REKLAMA

Syria. "Przewodnik po kraju, którego nie ma"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-11-27 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:01 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ch ór Radia TOK FM s łuchamy Radia TOK FM wiecz ór Radia TOK FM ora z dobry wieczór m ówi Paweł Sulik w naszy m stud iu Paweł Średziński dobr y wiecz ór dobr y wieczór w sp łacie składki znają naszeg o go ścia, gdyż pojaw ia się wielokrotnie na anten ie Radia TOK FM ja też zna m nasz go ść w zwi ązku, z czym be z jakiejś udawane j h ipokryzji po prost u przejdz iemy na ty m Paweł dziś pojawia si ę w naszym program ie dl a stacj i rad iowej ku zaskoczen iu pewn ie Rozwiń » niekt órych s łuchaczy s łuchaczek n ie, żeby opowiedzie ć o polskiej przyrodz ie, która pow inna być traktowa ć traktowan a z szacunkiem, bo te ż kolejnym zamach u na nią nie będzie nam opowiadała Puszczy Karpackiej nie b ędzie nam opowiada o ty m jak wa żne s ą las y dajm y NATO czy też zwierzęta, które w n ich biegaj ą, a Pawlak prze żywać tak naprawd ę opowiedzie ć o ksi ążce która, gd y zacz ąłem czytać wydawa ła się przed e wszystk im jak ąś form ą cz y pamiętnika t o s ą takie wspomn ienia jak nazyw a rozrzuconymi okrucham i, które uda ło mi si ę pozbiera ć w por ę w łaściwie, bo min ęło ju ż o tak naprawdę 20 lat o d mojego pierwszego wyjazd u na bl iski wschód do Syrii po raz pierwszy pojawią się ta m w 1999 roku i tak zacz ęła si ę moj a przygoda bardz o nie śmiała tak jak zreszt ą w p ierwszym rozdz iale turystyczn ie krajoznawcz ą prowokacyjn ie przeładowuje ten p ierwszy rozdział tak imi informacjami przypom ina bardz iej przewodn ik natom iast rzeczywiście t o są wspomn ienia ja nazywam te ż t o takim brudnopis sam z moje j pamięci o to s ą tak ie f iszki kartk i, kt óre o znał znalazły si ę w bardz o r óżnych m iejscach na szcz ęście mam troch ę z takiego zb ieractwa i niekt óre bilety, które mia łem niektóre element y, kt óre by ły tak jak map y cz y kartk i zapisywa łem i zabieram z e sob ą z ka żdego wyjazd u, al e pow iedzmy bardz o wyraźnie t o jes t książka, bo m ówimy o twojej książce już nigdy n ie pojad ę do ser ii, kt óra dl a polskich Czytelników Czytelniczek b ędzie prawdopodobn ie pierwsz ą ksi ążką, którą przeczytają, że jes t tak ie perspektywy, kt óry b ędzie m ówili o Syrii t o znaczy to n ie jes t książka o wojnie w Syrii albo nie tylk o wyłącznie o wojn ie w Syrii to jest ksi ążka o ty m, czy m by ł te n kra j prze z setki tysi ące la t w jakim miejscu w nasze j wyobra źni pow inien si ę znaleźć, ale te ż Krymu t o co t y próbujesz otworzyć t o ten cza s przed wielk ą katastrofą, jak ą jest wojna, jaka to jes t idea podstaw ą tak zreszt ą dlateg o nazwa łem t o o zatytułował w ten spos ób już n igdy nie pojad ę do Syrii, bo Syria, którą znałem t o Syria ludzi, kt órych ta m pozna łem i ser ia, kt óra właściwie istnieje, bo ludzie wyjechal i stamtąd zostal i o zmuszan ie do ucieczki, a kt óra wcal e też n ie by ła łatwą ucieczk ą wyjazde m o świat natom iast rzeczywi ście, je żeli o popatrzym y sob ie na ca łość te j książki 1 stronę on a jest tak im przewodn ikiem bardz o osob istym wyci ągniętym, a właśnie w te n spos ób o mo ich szuflad z mo ich r óżnych zapisków, a z drugiej strony jest t o op is w łaśnie kraj u, którego n ie znam y tak naprawdę w Polsce, b o o sytuacji, o kt órej m ówimy tak naprawd ę obfitowało wszystk o w relacji z wojny, po czy m sob ie nawet zosta ło wydan e w j ęzyku polskim to ksi ążki decydowan ie o dominuj ą, je żeli chodz i o tematyk ę wojenn ą ostatniej wojny, kt óra przecie ż ta m wci ąż trw a, a tak, jakb y nie istnia ła seria wcze śniej tak jakb y te n reg ion ta kra ina ta ziemia o nie mia ła h istorii w łaściwie ta historia zacz ęła się wra z z wojną domow ą, którą te ż bardz o r óżnie można ocenia ć, a kt óra jes t wojną te ż wyb itnie religijn ą wyznaniow ą, bo tam ścierają si ę między sob ą tera z bardz o r óżne grupy, kt óre s ą racze j powi ązane podziałami religijnymi z 1 strony mam y opozycję grupującą się g łównie wśród sunnit ów, a z drugiej rz ądzących Alawitów sprzym ierzonych z szy itami innymi mniejszo ściami tak im jak druzow ie cz y chrze ścijanie, wi ęc ta wojna o tonie by ła arabsk a w iosna chcieliby śmy powiedzie ć tylk o właściwie jesieni zapowiedzi zimy, kt óra trw a do dz isiaj jak czytam tak ie of icjalne informacje na stronie wciąż rz ądzącego w Syrii o re żimu prezydenta Asada t o o tam jest mow a o ty m, że sytuacja powrac a do normalno ści p ierwsi tury ści przyjadą, al e zawsze pyta m jak mo żna m ówić o normalno ści w kraj u, z kt órego tyle ludz i zostało wypędzonych zgin ęło w nim szacuje si ę, że nawe t pół 1 000 000 osób do tera z te n kra j rzeczywi ście jest niezwykłe jes t pe łen sprzeczności o, al e też zn ika, a ta jeg o różnorodności to jes t t o proce s, kt óry trwa ju ż o d par u wiek ów o mniejszo ści, która o były mniejszo ścią, jeżeli n ie maj ą w ładzy tak jak chociażby chrze ścijanie i co m ówi o chrze ścijanach 1 kościoła to jes t bardz o w iele r óżnych kościołów też z e sob ą cz ęsto sk łóconych podz ielonych poprze z histori ę również historii krucja t, o czym zreszt ą p isze, a t o tak naprawd ę w ty m kraj u o zaczynaj ą o zmn iejsza si ę o procentow o to mniejszo ści i by ć mo że dojdz ie do tak iego złożenia kulturoweg o tego kraju, bo Syria ja pami ętam jak pisze Syria w łaśnie w ielu r óżnych ludz i o chrze ścijan po Alawitów rz ądzących, którzy s ą również bardz o ciekaw ą grup ą, bo mimo wszystk o w tajemn icy o swoją tradycj ę religię staraj ą si ę utrzymać, a t o wynikało tylk o z teg o, że on i byl i wycinanie by ła na n ich na łożona warstw a jes t obecn ie znów na łożona łatwo w ramac h o trwaj ącej wojny o s ą uznawan i za n ie prawow itych muzu łmanów za heretyk ów, a za ludz i, kt órzy o nie pow inni być ogl ądani w meczec ie natom iast druga strona Ala Wici o o ojc iec rz ądzącego obecn ie prezydenta Asada pr óbował, a wprowadzić Alawitów do meczet u pr óbował te n Alawitów zr ównać z n itami, a i o w rezultac ie ten eksperymen t mimo wszystko si ę tak do końca n ie powi ódł, bo mam y dzi ś starcie, kt óre ew identnie jest starc iem bardz o trudnym i ja zawsze powtarza m jak zaczyn a czytać p ierwsze relacj e z tego co zacz ęło si ę dziać n iepokojach w Syrii, a to bardz o zdz iwione tak im uproszczen iem teg o przekaz u, że mam y oto w łaśnie teraz wojn ę demokracji, a przecie ż te p ierwsze demonstracje, kt óre odbywa ły si ę w Syrii ona n ie mia ła nic z e sobą przesłania pokoj u tam była mowa Ala Wici do grobu, a chrze ścijanie do Bejrutu, kt o tak krzyczeli c i, kt órzy s ą wi ększością w Syrii, czyli g łównie sunn ici, a kt órzy też w pew ien spos ób chcieli wziąć rewan ż i też mie ć wp ływ na rz ądy w tym kraj u a kiedy ty t y byłeś przed wojn ą Syrii bywały to jest także to dziś wisia ło w powietrzu cz y widział jakiś zna k nadchodz ącej katastrofy t o tak do ko ńca nie wisia ło w pow ietrzu natomiast t o bardzo wymown a, k iedy po raz ostatni by ła w Syrii o Aleppo, gdzie zawsz e czu łem się bezpiecznie wobec Syrii zawsz e życzyłem dobrze bezp iecznie nagl e w w łaściwie w po łudnie, k iedy o przechodzi łem prze z Targ ów zabytkow y su k, al e m ówić o dzieciach, dlaczego nie m ówię o dzieciach, kt óre nagle wybiegają n ie w iadomo, skąd k ijami i z tak ogromną w ściekłością w oczac h głosie, kt órej j a w życiu n ie doświadczyłem wręcz by łem przerażony to by ło coś niesamowitego to odebran e chyb a jakiś tak i obra z kwa s literacki to znaczy na pocz ątek symbol czego ś, al e tego nie zrozumiałem to zaw iera w 1 zdaniu w 2 zdaniach buduje n iesamowite wrażenie, k iedy swoje ksi ążki wynika, że spotkać po w ielu ludzi, którzy pomogl i w bardz o sytuacja, k iedy ta pomo c bardzo potrzebn a żony bezinteresownie to zaop iekowali op isuje tak ą sytuacj ę, kt óra tworzy czyteln iku wrażenie, że to trafi łeś do kraj u, kt óry niesamowicie skompl ikowany naszej perspektywy poznany m etn icznym g łównie rel igijnym, ale jednocze śnie bardzo bezp iecznym kraj u tak nagle ta scen a, k iedy grupa dzieciak ów nagle z k ijami biegnie ta k za tobą t o jest zaskoczyl i naprawd ę zaskakuj ące bardzo mocnej pozycji c o dzieci chciały co to było t o by ły chul igani okolice to było już co ś tak iego w og óle nie widzia ła wcześniej n igdzie w serii w r óżnych dzielnicach o w dzielnicach r ównież, które mo żna było potraktować jak o dzielnica szemran e, ale m imo wszystko by ła jakaś niechęć n ie w iem mo że kto ś o spu ścił t ę złość i kaza ł komuś pob iec za mn ą wystraszy ć, al e to nie by ło takie zwyk łe chuliga ńskie było w tym, a takie zastraszan ie j a ja przynajmniej obracaj ą się c o chwila, b o ta drog a prze z su k, które w ty m momenc ie by ł pozamykane wsz ędzie by ły rolet y zapuszczona n ie by ło ludzi o by ł t o cza s, kiedy jes t jednak odpoczynek, k iedy handel n ie jes t prowadzon e i to n iesamowite zdarzenie i ja naprawdę dzi ś jak to to wspom inam t o ma m ciarki, bo n ie wiedzia łem cz y o n ie dojdz ie do zat łaczania nie o w ty m miejscu, poniewa ż t e dzieciaki, uderzając z tym i k ijami całą si łą w rolety wykrzykując, żebym przed prec z, a to co ś n ie coś niesamowitego t e słowa o o, w które gdzie ś z ang ielskich film ów są wyci ągnięta s ą pot ężnymi wulgaryzmam i za mn ą leciały t o by ło to coś ktoś co ś co coś n iesamowitego ja wtedy jeszcz e nie wiedziałem o tym c o będzie dalej, bo pote m przyjechali moi bliscy Syryjczycy odw iedzili mn ie w Polsce pote m omawialiśmy ju ż na kolejną wizyt ę w Syrii, a mia ł przyjechać spędził ta m czas raze m z n imi do tego nie dosz ło, bo wybuchową n o, a wybuchły n iepokoje najpierw pote m wojna o i pote m było k ilka la t przerwy przerw y dojmuj ące, b o ja pr óbowałem tyc h mo ich przyjaci ół ściągnąć do Polski o t o było trudne p ierwsza rodzina Ilija san ie n ie dosta ła o w izy pomimo dobryc h zaprosze ń, które zostały im za łatwione to w Polsce rzeczywiście byl i ludz ie, którzy by n imi się dobrze zaj ęli były warunk i, żeby przyjąć, bo pami ętajmy, że rodz ina syryjska to n ie jes t mama tat a ch ętnie są bardz o rozbudowan e o grup y o społeczności o, a potem ju ż co drugi przyjaciel właściwie nazywam s iebie rodzin ą dzi ś face t już nawe t nie podejmowa ł ryzyk a podr óż do Bejrutu, bo trzeba wted y do Bejrutu ambasad y o potem uda ło im si ę wyjecha ć do Australii o i ot o dop iero po kilku latac h, a ca ła sytuacja, b o o tyl e trudna, że w trybie miejscowo ść, z której on i pochodz ą, o d której zaczęła si ę moj a mi łość do Syrii a bo tak, by t o nazwa ł t o miejscowo ść położona praktycznie jes t prze z ca ły okres konfl iktu l inii front u po drugiej stronie jes t na form ę i Kalat magik i ta m w łaśnie o bron i o c i przec iwnicy Asada r ównież islami ści i stamtąd był ca ły czas przypuszczono atak i na skarb ie, a więc to było życie w cieniu o wojn ę by ły tylko rozmow ą przez Skypea w ty m trakc ie, k iedy jeszcze oni nie mog ą n igdzie wyjechać o by ły momenty, k iedy w, bo było ostrzel iwane nie n ie by ło prądu n ie było rozmowa si ę urwała dramatyczn e sytuacje, kt óre gdzie ś ta m funkcjonuj ą tylko, że m y właśnie cały cza s w m ówieniu Syrii o i ten wątek, o d kt órego zacząłem med ia tak to relacjonowała, al e to by ł efekt mo im zdaniem tylko wyłącznie teg o, że od Syrii tak niewiele wiedzieli śmy i właściwie by ły to przekaz y, kt óre gdzieś, a by ły powielana i t o wyn ika z n iewiedzy uproszczonego przekazu, al e to ty próbujesz tak, b y iść dale j t ą drogą przej ęć w ksi ążce m ówisz zaprasza m do w ędrówki po kraju, którego de facto już n iemal po kraj u, który m a za sob ą pot ężną historię przywołuje te ż przynajmn iej czasam i rzeczy, które s ą bardz o bl iskiego je śli cytujesz n ie wiem chocia żby Jana damasceńskiego to si ę powo łać na coś c o Polski czytelniku przeczytać, al e m ógł albo przeczyta ć, bo s łyszeć o tym, al e przez sekund ę nie pomy ślał dem a chi ńskiej oznacz a zda m mask ą, czyli z ser ii tak jak korzystać z tego, że pokazuj e bardzo cz ęsto wci ąż co ś c o jes t kawa łkiem historii nigdy znanej w Europie takie, by nie u świadomiono sobie, że to się dz ieje tam to jest si ę wydaje istotne w tak im procesie być mo że, kt óry się wydarz a zby t późno uświadomienia sob ie, że te n kraj to jes t część h istorii o wiele bliższy niż nam si ę wydaj e myśmy kiedy ś w jakim ś momencie niekiedy si ę stało kompletn ie zorientowali realizowali seri ę i tak że Zegrze t o egzotyczna wal i mogę tak my śli tak ie s łowo ju ż jakieś pustyn ie wielbłądy jakie ś stare zabytk i, których muzyk a rozpoznajemy i wojn a tak, które to wszystk o znieść ty pokazujesz ds. chociażby t o co piszesz jes t n iesamowitym w og óle dare m dla dl a dl a polskiego czyteln ika jak w iele r óżnych kościołów chrze ścijańskich funkcjonowa ły funkcjonuje taki t o kościoły, kt óre są znaczn ie starsza ni ż tak naprawd ę cała tradycja, kt órą mamy tuta j w Europie to jest niesamowita myślę, że też o tym, zapom inamy, że tak naprawd ę tym p ierwszym takim olbrzymem chrześcijaństwo to o n ie by ło tak naprawdę, b o ta p ierwsza wspólnota po Jerozolimie była za łożona w Antiochii do dzi ś część o kościołów odwo łuje się do 60 tak j a na znajdujące si ę w Turcji natom iast to powodowa ło w trakcie p ierwszych wieków chrześcijaństwa te ż r óżne spory kompetencyjne mamy t o c o mamy, al e z drugiej strony jak jest on o w Syrii t o rzeczywiście to, że chrze ścijanie s ą mniejszością o spraw ia, że n ie odczuw a się te ż do końca a ż tak podzia łów na ty m poz iomie między ludzk im jes t odczuwaln y na poz iomie hierarchii o by ć może część hierarch ów o ma z ty m problem jest te ż niechlubna kart a zwi ązana z okrese m obecno ści Francuzów, kt órzy byl i protektoram i o w iernych ko ścioła katolickiego, ale te ż wprowadzal i ko ść o tak naprawd ę misjonarzy, kt órzy nie mogli nawraca ć muzułmanów n p . w czasach pa ństwa osma ńskiego, a tylko ma wracal i o innych chrześcijan z ko ściołów cz ęsto starszyc h o i o si ęgających g łębiej tradycj ą chociażby w ko ściół, a syryjski, kt óry przecie ż te ż jest podzielony, bo jest i asyryjski ko ściół Wschodu o jeg o wierni s ą w rezultacie uc ieczki Asyryjczyków przed ludob ójstwem w Syrii r ównież jest s ir Jackie ko ściół ortodoksyjn y z tego syryjsk iego w rezultacie dzia łalność m isjonarzy katolickich powsta ł ko ściół katol icki syryjsk i, które też jes t tak jakby od łamem asyryjskiego po wy łonił się ko ściół chaldejski, który jest w un ii z Rzymem o i t e podzia ły one n iestety są jes t te ż pami ęć szczególnie ta m, gdzie je ździłem w rejo n skarbie i Wybrzeża, gdz ie jest du żo z kole i wyznawc ów prawos ławia ta k jak zreszt ą moja rodzina jes t t o o Syrii o prawosławna o pami ęć o krucjatac h frankach ta k o tam c i Frankowi funkcjonuj ąca czas n ie mogą zapomnie ć c i spadkob iercy bizantyjskiego b izantyjskiej tradycj i teg o ko ścioła Konstantynopol gdańskiego o w łaśnie tyc h prób o przej ęcia zagarn ia, a teg o m iejsca, a tutaj my ślę że, tote ż pokazuj e jak bardz o skomplikowane t o wszystk o jes t i o m imo tych konflikt ów z drugiej stron y jest n iezwykle w iele pięknych kar t w iele pięknych h istorii, o których też tuta j n ie m ówił najsłynniejszy oczywi ście, o kt órym pisze Szymon z tym tak że Szymon Słupnik bardz iej jes t chyb a o przez swoj ą tak ą postaw ę znane i upowszechn iony natomiast myślę, że n iewiele os ób go lokal izuje w Syrii natom iast rzeczywiście to s ą postac i, które s ą stamt ąd takich postac i by ło znacznie więcej op iera si ę czyt a źródła na szczęście okaza ło si ę nak ładem wydawn ictwo benedyktyn ów o bardz o dobryc h przykładach o chociażby dz ieje kościoła t o do katastru t o są świadkowie w łaśnie tyc h wydarzeń, kt órzy w idzieli co siedziało o n na ty m terenie t o jest niezwykłe abstrahując o d tego co napisać ksi ążkę czytaj tak że akty świat m iejsce, że tyc h w m iejscu, gdzie w pewny m sens ie zaczynała si ę biorąc pod uwag ę taki d ługi pocz ątek rel igia chrześcijańska czy tym cz y czułe, że oto jes t m iejsce, kt óre jaki ś powod ów wa żne tak zupełnie subiektywnie czy by ło coś takie wyobra żenie, że muzułmanie, który pojedzie do Mekki si łą rzeczy mo że odczuwa ć jaki ś rodza j rel igijnego un iesienia, al e osoba z naszeg o kręgu kulturoweg o jak rozumiem w Syrii musi mieć ca ły baga ż w iedzy, żeby uświadomić chwileczk ę ja jeste m w zasadzie jak ich źródeł początków czym się tak ie uczucie n ie mia ł racze j uczucie tak ie, kt óre sprawiło, że zacząłem szuka ć szpera ć wi ęcej, bo j a o kościach wschodn ich uświadomiłem sobie w iem n iewiele, a s ą n iezwykle fascynująca o s ą n iezwykle ciekawe ta tradycj a rzeczywi ście też jes t słabo poznan a w języku polskim im dale j na wschód tym mn iej w iemy bowiem oczywiście kościół prawos ławny, który te ż jest przecie ż podz ielony między r óżne stol ica czy Moskwa cz y Konstantynopol natom iast jes t ko ściół właśnie syryjsk i jes t ko ściół seria łódzki nazywany bardz iej od s łowa angielskiego Syria k im są wsp ólnoty maronitów oczywi ście on i s ą obecn ie w unii z Rzymem, a jes t t o ko ściół, kt óry chyb a najd łużej ma o tak ie zwi ązki Unickiej w swoje j h istorii ale, al e jest coś c o coś bardzo niezwyk łe s ą wreszcie Ormianie, którzy w du żej m ierze o ich ich napływ mia ło zwi ązek z ty m strasznym ludob ójstwa, kt óre mia ło m iejsca na teren ie o imperium osmańskiego, o kt óre było p ierwszym ludobójstwem dwudz iestego w ieku tak straszny m, a m imo wszystk o wci ąż tak ma ło zapamiętanym świadomości c o te ż pewnie ma zwi ązek z dzia łalnością samej Turcji, która pr óbuje przecież oprotestowa ć w każdym przypadk u, jeżeli pr óbuje się t ą spraw ę wywo łać min ęło ponad 100 lat chyba w ubiegłym tygodn iu nawe t Kongres ameryka ński chciał uchwalić cz ęść Kongresu chcia ł uchwalić tak i ape l dotyczący ludobójstwa n o i okazało się pomostu lat to jes t nadal aktualna rzecz tu i tera z Turcji od raz u si ę dyplomatyczn ie odezwała znow u mamy konflikt, chocia ż w ponad 100 lat jes t niesamowite tak my ślę, że to też powoduj e, że Turcja, która zreszt ą rośnie obecn ie siła ma też du ży wp ływ mo że szanta żować w łaściwie o swoją postawą t o jes t przykra przykr o chyba szczególnie dla tyc h ludz i, którzy stamt ąd w łaściwie mus ieli uciekać, którzy znale źli na pierwszej ser ii potem wyjechali dotar ł do tyc h świadków cz y te ż w łaściwie tak ich ludz i, którzy są bibliotekami pami ęć o tym, ludob ójstwie, bo chocia żby Michael, z kt órym tam rozmawia łam o jeg o dz iadek piszą ocal ą ludob ójstwa, a posta ć taka wręcz m ityczna czasam i legendarn a sucha Michaela, bo Michael mia ł żyć te ż Stolat i niezwykłe sprawy zwi ązane z jego życiem, ale jes t w ty m tak ie autentyz m dramat u o tragizmu, k iedy jes t prost a opowieść o n ukrywa si ę w studn i i wcze śniej poprzedn iego dnia przyszl i Turcy, którzy pow iedzieli, że oddajcie bro ń, bo tak i sam a ludob ójstwa odda ć bro ń o bo jes t wojna n ie możecie n ic mie ć n ic posiada ć, a nast ępnego dn ia o przybywaj ą inni oprawcy przybywaj ą Kurdowie t o jes t w łaśnie r ównież bardz o przemęczona cz ęść w mówieniu publicznym o ty m c o działo się na bl iskim Wschodzie o bo Kurdowie o oczywi ście motywacj e dotyczyły w dużej m ierze teg o, żeby wzbogaci ć koszte m swo ich s ąsiadów natom iast m ieli sw ój udzia ł o ludob ójstwo oczywi ście byli kierowani prze z Turcję, ale to jes t w łaśnie te n tragizm bliskiego Wschodu, bo dzi ś s łyszymy, że i dążyć do ba s ą Kurdowie, tyle że Kurdowie też są bardz o liczn ą społecznością i my ślę, że te ż maj ą bardz o sprawn ie zorganizowan ą medialn ą machinę, kt óra zmienia faktu, że to jest m ówi si ę takiej perspektyw ie, gdzie n ie można jasno powiedzieć, że ktoś, kt o był ofiar ą swego czasu nie stało si ę lub też nie stan ie si ę oprawc ą i odwrotnie jak rozum t o pytan ie tylko jes t, chcąc zachowa ć jak ikolwiek porz ądek świata w izja jak iegokolwiek porz ądku świata trzeba si ę zastanowić jak t o się sta ło jak to si ę prze z d ługi czas działo, że tak r óżne nacje tak różne rel igie tak r óżne kultur y sp ółek zostawały raze m w ty m kraj u tak one wsp ół stawały natomiast chodz i oczywiście te ż do zaburze ń, o kt órych te ż Pisza one przyjmowa ły różną formę nie by ły t o tylko zaburzenia ni ż chrze ścijanie muzu łmanie, al e chociażby o druhow ie sunnici alaw ici wspomn iani też o to są to są t o są dosy ć m imo wszystk o tak ie krwaw e dzieje natomiast o n n ie przyjęły n igdy takiej skal i, o jak ą przyj ęły najp ierw w czasac h ludobójstwa tureckiego, chociaż ser ia wted y by ła racze j takim m iejscem, gdz ie uciekano t o był właśnie taki, a ta m zreszt ą te ż uciekali Kurdowie dzi ś mamy Kurdów północno-wschodnie j Syrii, ponieważ nie przen ikali prze z granicę uc iekali do teg o regionu, pod ążając za swo im wcze śniejszym ofiarami i na ty m poleg a ca ły paradoks oczywiście jes t t o trochę niewygodna perspektyw a zdaje sobie z tego spraw ę natom iast on a rzeczywiście jes t te n obszar północno-wschodnie j Syrii to byl i wcześniej będą on i byli Arabowie, kt órzy ta m m ieszkali Asyryjczycy przecie ż te ż są uc iekinierami, kt órych pisz ą oni uc iekli do Syrii skry ć si ę ta m o dużej m ierze, b y uciekali z po łudniowo wschodniej Turcji dziś z rejonu, kt óry zgin ął uc iekali z Północnego Iraku ta m, gdz ie zreszt ą si ęgają tradycj a syryjskie, bo Syryjczycy, a t o przecież też fenomen t o jes t lu d, kt óry ma tak d ługą histori ę, a nie wywodzi je j o d samego kościoła syryjsk iego o n sięga znaczn ie g łębiej do dawneg o państwa syryjsk iego i zachowuje do dziś j ęzyk, którym m ówili owi staro żytni niesamowite t o jest to jest t o jest niesamowite i że ten nar ód co cz y też lud w łaściwie można m ówić ludz ie, kt óry ma sw ój język ginie nam na oczac h tak, bo obecn ie żyje głównie w d iasporze i te n język które, kt óre właściwy sta ł się podstawą alfabet u, a ser ia, kt óra potem sta ła się źródło s łowem nazw y seria, b o tak nazwali te n rejon Grecy, kt órzy również byl i ta m obecnie też odcisnęli swoj e piętno te j ziemi to opisane we wstępie, gdy tak ie skrzy żowanie r óżnych kultu r naprawdę n ie chodziło m i o ty m, że miasto, żeby oceniać ale, żeby dać g łos tym, kt órzy rzeczywiście są nies łychanie obecn ie właściwie o o nich nie w iemy za wiele, a Syryjczyka, kt o wie Syryjczyka ta k jak powiedzia ł w wyw iadzie, który przeprowadził ju ż po napisaniu ksi ążki, a Michael prof. Michaela dal a, że jesteśmy chyb a zby t małe egzotycznie nie porywam y samolotów by ć może dlateg o noszen ie m ówi o co ś takiego w tym jes t zresztą te ż t o wynika ło z postaw y pewnej ta k jak rozmawia si ę za Chińczykami wcze śniej przed ludob ójstwem on i o racze j nie si ęgali po bro ń w swojej obron ie tak on i uciekli wysok o w górę w izolowanych ws iach, gdz ie w ogóle zachowa ły si ę każda wieś mia ła inny d ialekt o i był piel ęgnowany te n j ęzyk, więc to jest t o jes t bardz o bardzo c iekawe jak jak t o wszystk o wygl ąda seria sta ła si ę tak im m iejscem, gdzie on i uc iekli, gdz ie właściwie jes t tyle r óżnych historii o i to co nam nie rob i te ż ogromne wrażenie t o to, że ta historia te ż by ła tak dobrze zachowan a część została niestety zn iszczona prze z państwo islamskie w wyn iku dzia łań wojennyc h, al e chocia żby owa, b o w trakc ie jest niezwyk ła filar, a ja n igdy n ie zapomn ę te j nocy, którą spędziłem sa m na jego dach u o tyc h staryc h murac h o i czując tę histori ę po tyc h po sobie tam si ę czuje czuje si ę na ka żdym kroku i właściwie jes t tak ie bardzo wa żny uzupe łnienie naszej wiedzy, kt óra jes t bardzo nikła, bo my my ślimy sob ie, że w łaściwie t o świat mo że jest tak i, a ja k jak mówią med ia, a dop iero zaczn iemy trafiać miejsca zaczyn a odkrywać pewne inne rzeczy, al e też przyjecha ł do kraju nie mają jeszcz e te j wiedzy, która pozwoli ła napisa ć ksi ążkę, kt óre dziś rozmaw iamy ja nie wiedziałem ja n ie widzia łem w og óle 90 dziewiątym rok u czy w ogóle wr ócę do Syrii to było trochę tak, że ja pojecha łem ta m, bo kupiliśmy b ilet w 1 stronę do Egiptu o mia łem n iewiele pieniędzy, wi ęc postanowi łem wraca ć do Polski l ądem o kontynuował z e mn ą koleg a, kt óry pote m wcze śniej pojechał dale j zresztą potem wr ócił do Syrii, b o o zosta ł zawodowym archeolog iem pracowa ło o m isji archeolog icznej, a natom iast ja rzeczywi ście w tym momenc ie n ie widzia łem jeszcz e, ale spodobało si ę coś takiego w Syrii t o by ło takie pierwsze zauroczenie to był m ój też taki p ierwszy wyjaz d poza Europę Musie te ż jasn o powiedzieć to by ło w g p ierwszy wyjaz d poza t ę ba ńkę naszeg o kontynent u, a t o byłoby bardz o bardzo c iekawe doświadczenie i Syria jak o ten 1 z kraj ów, które odwiedziłem by ł tym kraje m, który uzna ł mn ie pojadę jeszcz e ra z zobaczy jak t o jest myślę, że n ic nie dzieje si ę w życiu cz łowieka bez przyczyn y be z powod u o wszystk o, bo wted y za drug im razem wtedy poznałem moj ą rodzinę i to t o zdarzen ie zupełnie tak ie próby mo żna powiedzieć prozaiczne rozchorowa ł się kto ś nim zajął co n ie by łoby takie oczyw iste, bo zosta ł wzięty w łaściwie ul ice o spowodowało, że zacz ąłem do te j ser ii wraca ć i ta seria sta ła si ę takim mo im trochę tak im, a azyle m m iejscem ucieczki o p óźniej te ż przed r óżnego rodzaj u burzami życiowymi, kt óre przechodzi łem, a i t o było takie m iejsce, kt óre jest naprawd ę czym ś więcej on został ju ż we mnie tak, ale teg o kraj u nie ma, jakbym pojechał t o pewnie wiele je j służby nie zobaczył w ielu ludzi ju ż n ie po nie spotka m skoro pisze wczas y o tym, że potwornie chor y na gran icy omdlen ia zosta ć wzięty z ulicy, dlaczego więc nie napisać książkę o swo ich burz a życiowych my ślę, że one nie są a ż tak istotne jak sam tema t opisa łam Syrii o, a t o, że r óżnie życie k ieruje cz łowiekiem m iota, a te ż ucz y pokor y i my ślę, że ta książka, jakb y mia ł pewnie spisywa ł wted y ona wygl ądałaby trochę jak n ieporadne zdania, kt óry m a w paru Lotnika prowadzonych bardz o niedbale, a po tylu latach t o si ę tak wszystk o u łożyło i ta pokora sprawia, że to troch ę te ż taki jes t sp łacenie d ługu mojeg o wdzięczności, ale też sp isanie tego powiedzia ł te ż chyb a ostatn io o chwila, żeby t o pisać jeszcze co ś prz y przypomnie ć sobie si ęganie po stare slajd y, bo wtedy robi ło się znajd ę ich aparat ów cyfrowyc h skanowan ie ich miałem to wszystk o w szufladz ie na szczęście też ksi ążki n ie by łoby, gdyby Adam Robiński, kt óry za chwilę z kole i ukazuje si ę kolejn a ksi ążka o Karpatach, a który powiedzia ł to PiS zreszt ą zr ób o ja ta k do końca n ie widziałem boja ma m dystan s do teg o c o robimy wszystk o może czasam i za du że, ale uda ło się jakoś t o wszystk o się o zebra ło ca łość, a wszystkie wydarzenia, kt óre miały później m iejsce, a by ł r ównież niezwykłe, b o o stypend ium dowiedziałam si ę szokuj ące rzecz y na samolo t typu ostatni w łaściwie dzie ń robocz y roku kalendarzowego dzwoni do mn ie Adam, cho ć o mam dobr ą wiadomo ść, a on chyba nie dosta ł wted y te ż aplikował, al e zostałeś i t o w momencie, k iedy w okresie spakowa łem jechałam do Melbourne, żeby spotkać w łaśnie swoj ą rodzin ą, a t o się układa taką całość tera z mam znacznie dale j do Syrii w rozwoj u Syria jes t właśnie pod ty m drzewem f igowym na przedmie ściach Melbourne, a ta m mieszkają obecn ie rodziny fasad a dla ASA udało si ę du żą część tyc h rodzin ju ż sprowadzi ć do Australii ta m budują odnow a swoj e życie natomiast 100 jest tak ie m iejsca, gdzie rzeczywi ście dzi ęki ty m ludziom ca ły cza s wraca m do teg o mojeg o takiego m iejsca utraconego oczywi ście on i bardziej i t ę strat ę odczuwają ni ż ja, bo ja tylk o byłem przybysze m, kt óry przyszed ł zapuka ło właściwie usiad ł na krawężniku, a by ło zaskakujące dla w ielu ludzi w Polsce może wynikało z nasze j n iewielkiej w iedzy na temat teg o jak wygl ąda sytuacja w og óle bl iskim Wschodzie alb o niesamowite erupcj a z 1 strony przemoc y, al e z drugiej strony radykałów, kt órzy nam si ę wydawal i czymś obcy m kraj u, o kt órym cz ęść turyst ów po powroc ie mówiła no Syria to jest co ś na kształt tak iego socjal istycznego pa ństwa arabskiego t o jes t raczej mo że n ie świeckie pa ństwo, al e jedn o z bardziej taki z e świadczonych tak t o jest w zasadzie miejsca, gdzie n ie wida ć żadnych radykalizmu rel igijnych i nagle, k iedy wybucha wojna okazało się, że bardzo w iele osób na sztandar y sob ie bra ło właśnie radykal izm religijny jak rozum iem teg o na pocz ątku nie zobaczy łem tak nie odbiera dowiadywa łam si ę o ty m w trakc ie o ty m, że z Bractwem muzułmańskim o by ła wr ęcz wojna domow a prowadzona by ła przecie ż zamach y by ła wreszcie obl ężenie cham y, kt óra zosta ła o wted y przyjęta na pewien czas się tak, że lata osiemdziesiąte t o s ą p ierwsze pierwsze pierwsze p ierwsze w łaśnie te przeb łyski te j niechęci, al e z drugiej stron y te ż pami ętajmy, że Asadowi, kt órzy też zawdzi ęczali swoj ą kariera, a ta może poszl i do wojska, bo do wojska sunnici n ie chc ieli wysyłać swo ich dz ieci swego czas u, bo s łużba w wojsk u szczególnie wczasac h mandatu francuskiego n ie była n iczym fajnym natomiast n ie wykorzystal i swoj ą szans ę i zaczynal i też odgrywa ć cora z wi ększą rolę m ieli te ż na pewn o swoj e jakie ś atrybut y przyw ódcy, kt óre te ż umiejętnie o przejmowa ł kontrolę na d ca łym systemem, al e te ż w szeregac h o ludz i związanych z socjal izmem arabskim by ły przecie ż głosy o islamie, że w łaściwie mumią trupe m tak o pote m si ę oczywiście o d teg o troch ę osobow y mus ieli odci ąć o potem zap isano zreszt ą, że g łowa pa ństwa syryjskiego musi by ć muzułmaninem o i te ż troch ę zmieniło relacje te ż Arabię Saudyjską by ły nawiązywane prze z sad ów, więc t o n ie taka tak i wykre s, który n ie jes t do końca o prowadzon e w spos ób konsekwentny, bo z 1 strony jes t walk a z islamistami, a z drugiej jedna k kraje p ółwyspu arabsk iego, które sponsoruj ą mimo wszystk o nada l islamistów też m ówi si ę o ich dosy ć mocny m udz iale w og óle w wywo łaniu te j wojn y w Syrii o za pieniądze katarsk iej cz y chocia żby saudyjskie cz y widziałeś to dotyczyć czu łem, że co ś takiego, że oto spotyka ludz i, którzy są do teg o stopnia przesi ąkniętą jakim ś rodzaj u radykal izmu na tle rel igijnym oni mogliby w przysz łości chwyci ć za broń n ie widzia łem teg o natomiast to co obserwowa łem, al e poszczególni jak si ę szło z wychodzi ło ju ż o szło si ę w stron ę tych kwarta łów zam ieszkanych prze z chrze ścijan, a t a w pobli żu kościołów maronickiego Miejskiego o było dużo sklep ów tak i pasaż handlow y w ty m pasa żu handlowy m ja za ka żdym o pobytem odnotowywan o cora z wi ększą obecno ść kob iet, które o by ły zakryte n ie ubiera ły si ę już w spos ób tak ja k n p . Ala Witki Paulowi n ie zakrywaj ą swoje g łowa twarz e tylk o to tam, kt órzy może to być oczywi ście sunn ici ale, al e to by ło widać by ć może by ło t o moje sub iektywne odczucie, ale ja co ś takiego odnotowywała to by ło szczególnie jak b y zobaczy ć nawet t e slajdy, kt óre robi łem i porównuje w łaśnie t e podobne m iejsca, w których bywa łem pote m znow u, a t o rzeczywi ście tak a tak ą r óżnicę można mo żna zarejestrować gdzieś t o by ło o tak i przykład c o, które jes t, więc r ównież z kraj u, który pod ąża drog ą socjalizmu Algieria chocia żby Algierczycy te ż n ie byl i do końca spójne w ty m swo im komunikacie, bo oni ściągnęli o spor o nauczycieli o z Egiptu, kt órzy byl i związani z islamistami t e problemy, kt óre pote m mia ła Algieria wojn a domowa te ż straszn a, kt óra poch łonęła przecież tyl e of iar ona te ż wynika ła w łaśnie takiego radykal izmu, a ludz i, którzy przyjechal i, którzy ta k jak b y przygotowal i o pod łoże pod t ą natomiast no sy n jest jest jes t kraje m wyjątkowym mo im zdaniem podobn ie klip zresztą to s ą tak ie kraje, kt óre by ły prze z wieki, a m iejscem, gdzie funkcjonował obo k s iebie bardz o r óżne społeczności bardzo r óżny sposób n ie zawsze pokojowy właśnie na t o pytan ie, kt óre podczas lektury książki każdemu przychodz i do głowy czy t o by ła reguła czy t o by ł wyjątek co tu jes t t ą t o naturaln ą postaci ą to ściśnięte w poszczeg ólnych m iastach miejscowościach czasam i ws iach spotkan ie różnych bardz o wyznań czy t o jest reguła cz y reguły jednak to, że t o jes t coś wi ęcej ni ż tylko swą egzystencję, którzy przychodz ą w konflikt t o jest nagrać silniejszych ze słabszymi co jes t regułą c o naturalne cz y t o pod ten obraz, który n ie jest prawdziwe tak myślę, że to przed e wszystkim 1 z prawidłowością mo żna zaobserwowa ć by ło wtedy i tera z oczywi ście te ż obserwuje w czas ie wojennyc h sojuszy t o, że mniejszości trzymaj ą się z e sobą raze m w momenc ie zagrożenia t o by ło nawet w idoczne wtedy, bo wasz jeżdżą zaskarbił o n jest w pobli żu Góra Nowicki w łaściwie na tak im prze d po na przedpol u gór i ta m wok ół są też miejscowości zam ieszkane prze z Alawitów chociażby obchod y świąt Bożego Narodzenia alawici pojawiali si ę na n ich odw iedzali chrze ścijan o kontakty wzajemn e były o i o m imo wszystko spo łeczności z osobą o egzystować zresztą mówi się, że alawici zresztą byl i bardz o dużo nie tylk o islam, al e chrześcijaństwa juda izmu i zoroastryzm o, więc to s ą bardz o różne wp ływy, a wi ęc tutaj też mo żna powiedzieć, że to jes t t o o tak ie wyznan ie, a która jest przyp isywane do islamu, która n ie wiem czy nie nazwa łbym tego po prost u odr ębną religi ą po jednak s ą jedna k bardz o r óżne rzeczy, które są poz a też naszy m zasięgiem Poznania ta tradycj a by ła przez przetrzymywan a w tajemnicy prze z wtajemn iczonych prze z tylk o gron o Alawitów n ie każdy m a do teg o dost ęp to myślenie o ty m, że po dobrym życiu bądź pozw ól żyć jeste śmy wcielanie kolejn o w kolejn y byt o t o jest t o jest c iekawe tak to co zaskakuj ące rzeczy, ale ju ż na tak iej płaszczyźnie osob istej jak rozmawia ć z ludźmi, których poznaj e si ę niektórych bardz o dobrze t o był bardzo bliski jako PiS mieszka ńcy i s ą relacj e cz y ktokolw iek sugerowa ł, że mo że nadej ść taka katastrof a jak w ielki konfl ikt wewnętrzny tak jak t y p iszesz w ksi ążce o charakterz e rel igijnym by ł zawsz e taki element, kt óry się pojaw ia w rozmowach by ło tak ie poczuc ie zagro żenia ono gdzieś by ło ludz iom, że kiedyś przyjdą o i w kontek ście m ówić o chrześcijańskich mo ich przyjacio łach rodz inie, a tak ie odczuc ie, że gdzieś tam t e Echa niechęci z e strony muzu łmanów t o dyskryminacja on a wr óci, bo na s jes t cora z mn iej wyjeżdżamy natom iast z drugiej strony jest rosn ąca grup a os ób, kt óre mog ą nam zagrozi ć o i tej integracji między spo łecznością Szkot sunnicką chrześcijańską n ie by ło tak wida ć szczególnie na te j prow incji, gdzie rzeczywi ście oddzielone o d siebie miejscowości z Libii, gdz ie s ą chrze ścijanie troch ę Alawitów, a wok ół o i kolejne ws ie s ą te ż nale żą do innych rel igii do innych grup, al e zaryzykowa łbym tezę, s łysząc takie głosy w takim raz ie, że w pewny m sensie razi, bo t o by ł jednak pa ństwo, które może okre ślić okre ślił, że t o, w którym by ła przed wojn ą, że o n w jak i sposób zamrozi ł tę cz ęść tyc h konflikty ta k ja k ja cytuj ę moich rozm ówców Boża ojc iec jes t wa żne nieważne czy ojc iec siln ą ojc iec w ty m silnym ojce m jes t prezydent nawe t je śli krzywdz i swoj e dzieci to jes t ojc iec w momencie, k iedy autoryte t teg o ojca jes t podwa żane w tym momenc ie sypie si ę t o rodzina myślę, że to troch ę tak jes t z Syrią, że jedna k nasz e wyobrażenie n ie chcę, żeby zabrzmia ło źle, al e o ty m jak pow inno wygl ądać pa ństwo jak zarządzać konfl iktami w społeczeństwie nie jak si ę m a do takich rzeczywisto ści, jaki mam y w Syrii cz y mieliśmy LIBOR w Libii mamy dziś potężny konfl ikt, al e w ierzy też w Polsce b ędzie mógł powiedzieć dobrze, al e przecież m ówiliśmy o masakrze na początku la t osiemdziesi ątych Hanny miasto zosta ło odcięte ludz i jest, gdyby si ę n ie poddal i bracia muzu łmanie ci, kt órzy wspieraj ą to by śmy zagrodz ili armia syryjska n ie by ł zagrodziła ta no i to też te n sa m osad taki to jes t w łaśnie t o co m ówiłem, że ojc iec, kt óry krzywdz i swo ich dz ieci tak, ale cały czas ma autorytet te n autoryte t zosta ł z łamany Asad właściwie zostawiła syn a, który n ie by ł zupe łnie przygotowany do te j roli był racze j takim wykształciuchy MO, który zosta ł zmuszony troch ę śmiercią swojeg o brat a Bazyla, kt óry zreszt ą jest traktowan y jak o męczennika mówi si ę jego śmierci zgin ął pod wpływem bardz o szybk iej jazd y samochode m o i o t o m ęczeństwo ma taki wym iar n ie do ko ńca o powiedziałbym m ęczeńskiej tak natom iast oczywi ście o tutaj ta sukcesja o 100 osób sesj ą coś n ie wyszło no t o oczywi ście konfl ikty w same j rodzinie osadów i o ty m, p isali w w środę w samym Kania sadów te ż by ły byl i ch ętni o grup ę w łaśnie wspieraj ącej OFE zasad grup y rodz innej, a ludz ie, którzy chc ieli g o pozbawić w ładzy j ą też musiał z n imi walczy ć, więc t o jest przykr e, że o tak naprawd ę w pewny m sensie nie mo żemy powiedzie ć że, że te n kraj jes t wzorem boj a też n ie chc e mówić o Syrii jako kraj u idealnym m ówię tutaj o ludziach z Syrią tak jak mówiłem s ą ludz ie, kt órych pozna łem o nazywam y umown ie seri ą, bo n ie tworzą pa ństwa tworz ą pewną spo łeczność natom iast niestety polityka t o do s iebie, że n iszczy w iele Liban, kt óry przecież te ż jes t sztandarowym przyk ładem ja k tzw . Szwajcarią bl iskiego Wschodu można zamieni ć w ruinę bliskiego Wschodu i dzi ś mam y zn ów kolejn e protesty, kt óre przetacza ły się prze z Liban znów kolejn y kryzys o n iewielki kra j, kt óry kiedy ś by ł uznawan y za oazę, a tera z jes t krajem, który w ca łym cza s na krawędzi, więc t o jest bardz o o smutna, al e też histori ę i Syrii Libanu są z e sob ą powiązane, al e pytan ie cz y kto ś tobie w te j Syrii przedwojennej cz y ktoś t o b y powiedział bezpośrednio cz y pośrednia jakoś ot o żyjemy w kraj u totalitarnym kraj u, gdzie bo imy si ę przed tajne j pol icji albo nie są przekonan i co c o si ę może zdarzy ć jeśli w ładza b ędzie chciała t o by ło troch ę tak że na ile europejskie kategor ie w prawie wolno ści człowieka praw jednostk i tak dale j ta k jak m ówiłem mniejszo ści by ły o tyl e uspokojona, k iedy Asad rządził, a i to n ie jes t tak że Asad by ł nazywan y z łym cz łowiekiem o prze z n p . mn iejsza cz ęść chrześcijan ak t to kt órą, kt órych poznałem, poniewa ż w pewny m sens ie gwarantowa ł o jaki ś spokój, a t o strac h przed zmianą obaw a przed zmianą o i t u jest właśnie myślę że, że klucz do wyjaśnienia teg o problem u, bo c o b ędzie pote m, kt o przejmie władzę na przyszły chrze ścijanie, bo jeste śmy mniejszo ścią przyjdą inni i c o b ędą robi ć jak t o b ędzie wyglądać, wi ęc tuta j oczywiście te ż w iele słów było na temat teg o, że t o państwo jednak n ie funkcjonuj e do końca dobrze i a że s ą problem y chocia żby jak zwraca si ę do Syrii na lotn isku, k iedy si ę Syryjczykiem o przewo żenie r óżnych rzeczy pami ątek i t d. a więc t e sprawy też się gdzie ś pojawia ły natom iast oczywiście najbardz iej tak ą grup ą o nasilaj ącą na Asada, o kt órą spotkałem o t o by ło moje spotkan ie właśnie z Kurdami w północno-wschodnie j Syrii on i najbardz iej w tych rozmowac h m ówili, że marzyli o bardz o m imo p ółnocnym Iraku o m ówili o ty m, pokazując mi portret Barzaniego, więc t o też by ła tak a troch ę sytuacj a inna natom iast nie spotkam si ę czymś takim to by ł tak i zawsze rozmow y, ale zara z jak m y tuta j jak b ędzie zmiana jak zabior ą na m teg o silnego ojca n o to c o będzie dale j, wi ęc trudno tuta j tak naprawd ę w momenc ie, kiedy ludz ie się boj ą te j zm iany mówić o warunkac h do jakiego ś konstruktywneg o d ialogu do tak iej zmiany dobrej to n ie jes t akura t optym istyczny prognostyk i tak naprawd ę si łą rzeczy to seria jes t tak a ju ż obecnie cora z bardz iej uboga kulturową my ślę, że oczywiście ścianie dale j b ędą jeszcz e w Syrii b ędą alaw ici po c o Asad odzyskał kontrol ę spory m terytor ium kraj u, al e m imo wszystk o to rozczarowanie sol i dalej trwa dzi ś mam y chociażby tw ór, który cz y też pr óba stworzen ia kraj u, kt órego dotąd n ie było, czyl i wrzaw a tak, czyl i te ż próba przeforsowania w izji jakiego ś państwa i o te ż jak czyt a si ę serw isy chocia żby zwi ązane z Syryjczykami, kt órzy są akura t dobrz e po informowani dzisiaj wybuchaj ące samochod y przed kościołami w idzi si ę demonstracje Asyryjczyków w momenc ie, k iedy kurdyjskie w ładze autonomiczne chciał wprowadzi ć swoj e curr iculum do szk ół syryjsk ich, czyl i też o podkre ślić kurdyjsk a o ść w tych podr ęcznikach, a to jest oczywi ście też niepokojących prognoz t o pokazuje, że te n, kto ma w ładzę próbuje o zniszczy ć mniejszości t o jes t najsmutniejsze w łaściwie w te j ca łej opowie ści natomiast piękne jes t to, że t o Syria gdzieś zostaje obj ęte s ą wspomnienia tego chcia ł napisa ć o tym c o by ło przedte m p isanie o wojnie p isanie o of iarach oczywiście to jes t istotna wa żne natom iast właściwie, dlaczeg o mam y tylk o czytać ksi ążki o ty m co co jest n ie o ty m co by ło bo, bo naprawdę Casey jes t bardzo ma ło jak ja zaczyna m spisywać t o po polsk u nawet nie ma dobryc h historii ser io nasz e kończy jes t bardz o ulotna o i czas szuka ć w angloj ęzycznych pozycjac h obcoj ęzycznych, a wi ęc też jest istotne dlateg o też trochę tę historię w tej ksi ążce starszą z wykszta łcenia historykiem, wi ęc też wygra ło we mnie, al e jes t n iesamowite chocia żby Damaszek, kiedy idzie się do meczet u Umajjadów ma się świadomość, że wcze śniej by ł tam Bóg Chada później, a byli bogow ie grecc y rzymsc y potem by ła bazyl ika, a pote m meczet i te fragment y tyc h poprzednich budowl i mo żna wszędzie znaleźć t o jes t niesamowita, że co ś takiego funkcjonuj e coś tak iego jes t o i oczywi ście t o powoduj e, że wyobraźnia zaczyn a dzia łać i człowiek zaczyn a mocn o mocn o odczuwać ko ńcząc nasz ą rozmow ę, zapraszając słuchaczy sk ładki do lektury ksi ążki naszego gościa już n igdy nie pojad ę do serii przewodn ik po kraj u, kt órego nie ma mus i jeszcz e zapyta ć, kt o wyda ł książkę, jako że t ę książkę wyda ło w kilkudziesi ęciu egzemplarzac h sygnal e mo żna ją kupi ć na Allegro obecn ie o jes t na etapie szukan ia wydawn ictwa, które podejm ie te n temat drogi wydawnictwa t o do wa s te n przeka z by ł natomiast chcia łem, żeby ta książka ukaza ła i była te ż b ibliotekach i ich, żeby t o prac a o zaistniała funkcjonowa ła bardzo o c ieszy się, że zostały p ierwsze recenzje p ierwsze wra żenia Czytelników, kt órzy ju ż kupili, a piękna tak ie s łowa dostał o d innej osob y, że osob a nawet nie przeczytała teg o zacz ął czyta ć ojc iec i powiedzia ł, że odkrywa m świat, kt órego o, którego istnieniu w ogóle n ie zdawa ł sprawy to samo my ślę, że to jest to t e wojn y ta książka mo że żyć mo że mogła by ć lepsz a może mogą by ć jeszcze inna natom iast rzeczywi ście też Adam Lubiński, który trochę ojce m teg o pomysłu też z pol a, kt órzy o i o n ie autoryzował tego n ie mogę powiedzie ć ale, ale powiedzia ł, że t o po prostu si ę czyta i a ma m nadzieję, że ka żdy kto, kto b ędzie mia ł szansę wzi ąć te n teks t ręki przeczyta ć ten teks t znajdzie coś dl a s iebie Paweł Średziński już n igdy nie pojad ę do Syrii przewodn ik po kraj u, którego nie ma bardzo dzi ękuję za dzisiejsze rozmowy r ównież Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA