REKLAMA

Iran. Rowhani ogłasza zwycięstwo nad uczestnikami krwawych zamieszek

Połączenie
Data emisji:
2019-11-21 13:20
Audycja:
Połączenie
Prowadzący:
Czas trwania:
24:15 min.
Udostępnij:

Od 100 do 200 zabitych, zablokowany internet - to efekt wyjątkowo krwawych zamieszek w Iranie. Czy to już ostateczna wygrana władz?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie i trzynasta 23 Jakub Janiszewski przy mikrofonie zna m jest dr Łukasz Fyderek Instytut bl iskiego i dalek iego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego dzie ń dobr y dzień dobr y b ędziemy mówili o protestach w Iranie protestac h, które zaczęło si ę w ubiegłym tygodn iu, kt óre już zbieraj ą bardzo krwaw e żniwo m ówi si ę nawe t o 200 ofiarach śmiertelnych i 3000 rannych t e protesty wybuch ły po ty m, kiedy w ładze og łosiły podwy żkę ce n pal iwa o 50 %, al Rozwiń » e ja jak sądzę t o jest pewnie tylk o zapaln ik, a gdzieś t o c o tak naprawd ę wyprowadza ludz i na ulice to jes t jaka ś g łębsza frustracj a zwi ązana chyb a z w ładzą, kt óra jednak wydaje si ę pewien sposób, że paradoksaln ie zawiod ła, choć n ie do końca być może swojej winy wyznaczy t o s ą chyba d ług d ługofalowe konsekwencje sankcji na łożonych prze z stany Zjednoczone t o co widzimy w Iranie tera z prawda tak to znaczy, je żeli chodz i o ora z gospodarczy n o jednak jeszcze 2 podstawowe podstawow e motywator, który doprowadz a ludz i na ul icy jak wiemy bada ń nad rucham i protestu nie tylk o w Iranie przecie ż tylk o w krajach również n o t o te n obra z ekonomicznie podstawowe przyczyn y ekonomiczne s ą tym i, które wyprowadzają rodzice s ą doprowadzaj ą ludz i do teg o moment u, k iedy są na to pul i na szal ę na szal i w łasne bezpiecze ństwo i wyj ść protestowa ć, ryzykuj ąc życie, bo t e rzeczywi ście liczby m ówiące o 200 zabitych są pojawiają się k ilku źródeł jest też ministrze niższa sz a w ie cz y podawan a około 100 zabitych w 1 z drugim przypadku jes t t o jednak ju ż do ść poważna to wa żna skal a zam ieszek i tego co to ryzyko, kt óre podejmują protestuj ący oni podejmuj ą r óżne sposoby może te ż o ty m wart o powiedzieć, że niekt órzy protestują wznosz ąc, a reżimowe hasła cz y te ż anty cz y sprzeciwiaj ący si ę w ładzy Republiki islamskiej, al e inni procesj ą bardz iej pokojow y sposób chociażby sporu tak i, że n o zatrzymuj ą swoj e samochod y na drogac h wskazuj ą, że przedm iotem ich sprzeciwu n ie jest jak przewodnik po trzec ie nie ma głębszych pol itycznych znaczeń tylk o protestuj ą przec iwko tej podwy żce cen y paliwa, które rozsadza bud żety rodz inne w tym momenc ie w ielu rodz inom w Iranie, więc wydaje mi si ę nad aktualny m etap ie bardz o trudn o oceni ć jak du ży procen t ludzi, którzy wyszl i na w icie jes t rzeczywiście zm ęczonych systemem w ładzy w Republice islamskiej, a ile jes t motywowan e tylko łącznie prze z w ąski proble m ekonomiczny ma jednak, że bardz o bardz o powa żnie oburzaj ący bud żety rodz inne s ądzę, ale ta jest dla n iej popart e głębszym głębszy badanie licząc, że jedna k nadal mniejszość tyc h, kt órzy wychodz ą na ul ice jes t zdecydowan a zdecydowanym i przec iwnikami władzy cz y system u w ładzy Republiki islamskiej wydaje się, że wi ększość jednak by łaby zadowolon a, gdyb y syste m funkcjonowa ł tak jak funkcjonuj e tylk o, żeby zapewniał te n dobrobyt cz y stabilizacja ekonom iczna, ponieważ teg o n ie zapewn ia na to zacz ęła się toczy ć ta kul a śnieżna, którą obserwujem y i której w, której koszt y pa n redakto r wspomniał no właśnie dla mn ie jedna k takim pytan iem, które wydaje si ę szczególnie wa żne te ż ta brud nies łychaną brutalno ść w odpowiedzi prawd a t o protesty t o znacz y wg doniesie ń BBC władza strzel a do ludz i ostrą amunicją t o jes t co ś nies łychanego tak no to t o jes t oczywi ście co ś mamy pojawiają się f ilmiki oczywiście trudn o zweryfikować natomiast jes t wysoce prawdopodobn e, że tac y tak ie takie takie incydenty mia ły miejsce jes t znaczn ie wi ęcej tych dowodów w izualnych na inną brutalność mo że nie a ż tak zab ójczo al e, al e mam y tutaj no i liczba widzów przede wszystkim cz y podje żdżając do protestujących w tak ich ma łych grupkac h cywilni ubranyc h na motorac h i znajdujących specjalnym i tak imi d ługimi pałkami bezwzgl ędnie wszystk ich na s na demonstracj i w ielu niezależnie czy są to m łodzi starz y kob iety m ężczyźni, wi ęc oczywi ście ta bezwzgl ędność re żimu jest du ża i to n ie dz iwi, bo poprzednia na reakcję poprzedn ie protest y były r ównież bardz o brutalne co wi ęcej mam y wyc ieki informacji, z kt órych t o ira ńscy przyw ódcy korpus u Gwardii rewolucyjne j zalecal i tak ie bezwzgl ędne traktowan ie także protestuj ących w innych krajac h ściśle z Iranem zwi ązanych w szczeg ólności w Iraku i mo żna powiedzie ć, że je żeli mielibyśmy patrz y na protest y z perspektyw y takiego modu s operand i dowódców militarnych przynos i dow ódców korpus u Gwardii rewolucyjnej i milicji Basić to inne doświadczenie formujące dla w ielu z n ich bud żetu były protest y sprzed 10 lat protesty 2000 dziesiątego rok u, kt óre zosta ły brutalnie stłumionej, w którym w trakc ie, kt órych ta taktyka brutalneg o na t łumienia protestów odnios ła sukces oczywi ście teraz sytuacj a jest zgo ła inna niż w roku 2000 gigantów 2000 protest mia ł charakter przed e wszystkim pol ityczny związany z sprzec iwu wobe c na s wynik ów wyborów w tym momencie mam y protesty, kt óre jak wspomnieliśmy są motywowane przed e wszystk im problemam i ekonomicznymi i jak o tak ie prawdopodobn ie b ędą bardz iej trwa łe i trudn iejsze do st łumienia prze z prze z rz ąd ira ński rz ąd irański w te j chw ili szuk a pomoc y zagranicznej pomoc y, kt órą z tego c o w iemy pr óbuje znale źć w Rosji jak t u mo że wygl ądać ewentualn e zbli żenie mi ędzy Iranem Rosy tak to jest to on a, gdz ie ludz ie z otoczen ia m inistra spr aw zagran icznych dzia ła Zawisza staral i si ę zapewni ć, że prze z ostatn ie miesi ące przywództwa zarówno prezydenta Rouhaniego, czyli Najwyższego przyw ódcy Alego Chamenei, że dyplomacj a jes t rozwiązaniem częściowym najmn iej problemów gospodarczych dziś Irak znalaz ł si ę po na łożeniu sankcji prze z Donalda tramp a rz ędu l iczono, że taki taka pomo c mo że przyj ść Europy m ówi real istycznie rzecz ujmuj ąc Rosja nie jes t w stan ie udzielić istotnie Oscarów i gospodark i ira ńskiej pomoc y ni ż w poprzednich miesiącach liczono na 2 graczy, kt órzy s ą jedynymi potencjalnym i źródłami pomocy dl a Iranu czy Lidla na Unię Europejską inne i w żadnym z tyc h kierunk ów nie okazał si ę nie okazał si ę skuteczny t e zreszt ą bardz o charakterystyczn e dla reakcj i reżimu na t e protest y, że spo śród wszystk ich polityków, kt órzy są w idoczni w trakc ie teg o tego ruch u wypowiadaj ą si ę właśnie dzia ła Waris przecież bardzo wp ływowy cz łonek cz łonek adm inistracji prezydenta Rouhaniego pozostaj e n iewidoczny, dlaczego dlateg o, że mo żna powiedzieć m inister Ministerstwo Spraw Zagranicznych 4 środki dyplomatyczn e n ie umo żliwiły rozwi ązania problemów ekonom icznych Ano i t o jest to jest to jest to c o widać bardzo dobrz e gołym ok iem w tym momenc ie wszelk ie pr óby, jakb y takież zastępczych tematów, jakim jes t pomoc z e strony Rosji są właśnie tematami zastępczymi przecie ż Rosja n ie jest kl ientem na rop ę naftow ą ira ńską wręcz przec iwnie konkurente m na tym rynk u nawet gd y o ty m, dostarczycielem technolog ii oczywi ście w ty m technolog ii wojskowych militarnych cz y te ż technologi ę z zakresu bezpiecze ństwa i te ż t łumienia protestów, bo t u te ż nale ży wspomnieć to w łaściwie ta m to poszuk iwanie pomocy rosyjskiej jak rozum iem mo że oznacza ć różne rzeczy to n ie jes t tylk o kwestia samych finansów mo że by ć też kwest ia pewneg o rodzaju know h ow tak oczywi ście tak to jes t ta wsp ółpraca na obszarz e tego słuchał w zakres ie kontroli chocia żby internetu cz y przy wszelkich zagadnień bezpiecze ństwa, ale nie tylk o bezpieczeństwo militarne, al e bezpiecze ństwo w łaśnie takim rozum ieniu WHO bezpiecze ństwa czy narz ędzi do kontrol i w łaśnie populacj i NATO w ty m zakresie ta wsp ółpraca oczywi ście kwitnie natomiast je śli chodz i o współpracę gospodarczą t o tuta j jak wspomniałem o n im na jedyn ą alternatyw ą dl a dl a na dla r ingu, ab y Europa Europa rob i t e krok i, kt óre są zupe łnie n ieskuteczne, bo mamy przecież od k ilku miesi ęcy dzia łający mechanizm, kt óry teoretycznie naj SPV, który teoretyczn ie otwiera mo żliwość handlu z Iranem pom imo ameryka ńskich sankcj i w praktyc e obr ót towarowy f inansowych mechan izm jest absolutn ie pom ijalny nie ma najmniejszego znaczenia dla czemu tak ie chi ńskiej gospodarki, dlateg o że Obama przypadkami ameryka ńskimi stwarz a po stronie przed e wszystk im przedsi ębiorców europejskich, al e także co c iekawe tak rzecznik las ów m iejskich deklaracj i politycznych z e stron y rządów europejskich przynosi rządów Wielkiej Brytanii Francji Niemiec te 3 rządy stoj ą za stworzen iem teg o mechan izmu SPV t o tak imi deklaracjami 4 politycznych i żadna sprawczo ść, że gospodarcz y po prost u f irmy Europie n ie t o ryzykowa ć mierzenia si ę z ameryka ńskim aparatem sprawiedliwo ści za naruszan ie sankcji możemy powiedzieć, że to c o się w tej chwili dz ieje w Iranie jest t o na c o stan y Zjednoczone adm inistracja tramp a liczy ła tak tak jes t to tak potoku kr ótko odpowiedzie ć tak t o jest nast ępny na następczynię pani m ówi te ż komentarz e nawet sekretarz a po, kt órych po raz kolejny zacz ęli za drobną przys ługę tak naprawd ę przys ługę tak ą wielką przys ługę protestuj ącym podkre ślałem, że bardz o wspiera Ameryka lu d irański przec iwko opresyjne reżimy wina wyja śnia, że tak a takim takie taka deklaracja z e strony Stanów zjednoczonych jes t mi no pewnego rodzaj u poca łunkiem śmierci bow iem w śród protestujących oczywiście s ą te ż ludzie t o zachodn i natomiast no by łbym bardz o ostro żni w stw ierdzeniu, że protestuj ący nagle zacz ęli cieszy ć si ę z polityki Stanów zjednoczonych to, że oni protestują przec iwko swojem u rządowi nie oznacza, że popiera polityk ę amerykańską, kt óra przecie ż d ławić ich kra j sankcjami, a m imo perspektyw y zwykl e Irańczyka rozróżnienie, że sankcje są nak ierowane na re żim trzym a władzę nie jes t czymś na ludzi na nie jes t tak ie istotne oczywi ście w internecie pojawiaj ą się też f ilmy, gdzie Irańczyk skanduj ą, że t o problemy to n ie jes t już kr ęcić Ameryką i problemów źródła problemów trzeb a szuka ć własnym kraj u w pewien roln ik nie protestującym zrywaj ą plakat y antyamerykańskie, al e w mojej ocenie jes t t o jednak do ść marginalny elemen t tyc h protest ów a, a ty m antyamerykan izm populacji ira ńskiej ci ągle jes t racze j wysok i trzynasta 36 za chwilę wr ócimy do rozmow y w łączenie trzynasta 42 Jakub Janiszewski przy mikrofonie zna m jest dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego i dalek iego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o protestac h w Iranie i my ślę, że warto jedna k na momen t jeszcze zastanowi ć się na d samy m mechanizmem teg o gniew Ludowego w samym Iranie dlatego, że to n ie jest p ierwszy proce s, który widzimy to n ie jest p ierwszy proces, kt óry st łumiony prze z w ładze bardz o brutalnie i wydaj e się, że t o spo łeczeństwo jedna k zmęczony protestam i znowu znalaz ły si ę pod ścianą to znacz y, że ten ten t o wybór te n wybuc h złości o n naprawd ę dowodz i ja k ja jak ciężkie jest życie w tej chw ili w ty m kraju to znaczy to co odczul i to c o się stało to my ślę, że t o pokazuj e skal ę desperacji skarb stracił bardzo du że i warto mo że jeszcz e powiedzie ć jednak jedno i t o oczywi ście ten proce s są w pewny m sensie kontinuum protest ów pr óbuje te ż w zeszłym roku weszło im też w tym roku i m imo jeszcze wiosn ą, a wi ęc z teg o wzgl ędu te n ta presj a te ż motywacj a ekonomiczna przed e wszystkim zniechęcenie jest bardzo duże trudn o b ędzie tak st łumić wzros t rynkowo dodajm y do tego do teg o poczucia pewnej desperacj i także te ż te n aspek t polityczny, że w odr óżnieniu n p . protest u 2000 dziewiątego rok u, k iedy ludz ie protestowal i przec iwko wyn ikowi wybor ów i wybran iu kandydata, który by ł postrzegany przez Remix klas y średniej jako kandyda t reakcyjny cz y też kandyda t Pardo głowy NATO w tym momenc ie władze przynajmn iej te j w ładzy, do której mo żna, kt órą można wybra ć w Iranie pami ętajmy, że t o c o właściwie zgodzi łem połowa władzy le ży w rynk u i prezydenta i lodu byliśmy już w ty m momencie mam y prezydenta Rouhaniego, który by ł wybrany w łaśnie prze z klasy średniej przez klas ę średnią ira ńską prze z przedsi ębiorców, którym mia ło by ć on tak ą otwart ą wa żną Iranu i reformistyczny tworz ą Iranu w tym momencie okazuj e si ę, że na rz ąd teg o prezydenta n ie jest w stan ie poradzi ć sob ie z wyzwan iami politycznymi ekonomicznymi ich, że to ten rz ąd sto i w 2 represje wobe c tyc h protestuj ących tak że do te j og ólnej układanki ekonomicznych przede wszystkim należy do łożyć te ż to ten elemen t, że troch ę syste m pol ityczny, który przez lata by ł bardz o dobr y akumulowan ie żądań społecznych sto i teraz te ż przed swo imi ograniczeniami to znacz y t e ograniczenia bardzo widoczne w ty m zakres ie, że na wybór demokratyczn y dopow iedzmy, że wybor y w Iranie są przeprowadzan e w spos ób względnie uczc iwy, a poza ty m, że dopuszczan i s ą do konkurencj i wyborcze j tylko ogran iczenie w ogran iczonym do kandydatów, al e ten elemen t plural izmu n ie wystarcz a podcza s, w którym działania niezbędne działania jes t prezydent natomiast gr ą realne j władzy spoczyw a w r ękach Najwyższego przyw ódcy w kontrolowanych prze z n iego z 1 strony resort ów siłowych, a z drugiej stron y bardz o potężnych fundacj i rel igijnych będą konglomera t sami b iznesowym nie, na które funkcjonaln ie jak o alternatywn a gospodark a bardz o antagon izuje też cz ęść ludzi przedsi ębiorców w, więc wydaj e si ę, że syste m, który z 2 połowie demokratycznie no n ie zadowal a ju ż Irańczyków równocześnie można, b y powiedzieć, że jest pewnym paradoksem, że to w łaśnie w Iranie protesty zaczynaj ą si ę o d podwy żek ce n paliwa prawda t o jes t, jak iego rodzaj u paradoks no jes t to t o jes t zjaw isko, które nie dz iwi, je żeli we źmiemy pod uwagę, że oczywi ście Iran kojarz y na m s łusznie 1 z najwi ększych kraj ów eksportuj ących rop ę naftową do niedawna c o prawda, bo skutek działania sankcj i ten eksport bardz o bardz o zmala ł na w ielu k ierunkach usta ł, al e dodajmy, że Iran o d lat ma problemy z benzyn ą tak, a konkretnie moc e przerobow e ropy naftowej t o właściwie od lat o d dziesi ęcioleci i 1 przez dekady n ie upora ł si ę probleme m brak u zdolno ści możliwości Serafina raf inacji ropy prze z lata eksportowa ł surow ą rop ę naftow ą natom iast importowa ł benzyn ę wi ęc, jakb y nawe t w tym obszarze obszarz e tak im kluczowym dl a gospodarki, jakim jes t próba, jak ą są produkt y ropopochodn e w wyn iku pol ityki przeciwnik ów politycznych przede wszystkim teg o, że przez lata i by ł jedna k poddan y sankcjom przed e wszystkim ONZ-owskim narodowe j, kt óre bardz o utrudniały inwestycje w ty m kraj u i utrudniały przekazywanie konieczność uzyskiwania w ty m kraj u technolog ii w ty m technologii przemys łu chemicznego t o doprowadziło do do sytuacj i, kt órą mamy obecnie, z kt órej benzyn a, cho ć w Iranie Europejskiej dużo to zb ędny jes t n iewiele czy właściwie mo żna powiedzie ć, że tak g łówne si ły napędowe gospodarki Iranu w tym momenc ie padły to znacz y jak były takie don iesienia, że Iran próbuje się przestawia ć na turystykę, ale to też zdaj e si ę n ie bardzo idzie już protesty t o chyb a w og óle zabij ą ducha no i eksploatacj i teg o kraju oczywi ście wielką szkod ę to w ustawie t o oczywi ście piękny kraj inna bardzo w iele do zaoferowan ia w zakres ie swo ich równo krajobraz u w ielo kulturowyc h walorów natomiast n o to znowu t o by ła ta była tak a retoryczn a racze j Zarze będzie mo żna czym zast ąpić rop ę naftow ą jak o jak o produk t eksportowy maj ące na celu raczej uspokojen ie nastroj ów niż b ędą realną alternatyw ą, bo oczywi ście turystyk a w Iranie nie jes t szczeg ólnie dobrze rozwini ęta jak na potencja ł tego kraj u, ale turystyk a podobn ie granatow a s ą zakładnikami pol ityki i cz ęść protestuj ących to doskonal e dostrzegał widząc, że te i koryt a te n ciąg byc ie w mi ędzynarodowych Iranu, o kt órych tak du żo m ówi te ż propagand a ira ńska, wskazując jednoznacznie, że Iran w ty m momenc ie kontroluj e najwa żniejsze stolice arabskie prawd a w Bagdadzie w Bejrucie w Damaszku czy san ie s ą wsz ędzie ludzie związani z Iranem i wpływy Iranu na bl iskim Wschodzie w ielki jak nigdy w swoje j najnowsze j h istorii teg o kraju, ale że te n ciąg zwyci ęstw w pol ityce zagran icznej przynos i zwyk łemu Irańczykom dn i bardz o powa żne koszt y i to jes t bardzo ciekawa tych proce s także pojawiają si ę g łosy, które wygrywaj ą ju ż do zaprzestania prowadzen ia tak ekspansj a m istycznej pol ityki zagran icznej koncentrowania się do koncentrowan ia zasob ów kraj u jeg o zdolno ści strategicznych na zapewnieniu dobrego by w samy m Irańczykom oczywi ście t e g łosy sprzeciwiaj ące się tak im unijnym kszta łtowania polityki zagran icznej ran y są w szczególności odczytywan ie prze z rywali regionalnych rano czy to w Arabii Saudyjskiej cz y to z Izraela cz y w łaśnie stanu 1, ale czyje t o są głosy, kt o g łosy z siebie wydobywa Ali Chamenei kto, kto jest t ą osob ą gro źnie to właśnie nawe t k iedy mówimy t e g łosy opozycj i o hasłach, kt óre są wnoszone, gdy to jes t obca jest t o c o s łyszymy na wilkach demonstracji prace na d nimi w ty m momenc ie nie m a p o stronie opozycyjnej w ka żdym raz ie ja n ie jestem w stan ie zidentyfikowa ć takiego l idera kt óry, który rzeczywi ście by ł w stan ie artyku łować jakiś uporz ądkowany sposób żądania teg o ruch u opozycyjnego na raz ie nowe OC w pe łni zrozumiałe, je żeli weźmie pod uwag ę autorytarn ie konteks t funkcjonowan ia spo łeczeństwa w Iranie byc ie l iderem opozycj i jes t b ędzie prowadzi ć do więzienia przecież nie dale j jak wczoraj najwy ższy przywódca zosta ł wpros t, że przywódców powiedzia ł prezes przyw ódców protestów nale ży kara ć śmiercią n o właśnie, al e t o jest tak si ę zastanawiam na d tym, jak iego rodzaj u log ika przy świeca samem u reżimowi t o znaczy wydaje si ę, że k iedy ludz ie mimo tego, że stosuj e cora z ostrzejsze środki wychodz ą na ulice by ł ostatni momen t zdaje si ę w pol ityce i ran o, k iedy zdawało się nast ępuje pewn a odwilż to znaczy, i ż tak ie odpuszczan ie bardz iej l iberalnie zaczyn a robi ć teraz wydaje się to si ę kończy no tak t o był te n moment, kiedy kochani dość dokładnie w pewny m sensie to by ł też moment, który mam nadzieje były jawn e otwarc ie pand a wynegocjowan ie Popiołek traktatu nuklearneg o roku 2000 piętnastym i Itaka od dzi ś w pewny m sens ie nast ąpiła może przede wszystkim pol icji narodowe j, al e na nas bow iem za wprowadzan ie refor m gospodarczych powiększono swobod ę gospodarczą ułatwią inwestowanie w realnyc h mówiono dużo o ty m, rozwoj u turystyk i dotkn ęły zmiany jedna k tych twardyc h podstaw, na kt órych op iera si ę Republika islamska środków na sfery obyczajowe j na c o cz ęść w szczeg ólności protestuj ących kobiet starają si ę zwraca ć uwagę prawd a w szczególności danych obowiązkowych dzia łań jes t przedm iotem pewnej pewnie pan i spotyka si ę z oporem, al e te ż dodajm y spotyk a si ę jest taki elemen t, który spotyk a się ogromny m poparciem konserwatywne j części społeczeństwa to napi ęcie nada l w Iranie funkcjonuje i nale ży wnioskować, że z faktu, że miasta kobiety chc ą zdejmować zdrad y i spotyka ć z aplauze m protestuj ących, że spo łeczeństwo ira ńskie jako takie swej wi ększości jes t n iezadowolony z tego konserwatywneg o kurs u tuta j tuta j mamy bardz o mało danych, żeby tak ie wnioski wyprowadzać, al e tak możemy powiedzie ć by ł momen t otwarc ia o n dotyczył polityki wewn ętrznej i polityki zagran icznej, al e te n momen t został ten ten eta p zosta ł zamknięty decyzj ą zaniechano Irańczyków wydajn e, al e właśnie przed e wszystk im pieni ądze jednoosobow ą narzuc a mi i zwycięstwa te ż wzrost pot ęgi reg ionalnej Iranu nawet Iranu be z bron i j ądrowej na tyle zaniepokoił zar ówno stany kliniczne parad y Mikołajów i realn e, że g łównie poprzez dzia łania s ą Zjednoczone pa ństwo wywar ły presj ę, której efekty te j presj i gospodarcze j widzimy na ulicach w tym momencie pona d setki już ira ński dn ia dzi ękuję bardz o dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego i dalek iego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego był z nam i trzynasta 54 za chwil ę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!