REKLAMA

"Gomułkowska rzeczywistość. Łódź w latach 1956-1970"

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2019-11-23 12:20
Prowadzący:
Czas trwania:
26:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
sobotni magazyn Radia TOK FM min ęła godzina dwunasta 20 czas na po łączenie z Łodzią ta m w naszym studiu to pan prof. Krzysztof Lechowski Uniwersytet łódzki dzień dobr y dzie ń dobr y auto r ksi ążki gomu łkowska rzeczywistość ucz y w latac h 19561970 to kolejn a cz ęść publ ikacji traktuj ącej o Łodzi w czasac h PRL-u przyznam, że t o jeszcze nie ten moment, kiedy przyszed ł na świat w łaśnie w Łodzi, ale już zbli żamy si ę powol i, tote ż z wielk ą ochot Rozwiń » ą b ędą pan ie profesorze pana wypytywa ł o te o t e czasy w iemy już jak o Łódź wygl ądała zara z po wojnie i teraz chcia łbym zapyta ć pana ten moment k iedy, k iedy ucz y wystrzeli ła jak o, jak ą miasto, kt óre słynęło z przemys łu, które zacz ęło by ć konkurencyjn e wobe c innych polsk ich miasta ludzk ie szczątki stały si ę takim wzore m dla dl a wszystkich może od teg o zaczn iemy cóż powiedzie ć Łódź wystrzeli ła ta k jak pan wspomnia ł to t o chyb a troch ę później t o jes t ta dekad a g ierkowska te n okres, w kt órym n ie zainteresowa ł, czyl i ta Łódź w latac h 5670 jak nazwaliśmy gomu łkowska rzeczywistość to jes t tak i w łaśnie okre s trochę przez przejściowy to n ie jes t powojenn a Nędza to nie jes t cza s stal inowskiego skrajneg o terror u, ale n ie jes t też czas z tego co t u du żo m ówić pewnego rozmachu, kt órej si ę pojaw i w latach rządów cz y Gierka, czyl i w latach siedemdziesi ątych lat a sześćdziesiąte t o n ie s ą takie by m powiedzia ł pr óby w modern izowanie Łodzi, ale w spos ób taki punktow y t o si ę pojawiają pewn e oznak i nowoczesno ści, al e w nowszym nam a na małą ska to, że to, że się pojawi ą powiedział nie w iem nowe nowoczesn e jaki ś obiekt cho ćby handlow e typu Universal i 5 i pierwszy w Łodzi ruchom e schod y tak czy pojawią si ę w nowoczesny ja k na tamte n czas obiekty gastronom iczne jak restauracj a Europa c o c iekawe z zbudowan a naprzec iwko s iedziby kom itetu łódzkiego wojew ódzkiego partii tak że wychodzili cz łonkowie partii k ierownictwa partii i w idzieli przed sobą nowoczesną Europę na razie tylk o w formie pewn e nam iastki, czyl i pewne j pewne j pewneg o lokal u gaz gastronomicznego ja k na tamten cza s wzgl ędnie nowoczesneg o w tamty m czas ie też w Łodzi w końcówce la t sze śćdziesiątych mam y właśnie to ustawy z po wyspow e bym powiedzia ł tak a modern izacja nowoczesność pojawiaj ą się p ierwsze komputery p ierwszy ta m Odra 1003 jeśli dobrz e pami ętam ty p, ale generaln ie przemysł większość teg o przemysłu t o jest ci ągle te n ten przemys ł o rodowodz ie przedwojenny m, a także przed sprze d pierwszej wojny światowe chc ę powiedzie ć że, gd y w siedemdziesiątym pierwszym rok u zabierano si ę z a za modernizacj ę Łodzi łódzkiego przemys łu t o odpow iednia komisja stwierdziła, że połowa fabryk n ie nadaje w ogóle do modern izacji, więc t o pokazuj e, że ta dat a t a ta Łódź w ty m okres ie gomu łkowskiej te ż ci ągle była w stanie by m powiedział teg o pewnego no obci ążenia przez prze z t ą swoj ą swoje swoj ą przesz łość nowe si ę pojawia ło, al e punkt ów ja chcia łbym, żebyśmy tras y prze z właściwe powinniśmy od tego zacz ąć do struktury miasta je śli chodz i o jego mieszka ńców ora z powojn ie włączono kolejn e kolejn e si ę przyłączono j e do Łodzi po powstawa ły nowe nowe dzielnice by ł t o znacz ący impuls dl a dla samego miasta dl a jeg o si ły Robotniczej w tym się, że tu je śli chodz i o kwestię ludno ściowe demograficzne t o przez p ierwsze dziesięciolecie ucz y si ę nadrabia ła strat y spowodowan e prze z przedwojenn ą prze z wojnę prze z zak łady żydowskich mieszka ńców prze z fanów opuszczenie Łodzi prze z n iemieckich mieszkań mieszka ńców także t o jest p ierwsze dziesięciolecie to jest t o jes t w łaśnie nadrabianie tych tyc h stra t w latac h sześćdziesiątych ludz i demograficznie si ę jeszcz e rozwija ć rozwijała, al e ta dynam ika wzrost u l iczby mieszka ńców z s łabła na tl e innych du żych miast ta dynam it dynam ika by ła tuta j w mn iejsza n ie przy łączenia okolicznych miejscowo ści w ty m czy w tym czasie n ie nast ępowało na ju ż na dużą skalę czy n ie mia ła jakiego ś du żego znaczen ia w m ówiąc o kwest iach demograficznych t o zwr ócił uwag ę na inn ą inn ą spraw ę, kt óra wyr óżniała Łódź też na tl e innych du żych du żych m iast jest znan a spraw a du ży wska źnik fem inizacji mieszka ńców teg o miasta tuta j odsetek kob iet by ł stosunkowo wysokie, a on malał ta m je śli dobrz e pamiętam t o z po łowy lat pięćdziesiątych to było dzi ś na poz iomie 120123 kobiety na 100 mężczyzn o n ta m pod kon iec teg o okresu, kt órym interesował z zmarły dz ieci do do 100116, a i tak był n o tak im wskaźnikiem wyr óżniającym Łódź na tl e innych innych miast je śli już prz y te j tematyce pojawiła si ę w tematyc e tematyk a dotycząca kob iety wspomnia ł, że Łódź by ła te ż m iastem aktywnyc h zawiodły zawodow o oko kob iet tuta j t e wska źniki zn ów były najwy ższe spo śród du żych do du żych dużych m iast jest na poz iomie Polic 45 % średnia t o n ieznacznie przekracza ła 30 czy 330 % także je śli chodz i o kwest ie demograficzne nast ępowały tuta j c iekawe zjaw iska, które będzie ją doświadczały inne miasta b ędzie do świadczała Polska troch ę trochę troch ę p óźniej tutaj nast ępuje n p . tak ie zjaw iska jak rosn ąca liczba rozwod ów np. także to jeste ś tak i czynn ik, który n o i wyr óżnia jako ś Łódź w m ówiąc o tyc h kwestiach demograficznych na tl e innych miast chcia łbym, żebyśmy teraz poruszyl i przynajmniej 1 kwestię c o druga to ju ż po informacjach bowiem mo że na m zabrakn ąć czasu ucz y dop iero po wojn ie próbowała sta ć m iastem akademickim jak to post ępowało w latac h 5670 to można powiedzieć w ty m zakres ie jes t szczęśliwy cza s już pięćdziesiątym sz óstym rok u przepraszam Łódź zacz ęła zrzuca ć z siebie n o t e ogran iczenia wprowadzon e prze z prze z Stal stal inizm nast ępuje reaktywacj a kierunk ów studiów jest zwi ększenie liczebno ści przyjmowanych student ów na więc, wi ęc zwi ększenie l iczby l iczby kadry, ale pojawiają si ę te ż now e now e nowe uczeln ie chocia żby wojskowa Akademia medyczn a, która wyr óżniała Łódź na tl e na tl e kraj u do szko ły f ilmowej zosta ła przy łączona szko ła teatraln a istniej ąca do teg o do teg o czasu jeg o odrębny podm iot Uniwersytet łódzki wch łonął szko łę w szko łę ekonomiczn ą tak że na na s następowała rozbudow a łódzkiego o środka akadem ickiego tak że w sferz e takiej mater ialnej pojawia ły si ę now e nowe budynk i nowe dom y akadem ickie dotycz y t o tak Uniwersytetu Politechniki, jak i ówczesnej Akademii medycznej, cho ć czynn ą sn ów najwi ększy rozmac h w ty m zakres ie nast ąpił dop iero w latach siedemdziesi ątych, niemniej jedna k n p . Uniwersytet łódzki Instytut matematyk i powsta ł w tym okresie, w którym n ie mn iej interesach poz a tym mówiąc o łódzkim ośrodku akademickim c o chcia łbym wspomnieć o jeg o dużej tak iej aktywno ści n a na foru m tak im publicznym pięćdziesiątym sz óstym roku Łódź by ła areną bardz o takich dynam icznych żywiołowych wydarze ń Łódź akadem icka t a, a następna następna tak a gran iczna data t o rzecz jasna ro k sześćdziesiąty ósmy tuta j skal a wydarzen ie w Łodzi znacz ąca, a skala represji podział tyc h po marcowych sytuuj e Łódź bezpo średnio p o po Warszawie zwróćmy tylk o uwagę na po marcowej represj e w Łodzi z straci ła swoj e funkcje 2 rektorów pom ijam dziekan ów dyrektorów instytut ów w Krakowie zmieni ł si ę tylko 1 prorektor także t u pokazuj e, że ta skala tyc h tyc h po marcowyc h w łaśnie sankcji by ła w w Łodzi bardzo du żej t o stanowi integraln ą cz ęść historii akademickiej naszeg o m iasta za chwilk ę wracam y do nasze j rozmow y pa n prof. Krzysztof krakowski Uniwersytet łódzki autowe ksi ążki gomu łkowska rzeczywistość ludz i w latach 5670 z mo im państwa goszcz ą tera z informacje za chwilk ę wraca m sobotni magazyn Radia TOK FM Przemysław Iwańczyk k łaniam si ę pa ństwo ponownie łączymy się na powr ót z łodziei tam pan prof. Krzysztof Lechowski w naszym studiu Uniwersytet łódzki dzie ń dobr y panie profesorze ponown ie dzień dobr y w itam serdecznie g o Bukowska rzeczywistość, czyli Łódź w latach 5670 w tym 14 letnim okrese m w dziejach Łodzi w PRL-u zaj ął si ę pan t o wszystk o ser ii książek wydanyc h prze z wydawn ictwo Uniwersytetu łódzkiego patronem 1 z patron ów jes t m. in. radio TOK FM teg o przedsi ęwzięcia po m ówiliśmy o charakterz e m iasta o ty m jak bardzo wyrosło na tak i do przoduj ących obiekt je śli chodz i o o si łę robotnicz ą sfeminizowaną dodajm y pan te ż to podkre ślał podcza s naszej rozmowy też staj e si ę coraz istotniejszym o środkiem akadem ickim na tl e na tl e naszego kraj u jak wygl ądał spos ób sty l zarządzania miasta w iadomo, że miasto kojarzon e bezwzględnie towarzysze m mocarze m miasto, które wydawa łoby się, że te ż bardz o siln ą taką partyjn ą rękę trzym a za twar z swo ich mieszka ńców niewątpliwie w to nazw isko z łożą si ę kojarzy ć w wted y kojarzy ło Moczar jak o wiceminister w ty m czas ie tak ą funkcj ę pe łniła, a 3 dziesiątego czwart e rok u m inister spr aw wewnętrznych m łodzi si ę pojawia ć pojawia ł na r óżnych spotkaniach r ównież tak ich z udziałem mieszkańców zwykle s ą jakie ś tak ie roczn icowe w roczn icowe wyda ł w wydarzenia, al e w po sześćdziesiątym ósmy rok u jak o ciekawostkę mo żna powiedzie ć spotka ł się z e studentam i Politechniki w styczn iu sześćdziesiątego ósmego rok u przed przed ty m wszystk im c o nastąpi w marc u to spotkan ie styczn iowe n ie zapowiada ło, że coś si ę wydarz y za te 2 kolejne miesi ące, niemniej jedna k o n rz ądził w Warszawie, a w Łodzi rz ądziła nią z lokaln ą ekip ę i właśnie to jes t te ż rzecz, na kt órą wart o zwr ócić uwag ę, bo je śli chodz i o t ą administracji partyjn ą t o mam y tutaj prze z lato w łaśnie do sześćdziesiątego czwartego roku o d pięćdziesiątego pi ątego rok u na czel e kom itetu łódzkiego PZPR Michalina Tatarkówna t o jes t osob a, która n o pod w ieloma względami wyróżniała si ę na tle wyróżnia prz y okazji Łódź na tl e innych m iast na tl e innych organ izacji partyjnyc h rang i rang i wojew ódzkiej tutaj tak a rzecz, kt óra si ę rzuc a w oczy t o jes t chociażby t o żona bardz o d ługo rz ądziła jeślibyśmy prze śledzili jak wygl ądały rz ądy p ierwszych sekretarz y kom itetu łódzkiego w okres ie wcze śniejszym t o ta m nast ępują w bardzo szybkie zm iany t o w rok n ie n ie nie d łużej, a t o mam y mamy d ługi długi o okre s te ż warto zwr ócić uwagę na taki szczeg ół żona by ła łodzianką nie było w tak i pragmatyc y partyjnej specjaln y przyj ęte, żeby na danym terenie zby t długo rządził ktoś, kt o si ę z tego teren u w wywo łać w Michaliny to tylk o znan ą wyr óżnia też też pan powiedział poz a tym, że by ła kobietą to jes t wa żna rzecz kob iety w ówczesnych kręgach w ładzy na wysok ich stanowiskach t o była t o by ła rzadko ść on a zajmowa ła jak wspomnia łem stanowisko pierwszego sekretarz a rang i rang i w wojewódzkie t o był chyb a jaki ś taki gest z e strony kierownictwa centralneg o partii, żeby te j docenić w łaśnie t o kobiece obl icze Łodzi, stawiaj ąc na czele właśnie te j w czwarte j pi ątej mo że w kraj u organ izacji partyjne j jak o kobieta trzeb a to Michalinie atak ów nie powiedzie ć, że ona n o w miała spor e poparc ie w kręgach spo łecznych, choć n ie o d sameg o pocz ątku pięćdziesiątym szóstym roku w moje j ocenie je j kariera n ie by ła pewn a pod kon iec tego tego rok u po d pod siedzibą kom itetu łódzkiego była du ża demonstracj a w łaśnie studentów, kt órzy się ta m sprzec iwiali pewny m decyzjo m p óźniej by ły na pocz ątku 50 siódmego rok u w styczn iu wybor y i było bardz o du żo głosów du żo wezwa ń d o do skre ślania w łaśnie Michalina Tatarkówna tak si ę stało on a n ie w weszła oczywi ście do Sejmu, al e n ie z najwi ększą liczb ę głosów zosta ła wyprzedzona przez 2 osoby to pokazywało te ż by ła autentyczn a walk a walk a pol ityczna tak że Michalina Tatarkówna t o jest odrębny c iekawy cz y ciekawy tema t na jakiej ś m ierze czułabym powiedział to m to m jak o jak sama by ła robotnicz ą t o czu ła TEN-T problem y miasta cho ćby cho ćby pracę na d trzeci ą zmianę c o by ło dzi ś ogromn ą uci ążliwością dl a dla łodzianek no s szalenie t o destrukcyjnie wp ływał na na j n a na ich mo żliwość wypoczynku na życie rodzinne i tak, a i t d . tak dale j te ż że, a po Michalinie Tatarkówna na stanowisku p ierwszego sekretarza pojawi ł się te ż w pewne j m ierze ciekawy cz łowiek ale, cho ć mo że czeka ły, zwłaszcza w w tym okres ie jak ju ż skończył swoj ą swoj ą karierę no b o w b ędzie ma ło p ierwszych sekretarz y rangi wojewódzkiej, kt órzy b ędą auta autoram i tomików poezj i tak ą tak i tomik poezj i w dorobk u Józefa Spychalskiego Spychalskiego jes t, więc ponown ie by ł t o cz łowiek format u Michaliny eta t Tatar główny, n iemniej jedna k wart o o n im w wspomnieć, gd y się pojaw i uwagi nowa ek ipa gierkowska o n utraci swoj e stanowisko, bo ta m po drodze b ędzie jeszcz e te n bardz o du żym w straj k robotników ludzk ich z pocz ątku 70 tego 0101 . roku, z kt órym osob ie, jakb y jakimś ogarnięcie sytuacji n ie po n ie nie poradzi ł i w nowym układzie w nowe j konstelacji tak iej politycznej nie by ło już dl a niego dl a niego m iejsce także mówiącą władzy to tutaj je śli chodz i o samą strukturę tak ą formalną w ładzę to uczy specjaln ie n ie nie wyr óżniała mam y t ą w rz ąd rz ądzi part ia partia k ie kieruje rzeczywi ście oparcie wspomnia łem to administracj ę rz ądową reprezentowa ł prezyd ium rady narodowe j z Edwardem Kaźmierczakiem na czel e przeprosi ć tak im w urz ędnikiem biura listom tak by m g o krótko okre śliłby, jaki chyb a specjalnie w ielkich amb icji osob istych odgrywania du żej rol i ucz y, kt óra do dziś taktowan e jak o miasto 4 kultur tak i konglomera t rel igijny kulturowy w łaśnie zmieni ła sw ój charakte r po wojn ie w spos ób znacz ący w jaki spos ób odradza ł si ę łódzki ko ściół cz y w og óle można mówić, że był o n solą w ok u ówczesnej w ładzy tak t o spraw a kościoła to te ż jest c iekawa snów w jakiej ś m ierze specyficzna kart a h istorii h istorii Łodzi Łodzi choćby z uwag i na fak t, że 3 młodzi w łódzkim kościołem łódzką diecezj ą kierowa ł b iskup Klepacz, który trzeb a powiedzieć jedn o w ty m okres ie tak im trudnym dl a polskiego ko ścioła cz y po internowaniu prymasa Wyszyńskiego wrze śnia 503 roku sta ł na czel e Episkopatu polskiego, więc no c w mog ło to stwarzać bym powiedzia ł w pewne tak ie wra żenie, że no jes t t o posta ć szczególnie elastyczn e w stosunk u do w ładzy i tak ie wątki si ę w ocenac h teg o hierarchy pojawiaj ą do dn ia dz isiejszego podnosi kwest ii cho ćby budown ictwa sakralnego, kt óre w Łodzi w ty m okres ie post ępować n ie post ępowało, a jak wspomniałem wcze śniej na Łódź w okres ie powojenny m odrabia ła strat y demograf iczne, ale c i, kt órzy si ę mieszkańcy pojawiali to z uwag i na sytuacj ę, która by ła tą polityczną to c o się wydarzy ło wcze śniej wojn a zag łada Żydów c i t e o d budowane dziesi ątki tysi ęcy mieszka ńców got ów przynajmn iej formalnie s ą osob y wyznan ia rzymsk o katol ickiego, a ta struktur a paraf ialna ci ągle by ła w ci ągle by łabym podział starann ie n ie niedostosowana do teg o, że pojawiaj ą się nowe os iedla, choć nie tak są ju ż na du żą skalę, n iemniej jedna k si ę po pojawiają w zasadz ie w nowych kościołów, kt óre w ty m okres ie powstały t o by ł ko ściół świętej świętej Teresy, al e zgodę na jeg o budow ę wydano ju ż w odpowiednio wcześniej to n ie był to niebyły te n ten cza s t o niew ątpliwie ko ściół w poszczeg ólni poszczególni duc h duchowni by ł w za interesowaniu ówczesnego aparat u w ładzy, a tak ą p łaszczyzną sporu te ż w wym iarze ogólnopolskim przecież t o nie n ie jest tylko łódzkie wydarzenie to jes t wsp ólny o natur ę obchodów przypadających przypadaj ącego w 60 szóstym roku 1000 lecia państwa polskiego c o b ędziemy eksponować to b ędzie w łaśnie Tysiąclecia powstan ie pa ństwa cz y tysiąclecie chrztu i na ty m tl e przez w d ługie lat a poprzedzaj ący trwa ła w Busha po dzi ś ostr a brutalna rywal izacja rzecz jasn a w ładza mia ła l iczne liczne argumenty w miała prz y mia ła przewag ę, n iemniej jednak ko ści łódzki nie o d razu t o jes t właśnie tak a specyf ika że, o ile w 60 szóstym roku wiemy Gniezno jasn a Góra inne wa żne polsk ie miasta Łódź swoim swoj e to 1000 lecie świętowała, jak ą troch ę p óźniej w czerwc u sześćdziesiątego si ódmego roku tuta j te ż n ie zabrak ło komentarz y, że w łaśnie b iskup Klepacz no n ie by ł zwolennikiem organ izowania tuta j jaki ś szczególnych obchod ów, żeby n ie antagonizowa ć relacj i z w ładzami w ładzami pa ństwowymi, n iemniej jedna k tak ie uroczysto ści zosta ły zorgan izowane w czerwc u po części 1007 . rok u ju ż bez bez biskupa Klepacza pa n ta m w styczniu zmarł i t o by ło wydarzen ie na dużą skal ę w te j z udzia łem ponad 30 biskupów łącznie z kardynałem nominatem, b o tak, b y trzeb a nazwa ć Karolem Wojtyłą, bo to w tym czasie właśnie w tyc h dniach, kiedy o n by ł w Łodzi w iadomo ju ż było, że będzie kardyna łem, ale jeszcze te n ak t nom inacji formalnie formaln ie n ie nast ąpi bardz o du że bardz o duże wydarzen ie i du ża mobilizacja z e stron y władzy, żeby t o sabotować n o pow iem tylko ty m, że zaproszon o chocia żby n a na w łaśnie w ty m cel u usz u aktorów z e s łynnego wted y serialu 4 pancerni i p ies ta za łoga te ż spotyka ła z mieszka ńcami Łodzi przyjecha ł woze m pancerny m tak krzykn ął w nie czo łgiem, bo to chyba by się n ie da ło powodz i bez jakich ś nadmiernych stra t przy przemieszcza ć, al e jakim ś pojazde m opancerzony m si ę pojawili spotykal i n ie ulega w ątpliwości, że chodziło o sabotowan ie właśnie uczestn ictwa w tyc h uroczysto ściach kościelnych mus i pan i zapytać panie profesorze, gdyby pa n zechcia ł wskazać to najwa żniejsze wydarzen ie w tym podcza s tej 1,5 dekady, kt órą si ę pa n zajął wydarzen ie, które naznaczyły Łódź na przysz łość t o c o pa n wskaza ł dooko ła zawsze to tak i jes t trudn e pytanie, kt óre jes t, kt óre to wydarzen ie jes t najwa żniejsze w moje j ocenie n o chyb a którejś z tyc h ostatn ich wydasz, a mo że nawe t ostatnie 3 liczyli, że ten ogromn y straj k łódzkich Włókniarzy z zapali tego c o działo si ę nawet, że ta k tak tak n o w t o z spowodowa ło bardz o powa żne skutki w łaśnie choćby decyzj a o ty m, że trzeb a gruntown ie modernizowa ć łódzki przemysł i i t o si ę będzie dzia ło będą tak ie procesy modern izacyjne w wszczęte o uruchom ione, al e w no to jes t powiem trudn e i kto ś inny mo że się uprze ć i powiedzie ć w nie w iem 50 szósty ro k oprócz dla n iego by ł wa żniejszy, al e ten 70 pierwszy jak również taki pot ężny strajk łódzkich tramwajarz y z pięćdziesiątego si ódmego roku on e wzbudzały za interesowanie w świecie pięćdziesiątym si ódmym rok u wiele gaze t światowych pisało o tym c o si ę dzia ło w Łodzi 70 pierwszym rok u za interesowanie łódzki protes t tak że budzi ł bardzo bardz o duże mamy ślady tego nawe t w ofertac h z CIA, kt óre s ą na m jak o h istorykom dostęp dziękuję pan u bardz o za tę opowie ść o Łodzi prof. Krzysztof rzeszowsk i Uniwersytet łódzki autor ksi ążki gomu łkowska rzeczywisto ść w latach 5070 moim pa ństwa go ściem dziękuję bardz o państwa z 1 informację mamy dla was 3 zestawy książek Łodzi w czasac h PRL - u czwarta stol ica autorstwa profesora przemys łowa Węgier NRA ora z gomułkowska rzeczywisto ść, kt óre dziś rozmawialiśmy prosz ę pisa ć do nas na adres dla małp t o kropk ę FM dl a wa s ma łpa to kropk ę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA