REKLAMA

Jak premier Morawiecki uszanował zapis Konstytucji, którego w niej nie ma. I niepokojący bilans polskiej energetyki

Cotygodniowe podsumowanie roku
Data emisji:
2019-11-25 18:50
Audycja:
Cotygodniowe podsumowanie roku
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 14:51 min.
Udostępnij:

Ciekawy wyrok hiszpańskiego sądu, który nie przyznał racji Ryanairowi a przede wszystkim, jak w tytule: niepokojące liczby, opisujące bilans energii elektrycznej - wzrastający, i niemały import prądu do Polski, kurczący się udział w produkcji elektryczności odnawialnych źródeł energii: to tylko 2 z 10 tematów najświeższego odcinka "Cotygodniowego podsumowania roku" Rafała Hirscha.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
tydzień temu na pierwszym miejscu by ł rz ąd, kt óry nagle odkrył, że mus i szuka ć więcej pieni ędzy sa m proce s tego szukan ie jes t n iezwykle malowniczy, na którym miejscu ten tema t b ędzie w ty m tygodn iu Rafał Hirsch swej strony dzie ń dobr y rozpoczynam y kolejn ą edycję podcast u p t. cotygodn iowe podsumowan ie roku 10 najciekawszych h istorii związanych z gospodarką z ostatn iego tygodnia przypomniałem to było na p ierwszym m iejscu tydzie ń tem u, ale Rozwiń » oczywi ście ka żdy, kto obserwuje c o się dzieje wokół nas w ie, że ten tema t n ie znikn ął, więc o d razu na pocz ątku powiem, że zn ów si ę pojaw i ty m wydan iu podcastu, chocia ż nie pow iem na samym początku, na kt órym miejscu, poniewa ż na samym początku zaczynam y o d miejsca dziesi ątego, a na miejscu dziesiątym zupełnie inna h istoria, chocia ż oczywi ście też mo im przynajmn iej zdan iem ciekawa cotygodn iowe podsumowan ie rok u podcas t Ekonomiczno pol ityczny Rafała Hirscha zawsze w poniedzia łek po dziewi ętnastej tylk o na tokfm PL w nasze j apl ikacji mob ilnej Otóż okazuj e si ę, że w październiku w Polsce wywrot u w wyprodukowal i m y 13  429 G W t o godzin energ ii elektryczne j, a zu żyliśmy 14  626 megawatogodziny produkcj a 13  400 zużycie 14  600 zużywamy wi ęcej energ ii produkujemy co oznacza oczywi ście, że musimy t ę energi ę importowa ć natomiast chyb a nawe t bardz iej c iekawa jest dynam ika tyc h liczb, czyl i jak to wygląda w stosunku do teg o jak było ro k temu Otóż ta produkcja jes t za pa ździernik o prawie 5 % mn iejsza niż ro k temu produkcj a energ ii elektryczne j w Polsce spada i n ie mo żna powiedzieć żona spad a, dlatego że malej e popy t na zużycie energii ca ły czas jes t wyra źnie powy żej poz iomu produkcji, wi ęc przyczyn y ograniczenia produkcj i są najwyra źniej inne natomiast je śli chodz i o zu życie energ ii w pa ździerniku by ło 3 % wi ększa niż rok tem u, czyli n ie do ść, że zużywamy wi ęcej ni ż produkujemy to jeszcze do teg o mam y sytuację, że zużycie ro śnie produkcj a spad a co moim zdaniem świadczy o ty m, że cały sekto r energetyczny n ie jes t zby t zdrow e w Polsce je śli por ównamy cia ł warto ść, kt órą musimy zaci ągać z zagran icy, czyl i import energ ii w stosunk u do całości zu życia t o wychodzi na m, że z importu pochodz i pona d 8 % ca łej energii, kt órą z łożyliśmy, kt óre złożyliśmy w pa ździerniku, a je śli chodz i o dan e liczone od pocz ątku roku, czyl i za 10 miesięcy ostatnich no t o tuta j gazu produkcja jes t t o 31700131  780 kilowatogodzin i t o jes t spade k o 31 %, czyl i kra j październik nie by ł wyj ątkowy pod tym względem, ponieważ nawe t jak liczymy o d początku rok u t o w idzimy spadek produkcj i energ ii elektryczne j w Polsce o ponad 3 %, czyl i chyba mo żna powiedzieć, że do ść spor y, a zu życie 140  411 kilowatogodzin i t o też spadek, al e tylk o 6 % czyli, licząc od pocz ątku rok u produkcja spad a o pona d 3 % zu życie o 6 % bardzo mo żliwe, chociaż nie wiem teg o, ale pierwszy ten wchodz i do głowy to, że jednak lato było w ty m rok u n ieco mniej upaln a ni ż w ubiegłym rok u, wi ęc zużycie energii w szczytac h letn ich, k iedy pracują przed e wszystk im t e urządzenia chłodzące w w ielu w wielu m iejscach w w ielu firmach, al e tak że cora z większej l iczbie domów by ć może były w łączane troszeczk ę rzadziej ni ż w ubieg łym rok u st ąd te ż minimalny spade k zu życia energ ii w ka żdym razie licz ący, por ównując te n konieczny import z ty m do zu życia tyc h danych liczonych od pocz ątku rok u wychodz i, że z importu zu żywamy ponad 3 na czym w te j zużytej energ ii pona d 6 % pochodz i z importu no t, czyli gość z do ść do ść spor o ta k mi si ę wydaje prz y okazj i sprawdzi łem dane h istoryczne i wyn ika z n ich, że pierwszy raz w og óle byli śmy importerem energ ii netto cz y musieli śmy, więc sprowadzać z zagran icy niż sa m eksportujem y zagranicę p ierwszy set by ł w 2014 roku dop iero do 2013 roku w łącznie prze z kilkadziesiąt wcze śniejszych la t byli śmy eksportere m energii elektryczne j w 2014 pierwszy ra z minimalnie się zdarzy ło, że trzeb a było co ś ta m zaimportowa ć 2015 znów ten b ilans był minimalnie pochylon y na stron ę jedna k eksport u natomiast od dw u na 2016 roku ten trend staj e się cora z bardz iej wyra źnym w ci ągu ostatn ich pe łnych 3 lat byli śmy importerem c o roku poz iom tego importu jes t wi ększa wszystko wskazuje na t o, że kolejny ra z w 2019 roku b ędzie większy ni ż w 2018, więc ta tendencja dl a kogo ś, kto uwa ża, że kraj pow inien być samowystarczalne je śli chodz i o produkcj i energ ii elektrycznej n ie powinien być w takiej sytuacj i, że mus i importowa ć dl a kogo ś takiego jes t t o sytuacj a niepokojąca oczywiście je śli chodz i o import c o importujemy energię przed e wszystk im z Niemiec i z danyc h niemieckich, które do ść łatwo sprawdzi ć w internecie wyn ika, że on i podaj ą te n b ilans zagraniczne je śli chodz i o hande l energi ą dzień po dn iu tak w łaściwie i sprawdza łem kiedy, zaczynaj ąc od danyc h za pa ździernik, kiedy ostatni ra z by ł taki dzień, że t o myśmy eksportowa ł energi ę do Niemiec, a nie, a ruc h odbywał się w drugą stronę ostatni ra z tak a sytuacj a była 2 czerwca, czyli n o prawie p ół rok u tem u w, a potem sprawdziłem jeszcz e dan e za l istopad, który ca ły czas trwa si ę okazało c o mnie zaskoczy ło, że 16 listopad a go dok ładnie o drugiej w noc y przez 1 godzinę eksportow a szli śmy energi ę elektryczn ą do Niemiec, więc ra z na k ilka miesięcy zdarz a się tak a godzina albo 2 godziny, k iedy te n ruch odbyw a się na zach ód natom iast najczęściej t o Niemcy eksportują energię do na s, chociaż z teg o c o wytłumaczyli mi niekt órzy fachowcy o d teg o temat u często zdarz a si ę tak że Niemcy sprzedają swoj ą energi ę elektryczną odb iorcom w Czechach alb o Słowacji wted y energ ia p łynie prze z Polskę, czyli tak w łaściwie t o tranzyt prze z nasz prze z nas z tere n, wi ęc niekoniecznie jest tak, że cała wielko ści importu na gran icy polsko n iemieckiej stron y polską jes t odbierana w Polsce, al e tak cz y inaczej t o, że t o m y importujemy energi ę z Niemiec an i w drugą stronę t o jest racze j fak t bezsprzeczn y pewnie cora z częściej wiąże si ę z ty m, że cen y energ ii elektrycznej, że koszt y produkcj i energii elektryczne j w Niemczech mogą by ć mniejsze ni ż w Polsce, ponieważ tam coraz wi ększa cz ęść energ ii pochodzi z e źródeł odnawialnych, kt óre charakteryzuj ą się ostatn io ju ż ni ższymi kosztam i ni ż produkcj a energii elektryczne j zw ęgla kamiennego czy też brunatnego, bo produkcj a węgla dodatkowo jes t obci ążona kosztam i w postac i zezwole ń na emisj ę dwutlenk u węgla n o i ta r óżnica w cenach powoduj e, że pewn ie jest cora z więcej podmiot ów w Polsce kt órzy, które wol ą sob ie albo znajduj ą tak ą mo żliwości mogą zaopatrzyć si ę w energi ę elektryczn ą taniej kupuj ąc j ą z a za naszym i granicami przy okazj i Główny Urząd Statystyczny w ubieg łym tygodn iu poda ł jak wygl ąda udział odnawialnych źródeł energii generaln ie zu życie energ ii w Polsce n o i 2018 roku tzw. końcowym zu życiu energ ii OZE by ło raptem n ieco ponad 11 %, a c o c iekawe aż 7, gdzie prawie 7069 % w śród tyc h odnawialnych źródeł energii to by ły tzw . b iopaliwa stałe, czyl i s łoma g łównie palet i t d . ro śliny mówiąc inaczej, kt óre się spala to jest c iekawe, że to też jes t traktowan e jak o odnaw ialne źródła energii rozwiązana jes t odnaw ialny, dlatego że się spali t o potem o n znow u wyraźnie ich wzór b ędzie następna s łoma prawda dlateg o odnawialne je śli chodz i o wiatr n p . t o w tym całym zb iorze szerok im odnaw ialnych źródeł energ ii w Polsce jak stanow i tylk o nieca łe 13 %, a zdecydowan a wi ększość os ób b iopaliwa, wi ęc jak m ówimy o odnawialnych źródłach energ ii t o zwykl e myślimy w łaśnie sob ie o elektrown iach słonecznych alb o w iatrakach w Polskim przypadku to są przed e wszystk im b iopaliwa sta łe tzw . czyl i w w śród b iopaliw stałych na pierwszym m iejscu jes t s łoma, czyli odnaw ialne źródła energii w Polsce t o jest przed e wszystk im słoma, jakby ktoś nie wiedział te ż jes t ciekawostka sam a w sob ie, chociaż oczywi ście ta s łoma dom inuje głównie w w innych branżach, a n iekoniecznie same j tylk o energetyc e, bo je śli we źmiemy pod uwagę sam ą energetykę n o t o ta m ten udzia ł OZE jes t nieca łe 13 % n o i w sektorz e energetycznym odnaw ialne źródła energii to jest przed e wszystkim w iatr, czyli jednak elektrown ie w iatrowe natomiast martwić może t o, że udziały OZ w ca łym ty m b ilansie energetycznym 2018 roku spada ł do 1270 % rok wcze śniej by ł powy żej 14 % dl a por ównania OZE jes t nieca łe 13 % węgiel brunatn y węgiel kam ienny w 2018 roku w produkcj i energii to jes t prawie 77 %, czyli 77 do 13 gaz 7 ,5 % inne źródła t o jeste m zreszt ą i w ten sposób dob ijamy do 100 % je śli chodz i o struktur ę produkcj i energ ii elektryczne j w Polsce dzia ła na dziewi ątym m iejscu c iekawa informacja w Hiszpanii wiem, że na Twitterze dość duży ruc h był na ten temat wida ć, że t o jest tak i tema t, którym wiele os ób interesuje, chocia ż warto podkre ślać, że t o jest wydarzenie z Hiszpanii on o w żaden sposób nie ma prz y niema prze łożenia na to c o si ę dz ieje w Polsce, ale my ślę, że wart o się dowiedzie ć Otóż s ąd w Hiszpanii stwierdził, że raj ner nie mo że pobiera ć op łat za baga ż podręczny wnoszon e na pokład samolotu i że ta regulacja ra j NRA jes t, używając sformułowania z polskiego sektor a bankoweg o abuzywne, czyl i że jest krzywdz ąca dla konsument ów i w zwi ązku z ty m stawia konsument a w takiej sytuacj i rząd wchodz ąc na pokład dow iaduje się o ty m za bardz o nie ma i nie m a jak się z tego wypl ątać jes t zmuszony do tego, żeby za t o płacić w związku z ty m jes t skrajnie n iesprawiedliwa sytuacja na sąd orzekł, że tak n ie mo żna i że w zwi ązku z ty m w Hiszpanii rejony n ie mo że pobiera ć tak ich op łat oczywi ście sąd mógł wyda ć tak ie orzeczenie, dlateg o że wcześniej pojawi ł się poz ew w ty m sądzie czy kto ś t o zaskar żył to zaskarżenie dotyczy ło op łaty w wysokości 20 EU R za 1 walizkę, kt óra ważyła 10 kilo i są w tej spraw ie kaza ł odda ć 20 EUR, więc to jes t generaln ie tak ie zabawn e samo w sobie, że cała spraw a dotyczyła 20 EU R plu s odsetki, wi ęc n ie chodziło o jakieś w ielkie pieni ądze natom iast oczywiście sam o orzeczen ie w ty m momenc ie b ędzie istotne we wszystkich teg o typu przypadkac h w przysz łości w ca łej Hiszpanii natomiast wart o pamiętać, że t o niekoniecznie musi się przek ładać na inne pa ństwa unijne w ty m Polskę, poniewa ż sąd, uzasadniaj ąc swoj e wyro k wskaza ł, że w hiszpa ńskim prawie lokalnym jes t bardzo wyraźny zap is, że pasa żerowie mog ą wnosić na pok ład samolot u baga ż podręczny za darm o, czyl i regulacji raj u mer a me r wprowadził t o wsz ędzie we wszystk ich krajach to jes t tak a wewn ętrzna regulacja biznesowa można tak powiedzie ć nowe źródło przychod u prawda op łaty za baga ż, al e najwyraźniej n ie n ie sprawdz ili tego do końca, bo nie dopatrzyl i si ę tego, że w Hiszpanii jes t osobn a ustawa, kt óra tego zabran ia, więc regul a prywatna regulacj a raj NRA okaza ło si ę, że łamie hiszpańskie prawo w związku z ty m jes t n ielegalna na teren ie Hiszpanii dlatego daj ą one akurat w Hiszpanii n ie może teg o pobiera ć w innych krajach pewn ie nie ma teg o takich ustaw w zwi ązku z ty m w innych krajach nie b ędzie mo żna tego zaskar żać i t o sam o dotycz y niestety Polski chyba, że w Polsce kto ś chwal i ustaw ę, że mówiącą o ty m, że pasażer mo że ma praw o do tego, żeby za darm o wnosi ć co ś na pok ład samolotu, więc te n wyrok jes t oczywi ście prawomocne, al e dotycz y tylko Hiszpanii jes t zresztą sam a Jane te ż o d w swoim stanow isku stwierdził, że t o jes t jednorazowy żyje t o jes t jednorazowy przypade k, że n ie będzie miało żadnego wpływu na przysz łą polityk ę dotyczącą op łat za baga ż za przyszłą polityk ę spółki n o bo Hiszpania to jest 1 z w ielu rynk ów tylko z punktu widzenia Reja na naprawdę, więc trudno oczekiwać, żeby oni z punkt u widzenia 1 orzeczenia w Hiszpanii zm ieniali ca ły sw ój część ca łego swojeg o modelu biznesowego, al e tak cz y inaczej wydaj e się, że jest to ciekawe, bo okazuj e si ę, że te klauzul e abuzywne można znajdować n ie tylk o w zap isach um ów kredytowyc h z bankami, ale tak że w r óżnych innych m iejscach, w których pojawiają si ę umow y, kt órych stron ą s ą konsumenci, a szan s na ósmym m iejscu w ty m tygodniu informacje z 3, które te ż przykuwaj ą ok o rząd Czech w tydzie ń temu dokładnie c o się dzia ło w poniedzia łek przyj ął projek t na łożenia podatku cyfrowego te n podatek ma wynosi ć 7 % i ma obci ążać dochod y z rekla m internetowych odpowiednio du żych sp ółek oczywiście ma si ę na t o łapać Amazon i Facebook Google chodz i o spółki, kt óre maj ą obrót c o najmniej 750 rocznie oczywiście obrót c o najmn iej 750  000 000 EU R na świecie i prawie 4  000 000, czyli 100 mili s ą prawie 4  000 000 EU R, czyli 100  000 000 koron w Czechach jes t dodatkowy warune k, żeby za łapać na te n podate k w Czechach strona cz y też f irma, kt óra prowadzi dan ą us ługę internetową musi mieć c o najmn iej 200  000 użytkowników co oczywiście oznacz a, że Facebook i Google ze swo im piwem z łatwością si ę na t o łapią rząd na raz ie przyj ął projekt, ale wydaj e si ę, że parlament pow inien t o klepnąć ma wej ść w życie o d czerwc a 20002020 roku przysz łego roku i to tak a informacja, kt óra oczywiście jes t ciekawa dla na s nas z w naszy m kontek ście, bo wiemy, że je śli chodzi o Polskę to my śmy te ż mieli tak ie plan y, a pote m przyjecha ł wiceprezydent Stanów zjednoczonyc h na i nagle si ę okazało, że nie mam y jedna k tak ich plan ów bardz o w ielu komentator ów w Polsce podejrzewa ło, że miało t u m iejsce pewneg o rodzaju nacisk polityczny, bo ci, którzy mają t e firmy, kt óre maj ą płacić podatki c o wszystk o spółki ze Stanów zjednoczonyc h oczywi ście, wi ęc akura t w iceprezydent stan ą ameryka ński stan ą po ich stronie jako ś ta m ponoć udało się mu w ładze Polski przekonać do teg o, żeby z teg o podatku zrezygnowa ć, chociaż w ubieg łym tygodniu mia ło m iejsce expos é prezesa prem iera Mateusza Morawieckiego i on wypowiadał si ę te ż wielokrotnie w r óżnych innych miejscach no bo to jest pocz ątek nowe j kadencj i, więc ma okazj ę do teg o i padały z jeg o strony s łowa o ty m, że, że to n ie jest tak że m y się z żyliśmy praw a do wprowadzen ia podatku cyfrowego, bo Amerykanie nas czymś ta m postraszyl i alb o szanta żowali tylk o, żeby po prost u czekam y na rozwiązanie og ólną un ijna bierzemy udzia ł w wypracowywan iu teg o rozwi ązania jest rozwi ązanie ponoć ma si ę pojawi ć wkrótce, a jeśli się okaże, że si ę nie pokazuje t o wtedy będziemy próbowali samodz ielnie co ś wprowadzać, al e na raz ie czekam y na Unię Europejską natomiast n o widać, że Czesi n ie chcieli czeka ć i b ędą mieli ju ż z teg o tytułu dochod y w przyszłym rok u do bud żetu wcze śniej tak im podatku zdecydowal i Francuzi Francuzi nałożyli 3 % 67 %, wi ęc w Czechach te n podatek jes t nawe t wi ększy szykują si ę Włosi przynajmn iej tak twierdz ą i Austriacy te ż natom iast ca ła Unia Europejska o ty m, rozmaw ia komisja Europejska pracuj e na raz ie nie ma efekt ów natomiast mo żna powiedzie ć, że ja przynajmn iej troszeczk ę zazdroszcz ę Czechom, poniewa ż Polska gospodark a i polskie f inanse publiczne s ą w takiej sytuacj i, że tak właściwie przydałoby si ę par ę nowyc h podatków, zw łaszcza tak ich, które n ie dotykaj ą tzw. zwyk łych ludz i te ż tych uboższych, więc n ie chodzi tutaj o to, żeby podnosi ć podatek VAT np. ale opodatkowa ć tak ich gigant ów internetowych, dlaczeg o nie wydaje się, że t o jest bardz o tak ie łatwe do opodatkowania źródło nowych dochod ów do budżetu je śli chodzi o mnie, aby m też ch ętnie np. wprowadzi ł kolejny podatek, który o, którym du żo si ę mówi o d lat, czyl i podatek w tak iej bądź innej form ie, ale generaln ie podatek od cukr u tzw . alb o napojów słodzonych o d o d jedzenia, kt óre spraw ia, że dzieci w szkołach robią si ę straszn ie grub y n p . c o potem negatywn ie odbija na ich życiu t o też byłby pewn ie podatek po żytecznym na jej jeste m oczywi ście w ielkim fane m podnoszenia ile si ę da akcyzy na alkoho l i pap ierosy, zwłaszcza że ani 1 ani drug iego już o d d łuższego czas u osobiście n ie używam n o to może si ę doczekam y NATO opodatkowan ie Googlea Facebooka, al e na raz ie wszystk o wskazuje na to, że szybc iej doczekają się tego n iestety Czesi jak pa n na siódmym m iejscu w tym tygodn iu bardz o c iekawe wyn iki bada ń, kt óre opublikowano k ilka dn i temu badan ie przeprowadziło takie Stowarzyszenie progra m wsparcia zad łużonych w partnerstw ie z BIK InfoMonitor i z teg o badan ia wyn ika, że 51 % Polaków, czyl i ponad połowa my ślę, że można bowiem m ówić śmiało, że po łowa Polaków źle postrzeg a osob y nieradz ące sobie z e spłatą zobowi ązań jak to jes t ładnie nazwane w tym badan iu, czyl i osob y zad łużone 3 lata tem u negatywn ie postrzegał negatywn e postrzegan ie mia ło 45 % Polaków, a tera z już 51, więc po p ierwsze, po łowa Polaków patrzy na n ich w ilkiem, a po drug ie, odsete k tych Polaków, kt órzy maj ą takie podej ście do temat u ro śnie niestety, chocia ż wart o też zauwa żyć, że w ci ągu ostatnich 3 lat wzr ósł odsete k ludz i, którzy oceniają osob y zad łużone pozytywnie 3 lata temu t o by ło 24 %, a teraz 31 % cora z mn iej ludzi jes t tak ich kt órych, którzy n ie mają w og óle zdan ia autorzy teg o badan ia interpretują wzros t tyc h pozytywnyc h ocen w ten spos ób, że by ć mo że cora z łatwiej spotkać w naszym w łasnym prywatnym życiu w naszy m otoczen iu osoby, które s ą zad łużone i przekonać si ę, że to nie jes t także on e mają jakie ś negatywn e cech y osobow e, których będę m ówił za chwil ę tylk o po prostu no takim w życiu wysz ło ja nie uwierzy tak jes t zawsz e oczywiście, bo z pewnością s ą też osoby, kt óre s ą zad łużone i mówiąc można powiedzieć zasłużyły na t o, że są zas łużone czy zad łużona, czyl i przez swoj ą własną horrendaln ą niedbałość znalazły się w tak iej sytuacj i, al e na pewn o też spor a cz ęść tak ich ludz i, którzy rob ili wszystk o ta k jak nale ży, ale różne przypadk i się zdarzaj ą w życiu i skończyło si ę tak że mają w ielkie d ługi na na g łowie, bo r óżne rzeczy różne sytuacj e w życiu si ę zdarzaj ą w każdym raz ie wracaj ąc do teg o badan ia d łużnicy prze z większą prze z wi ększość Polaków s ą postrzegan i jak o osob y słabe bierne i leniwe c o c iekawe sami d łużnicy osobie myślą w podobn y spos ób te ż uważają, że dłużnicy, czyl i on i sami r ównież są w łaśnie s łabi leniwi bra k z brakiem ch ęci s ą pozbaw ieni motywacj i, czyli tak ie tac y są zg łoszenia, al e można można, b y powiedzie ć jeszcz e zastanawiam c o by ło najpierw w odpow iedzi odpowiedzi na t o pytan ie w tym badan iu n iema c o co jes t tutaj przyczyną c o jest skutkiem cz y t o jest tak że ci ludz ie byl i leniwi i byl i z brakiem ch ęci pozbaw ieni motywacji prze z t o swoje lenistwo wpadl i w d ługi cz y może by ło tak, że oni n ie byl i leniwi i w ogóle nie by ło z n imi nic złego si ę nie działo n ie m ieli tyc h negatywnyc h cec h, al e tak cz y inaczej wpadl i w d ługi i dopiero fak t teg o pot ężnego zadłużenia spowodował, że on i się też wewn ętrznie jes t na przeszl i prze z jakiś pot ężny kryzy s psychiczny c o wpłynęło to i wpłynęło to na ich życie w ten spos ób, że w tym momenc ie teraz ju ż s ą zniechęceni generalnie zniech ęceni, czyl i w łaśnie len iwi pozbawieni motywacji i t d. bardzo ciekawe c o by ło najpierw, a c o by ło pote m jeste ś pytan ie w jak i spos ób c i ludz ie zachowuj ą się w momenc ie, w którym pojawiają si ę powa żne k łopoty f inansowe i tutaj okazuje si ę, że najcz ęściej dom inuje zagub ienie i bierność t o, czyli tutaj jes t ja k na dłoni pokazan e jak n ie nale ży się zachowywa ć, żeby si ę t e problemy f inansowe n ie potęgowały ta k na bierność tutaj jes t bardzo z łą postawą czasami zdarz a si ę tzw. roszczeniowo ść i agresja czasami si ę pojawia ch ęć uc ieczki o d problemów, czyli tak ie rozwiązania, które d e facto n ie są rozwi ązaniami z tyc h badań wyn ika, że tylk o 10 % t o są osob y, kt óre w ty m w momenc ie, w kt órym zaczynają narasta ć problemy f inansowe ich życiu tylk o 10 % ludzi to s ą tac y ludz ie, kt órzy w ty m momenc ie racjonalnie poszukuj ą skutecznyc h rozwi ązań 90 % sob ie radz i w tak iej sytuacj i z takich cz y innego powod u takie smutne w sumie badania, al e też pożyteczne moim zdaniem, bo rzadk o się teg o typ u badania pojawiaj ą i czego mo żna si ę z n ich o ludz iach zad łużonych, kt órzy są źle postrzegani prze z reszt ę społeczeństwa moim zdaniem to jes t n iesprawiedliwe, bo generalnie w życiu towarzysz y nam ryzyko ka żdej dzia łalności gospodarcze j towarzysz y ryzyko i jak kto ś komu ś wypożycza pieni ądze udost ępnia pieniądze to też towarzysz y tem u jakieś ta m ryzyko, że te n d łużnik m u tych pieni ędzy nie odd a prawd a akurat w tym ko m w te j konkretne j sytuacji ta w inna jak gdyby stron a tego, że n ie oddaje tyc h pieni ędzy jes t jakb y moralnie zdegradowana jes t ocen iana jak o gorsza jes t ocen iana jak o osoba z negatywnym i cechami d a je śli coś nie wyjdz ie w jakim ś innym rodzaju jakiegoś b iznesu t o racze j nie spotykamy si ę tak mocnymi moraln ie ocenam i osób odpow iedzialnych, a tuta j w przypadk u akurat sytuacj i, w kt órej występuje jaki ś d ług pieni ężny mam wra żenie, że t e ocen y moraln e te j natur y stają si ę zdecydowan ie mocn iejsza na sz óstym m iejscu w ty m tygodn iu bardz o c iekawa sytuacj a z Niemiec w Niemczech cały czas trw a t o sam a h istoria, czyl i prawie wszysc y namawiaj ą rząd n iemiecki na to, żeby poluzowa ł swoj ą politykę fiskaln ą, żeby zacz ął wydawa ć i finansować r óżnego rodzaj u inwestycje publ iczne, a rząd n iemiecki odpowiada, że t o po pierwsze n ie jest potrzebn e po drugie, chcia łby utrzymywać swoj ą polityk ę nadwyżek budżetowych w zwi ązku z tym nie chc ę więcej wydawać, bo wtedy n ie b ędzie nadwy żki natomiast ciekaw ą wartością dodaną jes t to c o się pojawi ło w ci ągu ostatniego tygodn ia Otóż jes t taki Instytut w Niemczech, kt óre się nazyw a Instytut bada ń na d makroekonom ia kon iunktura jak wyliczy ł że, żeby nadrobi ć wszystk ie zaleg łości spowodowan e tym, że rząd n iemiecki już o d dobrych k ilku la t tak oszcz ędza na maks a, żeby nadrobi ć wszystk ie zaległości, żeby ufundowa ć wszystk ie rzeczy, kt óre s ą potrzebne, ponieważ w te j chw ili s ą z łym stan ie, żeby to wszystko doprowadzi ć do stan u używalności t o w ci ągu najbliższych 10 lat trzeb a b y wyda ć z bud żetu 457 miliardów euro i nawet te pieni ądze s ą dość precyzyjn y po precyzyjn ie podz ielone na r óżnego rodzaj u zagadn ienia Otóż na jakie ś 50 miliardów euro potrzeb a na free School tzw . czyl i przedszkol a żłobki, kt óre są n iedofinansowane w Niemczech 59 miliardów to s ą szko ły podstawowe, al e tak że uczeln ie wyższe 20 miliardów eur o potrzeb a wyda ć na autostrad y na modernizację autostrad, bo si ę sypi ą trochę 60 miliardów, czyl i 3 × więcej ni ż na autostrady przyda łoby się w Niemczech wyda ć na modernizacj ę kole i, a z a ż 75 miliardów euro n a tzw. dekarbonizacji, czyl i na wspomagan ie odchodzen ia systemu energetyczneg o w Niemczech o d produkcji energ ii z węgla z e wzgl ędów ekolog icznych oczywi ście 20 miliardów eur o przydałoby si ę na wsparc ie rozwoju s ieci tzw. 5 Ga Niemcy generalnie s ą do ść zapóźnieni je śli chodz i o internet szybko ść internetu s ą 1 z ostatnich m iejsc w unii Europejskiej pod ty m względem jes t do ść dużo teren ów, zw łaszcza teren ów wiejskich w Niemczech, w kt órych nie ma zasięgu nawe t sie ć 42, czyli ta poprzedniej generacj i, a 5 dopiero b ędzie wprowadzana n o i przed e wszystkim 158 miliardów eur o ogromn e pieni ądze przyda łoby się przela ć na kont a samorz ądów lokalnych w Niemczech, kt óre też maj ą ca łą mas ę problem ów związanych przed e wszystk im z infrastrukturą w łaśnie lokalną, która jes t cora z wi ększym stopn iu n iedofinansowana niedoinwestowana ze wzgl ędu na t o, że pr iorytet w pol ityce f iskalnej niemieckiej tak iej taki, żeby n ie mieć def icytu, a n iekoniecznie tak i, żeby wydawa ć pieni ądze tam wszędzie, gdzie można t e pieni ądze wyda ć, żeby autostrad a lepiej funkcjonowa ła i żeby kolej e lep iej funkcjonowa ły albo przedszkola prawd a, wi ęc te n rapor t z teg o Instytutu to jes t do ść c iekawa rzecz, bo pierwszy raz chyba kto ś tak konkretn ie wszystk o przeliczył n o i wyszła kolosaln a kwota 457 miliardów eur o w ciągu 10 lat t o jest t o jes t pona d 10 % PKB n iemieckiego du żo pieni ędzy i druga c iekawa rzecz, że wra z z tym Instytutem z tym raporte m z tego Instytutu pojawi ł si ę tak i ape l wspólne ze stron y zar ówno pracodawców jak ich związków zawodowyc h ta m w Niemczech zwi ązki zawodow e s ą zrzeszone w tak iej pot ężnej dość strukturz e i pracodawc y z drugiej strony też mają tak i do ść duży związek, kt óry się nazyw a BDI zwi ązkowcy maj ą związek, który się na 2 GB te 2 ciała zazwycza j się zwalczaj ą nawzajem tak jak t o cz ęsto bywa w przypadk u pracodawców i związków zawodowyc h prawd a oni zwykl e maj ą argumenty, kt óre są na wzaje m sprzeczne z e sob ą walczą natom iast w te j konkretne j sprawie on i wydali wsp ólne o świadczenie wsp ólny ape l rządu, żeby ju ż dać sob ie spok ój z tym oszcz ędzaniem, że faktycznie k ilka la t tem u sytuacj a była tak a, że trzeb a było oszczędzać, bo poz iom długu publ icznego w Niemczech by ł zbyt wysok i, ale ten poz iom już spad ł do ść wyraźnie i teraz mo żna, by ju ż sobie odpu ścić z tym oszcz ędzaniem za wszelk ą cen ę, ponieważ pojawi ło si ę inne wa żniejsze potrzeb y n p . w łaśnie modernizacja kole i alb o innej infrastruktury i chc ą tego zarówno związkowcy jak ich s ą teg o tak że przedsiębiorcy, al e oczywi ście jak groche m o ścianę, bo jeszcz e teg o sameg o dnia kancler z Angela Merkel pow ie powiedzia ła, że nie ma tak iej potrzeby wprowadzan ia jakiego ś jakie ś lu źniejszej pol ityki fiskalnej wprowadzania jakich ś wi ększych inwestycji, które trzeb a by ło finansowa ć, po życzając pieni ądze, ponieważ przy te j polityce, kt óra jest obecnie Niemcy i tak maj ą wzrost gospodarcz y, ponieważ akurat w ty m samy m dniu pojawił si ę dan e dotycz ące PKB Niemiec w trzecim kwartale m ówiłem o ty m, tydzie ń temu i się okaza ło, że Niemcy unikn ęli cudem tej recesji prawda to jest w ty m momenc ie świetny argument dl a n iemieckiego rządu, kt óry mówi zobaczc ie na przecie ż po co mam y co ś tam stymulowa ć po co mam y co ś luzowa ć skor o nie ma recesj i tylk o wzros t gospodarczy jest ma ły, bo mały to wzros t gospodarczy dlatego my n ie będziemy n ic zmienia ć taka ca ły cza s obowi ązuje pol ityka f iskalna w Niemczech i t e apel e do ść niezwyk ły apel pracodawc ów i pracobiorc ów wspólne nie zrobi ł na rządzie chyb a przynajmn iej na raz ie żadnego żadnego wra żenia na pi ątym m iejscu tema t troszeczk ę powi ązany, ponieważ w ty m samym tygodn iu pojawi ło si ę tak ie wnioski z e stron y komisji Europejskiej dotycz ące teg o c o Kol c o poszczególne kraje nale żące do stref y euro przygotowa ły na 2020 rok w swo ich budżetach n o i nawe t komisja Europejska w ty m swo im dokumenc ie apeluj e do Niemiec do tego, wskazuj ąc bardz o wyra źnie właśnie, że chodz i im Niemców, że akurat Niemcy s ą tak im krajem, które maj ą dość du żą przestrzeń fiskaln ą tzw . na t o, żeby pobudzać swoj ą gospodark ę poprze z właśnie f inansowane z bud żetu inwestycje publ iczne komisja Europejska generalnie wskazywa ła, że są w unii, że tak ie pa ństwa, które są w stref ie euro i kt óre maj ą na tyle dobra sytuacja je śli chodz i o dług publiczny, że mog ą sob ie na t o pozwolić powinny t o robić t o jes t takie zalecen ie z Brukseli, że je śli s ą kraje, które na t o sta ć to pow inno t o robić, poniewa ż z drugiej stron y są te ż w strefie eur o kraje, kt órych NATO w ty m momencie nie sta ć i one n ie mog ą teg o robi ć, al e generaln ie tak a stymulacj a fiskalna, b y się w całej stref ie euro przydała, wi ęc c i, którzy s ą w takiej sytuacj i, że mogą sob ie na to pozwolić pow inni jak najbardziej i ść t ą stron ę i jest tam z imienia nazw iska tak pow iem wym ieniona konkretn ie wym ienione konkretnie Niemcy s ą w ty m komun ikacie szczególnie Niemcy tak ta m jes t u żyte tak ie sformu łowanie powinni by ć gotow i, aby u żyć tej swoje j przestrzen i f iskalnej natom iast z drugiej strony to może też troszeczkę martwi ć, b o tak właściwie mo żna powiedzieć, że Unia Europejska te ż strefa eur o jes t podz ielona na 2 części 1 część to s ą gospodarki cz y te ż państwa, kt óre mają dobrą sytuację fiskaln ą w zwi ązku, z czy m mog łyby mogłyby zacząć u żywać tej dobre j sytuacj i i właśnie spr óbować jako ś aktywizować swoj ą gospodarkę o d stron y wydatk ów publicznych mog ą robić, ale n ie chc ą teg o robić, a z drugiej strony jest ca ła mas a pa ństw, kt óre chcą w ten spos ób pobudzać swoją gospodarkę, al e tuta j komisja Europejska, m ówi że o w inie mo żecie, b o wy macie z za s łabą sytuacj ę i nie powinniście teg o robić, poniewa ż jeste ście zbyt mocn o zad łużeni tutaj potok u pokutują ca ły cza s stare wzorce mówiące o tym, że jak kra j za bardzo zad łużone w stref ie euro n ie może t o n ie mo że u żywać te j swoje j polityki f iskalnej do teg o, żeby wyciągać kra j z zapa ści próbować aktywizowa ć gospodark ę w tak im celu, żeby uzyska ć szybsz y wzrost gospodarcz y, b o jak wzrost gospodarcz y jest szybszy to wtedy te ż te n wskaźnik d ługu do PKB się zmn iejsza, bo PKB szybciej rośnie dzi ęki tem u si ę wska źnik zmniejsza wydawać, b y się mogło, że po tyc h wszystkich problemach z la t ubiegłych g łównie z Grecją po tyc h wszystk ich przemowach Mario Draghiego jak by ł jeszcz e szefem Europejskiego bank u centralnego że, że tak w łaśnie wszysc y zrozumiej ą, że jeśli jest tak a sytuacja we w łoszech n p . że praw ie w ogóle nie ma żadnego wzrost u gospodarczego n o to tak a stymulacja z e strony f iskalnej jes t czymś po żądanym an i czym ś szkodl iwym, ponieważ dzięki tem u rośnie szans a na t o, że kra j zacznie rozwijać się n ieco szybszy m temp ie, al e jedna k urz ędnicy komisji Europejskiej trzymają si ę twardo swoich tyc h staryc h zasad, chocia ż w oczach wielu osób t e zasad y są skomprom itowane i s ą 1 z przyczy n problemów w stref ie euro gospodarczych, al e tutaj nic si ę n ie zm ienia i tak ie ostrze żenia, że projekty bud żetów na 2020 rok s ą zbyt woln o zbyt lu źne i trzeb a przykr ęcić śrubę takie ostrze żenia dosta ły aż 8 państw pa ństwa t o Finlandia Słowacja Słowenia Belgia Portugalia i 3 największe gospodark i strefy eur o nie, licząc n iemieckiej, czyl i Włochy Francja Hiszpania i Włochy Francja Hiszpania zdan iem komisji Europejskiej planuj ą w 2020 roku alb o wr ęcz powiększenie def icytu, czyl i tak ą stymulacj ę fiskalną alb o zdan iem komisji Europejskiej pow inni zacie śniać politykę fiskaln ą, a tego n ie planuj ą, czyli chc ę, żeby te n poz iom deficytu pozosta ł be z zmian oczywi ście w każdym przypadk u t e gospodark i t łumaczą, że je śli w ty m momenc ie cyklu kon iunkturalnego, kiedy jest spowolnienie i oc ieramy się recesji w strefie eur o jeśli w ty m momenc ie jeszcz e dodatkow o b ędziemy zaciska ć polityk ę fiskalną n o to ty m bardz iej zwiększymy prawdopodobie ństwo, że gospodarka wpadn ie w recesj ę dlatego nie b ędą zaciska ć śruby fiskalnej, bo n ie chc ą, żeby gospodarka wpad ła w recesj ę tak wyjaśnień jest do ść proste natom iast szykuj e się tuta j jakieś spi ęcie z komisj ą Europejską natom iast obserwatorzy analitycy wyci ągają z teg o tak i wn iosek, że skor o aż 8 państw jest w takiej sytuacj i w ty m i Włosi Francuzi Hiszpanie t o racze j komisja Europejska tuta j niczego n ie wymus i, poniewa ż ta siła polityczna z drugiej strony jes t zbyt du żej w związku z tym jednak chyb a w 2020 roku powinni śmy zobaczy ć jaki ś większy udział te j stymulacji f iskalnej w polityce bud żetowej w strefie eur o, czyli wydarz y si ę co ś do czeg o namawia i o c o apeluje o d dawn a Europejski ban k centralny, chociaż EBC, jakb y jest zgodny z tym c o m ówi komisja Europejska, że ta stymulacja pow inna odbywać przede wszystk im w tyc h krajach, kt óre maj ą lepsz ą sytuacj ę z d ługiem, czyli przed e wszystk im w Niemczech, al e te ż trudno się dziwi ć nie Francuzom Hiszpanom, że on i b ędą czekać a ż Niemcy zmieni ą sw ój punk t w idzenia i ton iemy n iemieckie wydatk i inwestycyjne f inansowane z bud żetu uratuj ą gospodark ę francuską hiszpańską oni stoj ą na stanowisku, że on i samodz ielnie on i sami musz ą t o zrobi ć oczywiście będzie to oznacza ć, że prze z jaki ś cza s to zad łużenie i znowu si ę b ędzie zwi ększać, ale z łatwością mogą oni w ty m momencie wskaza ć ryne k f inansowy notowania obligacji pokaza ć, że rentowno ści tyc h obligacji s ą na rekordow o n iskich poziomach i nie ma tak w łaściwie w tym momencie zagro żenia, że prze z wzrost zadłużenia ryne k strac i zaufan ie do tyc h emitent ów zacznie uciekać i wpadną on i jaki ś kryzy s zadłużeniowy jeste śmy bardzo daleko o d tak iej sytuacj i nawet potencjaln ie w ty m momenc ie w Europie st ąd pewnie i Włosi i Hiszpanii i Francuzi poczynaj ą sob ie śmielej je śli chodzi o plany bud żetowe na przyszły ro k Brass obowi ązującym ustalen iom w stref ie euro no skoro b ędą t o robić wbr ew, al e będą robi ć mądre rzeczy n o t o wtedy rośnie szansa na to, że by ć mo że faktyczn ie zobaczymy jakie ś wi ększe odbicie gospodarcz e w stref ie euro 2020 roku c o by łoby oczywiście zdarzeniem z naszeg o punkt u w idzenia pozytywny m byłoby pozytywn e, poniewa ż na raz ie zagranica n ie wygl ąda tak jakby mia ła nam pomaga ć w uc iekaniu o d spowoln ienia gospodarczeg o, a c o spowolnienie wydaje się, że jest cora z bardziej wyraźne je śli chodz i o polską gospodark ę mieliśmy w ostatn im tygodniu du żo danych sugerujących właśnie t o, chociaż były te ż tak ie dane, które wygl ądały zupe łnie optym istyczne natomiast zdecydowan ie więcej by ło tyc h pesym istycznych np. teraz tak i kr ótki przegl ąd tego c o się okazało by ł w ubieg łym tygodniu je śli chodz i o polską gospodarkę p łace w sektorz e przedsiębiorstw rosną o 59 %, a zatrudnienie spad a już trzec i miesi ąc z rz ędu łącznie ju ż w przedsi ębiorstwach w ci ągu ostatnich 3 miesięcy zatrudn ienie spad ło 14  000 osób p łace, które rosn ą 59 % t o oznacz a, że realn ie, czyli po obliczaj ąc stopę inflacji one rosną o d 3 i 4 % i n ie, licząc jednorazowe j tak iej dz iwnej wpadki statystyczne j z czerwca teg o roku, k iedy wzros t p łacy realne j si ęgał tylk o 26 % t o nie, licząc tego 1 miesiąca te n odczyt pa ździernikowy jest najgorsz y od 2017 roku widać generaln ie w ostatn ich miesi ącach tak ą cora z wyraźniejszą tendencj ę tego pokazującą t o, że p łace rosną, al e cora z wolniej rosn ą w Polsce, więc ta te n rozgrzan y jeszcze w ubieg łym rok u ryne k prac y Polski wydaj e si ę, że uleg a do ść wyra źnemu sch łodzeniu, bo płace rosn ą, al e coraz woln iej, a zatrudn ienie wr ęcz przedsiębiorstwach zacz ęło ju ż nawe t spadać w zwi ązku z ty m, że sytuacj a na rynk u prac y zaczyna ona n ie jes t z ła oczywiście bezrobocie cały cza s mamy bardz o n iskim poziomie, ale ju ż przesta ła się poprawiać zaczyna się powol i pogarsza ć i mam wra żenie, że t o zaczyn a wp ływać także negatywn ie na nastroje konsument ów, bo ludzie widzą c o si ę dz ieje wokół nich na rynk u prac y i badan ia nastroj ów konsumentów, kt óre zostało opublikowane w ubieg łym tygodn iu też pokazują, że już n ie b ijemy nowych rekord ów ta k jak w pierwszej połowie teg o roku sytuacj a powol i się pogarsz a mam y najwi ększą o d grudnia ubieg łego rok u przewag ę pesymistów je śli chodz i o ocen ę sytuacji gospodarcze j w kraj u i ocen ę tego ja k ta sytuacja b ędzie się zmieniać w ci ągu najbli ższych 12 miesięcy n o i drug i miesiąc z rz ędu mamy najgorszy od 3 lat oceny dotycz ące tego c o si ę będzie dziać z bezroboc iem, czyli więcej ni ż w ci ągu ostatnich miesi ęcy ludz i obstaw ia, że stopa bezroboc ia jedna k b ędzie rosnąć ju ż w nadchodz ących miesiącach, więc t e nastroj e konsument ów się stopn iowo pogarszaj ą oczywi ście przestraszone konsumen t mniej wydaj e w sklepac h, więc nastroje przek ładają się do ść bezpo średnio na poz iom konsumpcji konsumpcj a z kole i jes t najwa żniejszym czynn ikiem ci ągnącym nas z wzrost gospodarczy w górę, wi ęc to, że nam si ę psuj ą nastroj e konsumentów jes t do ść istotnym czynnikiem z punkt u widzenia naszeg o wzrostu gospodarczeg o w kolejn y w latach, chocia ż dzisiaj w poniedziałek rano wyszły zesz ły dan e dotycz ące sprzeda ży detalicznej nie wyglądały wcal e źle t o jest ca ły cza s realn ie wzros t o pona d 4 %, więc sprzeda ż detal iczna jeszcz e w ostatn im miesi ącu n ie pokazywa ła jaki ś bardzo niepokoj ących sygnałów, al e nastroje konsumentów ju ż coraz wyra źniej się psują mieliśmy te ż dan e dotyczące produkcj i ta przemysłowa wzros ła o 3 ,5 % tutaj n ie było jakiej ś ws i w ielkiej n iespodzianki natom iast produkcja budowlan a w spad ła w pa ździerniku aż 4 % z najgorsze dane o d lutego 2017 roku i na te n spade k wpłynął przed e wszystk im dział budow y tzw. obiekt ów in żynierii Wodnej lądowej w tym dz iale mam y spadek produkcj i o pona d 8 % na ob iekty in żynierii l ądowej i Wodnej na t o s ą np. drogi alb o most y do n ie są budynki prawd a, bo jak spojrzym y rapor t głosu na tema t produkcj i budowlane j to ta m są tak ie pod kategorie no i ta m s ą budynk i budowl e tzw . a oprócz tego s ą t e ob iekty w łaśnie in żynierii Wodnej lądowej, czyli to są tak ie rzeczy, które też buduj e, ale n ie s ą budynkam i i z czym nam się kojarzy to, że t o są mosty drogi n o z ty m, że generalnie t o są takie inwestycje, które n ie s ą finansowane z prywatnyc h pieni ędzy z prywatnych pieniędzy t o są f inansowane budow y budynku właśnie, czyl i dom ów m. in . alb o fabryk to jes t f inansowane z kole i prywatnyc h pieni ędzy przedsiębiorstw natom iast most y drogi nabrze ża w portach n p . te ż obiekty in żynierii l ądowej Wodnej to s ą tak ie pieniądze, kt óre prawie zawsz e s ą f inansowane z pieniędzy publ icznych z bud żetu samorządów alb o z bud żetu centralnego, czyli t o s ą pieni ądze państwowe tak można powiedzieć i tuta j mam y dość powa żne t ąpnięcie c o oczywi ście w ielu ekonomist ów kojarzy o d raz u z nap ływem pieniędzy Unii Europejskiej, które powoli staj e si ę cora z mniejszy ma i t o powinno negatywnie oczywiście wpływać tak że na temp o wzrost u gospodarczego, bo je śli dane o budown ictwie sugerują nam woln iejszy nap ływ pieniędzy un ijnych, a pieniądze t e s łużą s łużą do f inansowania inwestycji to oznacz a to automatycznie, że nale ży oczekiwać spadku w inwestycjach r ównież tyc h publicznych inwestycjach w nadchodzących miesiącach t o też nie b ędzie pomaga ć naszem u wzrostow i gospodarczem u, wi ęc te n zest aw sugeruj ących os łabienie konsumpcj i i os łabienie w inwestycjach jednocze śnie publicznych nie wygl ąda zby t c iekawie n iestety na osłodę mo żna powiedzie ć, że pojawiło się te ż dan e dotycz ące budownictwa mieszkaniowego n o i tuta j pełna hossa na ca łego, bo mieli śmy rekordow o du żo pozwole ń na budowę w pa ździerniku i rekordow o du żo rozpoczynanyc h nowyc h bud ów, ale tuta j znów mo żna wrócić do teg o samego c o w przypadk u tych obiektów in żynieryjnych, czyl i czyje t o s ą pieni ądze akura t budownictwo mieszkaniowe t o jes t te n zak ątek polskiej gospodarki, gdzie tyc h pieni ędzy publicznych un ijnych nie m a prawie wcale t o jest to jes t taki zakątek, w kt órym pracuj ą g łównie pieni ądze prywatn e właśnie, czyli tam, gdzie s ą tylko prywatn e pieniądze tamte inwestycje radz ą sob ie ca łkiem nieźle natomiast ta m, gdzie s ą zaanga żowane pieniądze publiczne ta m mamy wyra źne osiadanie już te j dynam iki inwestycji oczywiście je śli chodzi o hoss ę na rynk u mieszkaniowym t o z pewno ścią dużo zawdzi ęczamy rekordow o n iskim stopom procentowym ca ły cza s w Polsce, które powodują, że za bardz o nie ma c o wkładać pieniędzy je śli kto ś chc e sob ie po oszcz ędzać na starość n o bo lokaty w bankac h s ą poni żej progu sensowno ści w tym momenc ie można wybierać obl igacje mówiłem o ty m w poprzedn ich wydan iach podcast u, że rekordow ą popularnością ciesz ą się obl igacje, kt óre chroni ą przed inflacją no al e oczywiście cora z wi ększym powodzeniem cieszy się te ż w śród tych, kt órzy maj ą co oszczędzać cieszy si ę rynek nieruchomości n o i popy t z ich stron y napędza budow y nowych domów no i liczba tych nowyc h budów by ła rekordowo du ża w pa ździerniku 2019 roku na trzec im m iejscu w ty m tygodniu tylk o kwest ia, która n ie dotycz y polskiej gospodarki, al e jes t dość ciekawe dl a wszystk ich, którzy obserwują c o si ę dz ieje generalnie z polityk ą pieni ężną na świecie Otóż jak w iadomo stref a euro od paru la t pogrążona jest w ujemnyc h stopac h procentowyc h podobnie jes t w Szwecji Danii Szwajcarii i Japonii chyb a n ikogo n ie pomin ąłem i o d par u la t ta obowiązująca mantra z e stron y bank ów centralnych jest tak a, że skor o obniżenie stóp do zer a nic nie dało t o trzeb a jeszcz e bardziej obni żać, bo ni ższe stopy pomagaj ą stymulowa ć wzros t gospodarcz y i od pewneg o czasu pojaw ia si ę coraz więcej tak ich osób, kt óre najp ierw były traktowane dość niech ętnie jako tac y malkontenci, którzy m ówią, że ujemn e stop y procentow e maj ą przynoszą wi ęcej szkod y ni ż pożytku gospodarc e, ponieważ ujemn e stop y procentow e dzia łają na bank i jak dodatkow y podatek no bo jeśli stop a jes t ujemna t o ban k płaci oszcz ędzające m u ban k płaci, po życzając tem u, a odsetk i, a n ie po życzający bankow i i jeśli jes t tak a sytuacj a to oznacz a t o, że banki cora z bardz iej niechętnie udzielaj ą nowyc h kredytów boi si ę to nie op łaca po prostu, więc okazuj e si ę, że sytuacj a, w kt órej mam y ujemne stop y procentow e zniech ęca bank i do podejmowania ryzyk a zwi ększania aktywności kredytowe j n ie zachęca tylk o zniech ęca, czyl i efek t jes t odwrotn y o d zamierzonego n o i t e głosy podnoszą si ę o d pewneg o czasu robi ą si ę cora z g łośniejsze i słychać coraz częściej, al e ma m wra żenie, że ostatni tydzień t o był pe łen pew ien prze łom w tym temac ie, poniewa ż przed weekendem okaza ł się ukazał si ę tak i rapor t dotycz ący stabilności f inansowej, kt óry si ę okazuje ukazuj e co 6 miesięcy publ ikuje g o uwaga Europejski ban k centralny, kt óry prowadz i politykę ujemnyc h stóp procentowych i pom imo tego, że prowadz i to te n sam Europejski ban k centraln y w swo im w łasnym raporc ie p isze do ść szerok o, że bardz o n iskie stopy procentowe zach ęcają do nadmiernego wchodzen ia w ryzyk o przez fundusz e emerytalne i przez ubezp ieczycieli, że czasami deformuj ą rynk i nieruchomo ści i oczywi ście Europejski ban k centralny nada l tw ierdzi, że utrzymywan ie rekordow o niskich stóp procentowych cz y te ż ujemnyc h st óp procentowych wi ąże si ę w iele czynnik ów wspieraj ących wzrost gospodarcz y t o jednak pierwszy ra z bardzo wyraźnie on i piszą o ty m, że widzą skutk i uboczne, że faktyczn ie on i te ż dostrzegają c o wi ęcej w ubiegłym tygodn iu w piątek p ierwsze tak ie swoj e poważne przem ówienie na tema t polityki monetarne j mia ła Krystyna Gard, czyl i nowa prezes Europejskiego bank u centralnego i on a oczywiście mówiła mniej więcej to samo c o Mario dragi, czyl i że ca ły czas Europejski ban k centralny zam ierza bardzo aktywn ie wspiera ć to odbudowywan ie się gospodark i w stref ie eur o, al e dodała 1 nową rzecz bardz o znacz ące okresy AGAR powiedziała, że będzie monitorowa ć skutk i uboczn e obecne j pol ityki, czyli n ie tylko mam y rapor t Europejskiego banku centralnego, w kt órym jasno jes t mow a o skutkac h ubocznyc h, ale szefow a tej instytucji tak że m ówi o skutkac h ubocznyc h dotychczasowej pol ityki c o wszysc y odbieraj ą naoko ło jako tak ie troszeczk ę wycofywanie się z dotychczasowe j pol ityki cz y jeśli on i już m ówią o skutkach ubocznych żyję widz ę żony faktyczn ie s ą t o mo żna odczytać spokojnie jako sygna ł, że n ie będzie wi ęcej obni żek stóp procentowych n o bo jak wida ć negatywne skutki uboczn e, bo to po c o jeszcze bardziej w to brn ąć prawda no t o w ty m momencie trzeba si ę zacz ąć zastanawiać się z teg o zacząć wycofywa ć, a nie jeszcz e pogłębiać t e ujemn e dotychczasow e stop y procentow e, więc nast ępuje tuta j do ść wyra źna zm iana stanow iska Europejskiego bank u centralnego, kt óra powoduj e, że ryne k przestaj e oczekiwać kolejnyc h obniżek st óp procentowyc h w strefie eur o i raczej ju ż na nie l iczy raczej już w ty m momenc ie panuj e przekonan ie, że kolejnyc h obni żek jedna k w Europie n ie będzie i co więcej t o te ż interesuj ące z punkt u w idzenia tyc h Polaków, którzy mają kredyt y tzw. frankowe c o więcej t o samo mn iej wi ęcej dotyczy Szwajcarii w Szwajcarii też cora z g łośniej m ówi się o ty m, że polityka g łęboko ujemnyc h st óp procentowyc h nic nie daj e tak naprawd ę nie ma żadnych pozytywnyc h efekt ów w Szwajcarii za to pojawiaj ą si ę negatywn e efekty polegające na ty m, że coraz wi ęcej ludzi po prost u wyjmuje pieniądze bank u, bo one w bank u są ujemn ie oprocentowan e i kupuj e sejf po pojawiaj ą si ę raport y interesuj ące w szwajcarsk ich med iach o ty m jak mocn o jak szybk o rośnie popy t na Sejm domow e w Szwajcarii tak ie nowoczesn e zabezpieczeniami Szwajcarzy to cz ęsto są bardz o bogaci ludzie oni jak ju ż kupują sobie to mus i być ekstr a sejf najnowsze j generacj i, więc to nie jes t tan ie, a mimo to te n popy t na t e urz ądzenia podobn o zaczął rosnąć bardz o gwałtownie c o też powoduje racze j w szwajcarskiej pras ie p isze, że to n ie oznacz a, że Szwajcarzy za chwilę zlikwidują ujemn e stopy procentow e, czyl i podnios ą, ale racze j nie ma c o liczyć na t o, że będą je dale j obni żać, a jeszcze kilka miesi ęcy temu by ły tak ie nadz ieje na t o, że mo że Szwajcarzy będą iść jeszcze g łębiej jeśli b ędzie si ę pogłębiać spowoln ienie gospodarcze w te j chw ili już te n tzw. konsensus na rynk u jest tak i, że niezależnie o d tego co si ę będzie dzia ło w gospodarc e Europejskiej to jeszcz e niższych st óp procentowych racze j chyba już n ie b ędziemy ogl ądać raz jeśli Europejski ban k centralny będzie chcia ł co ś zmienia ć dodatkowo luzować t o będzie u żywanych i innych instrumentów, al e już raczej n ie b ędzie dale j obni żał st óp procentowych c o c iekawe jeszcze w ty m samy m temacie tak że w ubieg łym tygodniu pojawi ł si ę raport ze stron y OECD w tej organ izacji grupuj ącej najbardz iej rozwinięte pa ństwa na świecie, którym w, kt órym do Japonii w raporc ie mo żna przeczyta ć, że ich zdaniem n ie dość, że te ujemn e stop y procentow e s ą szkodliwe i powoduj ą b ól w gospodarc e realnej t o jeszcze do teg o odpalony w łaśnie n iedawno ponown ie skup obligacji z rynku, czyl i kto ś m ówi popularn ie dodru k pieniądza te n sku p obl igacji z rynk u w stref ie euro dodatkow o zwi ększa te n b ól, dlateg o że jak Europejski ban k centralny skupuj e obl igacje z rynku n o to jednocze śnie p łaci gotówką tym bankom o d, kt órych odkupuj e obligacje i tak got ówka trafia pote m na ton ie jest got ówka pap ierowa, czyli tylko jest to pieni ądz w postac i rezerw bankowych t e rezerw y s ą zapisywane zawsz e w b ilansie bank u centralnego i t e rezerwy w łaśnie w bilansie bank u centralnego są ujemn ie oprocentowan e, czyl i Europejski ban k centralny, skupuj ąc obl igacje jednocze śnie doprowadz a do sytuacji, że tyc h reze rw jes t wi ęcej, a je śli s ą on e ujemnie oprocentowane to znacz y, że bank i z teg o tytułu, że tych reze rw jes t wi ęcej musz ą wi ęcej p łacić, poniewa ż oprocentowan ie jes t ujemna, czyl i ta kara na łożona na banki komercyjne prze z to, że EBC prowadzi skup obligacji z rynku t o ta kar a jeszcze dodatkow o ro śnie powodując, że te n b ól finansowy robi si ę wi ększy w związku z tym to wszystko jest be z sens u zdania zdan iem OECD, więc mamy do ść duży mo żna powiedzieć tak i p ilot intelektualne w ty m momenc ie wok ół pol ityki monetarne j bank ów centralnyc h i w zwi ązku z tym nie b ędzie siedzieć szybk o, bo to s ą powa żne i dość skostniałe instytucje zwykl e, które bardzo mocno musz ą dba ć o swoj ą w łasną wiarygodno ść, ale my ślę, że nikt nie pow inien si ę dziwi ć je śli za jakiś czas si ę oka że, że drug a po łowa 2019 roku t o by ł tak i momen t prze łomowy, w kt órym w, kt órym gospodark i t e najbardz iej rozwinięte ca łego świata zacz ęły bra ć rozw ód z polityk ą ujemnyc h stóp procentowych z tą polityk ą, kt óra najp ierw na s zdziwiła zac iekawia dała pokazywan o na m du żo pozytywów zwi ązanych z tą polityką on a trwała przez k ilka la t pote m zacz ęły narastać wątpliwości pote m by ło cora z wi ęcej i nagl e dochodzimy do tak iego punktu zwrotnego, w kt órym wszysc y zaczynaj ą widzieć, że to jes t jedna k bardziej z ła pol ityka ni ż dobra, że jes t tego wi ęcej z łego niż pożytku w zwi ązku z tym trzeba zacz ąć si ę z niej wycofywać ma m wra żenie, że te n punkt przegięcia te n punk t zwrotn y jest w łaśnie tera z w ty m momenc ie i pewn ie za kilka lat b ędziemy t o widzie ć bardziej wyraźnie, że w łaśnie w ty m momenc ie ta bankowo ść Centralna chyb a dostrzeg a, że pol ityka, która by ła prowadzona w k ilku du żych gospodarkac h na świecie by ła z łą polityk ą po prostu pana, a ciekawe jes t t o że, że ta refleksja pojaw ia si ę w momenc ie, w kt órym mam y bardz o wyra źne sygna ły do go ści spore j pora żki dotychczasowej pol ityki banków centralnyc h, poniewa ż głównym celem ka żdego bank u centralnego jes t doprowadzenie inflacji do poz iomu cel u inflacyjnego prawd a ten cel inflacyjny jes t r óżny w r óżnych pa ństwach, ale generaln ie wi ększość bank ów centralnyc h na świecie prowadzi politykę tak i sposób, że ma ten ce l wyznaczon y pr óbuje tak zmienia ć r óżnego rodzaju parametr y, żeby inflacja w gospodarce by ła w celu jak t o się mówi w Polsce ten ce l t o 2 ,5 % np. rocznej inflacji i chyba akurat w ty m momenc ie jeste śmy bardz o ładnie w cel u natomiast je śli i dlateg o prezes Glapiński ca ły czas mówi o tym, że n ie zamierza zmieniać st óp procentowyc h, bo jeste śmy w celu natom iast jeśli to jes t rzadkości na skal ę światową t o, że akura t w Polsce inflacja jest bardz o bl isko cel u inflacyjnego, poniewa ż w większości największych gospodare k jest wyra źnie poniżej teg o cel u w ci ągu ostatn ich lat polityka bank ów centralnyc h, zw łaszcza Europejskiego banku centralnego by ła tak bardz o łagodna i stop y by ły tak bardzo ujemn e właśnie przede wszystk im po to, żeby w te n spos ób nap ędzić inflację, żeby ona dobi ła do teg o celu, kt óry strefy euro jes t na poziomie 2 % z kole i n ie 2 , 5 i w by ły takie moment y w ostatnich latac h, że tak ą, kt óra wygl ądała lep iej gospodarka kręciła się lep iej wtedy inflacja zacz ęła te ż podskakiwa ć, ale nigdy nie skoczy ła do poz iomu 2 ,5 % i co wa żne w ostatn ich dniach w ostatn im tygodniu pojawiło si ę coraz pojawiło si ę kolejne sygnały m ówiące o ty m, że ta inflacja zn ów wygl ąda cora z s łabiej i że by ć mo że nawe t wrac a deflacj a na kontynent Europejski mieli śmy dane z Niemiec dotycz ące tzw . inflacji przemysłowej, czyli chodz i o zmianę cen n ie w sklepach n ie cen detal icznych tylko tyc h cen, kt óre s ą w fabrykach producent ów, k iedy oni sprzedaj ą sw ój towa r hurtownikom po średnikom n ie odb iorcy ko ńcowemu tylko tam, kt óry jes t po środku, czyl i tam na wje ździe do fabryk i ta m ta cen a, kt óra tam obowiązuje s ą tzw . cen y producentów i oczywi ście jest tak ie założenie, że jak cen y producentów zaczynają szybc iej rosnąć to w ko ńcu si ę pow inno prze łożyć na ostateczn e cen y w sklepac h prawd a bo, bo cen y wzros t kosztów zwi ązane z ty m, że po średnik kupuje dro żej u producenta te n wzros t kosztów powinna si ę przerzuca ć na odbiorc ę ko ńcowego be z problemu taka istnieje cały cza s do ść popularn a teor ia i w zwi ązku z ty m zakłada si ę, że jak ceny producentów rosną t o za chwil ę cen y konsumenckie te ż b ędą rosnąć i drug ą stronę, że jak cen y producentów spadaj ą t o mo żemy oczekiwa ć spadk u inflacji tak że w sklepach no i cen y producent ów w Niemczech w październiku ro k do rok u spade k o 6 % w poprzednim miesiącu to by ł m inimalny spade k o 1 oczekiwano tera z za październik spadk u o 4 spadek o 60 i t o jes t najniższa inflacja albo deflacj a od 2016 roku, a jeszcz e pod koniec 2018 roku cen y producent ów w Niemczech ros ły o ponad 3 % ro k do roku n ie zdążyło si ę prze łożyć na inflację konsumencką w Niemczech i nagl e mamy w związku z ty m, że hamuj e aktywność gospodarcza t o cen y te ż w momencie, w którym gospodark a si ę psuje firmy są mniej sk łonne do tego, że podnos i cen y na swoj e towar y w związku z ty m ta presj a inflacyjna znikn ęła w fabrykach i teraz w ty m momenc ie zaczyn a wraca ć deflacja to ostatnio deflacj a w strefie euro skończyła si ę w 2016 roku, k iedy Europejski ban k centralny zapowiedział uruchom ienie skupu obligacji rynk ów wted y t o podzia łało prawdę wprowadz a si ę skup obligacji z rynku po t o, żeby pobudzi ć inflację i wted y faktycznie by ł taki momen t, k iedy ta inflacja wyglądała na pobudzonych, ale t o by ło 3 lata tem u, a tera z mamy sytuacj ę, w kt órej znów pojaw ia się deflacj a na poz iomie producent ów, a Europejski ban k centralny n iedawno przecie ż we wrześniu odpali ł znow u sku p obl igacji z rynk u i nie ma żadnego prze łożenia już ty m raze m st ępiła si ę ta bro ń w walc e z deflacją niestety c o oznacza, że sytuacj a jes t nawe t dodatkow o trudniejsze trudn o powiedzie ć co bank i centralne będą w ty m momencie robić z deflacją dlateg o cora z głośniej s łychać tak te t e nawo ływania i okrzyki z e strony bank ów centralnych m ówiąca o ty m, żeby reagowa ć polityką fiskaln ą, żeby zwi ększać wydatk i w łaśnie t o, że jes t tak duży nac isk na Niemców w łaśnie, żeby oni pozwol ili sob ie na jakiś def icyt budżetowy to si ę b ierze z tego, że tak w łaściwie Arsenał środków do dyspozycj i bank ów centralnych jes t już pusty, gdyż chc e t e wszystk ie ich manewr y przestaj ą robi ć wra żenie jakimkolwiek gospodarczej w związku z ty m przestaj ą by ć efektywne tak t o w tym momenc ie wygląda, ale że było c iekawiej to n ie dotycz y tylk o Niemiec, poniewa ż dane z Polski wygl ądają dość podobnie jeśli chodzi o t o tzw. ceny producent ów w Polsce on e we wrześniu ro k do roku t o by ł wzros t o 9 %, a w październiku jest ju ż spade k o 1 % ro k do roku m inimalne oczywi ście spadek, ale mamy p ierwszy od 2016 roku spadek roczny spade k ce n producent ów w Polsce anal itycy Mbanku wyliczyli, że nie, licząc zm iany cen y ropy naftowej, czyl i te n tzw . p ija bazow y też jest ju ż poni żej zera pierwszy ra z od 2015 roku, więc być mo że trzeba też zrewidowa ć t e chyb a obowiązujący cały cza s w społeczeństwie oczek iwania, że inflacja będzie dale j rosnąć, że w 2020 roku b ędzie wy ższa inflacja pojaw ia się cora z wi ęcej sygnałów mówiących o ty m, że niewykluczone, że te n szczy t inflacji mam y teraz i że w przyszłym rok u inflacja mo że znow u zacz ąć się na m spadać z e względu przede wszystk im w łaśnie na spowoln ienie gospodarcz e, które spowolnienie gospodarcze t o jes t tak ie środowisko takie otoczenie, kt óre sprzyja racze j spadkom ce n, a n ie podwy żkom ce n, wi ęc tak t o wygl ąda tuta j główną zagadk ą oczywiście jest to c o będzie siedzia ło z cenam i energ ii w Polsce, kt óre by ły zamro żone dla gospodars tw domowych w tym roku nie w iadomo jak będzie 2019 no ale wypow iedzi polityków PiS - u ostatnie sugeruj ą, że dale j utrzyma si ę to zamro żenie c o dodatkow o oczywiście zmn iejszy stop ę inflacji, bo pr ąd n ie podro żeje swoją drog ą nawet gdyby uwolni ć cen y energ ii t o jak zauwa żył ostatn io serw is wysokie napięcie t o cen y hurtow e w Polsce energii elektryczne j dzisiaj s ą ni ższe niż ro k temu, wi ęc na rynk u hurtowy m energia elektryczn a te ż zaczyn a tanie ć powoli w Polsce c o też jest bardz o c iekawym zjawiskiem osobny m już cudowny m przykładem na t o jak zn ika powol i presja inflacyjna jes t wykre s cen pietruszki z rynk u hurtowego zam ieszczone na Twitterze prze z analityk ów Mbanku, b o z tego wykresu wyn ika, że w te j chw ili kilogram p ietruszki zn ów kosztuje 3 zł rok temu w do łku kosztował 5 zł więcej s ą jakieś 40 % Pietruszka ta ńsza niż ro k temu, a w szczycie sezon u w lipcu by ła po 15 z ł wted y wszyscy m ówili o tym jak Pietruszka jes t droga 15 z ł za kilogram to tera z jest ju ż znow u po 3 z ł za kilogram to jak ma by ć wysok a inflacja w Polsce jak Pietruszka tan iej jest 15 z ł na 3 zł wciągu k ilku miesi ęcy pr óba, wi ęc wygląda na t o, że być może trzeb a si ę b ędzie rozsta ć z ty m za łożeniem o wysok iej i rosnącej inflacji w 2020 roku, bo cora z wi ęcej jes t tak ich szczeg ółów pojawiających si ę w danyc h gospodarczyc h r óżnych sugeruj ących, że wcale n ie musi być wyższa inflacja, że mo że nawe t będzie niższa mo że jeszcz e na pocz ątku 2020 roku troszeczkę podro śnie, al e pote m ju ż niewykluczone, że b ędzie spadać c o oczywiście ma wi ąże się z szereg iem r óżnych konsekwencji dl a na s pozytywnyc h dl a gospodars tw domowyc h, ale wi ąże się t o te ż z negatywnym i konsekwencjami dl a bud żetu państwa oczywi ście wysok a inflacja oznacza szybsz y wzrost cen oznacz a tak że szybszy przyros t dochod ów bud żetowych z podatku VAT cz y te ż z akcyz y, bo ty m podatkiem VAT ob łożone s ą wted y towar y o wy ższych cenac h, więc z punkt u w idzenia bud żetu tak a n ieco pobudzony inflacja jest czym ś pozytywnym je śli się okaże, że ta inflacja b ędzie mniejsza o to mo że by ć problem dl a budżetu pa ństwa w zwi ązku z tym no i na p ierwszym m iejscu w ty m tygodn iu właściwie ten sam temat, kt óry by ł w ubieg łym tygodniu, czyl i chyba pierwszy ra z w h istorii tego podcas t mamy t o sam o na p ierwszym m iejscu bez zm ian, czyl i Mateusz Morawiecki dale j szuka pieni ędzy do bud żetu, chocia ż w tym tygodn iu absolutn ie topowy m wydarzeniem jes t to, że on e w przemawiaj ą w parlamencie zaproponowa ł szukających pieni ędzy do bud żetu zmian ę zmian ę konstytucj i oczywi ście ta propozycj a zm ian konstytucj i dotyczyła gwarancj i dl a oszcz ędności prywatnych, kt óre mają by ć gromadzon e w PPK i tych przekszta łconych w IKE funduszac h OFE, al e oczywi ście tak przynajmn iej daj e, dlaczego akurat w ty m momencie pojawił si ę tak i apel, dlatego że wyn ika z różnego rodzaj u badań, że Polacy n iespecjalnie garn ą się do teg o tak a, a skor o n iespecjalnie się do n iego garną t o pewnie jest te ż du że prawdopodobieństwo, że do OFE prywatnego czy te ż do tyc h i też nie b ędą chc ieli się zapisywa ć za bardzo, poniewa ż n ie ufaj ą systemowi n o, a zapisane, a ta op łata przekształceniowa z tytu łu przekształceń OFE wyn ika jest zap isy dotycz ące tej op łaty s ą dość to jest do ść istotna część dochod ów bud żetowych 2020 roku i jeśli si ę oka że, że Polacy nie zapisuj ą si ę do IKE i w zwi ązku z tym nie ma o d czeg o pobiera ć opłaty przekształceniowej n o t o tak a sytuacja może by ć groźna ju ż w tym momenc ie dl a planu wydatk ów i dochod ów na 2000 zaplanowanych na 2020 rok, więc trzeb a jako ś tem u zapobiegać ma m wrażenie generalnie, że prem ier chyb a troszeczk ę spanikowa ł wr ęcz, że posunął się a ż tak dalek o, że zaproponowa ł a ż zm iany konstytucj i oczywi ście ta propozycja moim zdan iem jes t wysoce negatywn e po p ierwsze, on prem ier wprawdzie tw ierdzi rz ąd chciałby w ten spos ób przywr ócić zaufanie Polaków do systemu ich uspokoi ć, że nic n ie grozi, że n ikt im pieni ędzy nie ukradn ie, ale skoro o n w tym momenc ie tak mówi t o dodatkow o wzbudza podejrzliwo ść budz i budzi nieufność w te n spos ób an i zaufania pewnie budzi łby większe zaufanie, gdyb y sa m by ł cz łowiekiem godny m zaufan ia, al e wielokrotnie udowodni ł, że tak n ie jest w czas ie swoje j kariery pol itycznej wci ągu ostatnich lat poza ty m generaln ie powoływanie si ę na konstytucj ę i uspokajanie ludzi ty m, że jak zapiszemy co ś w konstytucji NATO b ędzie t o z pewno ścią n iezmienne w wykonan iu istotnego polityka prawa i sprawiedliwości, czyl i partii, kt óra jeste m o tym, przekonan y w h istorii Polski zostanie przed przed e wszystk im zapami ętana na kartac h historii jak o t a partia, kt óra regularnie no i właściwie codzienno ścią w jej wykonaniu by ło łamanie konstytucji tu lu b ta m lu b generaln ie generalnie podej ście do nor m konstytucyjnych ze skrajn ie niskim poz iomem szacunk u tak mo żna, by powiedzie ć, bo to nie zawsz e jest takie wpros t łamanie, al e t o nag inanie i i obchodzen ie tej konstytucji zdarz a si ę bardzo cz ęsto mo że n ie wykonan iu osobi ście Mateusza Morawieckiego natom iast on jakb y firmuje swoj ą twarzą całą t ę informacj ę w zwi ązku z ty m akura t w jeg o wykonan iu obietnice, kt óre sprowadzaj ą się do teg o, że zapiszemy co ś w konstytucj i, wi ęc b ędzie bezpieczne brzmiał do ść niepowa żnie, zwłaszcza jeśli w ty m samym tygodniu t o już zupe łnie niezwiązane z gospodarką al e, zw łaszcza jeśli w tym samy m tygodn iu jeg o partia proponuj e do Trybunału Konstytucyjnego z kolei posłów znanyc h z teg o, że wcze śniej te ż niespecjalnie ładny szanowal i ład Konstytucyjny w Polsce m ówiąc del ikatnie, więc to wszystk o brzm i bardz o n iewiarygodnie t o co mówi Mateusz Morawiecki c o m ówił w zwi ązku z ty m oczywi ście n iespecjalnie mam wra żenie s ą jak iekolwiek szanse powodzen ia na to, żeby akurat tak i spos ób zmienia ć konstytucj ę w Polsce, ty m bardziej to jest kolejna spraw a, że nie ma potrzeb y zmieniać, ponieważ w konstytucj i ju ż dz isiaj s ą zawarte gwarancj e dl a własności prywatnej i t o nawet 2 różnych artyku łach, wi ęc biorąc pod uwag ę te ż można nabrać tak ich podejrzeń, że to by ł tak i ges t tylk o polityczne z e stron y Mateusza Morawieckiego, al e n ie zm ienia t o teg o fakt u, że no ma o n proble m z przysz łorocznym budżetem, a tak w łaściwie ma cora z poważniejszy proble m z tzw . regu łę wydatkow ą, bo oczywiście tego problem u by nie by ło, gdyb y nie regu ła wydatkow a, która zabran ia podnoszen ia wydatk ów państwowych zby t szybkim temp ie chodzi o temp o podnoszen ia wydatków t e wydatki można jeśli chc e si ę podnosi ć wydatki szybc iej to tylk o pod warunk iem, że odpowiednio szybk o też b ędą rosn ąć dochod y bud żetowe, więc bo, gdyby nie by ło te j regu ły t o po prost u rz ąd m ógłby sob ie zapisać dowoln e wydatk i na przyszły rok i po prost u byłby def icyt bud żetowy ta k jak był prze z ostatnich 30 lat t o nie byłoby n ic nadzwyczajneg o naprawdę sytuacja f iskalna Polski w ty m rok u jes t na tyl e dobr a, że mogliby śmy zwi ększyć wyd a mogliby śmy zwiększyć deficyt w przysz łym rok u n iem o 50 miliardów z łotych i dale j byśmy się mie ścili w regułach un ijnych nie by łoby z teg o powodu żadnego formalnego naruszen ia żadnego przep isu poz iom d ługu publ icznego w Polsce także jes t bardzo odleg ły od tyc h zapis ów konstytucyjnych, więc o d te j stron y nie byłoby absolutn ie żadnego problemu problem jest, dlatego że istnieje regu ła wydatkowa wymy ślona jeszcz e przez Platformę Obywatelską, która m ówi o tym, że jeśli chcem y znacz ąco, że n ie możemy generaln ie zby t szybko podnosić z roku na ro k wydatk ów budżetowych n ie mo żemy, a jeśli już koniecznie chcemy to mus imy t o robić jednocze śnie, zwiększając dochod y z PiS bardz o du żo rzeczy obieca ł przed wyborami, wi ęc jest w sytuacj i, w kt órej mus i gwa łtownie zwi ększyć wydatki n o i n ie chodzi o to, że si ę pojawić def icyt deficyt nie jes t problemem problemem jest t o, że jednocze śnie musi znale źć odpow iednio du ży wzros t dochod ów bud żetowych miałoby t o miało to by ć rozwi ązane poprze z likwidację trzydziestokrotno ści, kt óra jednak zosta ła zablokowana przez Jarosława Gowina jeg o polityków te j tego pomys łu ju ż niema, wi ęc tego nie mo żna skorzystać n o i okazuje si ę, że nie ma jak teg o spi ąć chyba ca ły czas jest do ść du ży do ść duży proble m PiS z tego punkt u w idzenia, k iedy nagle okazało się, że jest się rys jes t też ryzyk o dla tyc h opłat przekszta łceniowych z tytu łu przechodzenia ludz i z OFE do dzika n o t o chyb a si ę rz ąd troszeczkę zagubi ł zdenerwowa ł i wysz ła tak a dz iwna propozycj a zm ian zmiany konstytucj i zupe łnie inn ą historię jest t o dlaczego Polacy n ie ufaj ą systemow i emerytalnem u i oczywiście wszyscy m ówią, że t o jes t kwest ia związana z przekszta łceniami w OFE 2014 roku, al e ma m wra żenie, że nie tylk o z teg o punktu widzenia, bo to n ie jest tak że przed OFE przecie ż ufali śmy bezgranicznie pa ństwu i system u systemow i emerytalnem u ma m wrażenie, że generalnie t o jes t kwest ia pochodn a zwi ązana z generaln ie n iskim poz iomem zaufania w Polsce tzw. niskim poz iomem tzw. kapitału społecznego, o czy m co 2 lata w swo ich diagnozach spo łecznych pisa ł kiedy ś prof. Janusz Czapiński o ty m, że mam y do ść ograniczone zaufanie w stosunk u do innych ludz i do innych instytucji i że w zwi ązku z ty m n iedobrze, bo to powoduj e, że prowadzen ie biznesu staj e si ę dro ższe tzw. koszt y transakcyjn e s ą większe prz y bardz o n iskim poz iomie zaufania i t e teksty zawsze brzmia ły tak dość en igmatycznie i wydawało nam się, że w og óle to na s n ie dotyczy prawda jakiś ta m koszty tra koszt y transakcyjn e, jakie koszt y transakcyjn e tera z nagle okazuj e si ę, że w 2019 roku dopada na s t o ten n iski poziom zaufania te n n iski poz iom kapita łu społecznego dopada mam nastu w ten sposób, że n ie ufam y systemow i emerytalnem u w Polsce i nawet je śli rząd ma dobry pomys ł, bo to, żeby wprowadzi ć dobrowolny PPK to, żeby wprowadzić dobrowolny dzika to n ie jest jakie ś z łe pomysły je śli chodzi o rozw ój system u emerytalnego w Polsce napr aw ja by m się akura t teg o n ie obawia ł osobiście nie w iem czy, żeby nasze j a w ogóle nie jeste m w takiej sytuacj i, że muszę wybiera ć czy być w PPK czy n ie, ponieważ n ie jestem zatrudn iony w żadnym du żym przedsiębiorstwie, więc mnie t o nie n ie dotycz y natomiast je śli chodzi o wyb ór czy pieniądze OFE da się do ich czy do ZUS-u t o ju ż mówiłem wcze śniej, że ja wolę do ZUS - u, ale nie, dlateg o że nie ufam to n ie jest, dlatego że mi się wydaj e, że kto ś ukradn ie pieni ądze z IKE cz y mówiłem o tym w poprzedn ich wydan iach podcast u znaczy za t ą moją decyzj ą stoj ą zupełnie inne zupełnie inne kwest ie, a nie to, że ja n ie ufa systemow i emerytalnem u akura t systemowi emerytalnemu w Polsce ufa m jak najbardziej natom iast wida ć, że spor a cz ęść Polaków chyb a wi ększa cz ęść Polaków ni ż rząd spodziewał n ie uf a i mogą by ć z teg o powodu ca łkiem wymierne koszt y finansowe i ca łkiem wym ierne problemy tak że natur y politycznej i to było widać ja k na d łoni w ci ągu ostatniego tygodnia i to moim zdan iem by ło najc iekawsze najwa żniejsze wydarzenie ostatniego tygodn ia dlateg o było na pierwszym m iejscu w ty m wydaniu podcastu i dlatego kiedy w ty m momenc ie ju ż skończyłem omawiać to wydarzen ie t o mog ę spokojnie zako ńczyć t o wydanie podcast u kolejn e b ędzie za tydzień dzisiaj t o wszystko dzi ękuję do us łyszenia cotygodn iowe podsumowan ie rok u podcas t Ekonomiczno pol ityczny Rafała Hirscha zawsze w poniedzia łek po dziewi ętnastej tylk o na tokfm PL i w nasze j apl ikacji mob ilnej kolejn y odc inek za tydzień w poniedzia łek po dziewi ętnasty Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: COTYGODNIOWE PODSUMOWANIE ROKU

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!