REKLAMA

Węgiel i ludzie. Jak rodziła się Gdynia?

OFF Czarek
Data emisji:
2019-12-04 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
32:35 min.
Udostępnij:

Rozmowa z dr. hab. Jackiem Friedrichem wokół wystawy „Gdynia - Tel Awiw” Rozwiń »

Więcej: https://www.polin.pl/pl/gdynia-tel-awiw Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie i zapraszam na dzisiejsze spotkanie dzisiaj trochę magii, bo nie mówi o przeprawie do zupy boja byłem przed chwilą w Warszawie teraz jestem w Gdańsku, a mój gość jest teraz ze mną w Gdańsku, ale chwileczkę będzie Warszawa jest studio dr hab. Jacek Friedrich historyk sztuki z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum miasta Gdyni, a dzisiaj muzeum historii Żydów polskich Polin Rozwiń » w Warszawie dyskusja dyskusja powiązana z wystawą czasową Gdynia Tel Awiw utopia zrealizowana i o fenomenie wizji urbanistycznej Gdyni z Tel Awiwu właśnie pan profesor będzie rozmawiał także pan prof. Małgorzata Omilanowska i inni tak jest witam państwa bardzo uprzejmi rzeczywiście to są niesamowite miasta mogą wszyscy państwo rozwiązać takie anegdoty kiedyś mój kolega kościół w Gdyni swojego z kolei znajomego z Tel Awiwu właśnie tak pokazywał mu, gdy chodził z nią w różnych miejscach w segmencie chyba na Piłsudskiego jest taki fragment tak w spada ulica w stronę morza horyzoncie jakoś tak gwałtownie podnosi po bokach nowoczesny białe budynki te też w wadze 0 podział kwot zupełnie jak u nas tyle w IT temu jako pewnych nadużyć natomiast każdy to znak dni dla wyższych dostrzeże gołym okiem bez jakiekolwiek przygotowania historycznego im takiego prawda w merytorycznego podobieństwa oba miasta są bardzo nowoczesną, bo miasto powstały w gruncie rzeczy w tym swoją zasadniczym zrębie niemal dokładnie w tym samym czasie teraz już wcześniej, bo tam zaczęto to tworzenie miasto będzie dziewiątym roku, ale prawdę powiedziawszy naprawdę rozpędu dostało po pierwszej wojnie światowej po utworzeniu tego brytyjskiego mandatu czy dokładnie w tym samym czasie, gdy zaczyna się historia Gdyni nowoczesnej Gdyni jak wiemy dziś 3009. roku pewnie trzeba byłoby wyznaczyć granice tego boomu modernistycznego architekturze w Tel Awiwie dzięki temu, że tam losy bliskiego Wschodu inaczej się potoczyły to dopiero w Polsce czterdziestych się takim zmierzchem tego jest troszeczkę dłużej ten ten model fiskus mógł telewizji funkcjonować, a dzięki temu troszkę pewnie może więcej jest zresztą trudno powiedzieć, a także uprawniona liczba skala jest troszkę inna Arte, który w 12 jeszcze teraz to co uderza to właśnie to są nowoczesne to są miasto wybudowane nie może na surowym korzeniu i oba wcielały jakieś marzenia obu tych społeczność podobno jest bardzo wiele, ale może zostawiły słuchaczom też widzom uczestnikom tej dyskusji, którzy dzisiaj pewnie się, że na pewno mamy nadzieję muzeum Polin w Warszawie, a skoncentrować się bardziej w Gdyni chętnie, bo się, bo dzisiaj czy może albo po drugiej wojnie światowej to polskie Polski dostęp do morza wygląda zupełnie inaczej niż drzewiej jasno, że właśnie dzisiaj mówiąc jedziemy nad morze mamy szereg możliwości jest 1 z tych możliwości właśnie Gdynia, ale kiedyś Gdynia to była to był to było to okno na świat tak to taka morska stolica Polski nikt nie sposób kwestionowane oczywiście, bo jasne był ten fragment Wybrzeża z półwyspem Helskim Jastarnia Jurata Władysławowo prawda Jastrzębią górą to były te modne kurorty, do których też elita warszawską włoska czy poznańska jeździła, ale oczywiście Gdynia to było to co funkcjonowało Polaków i skupiało naprawdę się czyta ówczesną prasę przeczyta ówczesne literacki zapis wędrówek podjęto nawet ci, którzy krytycznie patrzy oczywiście byli też tacy, którzy widzieli i nędzy bezrobocie i bankructwa tak, by tak, ale oczywiście to podszewka w ciemno też w tym wszystkim, ale ten entuzjazm towarzyszący budowie Gdyni zachwyty nad tempem, jakie nazwano Maria Dąbrowska w amerykańskie tempo życia co w takim tempie, bo tylko na pustkowiach amerykańskich powstawały dotąd miasta prezydentem TEN-T ten zachwyt nad tym, że Polacy też potrafią zrobić coś takiego co wydawałoby się nie jest związane z takim dziewiętnastowiecznym romantycznym rozumieniem patriotyzmu prawda, że to zresztą istotny sens, gdy i, że ono było próbą stworzenia takiej innego patriotyzmu innego nowoczesnego opartego na sukcesie na cywilizacyjnych osiągnięciach na kolejne liczbie dokonaliśmy też tak w jakimś sensie uczucie tak byłoby jak patrzymy na na propagandę kolonialną tej Polski międzywojennej to ona oczywiście, jakkolwiek dzisiaj na to patrzymy inaczej dlatego żoną w oczywisty z drutu nie musi tłumaczyć współczesnemu słuchaczowi ale, ale jako historyk muszę powiedzieć że jak spojrzymy na to w takim kontekście ówczesnym to pamiętajmy, że w latach dwudziestych trzydziestych tutaj kolonialna w Polsce rośnie zbiera się i oczywiście gdzieś tam w latach trzydziestych szczególnie przybiera na sile to w tamtym czasie siadł tak zorganizowane to dopiero powojenne dekady została 60 to jest ten, kto ten potężny potężny ruch antyklerykalny proces dopiero wtedy na wielką skalę kraje afrykańskie południowo-wschodniej Azji prawda gdzieś tam wrzucają to już kolejna zła się dopiero druga to w latach dwudziesto trzydziesto to są ciągle lata, w których dominują wielkie imperia kolonialne wszystkim brytyjskie, ale francuskie holenderskie Niemcy jeszcze ciągle mimo tego, że oczywiście oni akurat podczas wojny światu sporo swój kolejny stracili, ale ten duch kolonialny był bardzo się właśnie w całej zachodniej Europy Polakom, którzy nie załata się tak, bo Polacy oczywiście w tym czasie, kiedy powstawały potęgi kolonialne czy głównie właśnie w dziewiętnastym wieku Polska nie istniała, więc siłą rzeczy żadnych korzyści miała zamorskie przynajmniej w ogóle żadnych sama bo jakim jest skolonizowana wyszłyśmy z kolonializmem trochę inny inny inny związek jeśli te potęgi zachodnioeuropejskie natomiast ci, którzy marzyli o potędze ekonomicznej Polski wzorować tak samo my dzisiaj też patrzymy, że myślimy, że ktoś w Polsce mówi chcę, żeby normalnie, bo chcą, żeby nowocześnie problem myślimy o Niemczech Holandii Skandynawii Francji Stanach Zjednoczonych prawdę tak tak tak ten kierunek jest jakoś to notowania także sprawa, że Białoruś nie nam w sterze myślę, że chciałoby też patrzy na zachód no tak tak nasza cywilizacja jest skonstruowana zaś tego ktoś tam toczy w szczegółach ale, ale tak samo przed wojną związku z tym Polakom, którzy gdzieś tam próbowali budować ten zarys potęgi polskiej oparty właśnie gospodarkę morską na gospodarce morskiej oni oni rzeczywiście z tą spoglądają na zachodnie potęgi uważali, że kolonie to jest ciągle przyszłość to jest to co da możliwość rozwoju już skonsumowania tej wielkiej inwestycji, którą gdy, chociaż nie zapominam, że przed szkolnego dnia była budowana dla 2 celów eksportu węgla eksportu ludzi o tym drugim czasem zapominam bo, bo w no to jest oczywiście może bardziej taki wstydliwy fragment naszej historii, ale to pewnie będzie kraj domówić ludzi do węgla powrócimy po informacjach Radia TOK FM informacja dziesiątej 20 już za kilka minut dr hab. Jacek Friedrich historyk sztuki z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum miasta Gdyni z państwa mają gościem dzisiaj być osiemnastej pan profesor można żyć w dyskusji muzeum historii Żydów polskich Polin w Warszawie informację o informację wracamy w czasie wracamy do studia Radia TOK FM w Gdańsku dr hab. Jacek Friedrich historyk sztuki z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum miasta Gdyni państwa moim gościem rozmawiamy z Gdyni właśnie w Gdyni międzywojennej Gdyni, w której 8 należą użyczyła propaganda funkcjonowała, która pokazała Gdynię jako nowoczesne wspaniałe miasto ochrona świat, ale także to polskie morze Polska potęga morska kolonializm Polski wszystko to przy 2, jaki starych stateczki oczywiście tak to pewnie, zwłaszcza na początku to było niesamowicie rozdęte, ale tak jak u posła propaganda po doświadczeniach dwudziestego wieku reagujemy na to słowo dość alergicznie ta w okresie międzywojennym ciągle było traktowane raczej neutralnie jako w odpowiednim stosunku propagować leży na reagować zdrowy styl życia się nie zżyma się propaganda jako rzeczownik brzmi w naszych oczach strasznie nie raczył się od tej propagandzie właśnie jako o takim takiej wielkiej akcji propagowania polskiego morza w sposób bardzo szeroko rozumiana oczywiście z 1 strony czy pan potęga na morzu militarna, ale dopiero gdzieś tam kiełkował trzeba przyznać podkreśla 30 gdzież tu nabierał rozpędu pewnie by Polska czy miast 10 lat to może rzeczywiście miał już środków, a niejako jakoś to nie w jakąś tam jakoś tam pewnie by się udało flotę z konsulem ratownicze nie byłaby w stanie rywalizować z niemiecką brytyjską czy francuską ale, ale ale, ale te procesy rzeczywiście zaczęły tak w ogóle cały cały unowocześnianie przemysłu zbrojeniowego latach trzydziestych, więc to militarne wcielenie marskości bardzo ważne no myślę, że w zrozumiały po tych wszystkich bojach o niepodległość po to, legenda Legionowa to wszystko powodowało, że dla Polaków no właśnie bicie się za ojczyznę zawsze było ważnym i tutaj to można było nowy komponent taki morski właśnie uzupełnić pojawi się też ojciec tej potęgi morskiej Władysław czwarty, a tak tak tutaj już tutaj pan nawiązuje do do moich badań moich badań rzeczywiście jak mówimy o potędze morskiej na morzu głupoty, by ten Polski na morzu w okresie międzywojennej jakoś tam budowany kreowany prawie niczego to jest najciekawsze ozdoby jak spojrzymy na historię Polski oraz bardzo mało morską historią no to oczywiście chcę punktów, do których można się było w historii odnieś było bardzo niewiele bitwa pod oliwą największy triumf oręża polskiego na morzu, który z perspektywy morskiej historii w wielkiej Brytanii Hiszpanii czy tu Niderlandów czy Szwecji jakaś potyczka robią prawda więc, więc to pokazuje co czwarty ten, który próbował bez większego skutku, ale jakoś tam budować siedemnastym wieku tę flotę wojenną bagno próbowano konstruować taki rodzaj wizji, że wracamy do tego coś było w naszej historii, że mieliśmy okresy, kiedy ku Bałtykowi umorzył Polska zwracała potem z wiadomych względów było to niemożliwe ale, a w rzeczywistości prawdę powiedziawszy to się ciasno wstydliwie dosyć częstą przemilczano no cóż no, chociaż z drugiej strony wstydzić się, dlaczego taka była historia Polski ci, którzy budowali polską potęgę no bo w pewnym cudzysłowie zręby tej przyszłej potęgi na morzu to byli to byli oficerowie wykształceni niewiele w tym drogich w pruskich rosyjskich i austriackich nie zapominajmy, że Austro-Węgry były wielkim wg to też miało dostęp do Adriatyku miało port w to jeszcze, chociaż najgorszą trafił w 2 lata duńskich naj Bart także także z tych 3 armii tych 3 marynarek wojennych wywodziła się elita polskiej marynarki wojennej, która budowała zręby Polskę ma więc, gdyby patrzeć realnie to korzenie polskiej marynarki wojennej były zaborczych w lotach na ten oczywiście trudno było to sprzedawać właśnie jako jako jako jakąś tradycję, do której warto się odwoływać nawet wręcz niektórzy z nich są takie świadectwa oni z pewnym wstydem o tym, mówili obrażono inaczej nie można było, ale teraz już oczywiście budują polską flotę, a teraz to, o czym pan dla mnie kuratorka sztuki jest samo ciekawe, że to propaganda różnych poziomach rozgrywająca się oczywiście to w takim klasycznym sensie teksty prasowe jakieś komunikaty prawda programy radiowe, w których zresztą marskość eksponowano i w chwalono, ale ona też bardzo ciekawy sposób realizowała na gruncie sztuk wizualnych to jest dla mnie bardzo fascynujące jako nowe projektory kosztu, a tymczasem, jeżeli chodzi właśnie tę potęgę Floty to tam co był SS caryca jest Kursk to co dostał troszkę się zmienia oczywiście pytam to o ile Penta Group pierwsze okręty wojenne kupił adm. Unruga ze swoich prywatnych pieniędzy, ponieważ już umowy międzynarodowe w ogóle w Polsce nie pozwalały jako państwo kupować tych co jakiś tam kanonierek Czyż nie jest zbyt dobre w militarnej historii ale, ale ale, ale też na taką informację kiedyś natknąłem to tobie zaskoczyło jak inaczej świat wówczas funkcjonalność to absolutnie do pomyślenia prawda jest też to naprawdę wielkimi pieniędzmi dysponuje okrętu wojennego czy prywatny będzie kupił tak czy inaczej to bardzo aktywny sport pokazuje też Atos to też pokazuje, że taki właśnie to które, który był niesamowicie ważne ten wracał właśnie do tych kwestii wizualny, którym są bardzo bliskie zawodowo to to fascynujące dla mnie to jak bardzo konsekwentna jak bardzo profesjonalne była to propaganda wizualna wielowątkowa na wielu poziomach szersze rozgrywająca z jednością, o czym pan takie budowanie tej tradycji morskiej z niczego się naprawdę przypomnimy sobie 19 wieczną polską sztukę literaturę, że mam jakieś morskie żyją, jeżeli odrzucimy Josepha Conrada, którego trudno wprost zaliczyć do polskiej literatury rzeczywiście tak też został pisarzem sławiący może dopiero wtedy, kiedy wyjechał z Polski to też charakterystyczne, ale należy odrzucić Konrada no naprawdę są leki znikome ślady obecności morza paradoksem, że może częściej, aby rozważa, ale za to może tak, ale wiadomo, że wszyscy późno kreacji długu bardzo polityczną przecież też i właśnie na fali tego odzyskiwania Bałtyku dla dla polskości już początku dwudziestego wieku natomiast spojrzymy na tradycję romantyczną prawda malarstwo polskie, nawet jeżeli gdzieś tam się pojawia jakiś pejzaże morskie to bardzo są śródziemnomorskie czy czarnomorskim bałtyckie co pokazuje no jak bardzo od Bałtyku Polska była mentalnie od o odwrócony to, że w latach dwudziestych trzydziestych tak konsekwentnie w książkach na plakatach okładkach różnych magazynów ilustrowanych na znaczkach pocztowych na grafikach kolportowany w taki czy inny sposób pokazywano polskie wojenne żaglowce pod jakąś wojenną banderą ze zbrojnym ramieniem zasłuży buta Augusta były do tych pierwszych też właśnie, których traktowano jako prekursora polskiej Floty wojennej to właśnie takie zmagania pod oliwą no bardzo licznych obrazach prezentowano czasem zupełnie zaskakujących miejscach no bo takim odkryciem wstępnie samego zadziwiło było to, że wielkie ścienne malowidło z przedstawieniem bitwy pod oliwą pojawiło się w 1 sal warszawskiej restauracji otwarty pod patronatem Żywca browaru w Żywcu browar już otworzył w Warszawie knajpę tam 1 senator z solą morską na szczęście przedstawia bitwę pod oliwą to pokazuje właśnie jak konsekwencjach jak wielopłaszczyznowa była ta ta propaganda rzadko ktoś był zainteresowany polskimi problemami kupował sobie zeszyt poszczególne morza no to jest jasne, że tam trafią wchodzi się napić piwa o do knajpy w Warszawie i widział na ścianie co pod oliwą, więc to był 1 wątek drugi toczy się bardzo schorowany wątek ty ty współczesnej marynarki wojennej ona poprzedzona była długo słabo potem podkreśla 30 rzeczywiście nowoczesne jednostki pojawił się wtedy duże sale z robotą ORP Błyskawica czy burza grą wszystkie nowoczesne okręty podwodne, które też już nowoczesną wchodzą do polskiej Floty wyposażenie naszej marynarki to się pojawiają na niezliczonych plakatach właśnie okładkach magazynów bardzo często rzecz jasna podłoga chcącym mi biało-czerwonymi banderami stan ten motyw takiego to taki Spójni polskiej biało-czerwonej Bandery polskiego okrętu polskiego morza polskiego marynarza bardzo malowniczego piękne mundury pięknie fotografowani upadł na masztach prawda z chorągiewkami sygnalizacyjnym to było szczególnie samolocie dużo, ale takim elementem może w mniej na pierwszy rzut oka propagandowym mówimy o tej historii mówionej Flocie wojennej to taka propaganda wydawał się z czystym czystym wydaniu prawda, ale książka spojrzymy jak bardzo te efekty wizualne z konstrukcję lansowały taki morski nowoczesny styl życia plaża rozrywki plażowe sporty wodne od róży transatlantyk np. prawda do Palestyny chociażby, żeby jakoś połączyć z tym naszym dzisiejszym wieczornym spotkaniem czy do Ameryki powalczy to fiordów skandynawskich turystyka to wszystkie możliwości które, które może dawało to rodzaj kontaktu ze światem nawiązała też kontaktu z takimi nowoczesnymi formami życia często to też było bardzo bardzo ważnym elementem tej morskiej propagandy pokazał Polakom, że może jest częściowo każdy może korzystać trzeba być marynarzem graniczny może demokratyczne, ale też myślę, że bardzo ważny był ważny był ten aspekt nowoczesności modernizacji to do tej dumy z tego, że jesteśmy zaściankiem Europy tylko naprawdę wchodzimy do rodziny nowoczesnych narodów o tak wrócimy do naszej rodziny nowoczesnych narodów o informacjach Radia TOK FM państwa mają właśnie jest dr hab. Jacek Friedrich historyk sztuki z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum miasta Gdyni informacje o dziesiątej 40 w czasie wracamy do rozmów o potędze morskiej z rozmów ocena z tak dr hab. Jacek Frydrych historyk sztuki z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum miasta Gdyni państwa i moim gościem sny potędze i sny, które za pomocą propagandy przy czym, że tutaj rozmyć propagandy jako jedno z narzędzi form propagowania informacji ludność miast i wsi polskich była jak to dobrze wręcz bombardowano chorzy można unikać negocjowane ale, ale dobrze, czyli z 1 strony potęga morska po drugiej to powrót do tego co kiedyś było czy historyczne potęga trzeciej strony nowoczesność turystyka, kto na świat egzotyka zdecydowanie potencjalny kolonializm tak tak tak tak to bardzo jak państwo widzą mieszankę wybuchową ciekawe jest to że, gdy na cele, które zresztą nasze rozmowy się pojawił tak przez przez chwilkę tylko, do którego warto wrócić akurat w tej propagandzie no raczej się nie pojawią, bo był dość wstydliwy to był to był problem migracji masowej emigracji w okresie międzywojennym tak jak przed pierwszą wojną światową będzie ludzie chodzili ludzie tak, dlatego że Węgry to oczywiste prawda potęgę Gdyni wyrosła na węglu będzie strajk górników angielskich w po dwudziesty to Gdynia prawdopodobnie rozwiały się bez porównania wolniejszym tempie inwestycje na początku 20 szlam zażyłe dopiero ta szansa, która otworzyła przed śląskim węglem do Śląska, który dopiero co zostało zresztą no jak wiemy jak w tych trudnych historycznych okolicznościach wyrwany ZŁAP niemieckich po części przynajmniej prawda był podstawą oczywiście ekonomicznego gospodarczego bytu kraju potem rzeczy mówimy o czasach, kiedy ciężki przemysł był jednak traktowane jako najważniejszy element każdej gospodarki narodowej, więc ten ten węgiel można było eksportować tylko mając do czynienia z taką nowoczesną transportową infrastrukturą, gdy tę szansę wykorzystała błyskawicznie rzeczywiście weszła w tym niższe proszę pojawiła w czasie długotrwałego strajku angielskich górników do tego czasu rzeczywiście szło to bardzo bardzo gwałtownie w górę, ale to to było coś się pojawią także w propagandzie wizualne są tak wspaniałe przedstawienia takie telegramy zdobył przed wojną był taki zwyczaj wysyłania życzeń nowożeńcom na cele w ramach pro wcale nie miały 2 gołąbków trwających w łupkach obrączki takie też pewnie były, ale fenomenem jest to, że to był bardzo często patriotyczne telegramy Kościuszko zmartwychwstała Polska, ale też właśnie czasami pojawiał taki dramat PS Górnik śląskie szyby kopalniane w takiej szkole, która wie, że wagony z węglem do Gdyni tam właśnie przewodu, który danego zabiegu portu pakiety portowe żurawie tak, by zjeść oczywiście nad horyzontem nadbałtyckim wschodzące słońce Jutrzenka tej gdzieś tam świetlanej przyszłości którą, którą próbowaliśmy budować, więc one oczekiwać posmak trochę retoryki wizualnych dla nas już dzisiaj śmieszy, ale tu sprawa absolutnie poważny mój ulubiony przykład nieistniejący już niestety uzupełni po sąsiedzku lotów linii prostej od miejsca w cudze, którym siedzimy kilkaset kroków w gimnazjum polskim taki wspaniały w 60 oraz zrekonstruowane, więc można można zobaczyć w czasie wojny wyszli do Niemca, ale niedawno został odtworzony malarską bardzo patriotyczne, pokazując zresztą na strony polskie niebo dookoła polskie miasta te polskie miasto układały się wizerunki polskich oraz takie 2 cykle Wisłą do Bałtyku Wisłą do Gdańska koleją do Gdyni i tata jednak, bo to Polska historyczna Kraków Husaria Warszawa prawda gdzieś tam 1617 wieczny Gdańsk z polskimi rzecz jasna okrętami wojennymi, a druga turystów każdą wizerunku miasta pojawiał się motyw pociągu lokomotywy składu kolejowego zaczynała się w Katowicach skończyła się, gdy prawda, więc nie widzimy wyraźnie bardzo jak bardzo tutaj 1 taka Śląsk gdyńska była budowana mu to właśnie chwalono się pojawi w propagandzie natomiast natomiast wąskie emigracyjnym się nie chwalono, bo też nie było czym prawda to był ten ktoś te dni w dość masowy ale, ale wstydliwy aspekt, bo pokazuje się kobietom nędzy prawda tych tt tt tysiące tysiące ludzi, którzy emigrowali do Ameryki północnej Ameryki Południowej przecież, gdy zbudowano ogromny gigantyczny tzw. etap emigracyjny liczy się to wspaniały zespół naszych zabytków dysk architektury, ale on on raczej nie kupował pierwszych stron magazynów ilustrowanych prawda tak samo jak dziś tłumy chodzących na statki do tych do tych naprawdę złych warunków, bo nie pierwszą klasą przecież migranci płynęli to też to też było coś się uchwalono, więc każda propaganda propaganda oczywiście nastawiona pokazywanie tego co pozytywne tego co pożądane natomiast oczywiście w sensie z też skrywa to co jest wstydliwą, a emigracja masowo z tej nędzy polskiej Polski centralnej Polski południowo-wschodniej Galicyjskie była była dosyć masowym zjawiskiem tak czy rząd nadal umożliwia też możliwe Polska Górny Śląsk Polska Gdynia nowy port nad Bałtykiem do węgiel nowoczesność może tak tak tak to mówimy już to trochę odpowiedzialnością czy warto by o tym, będzie się jeszcze dobitniej, bo tam też fascynującą szukać jak też 6 lat temu obejmowałem szefostwo muzeum miasta Gdyni jako wróżka już wtedy Gdynia zawodowo związany właśnie coś z Gdańskiem bardziej swoimi badaniami to musiał zacząć jakoś tę tkankę gdyńską wchodzisz i to co tak jak zacząć nad wszystkim myśleć zastanawiać w sumie najbardziej uderzyło to, że ten dał wyraz już tam w swoim tekście z początku swojej działalności że, gdy jest takim właśnie paradoks, gdy jest już tak co łączy 2 rzeczy, które my na ogół w naszym myśleniu o Polsce rozdziela wreszcie przeciwstawiamy lecieć do dzisiaj takich naszych dyskusjach debatach o Polsce polskością modelu polskości tym, że z 1 strony jest też model romantyczne dwudziestym pozytywy też w środę rząd szkołach kolejne roczniki uczy się tego nie wiem czy pociąg, ale przypuszczam, że tak tak głęboko zakorzeniony schemat rozumienia naszej naszej kultury na naszych tradycji, że ważne, kiedy schodził szalenie romantycy, którzy są one są to trzeźwi pozytywiści, gdy jest taki fenomen, który łączy to 2 przeciwności są absolutnie doskonały, dlatego że z 1 strony to było szaleństwo właściwie porywanie się na coś takiego IT IT jak się czyta tekst nawet najbardziej pragmatycznych ojców Gdyni tam wszędzie jest taka nuta romantyczna wszędzie ten rodzaj takiego porywu romantycznego tego tego tej miłości ojczyzny tego poczucia, że to robi dla dla ojczyzny przez wielkie o największej kasy można wyobrazić prawda, że bardzo romantyczne bardzo równocześnie ten romantyczny zamysł był realizowany z jakąś niesamowitą inżynierską pozytywistyczne właśnie precyzją bardzo konsekwentnie oczywiście postać ministra Kwiatkowskiego z taką czy inż. Wendy prawda to są takie symbole tego właśnie inżynierowie zbudowali nową Polskę jak inżynierowie budowali nowy typ patriotyzmu konsekwentnego trzeźwego bez jakiś port, ale 1 dzień był niesamowicie kształtowanie patriotycznej tradycyjnym prawda to nie byli ludzie, którzy by kontestował ten patriotyzm oni oni uważają, że w tych nowych warunkach nareszcie Bogu dziękować nie trzeba już bić wylewać krwi prawda to ten patriotyzm musi realizować budowaniu potęgi potęgi ekonomicznej potęgi na morzu potęgi kulturalnej inni prawda może już nie akurat krakowskiej będę, ale to szuka, chociaż akurat Peter Kwiatkowski bardzo bardzo wyrafinowanym intelektualistą tego, bo tekst dotyczący historii ekonomii światowej to są to są to są niezwykle ciekawe rzeczy, ale oczywiście to tata pozytywistyczna w pozytywistycznej komponent w Gdyni dla mnie fascynujące, bo one takim Zjednoczone zakwestionowania tych naszych mitów narodowych, a z drugiej strony jak już takim niesamowitym dopełnieniem myślę, że dlatego, gdy jest tak atrakcyjna ciągle jako idea prawda niezależnie od tego kto musi jak dzisiaj potrzebne, gdy to, czego zaczynaliśmy, więc już tylko jedno z bardzo wielu nadmorskich miast polskich w już tego co na to monopolu od wielu dziesięcioleci nie ma, który dzierżyła przed wojną ale, ale żaden z żadnych innych miast portowych dla Szczecina ani Gdańsk nie ma już mniejszych portach nie nadają się z oczywistych względów historycznych do takiego kreowania właśnie obrazu już mitycznego mitologicznego a gdy ciągle myślą takimi twórczy co twórczą siłę właśnie wynikającą z tego z tego z przeciążenia romantyzmu i pragmatyzmu, a dzisiaj jak rozumiem można na Grabówku oglądać ten etap imigracyjne tak jest tak jest to jest naprawdę wybitne znakomite dzieło dzieło modernistycznej architektury w jakimś sensie no w dokument takiego czasu który, który właściwie już przeminął bo jakkolwiek oczywiście doskonale wiemy, że emigracja nie jest fenomenem, który w, które przeminą wręcz przeciwnie wiem doskonale, że jest to 1 z najżywotniejszych próbą współczesnego świata to jednak sama struktura emigracji zupełnie innego rodzaju niż wtedy, kiedy wtedy emigracja coś takiego się też potem w tym okresie bezpośrednio powojennym troszkę do Niemiec wprowadzano na podstawie umów międzypaństwowych, a to Włochów z południa to lub Słowian prawda potem Turków wszyscy wiemy teraz nauczyciele bardziej spontaniczna, kiedy ona po prostu dobrym elementem światowej gospodarki wymiany ekonomicznej prawda trochę tak też w tym wypadku pewne kwoty, bo pewne wyliczenia były dotąd imigrantów więcej rocznie będzie przechodzić przez ten port wiadomo, że są pewne procedury, które muszą być poddani medyczne różnego innego rodzaju ten etap pośredni to miał służyć dlatego tak niesamowicie rozbudowana struktura służące przygotowaniu tych czy też część oczyści biednych ludzi z naprawdę bardzo one z 6 takim cywilizacyjnym prezydentów Polski do tej ciężkiej podróży tego co tam, gdzie czekało po drugiej stronie to było czuć się też ze sprawdzianu, bo to też skoro czas, by było to ściśle ekonomiczne, więc taki z 1 strony można powiedzieć ten etap emigracyjny grobów jest takim monumentem modernizmu nowoczesności przemieszczania się nowoczesnej gospodarki globalizm ująć moglibyśmy to właśnie w takich kategoriach budować z drugiej strony takim też wstydliwe właściwy jakoś tam wspomnieniem prawda członek Kwiatkowski razem z brakiem pojawi się otwarciu, a także uaktywnienie nie wypowiadać to pewnie tak skoro pan tak mówię to pewnie tak było, ale nie pamiętam tego, ale rzadko pokazuje się tylko pokazuje, jaką rangę wówczas przyznawano tym kwestiom prawda to znaczy jak ona była ważnym składnikiem w trzynastym ekonom wówczas trafią do to też kwestii wojsko polskie Towarzystwo tam teraz jest w aktach jest też wojskowy dodatkowo dosyć trudno dostępne dla dla zwykłego turysty naprawdę, a naprawdę to trochę tak jak tutaj w Gdańsku ze schroniskiem młodzieżowym na biskupiej Górce fantastyczną zabytkiem innego od obecnego reżimu czy innych innej władzy troszeczkę 1 z ligi co będą one też, by to było coś co miało służyć przechowywaniu mas ludzkich tam głównie Hitlerjugend całych Niemiec miał przyjechać przyjeżdżać też to kapitalny kawałek architektura ma też bardzo trudno dostępne także apelujemy do wojska policji, żeby od czasu do czasu udostępniały turystom tak ciekawej tak wspaniały zabytkowe obiekty bardzo dziękuję dr hab. Jacek Friedrich historyk sztuki z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum miasta Gdyni państwa moim gościem dzisiaj o godzinie osiemnastej, ale w Warszawie może pan zdążył pociąg 112 z hakiem oraz dużym zapasem zresztą ratował się także poważnie osiemnasty w Warszawie muzeum historii Żydów polskich Polin dzisiejszy gość udział w dyskusji dotyczącej wystawy czasowej, ale także architektury Gdyni Tel Awiwu i różnych innych konotacji tak jest dziękuję serdecznie informacji już kilka minut o godzinie jedenasty po informacjach wracamy do programu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA