REKLAMA

Jak działa grawitacja?

Wieczór Radia TOK FM: Godzina Filozofów
Data emisji:
2019-12-03 23:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
40:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kolejna godzina filozofów studio tym razem dr hab. Jan Chwedeńczuk dobry wieczór dobry wieczór fizyki Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego siedzisz siedzą siedzą nie spada nie spadamy nie unosimy się w powietrzu no 7 ty też jakoś trzymają, bo coś podpiera przedmioty stoją na innych przedmiotach czy pamiętasz taki skecz Monty Pythona, w którym jest Stowarzyszenie zajmujące się stawianiem przedmiotów na innych przedmiotach też zaczyna takiego przemówienia Rozwiń » przewodniczącego, którego gra zdaje się Graham czas man mówi tym roku członkowie naszego stowarzyszenia ustawili kilkadziesiąt tysięcy przedmiotów na innych przedmiotach są brawa wtedy wszyscy bardzo cieszą są dumni gratulują sobie nawzajem, ale pan mówi mienie nie nie cieszmy się zanadto spokojnie to jest oczywiście sukces, ale bez przesady wciąż jeszcze w samej Anglii są miliony miliardy rzeczy, które nie stoją na żadnych innych rzeczach trzeba to zmienić, więc przed nami mnóstwo pracy, ale myślę, że jakby więź, jakby streścić naszą działalność innych dziedzinach to podobno harfa fałszywość oczywiście wiemy, że to jest bardzo Universal Polska tak i do rozmowy o grawitacji już możemy zdradzić główne przedmiot naszego zainteresowania i do rozmowy o polityce np. byłby znakomity 8 jako ilustracja tak jest to jak to jest, że rzeczy mogą stać na innych rzeczach można zdjąć z jakichś rzeczy, jakie rzeczy później na rzecz innej postawić na dalej stoi, skąd to wszystko no bo się podpierają no ale skądinąd ciekawe jest co sprawia, że jak np. ręką dociska stół albo stawiasz 1 przedmiot na drugim zgoda z tą profesją prawną to co tam jakby sprawia żona się między sobą no bo on jakoś 2 ciała odpychają dziwnym, gdyby się ściągały to jednak zapadał się drugi to sojusze czasami zdarza to się zdarza ale o ile się nie zdarza no to jest to efekt takich już mikroskopowych sił działających między elektronami w formującym mi twoją dłoń stół czy działa siła odpychania na razie data ono, gdyby nie ona no to by wciskał 100 tak jak powiedzieliśmy to byś, by się nie zapadał czasem w snach koszmarnych tak mam, że zapada różne rzeczy no to właśnie wtedy ta siła działa, kiedy Cezary Michalski taką powieść napisał siła odpychania bardzo dobra książka przed laty na debiut powieściopisarki to był jego no, więc chodzi o to nam, żeby krótko krótkich żołnierskich słowach opowiedzieć o tym jak się bada siłę grawitacji no i ponadto jak to godzina filozofów zobowiązuje, żeby wycisnąć z tego jakiś jakiś ogół tak to znaczyłoby to niebyła tylko techniczna opowieść to, chociaż to też bardzo czeka to też ciekawa LM może być właśnie takie techniczne co próbujemy, jakby wycisnąć najpierw technik alia, a później mądrość taka może ona się do po przeczekać jedno, trudno więc ja proponuję tak jadąc myślałam sobie że, żebyśmy spróbowali się wczuć w w to w jaki sposób rolę tych ludzi, którzy do setki lat temu badali zjawiska grawitacyjne próbowali sformułować jakąś ogólną ogólną teorię, którą teraz nazywamy prawem powszechnego ciążenia moje jak nowi jabłko panować czemu miało ku rozmawia, bo to zło rzeczywiście w terenie ciężko powiedzieć należało się, że tak było, czyli innymi słowy spróbujmy sobie wyobrazić, że obserwujemy ruch jabłka i na tej podstawie pomyślimy w jaki sposób można, by dojść do jakiś taki ogólny hipotezy dotyczącej ruchu ciał w ogóle, bo Newton na podstawie m.in. obserwacji tych ruchów w sił w polu sił grawitacyjnych sformułował prawo, czyli prawo Newtona trzecie prawo dynamiki teraz to nazywamy, która jest o wiele wolniej sza to znaczy on mówi jak odbywa się ruch do obecności dowolne siły to jest takie mówimy fundamentalne prawo klasycznej fizyki czy dopóty, dopóki nie dopuszczamy zjawisk kwantowych ani też relatywizm etyczny czynnie włączamy teorii względności to porównanie siła to jest masa oraz przyspieszenia okazuje się być zasadniczo biorąc ogólnym prawem właśnie takim opisującym dynamiką ciał w obecności innych obiektów no to to jest ogromny skok jak zobaczy, że zatrzyma mówi o tym jak zaraz to tam są takie momenty, które bym nazwał błyskiem geniuszu to znaczy jeszcze jakiś rozumowania i może nasze perspektywy teraz ten krok się wydaje taki wymiar oczywiste oczywiste, ale to jest jasno niezwykły niezwykły ruch czy co wyobraźmy sobie jak klacz taki model wyobraźmy sobie tę jabłoń, pod którą siedzimy i może już od Monty Pythona zaczęliśmy to jeszcze inny wątek charakterystyczny kluczowy, bo tam jest taki odcinek latającego cyrku, w którym nieustannie na jakich ludzi spada 16 tonowy ciężar to może być MO zjawiska 16 tonowy ciężar, który spada na osoba może być troską absolutnie to jest tożsame doskonale no więc, ale mogę tak jak mówić pozwoli to sen z kimś ale, ale to dopiero było naprawdę jest niby oczywiste mam problem z bardzo, ale ja jednak przesłanki z akt jedno ja panu nie przetrwa w myśl nadal przez nie będzie to ja nie będzie jak no, więc wyobraź sobie, że no jest ciekawym świata dla uszu czy czynił to one potem nieco potem kilkadziesiąt lat później no i obserwujesz zjawiska widzi w szczególności w momencie, kiedy jako się uwolni od od jabłoni to spada no i zasadniczo rzecz biorąc spada pionowo metafora ludzkiego losu jest w ogóle, ale to na inną rozmowę spada zasadniczo pionową chciał jakoś opisać ruch aktor pierwsza rzecz, którą bym zrobił, czyli jak widzę tysiące takich aktów spadania jabłek to to to co łączy, bo chciał sformułować jakąś miarą ogólną ogólne zdanie dotyczące tego ruchu może jest to mniej więcej pionowo, chyba że zawieje silny wiatr, ale wtedy byśmy tam przyczyna nie pionowo ości mógłby łatwo, tak więc odseparowanie się z często po pierwsze, ruch pionowy po drugie, on jest do dołu, a nie do góry to oczywista oczywiście ale, ale war was dotarło bowiem także to będzie jak będzie leciało w dół no i teraz to są takie najbardziej trywialne spostrzeżenia w ogóle jeszcze tylko przerwę na chwilę posłuchała dzisiaj swojego bardzo dobrego felietonu o polską Ziemca bardzo dziękuję to ja dziękuję no to właśnie tam podnosiła to ten brak ten problem, że nawet jak zweryfikuje hipotezę negatywnie to to niektórzy ludzie o swoich hipotez nie odrzucają tak jest no tu będzie przeciwny czy będziemy próbowali trzymali się podczas tak długo jak działa jak nie no to natychmiast się żegnamy bez bez zbędnych emocji nad panią z entuzjazmem, bo zawsze znaleźć dziurę to jest Czarnobyl da się w nauce tak w nauce no, więc to to trywialne spostrzeżenie dotyczące ruchu Buka to byłoby, że spada na dół spada to znaczy, iż jest to w miarę pionowe, czyli co pionowe no właśnie co to znaczy pionowa jakoś to, żeby się, że tak mniej więcej jak spółka srebrna miała budować wieżowce to one mają taki pionowy kształt tak to jako lecz jakby był taki wieżowiec to i tak zgłosi srebra atak 12, więc w no i czyli to co następny krok w opisie ruchu AWK wydaje mi się co można, by wprowadzić to można, by zauważyć to jest o wiele bardziej wyszukana obserwacja to jest wprowadzić pojęcie prędkości teście PC w miarę i zauważyli byśmy, że z dobrym przybliżeniem to ja pierwsze jabłka, lecz coraz szybciej dużej lecą, czyli na początku jabłko wisi potem się Puszcza i im da im bliżej ziemi tym lecisz do rzymskiej wszak no i teraz bardziej precyzyjna obserwacja pytam uświadomiła, że ta prędkość czy też pili tak czy ma bezpośrednie sprzężenie z obserwacji ruchu prędkość tego ruchu wzrasta liniowo czasem to znaczy, że im dłużej, że proporcjonalnie do długości trwania rośnie ta ta prędkość po 4 sekundach jest jakaś po 82× większa tak proporcjonalnie to dzień jakoś tak jakiś dziwny krzywy sposób to jest kolejna obserwacja, czyli teraz zajmujemy się coś czym są na zwłoki tematyką, czyli po prostu opisem ruchu Masiak zadany coś sprawiło, że ciała ruszają taka nie inaczej my po prostu jakieś próbujemy jak najbardziej matematycznie opisać i kolejna kolejny krok już jeszcze bardziej taki nie trywialny to jest zauważyć, że droga, jaką przebyło to jabłko, czyli od od gałęzi, gdzie wdanej chwili się znajduje rośnie już nie tak liniowo czasem, ale kwaterunku czyli, czyli jest po 2 sekundach jest gdzieś po 4 po 4 będzie 4× dalej, bo dwukrotnie wzrósł, czas więc kwadratową Kwadrat dwukrotności to czterokrotny itd. tak po po 4 będzie jasna tak dalej, czyli to byłyby 22 obserwację takie bardziej matematyczne od tego, że w dół i ich, że w miarę pionowo która byłaby pierwszym krokiem do sformułowania jakież to grawitacji no i teraz pytanie czy po pierwsze, czy jakby zaspokaja następnemu PiS-u czy chcemy jednak czy jeszcze przypuszczam, że jest jakaś przyczyna tego ruchu oczywiście, że przypuszczamy chcemy ich nie zaspokaja nie zaspokaja nas w związku z tym i tu jest moim zdaniem gigantyczny skok taki na koncepcyjny intelektualny no musimy wprowadzić pojęcie jakiegoś mechanizmu nadającego ruch no i teraz to co się pojawia w tej dynamicznie to wnioski co pewnie wcześniej istniało w potocznym języku to jest pojęcie siły, ale to jest już naprawdę abstrakcyjne pojęcie, bo jak to się dzieje, że ja między jabłkiem przecież, a powierzchnią ziemi nic nie ma jak między ustami brzegiem Pucharu np. też nic nie ma, ale zachodzi spadek, czyli innymi słowy podejrzewamy, że tym mechanizmem, że tym co tym źródłem, które sprawia, że jako się porusza jest planeta kula ziemska, ale jak to jest możliwa, że ona nadaje ruch jak Buku skoro no między nimi nie ma nitki to jesteś, a propos tych płasko ziem SUV takie zagadnienie, które ich zajmuje dosyć intensywnie, ale oni z tego czynią 1 z głównych dowodów w swoim mniemaniu na płasko z ziemi i na fałszywość oczywistą jej lipcowy elipsy idealnego kształtu tego, że jest w ruchu obrotowym no powiadają przecież w Australii ostro oceniany nie występują z brzegów i nie wylewają się ludziom na głowy, więc co z tego, bo nie rząd mówi też o tym, orzeknie, że to się tak jakoś wszystko rusza trzyma wieś przyciąga itd. no to o tym, teraz rozmawiamy właśnie no Zobacz to jest coś tam działa rzeczywiście, że mimo tego, że mamy do czynienia z kulą zawieszoną przestrzeni, która jeszcze obraca to zarazem jakoś wszystko tutaj my chodzimy ludzie po przeciwnej stronie kuli ziemskiej też chodzą po tej ziemi rozumiem, że to wszystko Grawitacja robi, ale Łasko 8 c uznają, że Grawitacja to jest jakaś fikcja fikcja no jasne mogę można podawać setki miliony miliardy przykładów empirycznych potwierdzających także o istnieniu siły grawitacji i o obowiązywaniu ogólniejszych teorii, czyli teorii względności Einsteina potwierdzone chociażby niedawno zeszłoroczne nagroda Nobla za fale grawitacyjne, o których rozmawialiśmy kiedyś tak to jest przykład właśnie weryfikacji teorii grawitacji już na takim bardzo subtelnym poziomie no i się zgadza no i teraz oczywiście zwrócimy do do naszej w wątku głównego, ale oczywiście ktoś może się czuć nie nieprzekonanych no tylko, że w naukach empirycznych nie przekonanie walczymy z wielu wiele więcej się nie znaczy, że masz miliony zjawisk, które są zgodne z swoją teorią no to to stwierdzić w każdym razie to teoria jest dość precyzyjną i miast, a nie od razu ją już kwalifikuje odrzutu no, więc wracając do Buka chcemy jest wprowadzić jakiś mechanizm tym mechanizmem mówiliśmy jest siła grawitacji chcielibyśmy teraz no wymyślić, jaka jest siła i w jaki sposób ona wpływa na ruch, bo tego nie wiem no więc, skracając całą tę opowieść Newton za postulował, że jeżeli masz 2 obiekty takie, które mają jakąś jakiś Ciężarek masa czy np. kulę ziemską jabłko oba mają jakąś masę to ona jakby ze swojej natury będą przyciągały będą dążyły do tego, żeby się do siebie zbliżyć mówiąc już tak bardzo romantyczny kolokwialnie myślę, że romantycznie romantyczne i dlaczego właściwie no to tego w teorii Newtona nie wiadomo to potem dojdziemy może dr Stein, aczkolwiek to, dlaczego zawsze od niego zasadniczo to chyba nie wiadomo nie znaczy tak na zadania są prawa fizyki za tak zawsze istniał jakiś poziom, na którym musi zatrzymać pytanie, dlaczego już, bo tak, dlaczego tak jest dobrze chętnie świata może na to nie odpowiem no, więc Newton postuluje, że istnieje między jabłkiem, a kulą ziemską siła, która to jest ważne, żebyśmy tutaj postać tego tej siły sobie wypowiedzieli ona tak zależy od mas, czyli im większe są masy to duch obiektów w tym bardziej przyciągają i maleje z kwadratem odległości to znaczy, że jeżeli odległość między obiektami wynosi 4m, a 8, czyli wzrośnie dwukrotnie między 48 to ta odległość maleje z kwadratem, czyli zmaleje czterokrotny tak, bo od to tak siła maleć maleje czterokrotny czy to jest za postulowana możemy tak powiedzieć siła grawitacji no i teraz to, czego jeszcze brakuje to są 2 rzeczy pierwsza rzecz to odpowiedź na pytanie w jaki sposób siła wpływa na czoło to znaczy co, bo chcieliśmy na końcu opisać ruch tego jak atak tak jest no i na razie mówią o jakimś obie jakimś takim enigmatyczne pojęcie wprowadzam siły, ale nie mówię co robi moje Newton powiedział tak siła nadaje ciału przyspieszenia czy zaczyna w obecności siły ciało zaczyna przyspieszać najdzie między siłą, a przyspieszeniem to co wiąże to masa to znaczy żeli połączyć masa pomnożyć rozum przyspieszenia, a raz, a to dostaniesz a, czyli siła to jest to, czego się uczy nawet ulicę chyba jeszcze mam nadzieję coś co nazywamy prawem Newton, czyli teraz, żeby opisać ruch jabłka to trzeba wolno, by napisać trują tak matematycznym, ale zaraz bardzo dobrze to dalsze myślę deklaruje to należałoby napisać równania, czyli być trzeba napisać masa jabłka oraz to jako przyspiesza to jest siła działająca między jabłkiem kulą ziemską, czyli że do tej siły raz jeszcze trzeba wprowadzić obie masy tych 2 obiektów i podzielić przez Kwadrat odległości no i teraz jest tu 1 jeszcze 1 drobny szkopuł mianowicie nie wiadomo jak silna jest siła to znaczy ile ona jakiś jednostkach, do których jesteśmy nawet na zwykli skądinąd, które teraz nazwami tonami, bo to Newton mierzą siły Ilona wynosi Jaś innymi słowy, jakbym wziął jabłko i kulę ziemską takie ataki macie w takiej odległości to jak bardzo by to ciało przyspieszy no i i o tym czy innymi słowy to co chcę powiedzieć w tym w sile stoi tam jeszcze taka liczba, którą nazywam stało grawitacyjną, która determinuje jak silna jest siła i teraz, przechodząc dosadna mierzenie siły grawitacji, żebyśmy chcieli badać to zjawisko oznacza, że zasadniczo chcielibyśmy stwierdzi 2 rzeczy jak silna jest siła ile wynosi stała grawitacji i czy rzeczywiście jest tak, bo to jest takie trywialne, że ona maleje z kwadratem odległości to są takie 2 zasadnicze parametry, które charakteryzują siła grawitacji jasno i które podlegają nieustannej weryfikacji oświadczeń za powiemy, ale skądinąd jest, żeby domknąć historią tonie to okazuje się, że tak sformułowana prawo, czyli że siła oraz masa książek oraz przyspieszenia to jest siła grawitacji opisuje znakomicie ruch ciał niebieskich np. ruch Księżyca wokół kuli ziemskiej, bo ziemi wokół słońca, czyli widać wieś z, że z analizy ruchu jabłka oczywiście dużo nie trywialnych bardzo kroków, ale empiryczne dokładne analizy ruchu jabłka sformułowaliśmy coś o niesamowitej stopniu ogólności, ale opisuje w jakim sensie to znaczy no bo to jest jednak tajemnicza okoliczność, że księża dokładnie wie, gdzie ma się znajdować i z jaką prędkością okrąża ziemię i np. to wszystko gdzieś nie leci tylko się trzymania no wie najwięcej osób jednak zgłasza zarzut, że to nie spada na no właśnie jest spadanie leci mogłoby wszystko razem tam gdzieś polecieć tzw. cholera AZA co ja mam odpowiedzieć znaczy no właśnie, więc prawo Newtona on się wziął w tym miejscu akurat ten Księżyca nie skończą się, że to razem, że to jest pytanie jak, bo to skądinąd bardzo ważne pytanie o to jak jak sieć stworzyła taka konfiguracja, że wokół ziemi zaczęła taka szara Kulka się obracać i ja prawdopodobnie nie znam tych historii tak nie zdobyła go Niemcy mają hipotezę, że to jest wszystko naklejono tak samo umie namalowane tego nie ma w ogóle to niema żadnego kosmosu po prostu, bo nie ma tej całej przestrzeni gwiezdnej tylko to jest wszystko po prostu namalowane na tej Coppola, pod którą funkcjonujemy to listopad ciężko kwalifikować akurat konto na planie daleko ta kopuła no właśnie trzeci co byli na Księżycu to nie byli przecież cena to Kubrick nakręcił przecież studiach Hollywood no jak widzę, że dług Hej, naprawdę dwója, a w USA jest ta informacja, ale poważnie mówiąc uważa umiem, że także ta odpowiedź na pytania o to, skąd to się tam wzięło to już nie jest w zakresie, jakby tego, o czym mówimy, ale to, że to się wszystko trzyma nawzajem na siebie nie spada jak najbardziej tak, czyli innymi słowy innymi słowy załóżmy, że twoim zadaniem jest opisanie ruchu Księżyca wokół ziemi dobrze w związku z tym co robić piszesz masa Księżyca oraz jego przyspieszenie to jest siła, jaka działa między tymi obiektami czystej sile jak silna jest siłaczy nasz stała grawitacyjna masy obu obiektów podzielone przez Kwadrat odległość wypisuje takie równanie na razie w matematycznej procedurze to co studenci na pierwszym roku wypisuje takie równania i twoim zadaniem jest od prowadź z tego wyrażenia zakładając, że np. w danej chwili Księżyc jest takie ataki odległości od kuli ziemskiej na razie nie rozstrzygają schodzą się tam wziął okazało się, że tak w danej chwili jest, że leci on pod takim kot czy musi ustalić warunki na początku był tak tak daleko leciał w tamtą stronę i na tej podstawie próbuje odgadnąć, jaki będzie jego ruch w przyszłości i to się nazywa rozwiązywanie równań tom to akurat dla ruchu takiego 2 ciał wokół siebie daje się no praktycznie rozwiązać to znaczy daje się znaleźć ten to widać że, że Księżyc będzie się poruszał po po takiej zamkniętej odbicia skądinąd jeszcze dopowiem, że z tego prawa powszechnego ciążenia tego prawa to wynika też różne Norbi to znaczy zdarza się tak jak czasem bywa z kometami żonę przylatują tylko i tylko raz odwiedzają okolice nasz układ słoneczny i wylatują już nigdy nie wrócą, czyli mają takie orbity czy innymi słowy w tym równaniu to, na którą opisuje również ruch komet co takie przypadki, że ta odbita nie jest taka zamknięta jak jak nasza wokół słońca na szczęście albo część co wokół ziemi to jest taka otwarta, więc przyleci i tyle, gdyż tam zawinie się i zawróci i to ją widzi i Troją dzieli, a są też takie trajektoria, gdzie taką to może spaść na na ciało no może dlatego taki jest podziurawione Księżyc wygląda jak ser szwajcarski, czyli są te są różnego typu trajektoria możliwe przewidywane przez Top ogólne równanie to, czego to zależy ono od tych warunków na początku jak daleko jak szybko oddać, czyli za kupno to, że Księżyc kiedyś jakiś chwili się znalazł w takiej takiej odległości i taką taką prędkością się poruszał i z tego równania on wie okay poznali co to znaczy on wie no wiadomo to niewiadoma nie wiadomo znaczy znaczy wiadomo, że nie wiadomo, że nikt nam on konto jako mówię, że istnieje pewien opis pewna metoda, która metoda matematycznego rozwiązywania równań, który postulował Newton 260 lat temu, która jak niewiarygodny sposób dba ogromną precyzją zgadza się z tym co wykonują te ciała niebieskie na odległościach milionów km i to rzeczywiście niezwykłe teorie ogólnej względności Einsteina ten opis jest nieco inny myślę, że dzisiaj nie będziemy to się zagłębiać, czyli dochodzimy rozumiem, że czas nasz powoli dobiega końca my tymczasem dochodzimy do chwilkę mamy do sformułowania problemu czy problemem takim przed jakim stoją ludzie bardzo często fizycy badający te fundamentalne prawa przyrody jest odpowiedzieć napytania czy jak jak silna jest siła grawitacji ile wynosi ta stała, która decyduje o sile i czy rzeczywiście ona maleje z kwadratem odległości teraz na dużych odległościach to znaczy w przypadku ruchu właśnie ciał niebieskich, ale wystarczy, że w przypadku ruchu piłki wokół go kopnięta no to piłka też próbuje jak kopnie to ona po takim łuku będzie naruszała ona próbuje wykonać taką taki ruch po orbicie kawały wojskowe ruchu po orbicie jako leci koń nie może go dokończyć, bo trafia w powierzchni ziemi ona chciała foty jak nadały się ruch ona chciała zacząć emitować 11 to tragiczne rzecz dobra, ale odpowiednio mocno kopnął to, aby taki życia jest satelitami sztucznymi Orbit Orbita mogłaby zacząć radośnie orbitą życie życie orbitalnych teraz trwa 3, a w 100 szczęśliwa była wtedy nocne prostsze wieś taka metoda weryfikacji prawa Newtona czy też najstarsza to jest to słynne doświadczenie Galileusza na krzywej wieży to w toskańskim mieście PiS tak jest no i tam on akurat jak to jest tak na polu legenda ponoć rzucał obiekty sprawdza, że one bez względu na masy spadają z tą samą prędkością tak tak samo długo zajmuje mimo spadnie cie na powierzchni ziemi co jest konsekwencją tego równania prawa powszechnego ciążenia to było przed Newtonem jeszcze on już wtedy takie obserwował zjawiska powiesz mi, że to jest oczywista nieprawda, jeżeli rzucą, ale 1 krzywa była to coś robiło zapewne tak nie chodziło o to chyba można było się wychylić, a cała kwota nie trzeba było jak na srebrnej tak bardzo się wychylić od razu jasne i miała pod spodem ziemi dla tak ja sobie do do śpiewu je, chyba że blefował, chyba że szefową no, więc jeszcze do wracając do tego spadku Otóż w willi przy czują powiedział, że Galileusz weryfikował pokazał spójną z prawem to ono, że spadek nie zależy od masy ciała, a tymczasem doskonale wie, że jak być kartkę rzucił, a Stalowa kula no bo bez Bonina oczywiście Stalowa Wola, by szybko pomknęła kartka, by się my tę awarię, zanim spadła to gmina odrzuca w ogóle mogą gdzieś uleciał mogłoby, ale to jest wynik tego, że ruchu tych ciał w atomowej w powietrzu no rolę odgrywa nie tylko Grawitacja też do powietrza, która w tym prawie Newtona niema żadnego zapisanego powietrze tam założenie idealnej próżni, czyli oczywiście to prawo się powszechnego ciążenia będzie się modyfikował zło w wyniku oporu powietrza, ale jeżeli byśmy nam się udało w jaki sposób wyrugować czy np. w próżni wykonywać doświadczenia tak się dzieje w kosmosie to wtedy już mamy to goła prawo powszechnego ciążenia Nisko nie zaburza, więc powiedziałbym, że najstarsze takie jedno z najstarszych empirycznej weryfikacji to grawitacji czy też 1 z 1 z aspektów, czyli tego, że ten ruch nie zależy od masy no to właśnie zawdzięczamy Tadeuszowi i jeżeli wierzyć PiS krzywej wieży pisze jeszcze zanim, zanim Newton sformułował to prawo teraz, w czym jest problem Otóż, dlaczego ja już przychodzą do ciebie i opowiadam tobie państwu o tym, pomiar siły grawitacji w Senacie orzekł przyszedł opowiada no i wiadomo co z tym zrobić Otóż zaczął leży przed tobą np. Myszka komputerowa nie jest no i teraz każdy ruchowo w miarę sprawny człowiek podniesie ją 2 palcami prawda proszę bardzo robimy eksperyment fizyczny podniosłem to nie opuszczać tak nie trzymać cały czas dobrze można stare radni wrócą na w tym sensie oczywiście dobrze nie jesteśmy krzywej wieży postawiłem no, więc widzieć co się stało teraz z dniem docenia się, by waga tego dość regularne eksperyment, dlatego że pokonałeś grawitację całej kuli słał naprawdę ja sam teraz fantastyczne no no Tomek cała kula ziemska cała kula ziemska przyciąga tę myśl każe ja po prostu przeczące 2 palców pokonałem przeciąganie całej kuli się tak to jest wracając do Monty Pythona ktoś postawił przedmiot na przedmiocie tak jest no i tam mieszkać dociska na grawitację całej kuli ziemskiej i nie ucieka z powierzchni z tą i tyle mają teraz uwaga uwaga jeśli co oznacza, że siła, jaka jest twoich mięśniach i w pieśniach prawie każdego z nas co jest dla gazety, czyli to nie jest jakieś wyjątkowe osiągnięcie to ja już naprawdę byłem przekonany, że jest naprawdę czegoś tutaj istotnego dokonała przykro mi no, więc co oznacza, że ta siła niezwykle słaba zadasz ona z 1 strony determinuje siła przyciągająca mieszka tak nosiła pochodząca od całej kuli ziemskiej no właśnie czy jedno siły z 1 strony aż za dużo duży samolot NATO nie podniosłem przemocy 2 palców nie podniósłby jego jakoś bardziej ziemia przyciąga jak być nie podniósł ale, ale on wiele przedmiotów daje rady naturalny, czyli z 1 strony to siła jest niezwykle słaba o wiele słabsza od no bo siła mięśni to pochodzi z jakiś tam nie wiem chemicznych reakcji w komórkach czy one o wiele słabsza można się domyślić od wszelkich innych sił występujących w przyrodzie, a z drugiej strony ona w jakimś sensie determinuje ten wielką skalą Ewy wielkoskalowych los świata to znaczy ta wieś te ruchy obroty ciał niebieskich jak bardzo upraszcza oczywiście tam jest wiele faktów, ale one zasadniczo po powstawanie czarnych dziur i i i Jaś i ruch ziemi wokół słońca i laty galaktyk wokół galaktyk zdeterminowane przez to niezwykle słabą siła grawitacji, która jakoś to wszystko w tej gigantycznej skali oraz strój i teraz to co chcę powiedzieć to, że w tym tkwi cała trudność mianowicie, jeżeli ma siłę, które tak słaba to domyśla się, że najdrobniejsze zaburzenia, które w każdym doświadczeniu w każdym układzie fizycznym niechybnie zagrają jakąś rolę one one będą maskować siła, jeżeli będzie chciał wykonać taki modelowy eksperyment np. umieścić koło siebie 2 masywne kula i chciałbyś przed bada w jaki sposób on na siebie działają to okazuje się, że jest wiele zjawisk wiele efektów, które między tymi kulami mogą zajść wiele zjawisk fizycznych również wynikających z mechaniki kwantowej, które okrutnie zaburzają wynik tego doświadczenia sprawia to, że ta siła siły grawitacji, czyli to stała, która tam determinuje jak silna jest siłą jest najsłabiej znaną z stałą fizyczną w przyrodzie mam pytanie tak ona jest taki sam raz na kilka minut ostatnich naszej rozmowy, więc proszę bardzo jak zwięzłą taką odpowiedź na kilku rozdań ziemię rugując zmianie nie broń Boże absolutnie, bo jak to wszystko się ma do fizyki kwantowej, bo tu jest jakiś problem z tą grawitacją i fizyką kwantową wcześniej Astorią fantasy no to co się póki co nie ma jak to znaczy w przyrodzie znane są póki co 4 fundamentalne oddziaływania fundamentalne czy nie takie jak np. gdyby po co do ciebie ta nie, bo życie popchnął to też byśmy chcieli działał jako życiu być tak nie zrobią nieraz już tak, ale działoby, jaką siłą tak, ale nie jest to fundamentalne zgodnie z tą fundamentalną siłą dla mnie w tym momencie grupa funta Penta zależy od tego jak byś popchnął tak, ale oczywiście wiem co odnawiać wynika z tego co byśmy sami początku czy oddziaływania między elektronami w mojej dłoni i swojej powierzchni ciała, a zatem jest to konsekwencja oddziaływań elektromagnetycznych po pierwsze, elektromagnetyczne po drugie, 2 rodzaje oddziaływań, które determinują konstrukcję jąder atomowych czy silnej słaba oddziaływania jądrowe dziecko jądra, ale też formowania się bardziej złożonych cząstek niż kwarki czy masz się od działania elektromagnetyczne silnej słabe oddziaływania, które było od odkryto dopiero po nastaniu mechaniki kwantowej i te wszystkie 3 oddziaływania ona razem jakoś współgra to czy da się w ramach teorii kwantów takim modelu spójnym opisać to jest model, w którym są cząstki np. elektrony między którymi są oddziaływania na psie to odpychająca działania, które nazywamy kulą boskimi, ale które w języku kwantowy wziął się istnieje jakiś pól elektromagnetycznych i wymianą cząstek w tych polach do takich w miarę spójny opis w ramach tzw. modelu standardowego i to jest 1 nóżka, która ma 3 czynów ich czy te 3 oddziaływania to 1 świat on jest taki korpus polarne bym powiedział tak, a drugi świat też ten świat tory kwant teorii grawitacji, który jest klasyczny to znaczy nie nim nie ma opisu kwantowego nie ma tam wciąż tak to nie cząstki meldują oddziaływanie między masami koniec takich geometryczny to znaczy tory grawitacji w tej współczesnym ujęciu Einsteina z kim to, mówi że obiekty masywna zaburzają upływ czasu i przestrzeni IT to co nazywam zakrzywienia czasoprzestrzeni to od odbierane efektywnie jako siła no i teraz na twoje pytania od, odpadając jak to się ma jedno do drugiej ekonomia masz nie ma to są 2 światy i póki co, ponieważ traktujemy w jakim sensie Niemcy słusznie tory kwantów jako tę fundamentalną teorię oddziaływań chcielibyśmy to oddziaływanie grawitacyjne w porze nić z tymi pozostałymi w domyśle, wprowadzając ten opis grawitacyjną kwantowego no i ja się to absolutnie zajmuje, ale wiadomo tylko, że jest to no i póki co niewykonalny nie to się po prostu nie udaje mi może naprawdę tęgie głowy na całym świecie również nas na wydziale są w to zaangażowane wtedy można, by mówić jakiś formą unifikacji można, aby taka 11 opis, z którego przy odpowiednio dużym wysiłku można, by tak, by chciało wnioskować o wszystkich zjawiskach fizycznych, które we wszechświecie to była teoria wszystkiego autorskie oczywiście trzeba brać poprawkę na to że, że bardziej złożone są obiekty TEN-T ta fundamentalna teoria w jakimś sensie się robi nieużyteczne trzeba jakieś takie modela np. ekonomiczne socjologiczne tworzyć coraz bardziej złożona jest takie efektywne, z których nie widać tej fundamentalnej teorii, a priori bardzo dziękuję dziękuję dr hab. Jan Chwedeńczuk z Instytutu fizyki teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego, bo państwa gościem w tej ostatniej godzinie dzisiejszego programu, który wydawała Małgorzata Wilczyńska realizowała Lidia Prądzyńska AJA się nazwą Tomasz Stawiszyński dobrej nocy rzeczy do Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!