REKLAMA

Komunistki - prekursorki współczesnego feminizmu?

OFF Czarek
Data emisji:
2019-11-28 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
36:35 min.
Udostępnij:

Rozmowa wokół książki dr Magdaleny Grabowskiej "Zerwana genealogia Działalność społeczna i polityczna kobiet po 1945 roku a współczesny polski ruch kobiecy"

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czare k dzień dobr y witam pa ństwa bardzo serdecznie zaprasza m na dz isiejsze spotkanie stud ia pan i dr Magdalena Grabowska z Instytutu f ilozofii i socjolog ii Polskiej Akademii Nauk, gdzie t o jes t dobre dzisiaj w program ie Owczarek tak i tydzie ń fem inistyczne świetnie mo żna powiedzieć niedawno rozmawia ł z pani ą prof. Małgorzatą Janowską na temat architekt tek dz isiaj mo że o fem inistkach łamane na i rymowane z komunistę m u bardz o c Rozwiń » iekawy temat ta k, a potrafi pan i mie ć 10 tak potrafię wymieni ć 10, ale ja zajmuj ę si ę w kob ietami fem inistkami może n iekoniecznie on e nazwały si ę nie sam e fem inistkami, al e komunistami, kt óry zajmowa ł si ę emancypację kob iet w powojenne j Polsce my tuta j mamy bardz o w iele kob iet zas łużonych szczeg ólnie bardziej komunizm liczba dealerów mia ło to mo żemy za chwil ę wrócić do teg o, bo akura t w ty m okresie te 2 rzeczy były z e sob ą bardz o związane t o znaczy tak iego punktu w idzenia w tym historyczn ą ideologicznego t o rzeczywiście by ły t o osob y kt óre, których pierwsze pierwsz ą czynno ścią komunizm i one rzeczywi ście t ą komunistyczn ą w izja emancypacji w ty m tu ż po wojenny m okresie wdrażały i to jes t specyficzna w izja emancypacj i, kt óra różni si ę dość drastycznie może drastyczn ie różni si ę od l iberalnego feminizmu, kt óry znam y z lat osiemdziesi ątych dziewi ęćdziesiątych siedemdziesi ątych w Europie zachodn iej, wi ęc tak wracaj ąc do bardz o r óżni, al e wymieniamy te 10 cienia nie zaczyna dz isiaj za minimum, ale on r óżni się przed e wszystkim z r óżnymi rzeczam i trawi u o masie różni przed e wszystk im wizj ą jednostk i tak t o znaczy l iberalnym fem inizmie mam y podej ście indywidualistyczny t o znacz y przedm iotem za interesowania fem inizmu s ą konkretne kob iety indywidualne prawa konkretnyc h kobiet wizji dochodzi tuta j do sporów mi ędzy Janem o d Margaret Sanger nas z nieżyjący, al e np. Kamil pal i, a jej współczesnymi, które nie zn a widzą jej bardz iej ni ż mężczyzn tak, ale wszystkim chodz i o t o, że l iberalny fem inizm w idzi po prostu jednostk a jak o o o indywiduum, kt óra ma prawa komunistyczna w izja jes t bardziej kolektyw izm ręcznie t o znacz y mówimy raczej o prawac h kob iet emancypacji kob iet w kontek ście spo łecznym i w kontekście tego c o daj e spo łeczeństwu tak jest z e, a n ie jak tak ie, jak ie prawa ma maj ą indywidualne osoby tak te ż dość spor a r óżnica w tak im sensie podej ścia do emancypacj i, a druga tak a wa żna różnica to jest t o kt o jest odpow iedzialny za wdrażanie emancypacj i i równości kob iet w jej w izji l iberalnej mam y takie przekonan ie, że ruch y społeczne pow inny zajmować si ę walk ą opraw a kobiet wizji komun istycznej to pa ństwo odpow iedzialne za wdro żenia r ówności i tak te ż by ła w izja postkomun ista komun istyczna po 1800 czterdziestym pi ątym rok u w Polsce i 10 komunisty fem inistek na tan ie zna m oczywiście ucz y, wi ęc prof . Milano architektem pozdrawiam n o tutaj w ty m w ty m takim pierwszym okres ie po 1800 czterdziestym piątym roku to mam y k ilka kobiet, które są n iezwykle wa żna, a Izolda Kowalska Edwarda Orłowska gania prem ier uważa się zdarz a, że rodz ice racze j n ie nie ma pan wrażenia, że t o rodzice zdecydowali cz y kto ś zostan ie komunistka feministką działaczką, nadaj ąc imiona takie Izolda Edwarda Genowefa n ie w iem n ie częściowo t o też nie były im, na które kobiety nosi ły o d urodzen ia rozum iem w drug im okresie w tym tak im okres ie po pięćdziesiątym roku mam y maria ż łukową gości mi ńską Zofia Tomczyk 6 to w łaśnie 1 za 1 Mińska bardz o wa żna posta ć, która by ła zaanga żowana w promocji równości kobiet i prac e na d równością kob iet na poz iomie mi ędzynarodowym Anna Kędzierska, kt óra była pierwsz ą polską pełnomocniczką d s . r ówności kob iet w łaśnie starcz y m ężczyzna o jej na t o, że pozosta łe 9 lat dobrze no po prost u 300 proc wag ę Melcer o proszę bardz o ja k na obronie ska cz y jednak komun istka, a n ie architektki z s ą znane n o tak mi s ą znan e natomiast nale ży okre ślić tak, że że, że ich dzieło nie jest ma ono nie jes t znana n ie tylk o szersze j publiczno ści, czyl i wszystkim tym, kt órzy n ie interesuj ą się ruche m kobiecym, ale też wydaje się, że n ie jest znan e fem inistkom w Polsce, gdyż jes t t o tema t n iewygodny, gdyż to jes t skompl ikowana historia moim zdan iem, dlatego że tak t o jes t tema t niewygodne nie nadaje się na sztandarach n ie nadają si ę na sztandary i można si ę moim osobistym zdan iem t o wynika z tego o jak feminizm ewoluowa ł po osiemdziesiątym dziewi ątym roku t o znacz y fem inizm ruc h kob iecy w dużej większości pod łączył się ja k po taką dominuj ącą narracj ę liberaln ą, kt óra uznawało komun izm za z ło za wyrw ę rozwojow ą historii Polski i z różnych wzgl ędów feminizm ruc h kobiet podjętą tamt ą narracj ę m. in . my ślę, że dlateg o, że wiele kob iet były zaanga żowane w latach dziewi ęćdziesiątych w ruch y kobiece po prost u utożsamiała si ę z idea łami Solidarności był antykomunistą kam i jak życie rasow o, a tak powiedzie ć tak natom iast tak im produkte m tego podłączenia się kwotą ma rację było t o, że n ie rozmawiamy po prost u o tym, okresie powojennym o tym c o si ę wydarzyło w Polsce po czterdziestym pi ątym roku je śli chodz i o emancypacja t o fascynujący si ę sobie, że jakb y r óżne poziomy gdzie, gdzie 1 jest wyższa drugi ni ższy 1 przykrywa drug i tak to znacz y, że dobrz e mogę by ć feministką, ale w momenc ie, jeżeli do teg o jestem komunist ą to i geolog ia wy ższa przykryw a ideologi ę ni ższą tak to rozumiem, że tak trzeb a by łoby rozdzielić przed e wszystk im t o sformu łowanie ju ż on e, bo feministka komun istami wykres ie roz łożyć na czynniki p ierwsze, bo t o jest chyb a nieprawda, że on e nazwa łby siebie fem inistkami dla komun isty feminizm t o by ła aberracja bur żuazyjne i by ła formacj a klasow o o wroga mo żna powiedzie ć organ izm tak ta k tak, bo feminizm był mi n iewiele się zm ieni tutaj jak c o tutaj ma tutaj liczyć si ę tym genealog ia t o rzeczywiście komunistyczne emancypację t o jes t emancypacj a kob iet robotn ic ta k, a feminizm m a w du żej mierze postrzegan y przynajmniej tak iego widział komunisty t o jes t ruc h, kt óre walcz ą o prawa łowiecka średnie Night t o jes t po prostu konfl ikt klasow y można t o tak nazwa ć z teg o te ż powodu myślę, że Edwarda Orłowska nazwałaby s iebie feministk ą co oczywiście nie oznacz a, że nie mo żemy m y jak o feministki uznawa ć za część nasze j analog i, czyli powinniśmy mo im zdan iem tak no t o jest to jes t taki to jes t tak a teza, którą stawia łam swoje badan ia w swe j ksi ążce, a wracaj ąc do teg o pytania o t e poz iomy różne t o tak rzeczywiście to s ą 22 różne poziomy Miloša Zemana genealog ia działalność spo łeczna polityczna kob iet po 1500 czterdziestym piątym roku, a wsp ółczesny Polski kobiet tak jest ksi ążka wydan a prze z wydawn ictwo z kolei w zesz łym roku n o ta k na wracaj ąc do tych 2 poziomów o d poziomach poziom ów, o których pa n mówił na t o tak rzeczywi ście tuta j ja nawet n ie wiem czy to czy t o by łby konfl ikt w przypadk u komunist ę powojennych t o znaczy taki lojalno ściowe cz y są lojaln e wobec komun izmu cz y feminizmu oraz, że tak to pan pyt a zastanawia si ę byłoby rozpoczęliśmy teg o czy, w których będzie pojawi ł się w ątek teg o, gdyb y kogo dlaczeg o, jak ie postac i uznajem y za postaci, kt óre przynale żą do pewneg o nurt u poprzedzaj ącego jakiś, jak i statu s qu o dziś z dz isiejszym spos ób my ślenia oczywiście znow u, żeby by ć w porządku należałoby powiedzie ć, że feminizm n ie jes t homogeniczne ma tak dale j tak dalej ma te ż r óżne w wydan iach fale i w różnych pa ństwach on e, gdyby znajdzie si ę n a na r óżnym stopniu pewn e jes t ideologiczne zdobycie, kt óry został przerob iony w innych krajac h jeszcz e w innych dop iero są wdra żane i wiadomo konteks t jak dalej n o ale gdyby śmy upro ści oczywi ście w różnych ruchach n ie tylk o fem inistyczny osoby, do kt órych się w pewnym momencie lep iej n ie przyznawa ć alb o przemilcze ć albo udawa ć, że nie, a w innych tak, ale mo że do tego i innych wątków powr ócimy po informacjach Radia TOK FM tydzień fem inistyczny w program ie Owczarek państwa ma gości jes t pan i dr Magdalena Grabowska z Instytutu f ilozofii socjolog ii Polskiej Akademii Nauk zerwan a genealog ia dzia łalność społeczna pol ityczna kob iet po 1940 piątym roku wsp ółczesnych polskich kob iecy to ksi ążka, kt óra m. in. rozmaw iamy wydan a prze z wydawn ictwo Scholar informacje o dziesi ątej 204 studio pani dr Magdalena Grabowska z Instytutu f ilozofii socjolog ii Polskiej Akademii Nauk dz isiaj o w łaśnie n ie u żywam terminu feministki służy temu senack iej tak, bo to jest tak i pos t factum tak organ izm, który walczyły o Rafako maj ą one no to dramat pana sytuacj ę kob iet powojenne j Polsce ja ma m taką tak ą tezę, że t o by ło, że on e tak jak m ówiłam wcześniej n ie s ą fem inistkami, ale są częścią analogi m inister nie w Polsce po rozwodac h, czyl i w ty m sens ie można j e nazwa ć praw i l istkami o nawe t Pratt wydaj e bankami polskiego w łaściwie te ż stara się unikać tych tak iej osoby prawne w ramac h rodziny n o rodz in pokolen iowych, al e tak prasę strony to jes t te ż ciekawe, że to oczywi ście mówimy o tyc h powojennyc h komunistka feministkach na t o n ie m ówimy, jak i z Uniqa grup ie tek, bo jak te ż pa n o to cz y s łużbowym proszę pa n wymieni ć 10 kobiet na to nale ży podkre ślić, że t o jes t także to co się dzia ło w PRL-u je śli chodzi o r ównouprawnienie emancypacj ę by ło zmienne t o znacz y coś innego działo si ę po czterdziestym pi ątym rok u coś innego działo si ę po pięćdziesiątym szóstym rok u tak, czyli te ż t e osob y, kt óre działały n a rzecz r ówności kob iet emancypacj i mia ły równe r óż różne cele i różne strategie je śli chodzi o o t o w jak i sposób ma m kupowa ć kob iety jeszcze jedno w iemy proszę to, że m y, oceniaj ąc PRL je śli chodzi o r ówność kob iet często skupiamy si ę w łaśnie ty m okres ie późniejszym, czyl i lata 7080, które kojarz ą na m si ę, ale z dzia łaniami takimi pow ierzchownym tak liga kob iet polsk ich kurs y haft u szycia jakiś szczeg ólny po życzyli taktyki bardz o fasadowe dzia łanie c o też nadużyciem pewne, bo to one tutaj dotykamy nie by ły tak zupe łnie fasadowe, al e one odzw ierciedla pew ien etap mo żna powiedzie ć emancypacji kob iet, a nie ca łość tyc h dzia łań, a tymczasem dz isiaj m ówimy o okres ie, kiedy trzeb a było po prost u w okopac h wykuwać now ą ojczyzn ę nowego cz łowieka i nowe społeczeństwo r ówne pociech bank i rzeczywi ście wydaje mi si ę, że akura t kontek ście teg o siedział po wojnie też mamy tuta j do czyn ienia z tak ą dość wa żną rewolucją nawe t taką strukturalną je śli chodz i o r ówność kobiet m ężczyzn, bo rzeczywi ście t e prawa i która zosta ła wprowadzon a po drugiej wojn y światowej one przekszta łciły zupełnie można powiedzieć, że społeczeństwo polskie chodz i o relacj e między kobietami mężczyznami tak nas tuta j mamy przede wszystk im t o masow e wejście kob iet na ryne k prac y, ale n ie tylk o, bo też wa żną kwesti ą było była reform a prawa cyw ilnego, czyl i odłączenie kob iety od ma łżeństwa i o d religii tak to jes t kluczow a rzecz, której zapom inamy, czyl i umo żliwienie umo żliwienie kob iecie bycia po prost u niezależną osob ą o swoj e rodz iny tak, czyli mo żliwość życia tak możliwość wyj ścia z małżeństwa niezale żność ekonom iczna mo żliwość samodz ielnego wychowywan ia dzieci prawo alimentacyjne i t d. sektory t o s ą wszystk o publiczne żłobki przedszkol a szko ły Warszawę Wrocław służba zdrowia tak dalej i t d . s ą takie rzeczy, o kt órych my pamiętamy tak naprawdę t o akura t wtedy się coś się stało jak wielkie t o mia ło tak naprawd ę znaczen ie dlateg o o jak im do świadczeniu kob iet wielu pokoleń w ty m kob iet po drugiej wojn y światowej czy Thomasowi wej ście kob iet na rynek prac y by ło o nie wynikało t o zysk z konieczności tak iego, a faceci albo zgin ęli w wojnie alb o w więzieniach albo wracali gdzieś tam pozostal i ta m troch ę tak on a wynika ło on o wynika ło z potrzeb powojennyc h też wynika z teg o, że trzeb a było odbudowa ć kra j po prost u tak zjemy s ą trzeba odbudować kraj, a z drugiej z drugiej sposób, a z drugiej stron y odbudowa ć nar ód demograf icznie tak, czyl i tuta j rzeczywiście ta rol a kob iet by ła kluczow a zar ówno jako pracown iczek jak i rodzicielk ę ci ężarze do wojaczki facec i rzucili, al e jak przyszło pote m sprzątać po te j Wojas myślę, że chodzi ło racze j oto Hans i t o jest i t o jest 1 aspekt, o czy m m ówimy tera z, czyli tak ie praktyczne aspekt y tego r ównouprawnienia, ale nale ży też pamiętać o ty m, że komun izm jak o ideologii cz y wizja pol ityczna zak łada równouprawnienie kob iet tak i to jes t cz ęść teg o pol itycznego projekt u, więc wydają się też jedna k nie leżał zupełnie zapomina ć o ty m, że po prostu osob y wierzyły w to, że czy by ły zdania, że t o jest cz ęść teg o projekt u, kt óre wdra żają tak, którzy wierz ą, al e je żeli groźną realizowa ć w powojenne j Polsce tak ie, że kto ś z mniejszością, je żeli kto ś był poz a dzi ś żył z sytuacj i, kt óre z sytuacją nier ówności i pojawia si ę ideologię, którą dobrz e to jes t szans a awans u bardzo prosz ę kt óż nie powiedzia łby wchodz ę w to be z wzgl ędu na t o jak nazw iemy t o oczywi ście później tam mądry życiowo trochę inaczej wygląda, al e w momenc ie, kiedy mam y do czyn ienia z tą rewolucją dl a pan i wspomniała NATO to wszystko ma sens klisze dl a os ób, kt óre uczestn iczy, ale c o ciekawe t o jest rewolucj a, kt órej jest rodzaje m wrześniowej rewolucj i, u żywając term inu z ksi ążki prof. Andrzeja Dera t o znaczy to nie jes t tak a rewolucj a, kt órej kobiety o ważnych o d, kt órych chętnie opowiadamy go w swo im do świadczeniu życiowym, bo pa n tak sformował się kt o by n ie chciał, a wn ętrze w oświadczeniu o h istorycznym kobiet to jes t coś co jes t, kiedy u świadomiona w du żej m ierze dla du żej grup y kob iet w Polsce my ślę, że w og óle cz y państwo ludzie Lucia żyłką w ielka przemiana si ę uczestnictwo rewolucj e, które n ie s ą przelewan ie krwi tu i teraz generalnie dow iadujemy się po latach, że w n iej uczestniczyli śmy rewolucj a przemysłowa to jes t jakb y nazwać zjaw isko, które obserwowaliśmy, kt óre nazwali śmy pos t factu m, a tutaj oczywi ście ważny jest te ż te n w ątek teg o że pod w ieloma wzgl ędami spo łeczeństwo polskie było trudn e do przeprowadzenia tej rewolucj i i je żeli przygl ądamy si ę rozma itym dokumento m archiwalne cz y b iograficznym działaczek komunistycznych to widać tak że ona nie odni ósł jaki ś si ę w ielkich sukcesów je śli chodz i o o d o zachęcenie kob iet do uczestnictwa w tym projekc ie tak mia ło duży sukces je śli chodzi o robotnica i t o jestem Ks, którym przypadek, który pan m ówi tak znaczy to by ły osob y, kt óre awansowa ły spo łecznie, wi ęc ten projek t był dl a n ich projekte m, ale oporn a by ła wobe c emancypacj i i komun izmu Polska wie ś i kob iety w iejskie i inteligencja, ale n ie tak a inteligencja wielkomiejska tylk o o w łaśnie tak a ma łomiasteczkowa inteligencja kob iet kob iety Przyrowski nauczyc ielki, więc to n ie jest także kob iet te z ochot ą wskoczy ły n a na te n h istoryczne poci ąg emancypacyjn e alb o d o do poci ągu tak wspomnia ła pan i wśród dziesiątki pojawi ło si ę nazwisko Edwarda Orłowskiego klauzu l jes t jako ś szczeg ólnie tak Orłowska jes t bardz o ciekaw ą postacią w w ty m w łaśnie powojenny m ruchu kob iecym on a była komun istka g ąbką Żydówką działaczką komunistyczn ą jeszcz e przedwojenn ą i po wojn ie by ła przed kierowniczk ą wydzia łu kobiecego PPR, czyl i polskiej partii Robotniczej i pote m Polski zjednoczone j partii Robotniczej nie mo żna powiedzie ć na podstawie, gdz ie jako arch iwum wydzia łu kobiecych, kt óre są w arch iwum ak t nowyc h w Warszawie on a by ła do ść mocną postacią je śli chodzi o w izja r ówności kobiet w Polsce na czy m polegała drugiej wojn ie światowej na je j wizja była c o c iekawe wizj ą polityczną to była w izja tak a, kt óra k ładła nacisk nie tylk o na produkt y wizytację, czyli w łączenie kob iet si ły robocze j, al e upol itycznienie kwest ii r ówności kobiet, a i t o po pierwsze po drug ie on a była zwolenniczk ą teg o, o czym rozmawiamy ca ły cza s te ż teraz m y, czyli budow y masoweg o ruch u kobiecego, al e takiego ruchu kob iecego, kt óre n ie by łby partyjn e, al e by łby między wydziałowe taki interes akcjonar iuszy trzeb a mówić byśmy powiedzia łem czyli, czyl i sk ładałby się z e zwi ązków zawodowyc h organizacji kob iecych i partii pol itycznej ten projekt nie udaj e się już uc iec o d właśnie dlatego czas biurowe i po trzecie to była tak a osob a, kt óra potrafiła zobaczy ć r óżne bar iery kulturow e, które istnieją je śli chodz i o emancypacj ę kobiet w Polsce t o s ą też c iekawe bardz o podobn e barierek, których m y tera z rozmaw iamy, czyli przed e wszystkim opór z e stron y rel igijnej części spo łeczeństwa kob iet rel igijnych i op ór m ężczyzn i tuta j warto podpowiedzie ć o tym, że ju ż w latac h czterdz iestych dzia łaczki emancypacyjne walczyły z e swo imi partyjnym i kolegami, kt órzy staw ili opór po prost u emancypacj i kobiet t o ich kob iety koledz y jasn e, ale r ównież, że dopiero pote m przekonały się, że to n ie faceci są najwi ększymi wrogam i kobiet n o kobieta kob iecie kobieta, więc myślę, że tuta j, a to c o jes t ważne, żeby powiedzieć, kto b ędzie na egzam inie t o o torz e ta m te ż był spór to znacz y jaki ś pa n wspom ina kom konfl ikt między kob ietami tak no to, je żeli przyjrzym y si ę tem u jak dzia łały w działko wiedziało wydzia ł kobiecy prz y kom itecie centralnym to ta m rzeczywiście toczy się sp ór pomiędzy tak ą bardziej tradycyjn ą wizją emancypacj i, która k ładła nacisk na t o, o czy m tera z rozmaw iamy, czyl i na pr óbek dogadan ie si ę z tym taki coo l troch ę głównym nurte m, czyl i n p . n ie konfliktowania si ę z kościołem katol ickim, a tak im bardziej radykalny m nurte m, który reprezentowała mo im zdan iem n p . Edwarda Orłowska, czyl i mówienie wpros t, jakie s ą nasz e cel e tak n ie ukrywanie nie m ógł mn ie nie rozmiękczenie tych cel ów i t d ., czyl i p o tak t o t o zawsz e wyzwanie w akcie, gd y realizujemy osiągamy, że nasz e cele n ie do końca, odkrywaj ąc kart y czy idziemy z otwart ą przyłbicą m ówiąc, nawe t jeżeli to b ędzie kosztowa ło utrat ę części elektoratu dzisiaj by śmy powiedzieli cz y czy zwolennik ów t o nie ukrywa m, że t o s ą radykaln e cele środki tak to widzę tak n o właśnie Orłowska była tak ą osob ą, która była za ty m, żeby mówić wpros t o tym, jak i jes t ce l, jakim n o właśnie stworzen ie masoweg o ruch u kob iecego upol itycznienie kob iet i o produkt y w izyty kob iet, a ostateczn y r ówność my ślę, ale n ie sam a symulacja t o jes t tak że ja nie są w stanie odpowiedzieć na t o pytan ie, jak i g łówne, jak i główny ce l przyświecał Orłowski jeśli chodz i o r ówność kob iet nie chciałabym m ówić za ni ą po prostu, al e żona była ideowym komunist ą, wi ęc pragn ęła r ówności w ludz i cudownie wszysc y pragniemy myślę, że c iekawe je j w izja n ie zwyci ężyła ta k jak wiemy to niepopularna w izja i po pozoro m po pięćdziesiątym drug im roku, kiedy wydzia ł kobiecy zosta ły rozwiązane on a została odsunięta o d tyc h kwestii kobiecych i ruch kob iecy w Polsce pod ążył w innym k ierunku, a m y też podążyły winnym k ierunku zaproszę pani ą i naszych s łuchaczy i słuchaczki na informacje Radia TOK FM dr Magdalena Grabowska z Instytutu f ilozofii socjolog ii polskiej Akademii nauki z pa ństwa moim go ściem informacje o dziesi ątej 40 studio dr Magdalena Grabowska z Instytutu f ilozofii socjolog ii Polskiej Akademii Nauk rozmaw iamy dz isiaj opolsk ich komun istach, kt óre t o walczy ły o r ównouprawnienie kob iet emancypacj a dzisiaj pewn ie niekt óre z nich nazwaliby śmy feministkami, chociaż on e niekoniecznie b y si ę tak nazwa ły w czas ie ony m i wspomnę jeszcz e książkę pan i autorstwa zerwan a genealogia działalność spo łeczna pol ityczna kob iet po 1945 roku, a wsp ółczesny Polski ruc h kob iecy za c o mo żemy by ć wdzi ęczni z warstw ie ideologicznej i warstw ie praktycznej czy was z pomysł, ale te ż w wersj i w warstw ie wykonan ia Edwardzie Orłowskiej myślę, że w warstw ie praktycznej n o to o on a była wsp ółautorką rozmaitych zm ian, kt óre dokona ły wżyciu kob iet p o drugiej wojnie światowej tyc h zm ian, kt órych m ówiły m ówiliśmy przed przerwą myślę, że je śli chodzi o ideologię to to jest te ż co ś co my ślę, że mogliby śmy być wdzięczna albo ceni ć to, ale to jes t jeszcz e przed nam i, czyli w łaśnie pokazan ie te j innej wersji cz y innej drogi równouprawnienia w innej niż, kt órą ni ż ta, którą m y mam y utart ą tak my ślowo w Polsce tak, czyl i tak taka, kt óra opiera si ę na liberalnym mieli śmy też t o, o czym ma, o czy m my ślimy myślimy o feminizmie szans ę innym jednostko m odnalaz ł Boga praw a prawa cz łowieka indywidualne prawa kobiet i t d. tutaj mam y zupe łnie innego rodzaj u wizje wydaj e się, że ta wizja cz y korekty listy cz y w izja która, kt óra skupia si ę na spo łeczeństwie i dobrostanu spo łeczeństwa an i jednostek no t o jes t taka zdaje się warto ściowa i c iekawa wizja, kt óra do wprowadzenia trudne do wprowadzen ia, al e liberalny feminizm si ę bardzo trudn e do wprowadzen ia, ale trzeb a tak, poniewa ż on a potrzebuj e l iberalny feminizm ma dz iele proble m w ale jednorazow e o problemac h l iberalnego m izernym z 1 z problematycznyc h obszar ów l iberalnego feminizmu jes t, którzy nie nawe t nie t o kwestia podzia łu na sferę prywatn ą publiczną takie, że t o jest taka wersj a klasyczna l iberalna przynajmniej, kt óra skup ia się na prawach kob iet w sferz e publ icznej i dość po macoszem u traktuj e kwest ie praw kob iet czy tego c o się dz ieje w sferze prywatne j tak, czyli wszystkich tych kwestii, kt óre s ą związane n p . z nieodp łatną prac ą kobiet Atom, a tymi kwestiami zajmuj e si ę feminizm socjal istyczne komun istyczne socjaln e i to jes t wydają si ę duży proble m tak w tym sensie, że bardz o lekk a lektura po prost u nie załatwi nam równość, je żeli po prost u dam y kobietom kobiety wywalcz ą sob ie równe praw a w polityce cz y na rynk u prac y, bo ważna jest też t o co dzieje si ę w sferze prywatnej i tuta j komun izm tak naprawdę socjalizm t o jest ta wersj a emancypacji, która się ty m zaj ęła tak naprawdę, na kt óre wkraczał wszystk im przestrze ń mówi, je żeli nowość to lekarskiej rozmawia i daje tuta j rozma ite propozycje tego w jak i sposób tak to jest kwest ia sfer y prywatnej prac y w sferz e prywatnej może by ć rozwiązana z 1 strony m ówi o ty m, że pa ństwo może przej ąć część obowiązków to jest np. taka wersj a r ówności, kt óra by ła troch ę wdra żana w po rewolucji 2 tysiące pi ętnastego rok u po 2 tysiące dziewi ętnastym roku, czyl i tak a wersj a, k iedy powstaj ą uspołecznione form y gospodars tw tak, czyl i wsp ólne gotowanie wspólne pran ie co tak ie co ś takiego tak, a z drugiej mam y inn ą opcj ę, czyli opcj e po r ównego podziału obowi ązków w rodz inie tak, czyli mam y tutaj jakie ś r óżne rzecz y do wyboru fem inizm ograją ora z rozmywania się z ośrodków właśnie, ale t o jest tak a wersj a kt órą, kt órą przejmą przej ął trochę feminizm l iberalny tak się ty m r ówny podzia ł obowiązków w rodzinie, bo t o jes t odpowied ź liberalnego feminizmu się wydaj e na kwest ie prac y domowej, czyli nie t o, że państwo tylko racze j, że właśnie dogadamy si ę jako ś w dom u wsp ólnie tak tylk o, że jak zobaczymy co n p . dz ieje w krajac h Europy zachodn iej w stanach Zjednoczonych t o to się n ie dz ieje tak naprawd ę tak tuta j t o sfer a prac y domowe j przechodzi w r ęce kob iet emigrantek po prost u tak, czyl i mam y wyremontowan e l iberalne fem inistki Zachodu, kt óre celuj ą ju ż potrzebuj ą jest zasob u spoza Zachodu, żeby m óc realizowa ć swoj ą emancypację tak n o toż t o jest krok, al e różnie to jes t ten obraze k taki, który trafi ł do medi ów trochę, gdyb y upraszczaj ąc wyd źwięk 1 z ostatnich kongresów kob iet tak, gdz ie dalej kob iety z elit rozmaw ia o prawach kob iet, a kob iety zatrudn ione jako ochroniarz mnie siedzą tam za 5 zł na godzin ę i nawet 2 siedzą n ie mog ą się musz ą pilnowa ć el itarnych fem inistek to właśnie t o jes t kwest ia, która wydaj e mi si ę m. in . dlateg o że fem inizm w Polsce w Polsce po osiemdziesiątym dziewi ątym roku poszed ł t ą liberalną jedna k ciężką t o kwest ia klasy bardz o długo n ie by ła podejmowana jak o taka wstydliwa no ale t o było t o też by łaś zwi ązana z sanatorium histori ą te ż na tak im w łaśnie teor iami społecznymi, kt órych o, kt órych chcielibyśmy zapomnie ć tak to by ło w zwi ązek z tak im szerszy m wyparc ie spo łecznym, ale spowodowało t o, że pewn e problemy, kt óre si ę pojawi ły związane z klasą z e statusem społeczno-ekonomiczny m kob iet po osiemdziesiątym dziewi ątym roku po prostu umkn ęło tak powiem, czyl i troch ę, czyl i troch ę h istoria zakończyła ko ło wspomniała pani o tym, że tward a, że k iedy Warda Orłowska walczy o r ównouprawnieniu o emancypacj ę t o tymi warstwam i czy klasami chcielibyśmy powiedzie ć, kt óre się by ły oporne to by ła klas a średnia i 2 chłopców u kobiet wiejskich kob iet, więc i go ści katol icki i katol iczki tak s ą tylk o troch ę h istoria zako ńczyła zatoczy ła ko ło teraz z nim, je żeli chodzi o feminizmie taki bardziej radykalny to wci ąż opierają si ę te sam e klas y tak t o jest dl a mn ie niesłychanie ciekawe i dlateg o myślę, że m imo, że jak o ruc h w Polski feminizm zerwa ł komunizm ma m po osiemdziesiątym dziewi ątym rok u to istnieje pewn a ciągłość genealogiczne między tym c o si ę działo wtedy co się dz ieje tera z w łaśnie w kwestii teg o, jak ie s ą problem y i cele ruch u kobiecego, bo on e s ą bardz o podobne np. od pan a jeszcze 1 przykład, jeżeli przyjrzym y si ę debac ie sejmowej 1800 pięćdziesiątego sz óstego rok u dotyczące dotycz ące legal izacji praw a do aborcj i, jak i ta m argument y pojawiały to się pojawi ły dokładnie takie sam e argumenty pojawiaj ą się tera z w dobre j, czyl i argumen t ekonomiczny z 1 stronę za argument medyczn e, czyli ochron a zdrowia kob iet i walk a z nielegaln ą aborcj ą, a argumen t t o pogl ądowy tak t o powiedzia łam i og ólnym racja komunistyczna jes t tak a, że m y n ie pop ieram aborcj i jak o tak iej tak, czyli jeste śmy za tym, żeby kobiety n ie cierpia ły, żeby walczy ć z nielegalną aborcj ę, żeby poprawić zdrow ie kobiet poprawi ć sytuację kob iet, które znajdują się w trudne j sytuacj i ekonomicznej natom iast nie n ie chcemy aborcji, je żeli przyjrzym y się temu teraz tocz y się debata t o jes t bardz o podobna podobn a dyskusj a tak podobne wątki si ę pojawiaj ą w w wsp ółczesnej debac ie feministycznej fem inistycznej lidera wydaj e mi się tak mocno liberalne można powiedzieć stanie rzeczy tuta j dl a kobiet al e, ale nie chce m, ale nie jes t dl a pr aw tak też wnoszonej te n wątek ekonomiczny tak nas iona jes t ten w ątek podwójnej, jak iego tak iej hipokryzji kob iet wierzące, kt óre z 1 strony nie wspieraj ą prawo do aborcj i z drugiej strony w iemy o ty m, że sam a aborcj ę przechodzą doświadczają aborcj i tak, czyli tutaj jest to cały czas t o samo taki wydaj e si ę, że to jes t o tyle ciekawe, że my mamy taką tendencj ę do teg o, żeby ja k jak odwo łujemy jakieś h istorycznych, że dus i h istorycznych procesów odwo łujemy si ę do tego jak jak on a przychodzi jak o, na jaką przychodz i poczuc ie bezpiecze ństwa Zachodu Zachodu tak, czyl i jak m ówimy np. debacie o prawie do aborcji m ówił jak to by ło na Zachodzie mało zastanawiamy się na d ty m jak to było w Polsce n p . w Europie wschodniej i tak stosuj ą zdrowotnych dow ód to dzi ś ta m z kazała się zastanowi ć jak si ę ta historia wsp ółczesna zakończy skor o ta historia Edward Orłowski zako ńczyła się tak jak pan i powiedzia ła, że na stałe si ę troch ę sob ą wok ół mn iej, a cz y mo że bardz iej l iberalnych skrzydeł r ównouprawnienia owych i mężczyzn n o tak tutaj pewn ie trzeba wypowiedzieć tę wizj ę po pięćdziesiątym szóstym rok u to niebyła liberalna bardz iej wizja to by ła tak a wizja praktyczn a, czyli chodzi ło o t o żeby, żeby zachowa ć tradycyjn y podzia ł obowi ązków w rodzinie grzmi kob ieta pracowała jednocze śnie, żeby pomóc kob ietom ogarnąć oba tat y tak na jej my w iemy, że ta wizja po prostu te ż by ła nieudana czy złamanie n ie odniosła sukces u tak, bo to n ie był tak i feminizm którego, kt óre sprzyja kobietom tam w izja emancypacji, która sprzyj a kob ietom, więc my ślę, że tutaj kwest ia te ż teg o tak powiedziałem, że t o co t o c o proponowa ła Orłowska przegra ło, ale c o było zaproponowan e pote m też n ie by ło efektywna no bo n ie mogło n o właśnie, wi ęc właśnie na to, że jeżeli chcem y równouprawnienia mus imy jednakowoż przypomnie ć kraj u o bardziej Orłowski, jakim si ę wydaje i też wydaj e si ę, że tuta j on e przykładem tak iego o tak iej osoby, która m ówiła o ty m, że nale ży po prostu m ówić teg o to prawdę co ś si ę takim jasn o przyznawać do teg o, czeg o tak naprawdę chcemy i dlaczeg o tak naprawd ę d ążymy, a n ie pr óbować jako ś jako ś wpisa ć dominuj ący nurt pol ityczny sk łada, że kulturowy cz y tradycyjn y po t o, żeby zyska ć wi ęcej np. sojusznicze, bo tak a strategia po prost u jes t kr ótko wg wie ś by ła n ieskuteczna, ale nie w iemy czy jej strategia by łaby skuteczna, ponieważ ona n igdy n ie została wdro żona tak do ko ńca może te ż jest momen t dobr y na t o, żeby właśnie ta strateg ia pr óbować wdrożyć zobaczyć co si ę wydarz y tak my ślę, że tera z w świadomości, k iedy Polski cz ęść czynam i polskiego ruchu kob iecego fem inistycznego skłania si ę tutaj socjalne j w wersji waltornię nie jest t o cz ęść elitarna taka ruc h trudn o powiedzie ć karbonowe n ikt też niewymienienie chciałbym wydzielić jaki ś brak jes t jaka ś grupa myślę, że n ie myślę, że jako bardz o w łoska pow itanie prawd ę, czyl i podzia łach tak podziały są droższe chodz i o t o, że nie jes t też także, że s ą jakie ś grupy, kt óre s ą tak wąsko, kt óre da si ę tak łatwo zdefiniowa ć tak znaczy, że jaka ś el itarna grupa, kt óra ma jaki ś jasn o określone poglądy Rio tak my śleć tak sza w wyznaczonym dniu my ślę, że s ą tutaj t o jes t tak i bardz iej porowat e także chciałby tak kategoryzacja 6 latek jest je, bo uważam, że mo że powiedzieć cz y rzecz, że w ruchu kobiecym zreszt ą zawsz e istnia ły nadal istniej ą podzia ły 1 z takich ważnych jest 1 z ważnych l inii wydaj e mi się jest w łaśnie podzia ł na tak ą wizj ę liberaln ą wizj ę socjaln ą socjalistyczn ą bardzo dziękuję dzi ękuję bardzo dr Magdalena Grabowska z Instytutu f ilozofii socjolog ii Polskiej Akademii Nauk była pa ństwa mają go ściem, bo go ścinę czyni ą tak bardzo proszę tylko w Wiedniu i na ca łość może nale żałoby tak ju ż na stałe wprowadzić to była presja pani doktor, bo rozum ie pani chciała świat zmieni ć wg swojej i odb iera pan i wted y wolność formowania zaproszę ich setki os ób, wi ęc tutaj z przyjemno ścią w ty m tygodniu Edwarda Orłowska interesująca posta ć, którą polec a marc a tak informację o godzinie jedenaste j po informacjach wracam y do program u Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA