REKLAMA

Liczby (nie) kłamią?

OFF Czarek
Data emisji:
2019-11-22 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
35:14 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczora j pa ństwa maj ą gości jest dr Ewa Modrzejewska z Instytutu polon istyki stosowane j Uniwersytetu Warszawskiego i polskiego Towarzystwa retoryczneg o dzień dobry dzień dobr y w itam pan ie bardz o serdecznie ja też w itam pan a w itam pa ństwa słuchać dz isiaj tema t bardz o interesuj ące, bo również b ędzie zastanowić na d ty m jak kłamać czy t o za zainwestowa ł wolałabym zastanawia się nad ty m jak n ie by ć ofiarą k łamstwa, a jak n ie być rozpocz ęli do teg Rozwiń » o rozpoczniemy jak nie by ć ofiar ą k łamstw, czyl i jak patrze ć na l iczby jak patrze ć na wykres y i zostawia się co on e tak naprawdę wiemy to s łowa przecie ż tak naprawd ę znaczą kto ś mówi prawd ę to trzeba od raz u uwa żać na t o tak tak że wart o wspomnie ć o konferencji retoryk a i medycyn a tak to była doroczn a konferencj a polskiego Towarzystwa retoryczneg o, na której omawiali śmy związki retoryk i medycyny, bo si łą rzeczy są bardz o mocn e r óżne by ły sposob y patrzen ia na t e zwi ązki akura t reprezentuj e nur t bada ń retoryk i skupiające si ę na liczbach to jes t tak i mój temat, kt órym zajmuj ą jakiego ś czas u, a prz y okazj i konferencj i zastanaw iam si ę na tak im kontekstem medycznym i one są n iezwykle wa żne, bo rzeczywiście te l iczby i medycyn ie w naszym życiu się pojawiaj ą się pojawią to, żeby na s do czego ś przekonać albo, żeby coś robi ć alb o, żeby czego ś nie robi ć, wi ęc warto si ę zastanawiać na d ty m jak przekonywanie, żeby czego ś n ie robić, kt óra jes t w naszy m interesie było dl a nas skuteczniejsze, a z kole i jak opiera ć tem u przekonywaniu, które wodzi na s na manowc e, żeby się opierać się albo, żeby w ogóle wprowadza ć rodza j jakieś informacje o życie t o mus imy wiedzieć cz y mam y do czynienia, czyl i po p ierwsze, czy t e informacje, kt óre s ą przekazywan e, skąd pochodzą, czyli jakie ś źródło tak, al e mo że jak zacz ęła o d tak iego przykładu, kt óry pozwoli zrozumieć czy m ja si ę zajmuj e, więc zach ęcałbym pan a i wszystk ie państwa do tego, żeby si ę czuć tak ą sytuacj ę, że mam y jakąś dolegliwo ść medyczn ą ona n ie jes t zagrażające naszemu życiu, al e woleliby śmy si ę pozbyć nasz komfort życia by ł lepszy idziemy do lekarza z t ą dolegliwo ścią lekarz mówi n o pani ZARY potrzebny jest pewien zab ieg zab ieg medyczny im musi by ć tuta j szczer y z panem nakazuje t o m ój eto s lekarsk i ten zab ieg w 1 na 50 przypadków ko ńczy si ę powa żnymi konsekwencjam i medycznymi cz y pi ątek ch ętne, żeby poddać si ę tem u zabiegowi n ie ratuje życie pow iem powiem pani, że chyb a du żo bardz iej byłbym sk łonny podać temu zab iegowi, gdyb y n p . by ły skuteczn e w 90 % przypadk ów Otóż ta, kiedy p ójdziemy do teg o sameg o lekarza i o n pow ie pan no to jes t zabieg zab ieg jest standardow y, ale mo że powiedzie ć, bo no bo, b o tak trzeba powiedzie ć w 90 % przypadk ów jest wszystk o w porz ądku, al e są 2 % przypadków, kt óre wiadomo si ę ko ńczą Koziej no i m y wiemy, że w medycyn ie tak jest nawet je śli idziemy z bólem zęba, że czasy może coś si ę nie powie ść, bo t o jes t życie, al e jak słyszymy 98 % to jes t bl iskie decyzj a w spraw ie 100 %, ale jak s łyszymy, że 1 na 50 osób c o jest matematycznie ka żda z tych os ób znali to sam o tak t o sobie wyobra żam t ę grup ę w idzimy, że Note ta 1 pechowa to jest to jeste śmy, bo po to mamy pech a w życiu za ś jeszcz e, a szczególnie w ty m przypadku no t o jes t test perswazyjn e liczb i perswazyjn e liczb mo że by ć wykorzystywan a w różnych celach jak kij bejsbolowy alb o po t o, żeby uprawia ć sporty albo po t o, żeby komu ś nim przewag ę przywali ć i t o jest istotne w medycynie t o jes t do istotne w naszy m życiu, bo to jest tak że mam y tak ie poczucie gdzie ś on o zakorzenione w nasze j w naszym rozum ieniu świata, że język t o jes t tak i w łaśnie w ieloznaczny języki man ipulacyjne, ale l iczby s ą transparentn e liczb można ufać, a l iczby n ie k łamią na t o mamy tat y pow iedzenia tak to są t o s ą liczby liczby n ie kłamią l iczby t o fakty, al e one nigdy nie stoją same on e s ą zawsze jakim ś kontekście i teraz w zależności o d teg o w jakim kontek ście mog ą różne rzeczy znaczy ć te 2 % to mo że być bardz o mało, al e te 2 przypadki w Pańskiej rodzinie, które zako ńczyły si ę jakimś jak ąś wpadk ą medyczn ą, bo nagle okazuj ą ogromn ą liczbą nie przypominam sob ie tak ą rozmow ę dotycz ącą chyb a legalizacji potencjalne j legal izacji mar ihuany Stanach Zjednoczonych i 1 z argument ów poproszono, by wziąć udział to było jakie ś są kosza poproszono b ierze udział w tej dyskusj i zapewne dobrze, ale po, kt órej ma by ć stronie, kiedy prowadzący podział jeszcz e nie w iem, kto przyjdz ie, więc właśnie troch ę si ę przygotować na dach alb o na bycie przec iw alb o za i Jakuba okaza ło si ę, że wtedy broni ć tego czy, że to jes t dobr y pomys ł, b y zalegalizowa ć marihuan ę i 1 z argumentów by ł tak i, że marihuana ta k jak twierdz ą niekt órzy wcal e nie prowadz i do przej ścia do otwarcia narkotyk ów, bo tylk o boda j 4 % 5 % t o jakiś ma ła cz ęść tyc h mo że mniej si ęga po otwarc iu narkotyki no i to oczywi ście wytr ąca argument z ręki ran o w prosz ę o 4 % to jest w łaściwie nic to n ie jes t ta spraw a tylk o, że je żeli spojrzym y, że na inne l iczby dotycz ące np. zatrzyman i przez policj ę, bo to boda j w czas ie prezydentur y Obamy i obok kilka milion ów ludz i tera z to, cho ć t o osoby zosta ł zatrzyman y tak niektóre jecha ły pod wp ływem tak n o, więc k ilka milion ów ludz i jeżeli, więc teg o nawe t 342 % no to okazuje się, że t o jest t o może być jaki ś powa żny proble m tak t o liczby, kt óre do nas trafiają w dyskurs ie publicznym cz ęsto s ą ostatn ie statystyk i znamy to pow iedzenie przyp isywane r óżnym osobom, że są łamane s ą w ielkie kłamstwa statystyka daje i troch ę t o rzeczywi ście tak jes t, że jak w sondażach podpowiedzi, jak ie chcec ie mieć odpowiedział ja wa m za zada m w łaściwe pytan ie, że ta statystyka odpow iednio dobran e metody odpowiednio dobrane pr óby odpowiednio dobran e zb iory danyc h mo że dawa ć różne liczby praw dziecka to jes t ta k w tak ich dyskur s SACH na alternatywnyc h wobe c r óżnych zdarzeń, kt óre są potw ierdzone naukow o jak szczepienia cz y jak zm iany kl imatyczne, że na nasz e l iczby oni k imkolwiek ta druga strona jes t maj ą swoj e l iczby na nasze badania on i maj ą swoj e badania i t e l iczby maj ą grać rol ę argument ów i po 1 po drug iej stronie, ponieważ m y wierzymy co do zasad y liczb ą gdzieś te liczby mają tak i swoj ą wiarygodno ść budowaną właśnie t o, o czym mówiłam, że uwa żamy za transparentn e, a tymczase m je śli prześledzimy, skąd t e l iczby si ę wzięły n o t o na etap ie r óżnych obr óbek dokonywan o jakichś wyborów, a t e wybor y maj ą charakte r perswazyjny nie zawsz e musz ą mieć te n, kt o dokonuj e wyboru nie zawsze mus i mieć jak jasność, że rob i to intencjonalnie albo n ie musimy intencji, że chc e wprowadzić kogo ś w b łąd tylko po prost u si ę dz ieje i problem jest taki, że ile uczym y się czyta ć uczymy si ę matematyki t o nie do ko ńca uczym y si ę rozumie ć l iczby rozumie ć statystyk i rozumie ć wykresy rozum ie cz y przedstaw ienie w izualizacji danych, które są tera z bardz o popularn e, bo żyjemy, że idea ta nie zadajem y sobie krytycznych pyta ń, bo nawet n ie wiemy, jak ie pytan ia mogliby śmy zada ć i t o jest gdzieś tak a moja misja jes t cz łowiekiem z misj ą żeby, żeby o ty m, m ówić, żeby stara ć się te ż wprowadza ć do r óżnego typ u program ów Fedak edukacyjn y cho ćby w postac i kompetencj i med ialnych tak t o wr ócimy do kompetencji med ialnych i wrócimy tak że do l iczb z pewno ścią pa ństwo myślą sob ie dobrz e wiele rzeczy o w ielu rzeczach nie w iemy jesteśmy pewni, je żeli ktoś ma dz ieci t o na pewn o wie ile dzieci ma, ale okazuje si ę Szanowni państwo t o wcale nie jes t tak ie pewne może okaza ć, że czase m państwo pi ątkę dz ieci czasem ósemkę i to w ty m samy m momencie jak czy si ę zaintrygowany n o dobrze t o wrócimy do teg o po informacjach Radia TOK FM informacji ju ż za kilka m inut o godz inie 1120 studio dr Ewa Modrzejewska z Instytutu polon istyki stosowane j Uniwersytetu Warszawskiego i polskiego Towarzystwa retorycznego informację o informacj ę wracamy państwa mo im go ściem jest dr Ewa Modrzejewska z Instytutu polon istyki stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego ora z polskie Towarzystwo retoryczn e te dzieci pan i zaintrygowa ły tak bardz o sama ma m troje to chciałby wiedzieć ma m troj e czy Pinheiro, a może o śmioro myślę, że je żeli chodz i o t o każdy rodzi ć więcej wie ale gdyb y n p . zada ć tak ie pytan ie ile w Polsce dz ieci urodziły si ę w 2017 roku n o tak i teraz pytan ie jest tak ie do jak ich statystyk si ęgamy cz y pytam y si ę statystyk i, kt óre prowadz ą szp itale cz y np. pytam y si ę urz ędy stanu cyw ilnego, kt óre nadają wesel e, bo wbrew pozorom t o s ą 2 różne grupy no r óżniące się grup y, dlateg o że PSL dostaj ą r ównież dz ieci np. adoptowane alb o dzieci, kt óre urodzi ły się za granic ą polskim rodz icom Otóż to i ju ż tak rozlu źnione liczby n o s ą jakimś innym pole m do interpretacji poz a ty m dz ieci urodzon e w Polsce n iekoniecznie s ą też dzieci i dzie ćmi polskimi i może w naszy m przypadk u naszego kraju n ie jest a ż tak wielka kwest ia, bo nie mam y tak znacz ących m igracja np. migracji ukraińska już jest no to s ą ludz ie w w ieku rozrodczym prawda t o Kret, którzy tutaj być może chcą się poszl i siedzie ć mo że tylk o po prostu są na chwilę, al e akurat w ty m momenc ie, k iedy dz ieci rodz ą, al e przypomn imy sobie np. rozmowy o ty m, że w Europie wsz ędzie spad a, a we Francji ro śnie im mówią jednak strony jaka ś strona od raz u m ówi tak rośnie, poniewa ż rodzą si ę dz ieci muzułmanom domy śla, a n ie na m chrześcijanom prawdz iwym katol ikom wolność nie b ądźmy tacy chrze ścijan prawda i teraz t o jes t istotne z punkt u widzenia PSL - u rodz ą si ę Francuzi al e kiedy popatrzym y inaczej na t ę grupę cz y na NATO informacj ę, kt órą chcemy uzyskać to znaczy o t o o tym, dzietność t o może t o by ć zupe łnie inaczej zbudowana czy inna liczba, która s łuży do innych w ogóle wniosk ów, czyli zależeć o d tego czy potrzeb a więcej czy mniej dzieci tyc h dzieci może si ę rodzi ć w łaśnie alb o więcej r ównież tak, ale te ż to nawet je śli ustalimy, że bierzemy jakie ś konkretn e źródło zgadzam się c o do jeg o sensowności NATO t o, że ród rodz i si ę bezwzgl ędna liczba dzieci taka pow iedzmy x n o to c o t o znaczy m y w łaściwie nie nie w iemy co t o znaczy Wiśni n ie myślimy te ż co ś tak odn iesienia t o np. pozwoli łam sob ie zajrzeć niestety cza s cały dzie ń siedzia łam na konferencję, wi ęc nie wys łuchałem exposé prem iera, ale znalaz łam tak i fragment, kt óry mówi, że doprowadz imy do skokoweg o wzrost u wydatków na z łóż na służbę zdrow ia do poz iomu 6 % PKB teraz tak czy pan w 2, jaki jes t obecn ie procent PKB wydatk ów na służby zdrowia cz y uwa ża, że wiązanie czegokolwiek PKB nie zrobi t o jest inna sprawa, ale nawet n ie wiem, ale s łyszy się, że będzie skokow y poz iom t o 6 % to c o ja sobie my śli tych 6 % i w ogóle całej tej innym pomy śle z dobrze, kt o mówi, bo drzewa i nie premier t o ja ani też pa ństwo sobie myślenie, że nie czekajmy ale gd y myślę, że 7 drzewach służby zdrow ia jes t źle n ie wiem, gdyb y ZUS sa m 6 % po prost u będzie 6 % Niemcy dużo t o jest mało te ż wystarczająco czy nie n ie o tym cz y ta kwestia le ży prawo, żeby rzecz, że wzros t skokowy, czyli t o sugeruje, że jes t du żo mniej, że b ędzie du żo wi ęcej i prawdopodobn ie dosyć szybk o, że teraz jest dużo mn iej, ale będzie du żo więcej, ale tak i tak wysoko już wiem, że to 6 % to jes t dobre dl a mn ie i tak właśnie dzia ła mag ia liczb pan i doktor t o przyjrzym y si ę innej rzecz y np. przyjrzym y si ę statystyką nowyc h m iejsc prac y oto powstaj e nowe m iejsca pracy i pow iedzmy, że w zesz łym roku powsta ło wi ęcej miejsc prac y ni ż ro k wcześniej cz y to może by ć z ła informacja jak jeste śmy odpow iedzialni za ten sukces to jes t wyn ik będzie bardz o dobr a informacja je śli mus imy znaleźć dziur ę w ca łym kontestowa ć jakoś te informacje t o mo żemy poszuka ć szczegółów co t o znacz y czy t o jes t tylk o chw ilowy wzros t m iejsc prac y n p . prac y sezonowe j, a tendencj a w ieloletnie jednak spadkowa cz y t o jes t w sektorz e prywatnym czy te ż sektorz e publicznym n o można zacząć zadawa ć w iele pytań, ale teraz ja sob ie zdaj e sprawę, że my tak na c o dzień n ie jeste śmy w stan ie kwestionowa ć każdej informacji do ka żdej informacji zadawa ć mn óstwo krytycznych pytań, tym bardziej że nie zawsz e mam y dan e dotycz ące informacje dotyczące źródło Tax branże nie tak wa żne musieliby śmy wyci ągnie busami no no n ie jeste śmy, ale moj a wskaz ówka jest je śli mog łabym coś radzi ć taka, że je śli jakaś rzecz kres dl a na s wyj ątkowo wa żna alb o o na s na jej podstawie b ędziemy podejmowa ć jakie ś decyzj e to wart o jes t wted y rzeczywi ście spr óbować pomyśleć o tym, skąd się t e l iczby wzięły t o jes t n p . kiedy wyb ieram Towarzystwo ubezpieczeniowe, k iedy decydujemy si ę na ban k, kt óry udz iela nam kredytu t o s ą wszystko skompl ikowany o różne spraw y w Wielgiem ban k, kt óry udziela kredytów, bo to jest tak że proszę bardz o tylk o tam n ie wiem 3 % cze k m ówi ma ło 345 proc przysługę za darm o t o a ż aż warto wzi ąć pieni ądze w łożyć skarpet y, żeby mie ć świadomość mam du żo pieniędzy, ale nic nie t o n ie kosztuje, ale po to, okazuj e się, że jest 1 opłata drug a opłata jeszcze, jak a się jeszcze inne op łaty, które s ą p łytami on e w ogóle nie są, jakby uj ęte w koszty teg o ale, a pote m 3 % tylk o wtedy, k iedy spe łnimy pewn e warunki spe łniamy to okazuje się, że 3 % t o jes t 2123 % tak to w takich przypadkac h też s ą wprowadzan e prawn e rozwi ązania, kt óre nakazują r óżnego typu instytucji jedna k podawa ć tę, jakb y n ie czerpa ć korzy ści z n iewiedzy odbiorcy konsument a i podawa ć jednak te informacje by ć mo że nawe t niekoniecznie małym druk iem, al e tak to tu t u chodzi o pieni ądze, więc tu zwykle si ę wykazujemy jak o takim rozs ądkiem wi ększym, ale też myśmy takiej codz iennej informacji, k iedy ktoś do nas m ówi chc e na m pokazać zjaw isko jako przera żające albo wyj ątkowo łagodne t o zapytajm y si ę czy na pewno t e l iczby na t o wskazuj ą choćby pokazanie 2 kontrastowych liczb jest ju ż myl ące, al e mo żna do wp ływania do perswazj i u żywać tak że kolor ów ta oczywiście t o znacz y ka żdy element jako ś nas wp ływa i k iedy w łaśnie m ówimy o w izualizacji danyc h pod tym trudny m terminem mam namy śli n p . prost e zupe łnie wykresy, w których pojawiają si ę jakieś kolor y to on e czy jakie ś f igury u żyte z rozmys łem mog ą coś sugerować po p ierwsze mam y tak kulturow o zakorzen ione rozumienie kolor ów, że np. czerwon y kojarz y nam się gorące albo czym ś złym z ielony, z czy m spokojnym z czym ś przyjemnym s łynna Zielona wyspa ta no tak naprawd ę jest okre ślone w czasie szczególnego naszyc h dzia łek rozumie rachunkowo ści m ówi m y Irlandii tera z w Polsce, żeby Polska, a drugą Irlandię tan ie raczej cz ęściej chodziło zdaj e si ę wzrost PKB i kt óry by ł chyb a w 2 państwach Unii Europejskiej dodatn i, a posta ć był ujemny, który w ty m rok u na wykres ie Polska, bo miasto drug i kreślenie zapa ł by ła zieloną wysp ą, czyl i zieloną oznaczaj ącą wzros t w łaśnie w kolorystyce czerwony stara upade k, a potem t o Zielona wysp a uros ła do takiego n o w łaśnie trochę raj u o d tak iej wyspie bezludnej, ale kt óra jes t pe łna wszystko do dostatku wi ęc, gdyby zaczął żyć w łasnym życiem to by ł po prost u termin u żywany Real SA bank i nie n ie wyobra żam sobie nawet już dziś n ie jeste śmy graf ikami t o przecież na ch łopski rozu m, gdybyśmy byl i odpowiedzialni za to grafika t o n ie zrobiliby śmy wszystkich kraj ów dookoła n ie wiem czerwonych r óżowych, a polską czarną poto k oznacza ł co ś z łego rada co ś niedobrego n o Zielonej wniesie poz ew jakiś jako ś jakiś optym izm jak ąś nadziej ę więc, więc wcal e się dziwi ę si ę do tego w łaśnie mam y t e to t ę fraz ę Zielona wyspa, kt óra jest jak ąś tak ą ide ę liczn ą i ira ńską natomiast je śli chodzi o kolor y to tuta j jeszcze s ą nim bardziej zbilansowane spraw y zobaczm y, że nam na różnego typ u mapac h cz y wykresac h obrazuj e si ę r óżne w łaściwości danyc h n p . nat ężeniem kolor u jak co ś jes t blade o czerwone, więc mam y wiemy, że tego jes t mn iej jak jest mocn o czerwon e to rozumiemy, że teg o jes t wi ęcej mo żna tuta j czymś manipulować t o znaczy mo że mo żemy sobie wyobrazi ć, że kto ś intencjonalnie pokazuje jak ąś map ę i zale ży m u na ty m żeby odbiorca n ie mia ł poczucia czegoś jest mało, wi ęc n p . pokazuj e to intensywnym kolore m zam ienia kolejno ść na kiedyś widzia łam taki wykres ma m nadziej ę, że nie jes t naczyniem właśnie to powinno mie ć nadziej ę, że t o był c iekawy wykres, al e chyba n ie by ł za czas ów 1 z prezydent ów i nie teg o, który tera z rz ądzi by ło pokazan e poparcie miesi ąc do miesi ąca i normaln i jak czytamy wykres y jak s ą 2 słupki, kt óre pokazuj ą pow iedzmy październik listopad, że po, kt órej stronie, kt óre po lewe j stronie powinien być t o wcześniej pa ździernik, al e poprawy listopad n o, więc t o były zam ieniono kolejność dzi ęki temu wygl ądało, że rośnie, kiedy d e fact o poparc ie spada ło zamieniono Korona, że prawd a na wszystk o podp isane to nie by ło tak że tylk o pamiętajmy, że t o jes t pokazan e w telew izji, gdzie mam y rapte m par ę sekund i nie chodzi o t o, że widzimy liczby tylk o w idzimy tendencj ę i zupełnie n o i t o jes t rodza j oszustwa, bo n ie jeste śmy narode m arabskim, kt óry o d prawie do lewe j przed czytam o d lewe j po prawe j i w ten spos ób mo żna na wykresac h bardz o w iele robi ć mo żemy w iele ukryć wiele pokazać dobrz e, al e prosz ę zobaczy ć mo żemy nie mus imy nawe t zmienia ć kolejność wystarcz y, że poka żemy odwrotno ść poparcia t o znacz y ujechał elektora t ujemn y także wzrastający elektoratu ujemn e ta k tak mo żemy te ż n p . dobr ą praktyk ą jest pokazywa ć na wykresie coś o d zera w skal i o d zer a, a możemy nie pokaza ć od zera możemy pokaza ć o d innej warto ści n p . dzi ęki temu alb o r óżnica między 2 wartościami wyd a si ę dramatycznie du ża alb o zupe łnie n ieistotna, bo zmieniamy skal ę wartości mo żemy pokazywać w r óżnych przedziałach czasowych t o znaczy c o do zasad y wierzymy, że coś jes t pokazan e na przestrzen i czasu t o pokazan e jes t takich z w różnych przedzia łach n p . c o miesiąc, a zdarzaj ą się tak ie wykres y, kt óre funkcjonują n p . instytucje publiczne med ia wypuszczaj ą, że pokazują te ż sam o zjaw isko n p . najp ierw w rok u potem na tym samym okresie rok pote m jest myśleniem kwarta ł i ostatnie 3 miesiące si ę, że podwy żki dl a członków rz ądu by ły pokazywane jest 8 lat rz ądów Platformy Obywatelskiej Contra n ie wiem ostatn i miesi ąc ta k tak alb o ja trafi łam na NFZ, kt óry pokazywał, że s ą takie r óżnice w nakładach środków, bo zmieni ł wartość skali, że s ą du żo wy ższe wr ócimy do liczb i o ty m jak mogą nas wprowadza ć w b łąd po informacjach Radia TOK FM informacja o godz inie 1140 dr Ewa Modrzejewska z Instytutu polon istyki stosowane j polskiego Towarzystwa retorycznego pa ństwa i mo im go ściem informacj ę o 1140 studia pan i dr Ewa Modrzejewska z Instytutu polon istyki stosowane j Uniwersytetu Warszawskiego i polskiego Towarzystwa retoryczneg o l iczby n ie k łamią mówi wi ększość z na s, ale mogą wprowadza ć w b łąd mogą pokazywa ć, że rob imy coś dobrze może by ć źle albo, że wręcz przeciwnie c i, którzy kieruj ą naszy m zakładem prac y naszym pa ństwem nasz ą parti ą naszy m ko ściołem naszym życiem życiem właśnie id ą w dobrym k ierunku, a przec iwnicy oponenc i znalaz łem do tego mo żna używać w ielu narz ędzi przed informacjami byli śmy o ty m ja k za pomoc ą w izualizacji liczb pokazywać trend y, w kt óre są przec iwne do stanu faktyczneg o jak prz y pomoc y kolor ów mo żna pokazywa ć można podbijać pewne l iczby, które nie są a ż tak atrakcyjny rozum ie, że mo żna taki efek t osiągnąć tak że, u żywając cz y, wybieraj ąc rodza j wykres u tak jeszcz e bym sprecyzowa ła, że może l iczby n ie k łamią tylko potraf imy kłamać w noc y chodzić alb o potraf imy zmieniać rzeczywistość za pomoc ą liczb i rzeczywiście jes t tak, że dob ór form y prezentacj i liczb może wp ływać na to jak my t e liczby rozum iemy jak rozum iemy dane, które s ą na m przedstawiane mam y gdzie ś tak ie poczucie być mo że naszego obcowan ia z ek s cele m, że zasadnicza tam jest 56 rodzajów wykres ów, kt óre mo żna stosować natomiast ci, kt órzy zajmuj ą si ę wizualizacją danyc h postrzegaj ą te n temat n o tak ja k jak postrzegam y język cz y można ka żdą rzecz powiedzie ć na dowoln ą ilo ść sposob ów dobierając sob ie r óżne element y graficzne w zwi ązku, z czy m tych for m w izualizacji jest niesko ńczenie pewn ie w iele i nie jeste śmy wydaj e mi si ę uczelni teg o, że n p . n ie wszystk ie dan e mo żemy jednakow y spos ób prezentować sprowadz imy do prostyc h wykres ów, że wykresy w zależności od teg o jakim, jak ie mają charakter pokazuj ą inne relacj e danych relacj e między sobą to znacz y czy co ś się zm ienia w czasie czy co ś si ę zm ienia w wielkości czy coś si ę zm ienia natężeniu cz y jes t czy pokazujem y różne dan e w stosunku do siebie w zależności o d teg o, jak ą dobierzemy metod y teg o przedstawienia mo żemy nawe t na kogo ś wprowadzać w b łąd ta k jak pokazujemy b łędy niezale żności pokazujem y, że co ś wyn ika z czegoś, k iedy naprawd ę tego wynika Ania nie ma al e, ponieważ m y to zestawili śmy na 1 wykresie w ie na 1 Graf si ę na to sugerujemy, że jedna k te n związek jes t, bo t o jest wykre s, a za wykrese m jest nauk a, a nauk a to ob iektywizm i prawda tak ich obaw dzi ęki temu wspominał o tej książce na anten ie pewnie si ę ksi ążka, która zb iera oczywi ście rzeczywisto ść ameryka ńskiej r óżnego rodzaj u dane, kt óre są z e sobą jako ś spokrewniona zupełnie daj e na m się obcy to pytam n ie w iem liczba hamburgerów spo żywanych w stanac h kontr a co ś tam w og óle z kosmosu tak t o jest tak i etat t o ona powsta ła najp ierw był blo k, gdzie dl a śmiechu i auto r zestawia ł właśnie pow iedzmy, o ile os ób w Idaho zad ławił się hamburgere m, a liczba nap isanych doktorat ów z fizyki i o n pokazywa ł, że w czas ie n p . zaka z wida ć na wykresie zale żność między jednymi drugim i t o jes t takie typow e wprowadzenie w błąd, że skor o widać jak niezale żność na wykresie to znacz y, że dzia ła tuta j zasada przyczyn a i skutk u co n ie jes t prawdą znalaz łem znam t ę prac ę, bo w 2012 roku New York Times opublikowa ł tak ą wizualizację, którą mo żna było czyta ć na różne sposob y, a więc 1 wykres pokazywał miesi ęczną zmian ę l iczby stanow isk w ciągu 3 lat, a drug i stop y bezroboc ia teraz się teg o cz y jesteśmy zwolenn ikami partii rządzącej cz y też partii przeciwnej mo że powiedzie ć, że n o dzięki skutecznym rz ądom nasze j ek ipy we wrześniu pojawi ą się 114  000 nowych prac na nowych stanow isk pracy czyl i jakb y wzros ła liczba stanow isk prac y, ale że też powiedzie ć, że stop a bezroboc ia spadła znowu spadła ty m raze m do 8 % w takt jest t o by ł tak i rodza j fel ietonu interaktywnego, kt óry by ł przed wyboram i po opublikowany przez New York Times w łaśnie na stronie internetowej podano 2 takie typow o gospodarcz e dan e i wykre s, który pokazywa ł na przestrzeni dl a miesięcy c o się sta ło i potem u żytkownik m ógł sob ie wybrać czerwon e okulary alb o n iebieskie okular y reprezentuj ąca w łaśnie Demokratów albo Republikanów i na ty m wykresie pojawiał jaki ś dodatkow y elemen t graf iczny oraz zmienia ły się zdan ie op isowe w zależności od teg o na jakie okular y zmienili śmy t o jak patrzymy na te n wykre s właśnie pokazywan o t e sam e dan e alb o pozytywn ie alb o negatywn ie alb o, oskar żając rz ąd albo, chwal ąc rz ąd za jeg o skuteczno ść majte k, jakby nie mo żemy mieć pretensji oczywi ście do tych, kt órzy za t o odpowiadają, że pr óbują przedstawi ć swoje dzia łania w pozytywny m świetle, al e cz ęsto g ęsto jes t także sprawa n ie jest czarno-biała, że monet a ma 2 strony jeśli chcemy to można te j drugiej stronie się doszuka ć jak si ę przed ty m bronić czy ud a si ę skuteczn ie broni ć my śleć wszysc y, żeby myśleć trzeba te ż mie ć, gdyb y informacje tak to znaczy o to może t o jest tak jak zys k z ka żdym jakim ś probleme m na pocz ątku warto po prostu świadom, że tak i problem mo że być t o już coś tutaj z tym i dzie ćmi, jeżeli kto ś m ówi w zeszłym roku urodzi ło się 15 % wi ęcej dzieci w por ównaniu z poprzedn im rokiem t o mówimy no dobrz e kto ś b ierze za t o odpowiedzialność tak t o czy ktoś opar ł si ę na danych ma ło tego być może t e statystyk i są dost ępne m ówi faktyczn ie szp itale tyle urodz in za raportowa ł, ale n ie wiemy by ć mo że poprzedn ie dotyczyły, czeg o innego albo właśnie, że op iera si ę na nadanych nowel i numerac h PESEL albo może, że nie ma tak iej prostej zależności, że skoro urodzi ła si ę 15 % wi ęcej dzieci to oznacz a, że np. progra m rz ądowy x jes t skuteczn y, bo by ć może to nie jes t jedyna przyczyn a albo to nie jes t w og óle przyczyn a tego wzrost u, bo by ć mo że przyczyna jest tak a że, że tera z wyż demograficzny rodz i tak albo jakie ś inne okoliczno ści alb o n p . jes t wi ęcej żłobków i cz y s ą elastyczniejsze zatrudn ianie g o zlikwidowano tabletk ę dzie ń p o tak r óżne SA różne mog ą być metod y oczywi ście to zajmuje wiele la t i w iele środków, żeby znale źć prawdziwe metody, a n ie to akura t w propagandzie politycznej n ie o t o chodzi chodzi o t o, żeby pokazać szybko szybk i efek t, ale nikt n ie chciałabym zostawić takiego wra żenia, że tylk o politycy k łamią SEK alb o w ogóle rz ądzący kłamią to jeste śmy przecież przestrze ń reklamow a jest prze z tak oczywi ście moment, k iedy s łyszymy, że jedno 50 Polek tak coś powiedzia ł co ś powiedzia ła zachwala no to wiadomo, że w 30 sekundowej reklamie n ie d a się powiedzie ć, jakie to by ło badanie no al e to zawsze trzeb a podzieli ć przez 4 albo przez 16 albo prze z jeszcz e więcej, jaka to jes t jako ść badania i jej, że badan ie badaniu nierówny na wersja co si ę nazyw a badanie naukow e czy jaki ś tam opart y na statystyc e cz y metodac h, że trafiłam kiedy ś na tak i artyku ł, kt óry opisywa ł eksperymen t, gdzie dwudz iesto r óżnym zespołom z ca łego świata statystyk ów i informatyków dano te n sa m zestaw surowyc h danyc h dotycz ących wydawan ia karte k żółtych karte k w trakc ie meczów piłkarskich zależeć o d kolor u skóry zawodnika no, wi ęc właśnie zacz ęło si ę i postaw iono pytan ie prosz ę pow iedz czym nam popatrze ć na t e dan e zróbcie j e i powiecie na m czy istnieje, al e statystyczn a zale żność między dawaniem kartek w inien n iem, a kolore m sk óry piłkarza to zdaj e si ę, bo chyb a 139 wchodzi w łaśnie o t o, że w zależności o d teg o, jak ą metod ę statystyczn ą obr óbki danyc h przyj ęli przyj ęły zespoły badawcz e to wysz ło im, że tak a jes t zale żność statystyczn e istnieje albo n ie istnieje tera z tu cały wygl ąd Gierowski cały wyk ład jest na d byłby osobn y na tym c o jest zależność statystyczna i to oni nie o ty m, tera z mówimy, ale chodzi mi o t o, że je śli i wyn iki tak 1 bądź drug iego zespo łu, kt óry wykryto zależeć, by n ie wykrył trafi ą do osob y, kt óre n ie zrozum iem jak zosta ły przeprowadzon e badan ia alb o zrozum ie opacznie albo n ie za tak ą jeszcz e dodatkowyc h pytań n o t o wspaniałe mo że służyć NATO, żeby powiedzie ć jest rasizm w pi łkarstwie albo, że nie ma tak to jeszcz e działa 1 mechanizm pani doktor, bo może mogą być jakie ś wyniki typ u, że w łaśnie istnieje s łaba zależności alb o jakaś, al e pote m t e informacje bior ą do r ąk dz iennikarze, którzy n ie b ędą przekazywali informację o istnieniu bądź n ie istniej zależności mn iejszej ni ż bior ąc pod uwagę dane z procese m NIK marg ines błędu i pr óbę tylk o powiedzą s ędziowie s ą ras istami Otóż ta n o bo to si ę sprzed a to t o mo żna dalej pu ścić w świat, a pieni ą jaki ś statystycznych żonach n ikogo t o nie za interesuje tera z nie m ówimy r ównież tylk o wyłącznie dziennikarzy, bo to nam zostają t o cyk l o koz ły of iarne pierwsi politycy twierdzą dziennikarze, b o n p . jest t o proble m komun ikacji profesjonalne j komun ikacji publicznej uczelni t o znacz y uczelnia mus i si ę sprzedawać w tak im dyskurs ie publicznym, wi ęc ma swoj e służby p iarowcy kie on e proszą naukowc ów, żeby przedstawia ły im przedstaw iali swoj e badania n o i te osob y o d PR-u cz ęsto gęsto te ż bardz o upraszczają wyn iki tych bada ń i s ą potwierdzone przypadk i, k iedy właśnie wyszed ł z uczeln i jaki ś przeka z, kt óry kompletn ie n ie od n ie odnosił si ę d o do rzeczywisto ści teg o badan ia, a naukowc y potem mus ieli si ę tłumaczyć z tego, że t o nie o t o im chodziło nie tak to mia ło być, więc t e rzeczy zdarzaj ą na r óżnych poz iomach, czyli 100 ostrożność zalec a pan i jak t o zwykl e jak żyć w swyc h bardz o pan i dzi ękuje i tak że zaleca m ostro żność dzi ękuję informacje Radia TOK FM statystyczn e, że nowy informacje Radia TOK FM ju ż za kilka m inut o godz inie dwunaste j po informacjach Mikołaj Lizut jeg o program państwa mo im go ściem była dr Ewa Modrzejewska z Instytutu polon istyki stosowane j Uniwersytetu Warszawskiego ora z polskiego Towarzystwa retorycznego informacj ę o godz inie dwunaste j dzisiejszy program przygotowa ł Paweł Ziętara, a na d jako ścią czuwa ł Krzysztof Woźniak o czar y Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!