teg o kompozytora w ty m roku rzeczywi ście okazj i Maria uznan ia part ia w Poznaniu hrab ina w Gdańsku odbyły si ę też prem iery tych mn iejszych dzieł, które powsta ły jeszcz e w okres ie wile ńskim Moniuszki nowy Don Kiszot t o jes t to jeste ś w Warszawie wykonanie warszawsk a Opera kameralna te ż postawiła dosy ć mocn o na odkrywan ie Moniuszki poprzez dzie ła wczesnego okres u jeg o twórczości odnos i te ż bardz o ważny dl a ca łego środowiska, która zajmuje si ę Stanisław Moniuszko w ielkie odkrycie dr Grzegorza Jolie, kt óry zidentyfikowa ł chatk ę w szwajcarsk im wczesną wczesn ą kompozycj ę operow ą Stanisława Moniuszki i dzi ęki temu mog ło doj ść do wykonania w łaśnie tej z identyfikowane opisane zlokal izowane dokładnie te ż na os i czas u tw órczości Moniuszki oper y, wi ęc tyc h dzieł w tym rok u pojawi ło si ę rzeczywi ście sporo natomiast do te j pory mo żna powiedzie ć, że Moniuszko tak to jes t wojsk o kompozyto r c iuchy m ądra dobrze wr ócimy do nasze j rozmow y po informacjach Radia TOK FM myślę sob ie, że też wart o powiedzieć ma m wrażenie, że s łuchacze pomyślą, że t o jes t jaki ś atak także w imprezie na zawał, ale n ie chcem y Moniuszki, wi ęc po informacjach te ż będzie trochę, al e du żo nawet pozytywnyc h nowych zaskakuj ących, al e pozytywnyc h informacji o Stanisławie, bo ju ż chc e państwa mają gości jes t pan i dr Agnieszka Topolska muzykolo g autork a publ ikacji po święconych w łaśnie Stanisławowi, bo ju ż m. in . zupe łnie inne ksi ążki o Stanisławie ma ju ż z książki wydane j prze z teatr w ielki oper ę narodową informację, że za k ilka minut 1140 po informacjach wracam y do program u Owczarek państwem go ść jest dr Agnieszka Topolska muzykolo g auto r m. in . zupe łnie innej ksi ążki o Stanisławie Moniuszki c te n utw ór, kt órego państwo fragment mieli okazj ę posłuchać by ć mo że niekt órym państwa kojarz y si ę tzw. ksi ężniczką, a tymczase m to żadna ksi ężniczka t o marę Mary i tzw pierwszym IZ czwarte j ksi ęgi utwor ów na w iele d a gamb a Continuo tak że jesteśmy w 2100 lat lu b więcej jeszcz e przed różnica chyb a Mary jest, a-mol l, a Moniuszko chyba h-mol l pismo, al e t o ta jes t mo żliwe niedaleka drog a ka s także by ć może być mo że Stanisław Moniuszko inspirował si ę innymi kompozytoram i innymi tw órcami, al e warto podkre ślić, że t o onyc h o onyc h czasach n ie by ło niczym groźnym ton ie było także, je żeli ktoś pożyczał o d innego alb o wr ęcz u żywał ca łych fragment ów w czymś co na s później swoimi kompozycjami nie by ł t o n ic z łego wr ęcz przec iwnie auto r te n oryginalny kompozycji uwa ża t o zaszczyt, że n ie chc ieli jeg o z jego utworam i się dzielić t o świadczyło o recepcji dzia ła, że rzeczywi ście jes t ono rozpoznawaln e, że zatacz a szerok ie kr ęgi i że ch ętnie sięgają po jeg o tw órcę i rozpoznają j e odb iorcy, więc inspiracje Stanisława Moniuszki rzeczywi ście płynęła mog ły p łynąć z bardz o r óżnych kierunk ów, a tak odpowiedzia ł im g łębiej histori ę ty m po życzanie za po życzanie cytowan ie w latan ie przeb ieg muzyczne fragment ów dzie ł innych kompozytor ów po swoich by ła powszechn a praktyk a Moniuszko mia ł ponoć n iesamowite poczucie humor u by ł tak im powiedziałbym cz łowiekiem z dystanse m do siebie, i ż w og óle do życia Stanisław Moniuszko na m si ę kojarz y jak o bardz o poważne tw órca tw órca bardz o ser io o n też w te n spos ób przedstaw iany jes t w ikonografii sztukach plastycznyc h mo żemy go zabra ć na niewielu w prawdz ie, bo n ie doczeka ł si ę tak w ielu wizerunk ów namalowanych naszk icowany jak inni kompozytorzy, al e rzeczywi ście istnieje troch ę przedstawi ł Stanisława Moniuszki plastyc e i on e n a prawie każdym nie m a prawie każdym obraz ie na każdym pomn iku jes t niezwykle poważne t o jes t bardz o tw órca bardzo ser io spow ity taką wieszcz ą pelerynę charakterystyczn ą te ż na innych przedstawie ń wieszczów narodowyc h tak ogl ądanym rozwinęła lira analizę chorobow a jes t w ogóle bardz o bardzo c iekawa, poniewa ż l ira, al e nie Cordoba kolibra kojarz y na m się od razu odsyła na s do antyk u rok iem, al e odsyła nas do antyku odsyła na s do postac i Orfeusza ojc a muzyk i postac i z m itologii greck iej natom iast w przypadk u Stanisława Moniuszki odbyła si ę tuta j mówimy przed e wszystkim w te j chwili o przedstaw ieniu Stanisława Moniuszki przed teatre m w ielkim w Warszawie pozostanie po lewe j stronie sto i ten pomnik tam schron isko w te j jeszcze po teren ie wspiera si ę właśnie na lirze korbowe j jes t dosy ć n ietypowe i zaskakujące przedstaw ieniem l ira korbowa odsy ła z kole i do postaci ni ż unik ów, ale prowen iencji Wernyhora w łaśnie, więc to jest to jes t te n tro p, czyli Wernyhora dzieci 200, którzy w idzieli jak Leśmian pisa ł poprzez śpiew ani potrafili spojrze ć na t o co być mo że gdzie ś z przysz łości do nich ju ż przemawia ale czeg o n ie widz ą zwykl i śmiertelnicy i to tac y jeszcz e tac y g órnicy t łumaczyli rzeczywisto ść odbiorcom swo ich pie śni i tak i spos ób przedstawiany jes t Stanisław Moniuszko, a jak si ę czytam y w jeg o korespondencji przed e wszystk im t o z list ów kompozyto r t e wy łania si ę jako cz łowiek kap italnym poczuc ie humor u o l ist i w og óle w ogromny m r ównież talenc ie literackim Moniuszko okazuj e się, że poz a ty m, że mia ł talent muzyczn y t o świetnie pisał jego się czyt a naprawd ę ja k jak bardzo dobr a literatura jest m iejsc, że ci ętej riposty t o jest m istrz błędy o n potraf i szkicowa ć ca łą panoramę opowiadaj ący w l istach grzanie cz y dz ieciom, jakiej sytuacj i, które spotka ły g o np. podróże szk icuje ca łą panoram ę dane j sytuacj i wszystk ie okoliczności z detalam i, a właśnie z w ielkim poczuc iem humor u pan i bardz o interesuj ąco przedstaw ia stosunek Polaków powiedzia łbym do Stanisława Moniuszki czy może dosta ć, kiedy n o w łaśnie w momentac h, k iedy potrzeb a w ieszcza cz y potrzeb a tak iego wehiku łu, na kt óre mo żemy z łożyć nasze nadz ieje i potrzeby, czyl i n p . jak ich momentac h kl ęsk narodowych tyc h przecie ż sam i w iemy c o niemiara w ściec h istoria Polski usłana n o to wtedy Moniuszko świetnie się sprawdza jak o ojc iec polskiej oper y narodowe j genialny kompozyto r tak dale j tak dale j w momencie, kiedy sytuacj a rob i si ę stab ilna bezpieczna pojaw ia si ę inne nazwiska na t o te ż zm ienia się narracj a, a taki może n ie trzecią, al e drugorz ędny kompozytor nic wielkiego t o wszystk o jakie ś tak ie wtórne zwyczajn e wielkiego i tak tak a s inusoida, a to ojc iec, a t o n ie ojc iec tak Nisko bardz o widzenie Moniuszki postrzegan ie g o przez Polaków ani prze z polskie spo łeczeństwo on o ewoluuj e w czasie ta k jak pamiętamy też szko ły jak szacowali śmy na j ęzyku polskim sinusoida przem ianami epo k nast ępowania epok l iterackich po sobie w przypadku Stanisława Moniuszki dok ładnie tak a sam a sytuacja ma miejsce, wi ęc wtedy, k iedy Moniuszko jes t potrzebne spo łeczeństwu i ta jego spo łeczny wym iar jeg o twórczości przydaj e si ę bardziej, jakby śmy pow iedzieli wtedy rzeczywiście pomoc ju ż sięga si ę bardz o ch ętnie w innych sytuacjac h, k iedy sytuacj a stabilna nie stan ie zagra ża wtedy mo żemy skupi ć się bardz iej na same j tw órczości i dlateg o właśnie pojawiają si ę wtedy ocen y dotycz ące same j muzyki Moniuszki ani teg o wym iaru spo łecznego czasam i, żeby sprawdzić czy mam y do czyn ienia z materi ą wybitn ą cz y z inn ą potrzeb a na m odleg łości czasowe j bardz o interesujące rozdziały poświęca pa ństwu ksi ążce także pr óbą powiedzia łbym eksport u Stanisława Moniuszki alb o próbą pokazan ia Moniuszki poz a polską zar ówno r óżnego rodzaju n ie polskim re żyserom, którzy zamieni ą si ę zabierają, jak i polskim re żyserom, kt órzy Moniuszki pod strzech y n iepolskie zabierają tak odby ło si ę h istorii k ilka tak ich transfer ów mi ędzynarodowych bardz o znacz ących 1 z najbardziej zas łużonych jest Maria aute m śpiewaczka pote m re żyser, kt óra postawi ła wszystk o na kart ę z zap isem Stanisław Moniuszko na jak o taką idee f ixe swoje j p óźniejszej tw órczości w łaśnie reżyserskiej przed e wszystk im uczyni ła Stanisława Moniuszki z jego tw órczością objechała można powiedzie ć Moniuszko ca ły świat, ponieważ po Śląsku, bo by ła na kompletach by ła na Kubie by ła w Brazylii Moniuszki śpiewano w stanac h Zjednoczonych Kanadzie, tak wi ęc ob ie Ameryki, ale Moniuszki ta ńczyli te ż Chińczycy śpiewali Japończycy, więc dzia ło si ę naprawd ę Moniuszko bardzo bardz o wiele za spraw ą Marii Fołtyn natom iast rzeczywiście t o był te n Moniuszko w Polskim wydaniu i w Polskim wyobrażeniu o o jeg o tw órczości, wi ęc chi ńscy tancerz e baletow i zakładali k ierpce i inny kw ieciste sp ódnice i ta ńczyli ta ńce g óralskie nauczen i przez polsk ich choreograf ów i ubran i w polskie stroj e ludow e r ównież te wokali, kt óre przyje żdżały do Polski zaproszone prze z Marię Fołtyn wyst ępowały w tytu łowych partia Halki pochodz ące z w łaśnie Scooby Turcji z Japonii one również chodzi ło te n kost ium Narodowy przygotowany przez Polaków i miejsca na t o b y zostawić pol e do interpretacji dl a odb iorcy zagranicznego tego m iejsca, bo bardz o n iewiele inn ą z drug iego końca te j strzałki pr óbą była pr óba sprzed kilku la t, k iedy z Hanką pojecha ły tysiące 15, ale pasj i tak pojecha ł Paweł Passini z zespo łem teatr u wielkiego w Poznaniu i ta m w ramac h projekt u real izowanego na Biennale tam zosta ł za Damiana Halka Kazar, czyli pojechal i na Haiti kazal i t e tak specyficzn ą miejscowością wiosk ą właściwie, w kt órej żyją potomkow ie polsk ich legionistów, którzy znale źli si ę na początku dziewiętnastego w ieku w dojechal i z misją raze m z Napoleonem Bonaparte wyjechal i na Haiti, by ta m t łumić bun t i jak to wie ść niesie wb ili w akc ie protest u bagnety p iach i przeszl i na stron ę powstańców pomnik swoje j własnej historii tego c o si ę sta ło z Polakami, wi ęc ani żeli stron ę Haitańczyków i ta m ostateczn ie podobn o ponad 1000 osób zosta ło 1000 polskich żołnierzy, kt órzy pozak ładali rodz iny spłodzić dz ieci i dzisiaj wskazal i żyją potomkow ie legionist ów, kt órzy jak si ę okazuje m ówią bardz o cz ęsto o sob ie jeste śmy Polakami tera z on i s ą skonfl iktowani z dziełem n o tak im kanone m po prost u polskiej oper y sztuk i patr iotyzmu i pytanie no w łaśnie to t o jest pytanie z e stron y c o dl a os ób, które po latac h m ówią rzeczy si ę Polakami znacz y dzieło n iezwykle ciężkie w Polskim kanon ie ale, tote ż jest dl a nas pytanie tuta j ta k jak to w og óle się sprawdz a, a co t o znaczy c o oznacza Moniuszko co oznacza Halka co oznaczają t e skarby 2001 . wieku tak i zupełnie inne z po zupe łnie inn ą szeroko ścią geograficzn ą i co to znacz y też te n p ierwiastek Narodowy t o w łaśnie wracamy do tego o d od czeg o rozpocz ęliśmy nasz ą rozmow ę, czyl i tyc h n iematerialnych pierwiastków narodowo ści, kt órych ma się manifestowa ć polsko ść, czyl i języka, czyl i ta ńców narodowyc h Paweł Passini zawi ózł spektakl, ale spektak l n ie do pokazan ia, poniewa ż o n chcia łby te n spektak l wsp ół wykonal i r ównież haita ńskie arty ści i społeczność te j w ioski wobe c teg o młodzież kaza ła by ła uczon a poloneza okazuje si ę, że polonez, który wydaje na m się, że płynie na m we krwi to jes t rzecz bardzo ciężka, al e uczenia si ę na święta i inne polan y z dr tak coraz trudn iej dosta ć tak, al e ale, je żeli w łaśnie chodzi o t o wykonan ie t o ork iestra na Haiti, kt óra miała wykona ć te n t o dzieło nauczy ła się nie nauczyła si ę do końca, więc by ć mo że t e rytm y narodow e ta ńce narodowe jest, tote ż pew ien konstruk t pewn e wyobrażenie, które bardzo chcem y, żeby by ła nasz a wi ęcej informacji znajdą pa ństwo w książce zupe łnie inna ksi ążka Stanisławie Moniuszki autorstwa dr Agnieszki t o polskiej ksi ążka wydana prze z tak w ielki oper ę narodow ą bardzo dzi ękuję za spotkan ie niezwyk łe zaproszenia informacji już za k ilka minut o godz inie dwunaste j po informacjach Mikołaj Lizut i jego program dz isiejszy przygotowa ł Paweł Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!