REKLAMA

"Punkt zapalny", czym była tęcza na Placu Zbawiciela w Warszawie?

Kultura Osobista
Data emisji:
2019-12-05 19:00
Audycja:
Czas trwania:
21:36 min.
Udostępnij:

Gośćmi Marty Perchuć- Burzyńskiej są Wojtek Jankowski, reżyser filmu "Punkt zapalny" i Agnieszka Tarasiuk, kuratorka Królikarni. Rozwiń »

Rozmawiają o pracy nad dokumentem o instalacji "Tęcza" Julity Wójcik. Podczas eksponowania na placu Zbawiciela „Tęcza” była siedmiokrotnie podpalana. W nocy z 26 na 27 sierpnia 2015 została zdemontowana i nigdy już nie wróciła na ulice Warszawy.


Agnieszka Tarasiuk: "Dla mnie tęcza jest dziełem sztuki Julity Wójcik, która używając właściwej artystom intuicji, stworzyła przedmiot, który zogniskował w sobie niezwykle procesy społeczne i był jak każde dobre dzieło sztuki wieloznaczny, aktywny i cały czas jest."

Wojtek Jankowski:"Tęcza jest miłym wspomnieniem, robiąc film coraz bardziej ją rozumiałem." Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska dzisiaj w Warszawie rozpoczyna się dziewiętnastym międzynarodowy festiwal filmowy Watch Docs prawa człowieka w filmie, czyli 1 z największych na świecie festiwali filmowych poświęconych podstawowym prawom jednostki festiwal potrwa do 12grudnia, a festiwalowe filmy będzie można oglądać w centrum sztuki współczesnej zamek Ujazdowski w kinie Muranów i w Kinotece, ale to nie jest tak, że festiwal tylko Rozwiń » wyłącznie dzieje się w stolicy po każdej edycji również po tej tegorocznej ma miejsce objazdowa odsłona festiwalu, który w tym roku odwiedzi ponad 30 polskich miast i w tych miastach publiczność obejrzy wybrane firmy będą również spotkania dyskusje wystawy koncerty na inne wydarzenia towarzyszące ważna informacja jest też taka, że wstęp na wszystkie projekcje i imprezy festiwal łączy Tax jest bezpłatny festiwalowi towarzyszy również konkurs, w którym w tym roku jedynym polskim reprezentantem jest film punkt zapalny w reżyserii Wojtka Bąkowskiego opowieść o niezapomnianej instalacji Julity Wójcik, czyli słynnej Tęczy, która powstawała w Wigrach na Suwalszczyźnie później trafiła do Brukseli i z Brukseli do Warszawy na plac Zbawiciela ten film otworzy dzisiaj festiwal Tęcza, która płonęła 7× aż w końcu została rozebrana i jak na razie na warszawski plac mimo zapowiedzi nie wróciła gościem kultury osobistej jest dzisiaj reżyser filmu wspomniany Wojciech Jankowski wita serdecznie i Agnieszka Tarasiuk była dyrektorka byłego już niestety domu pracy twórczej w Wigrach obecnie kuratorka Królikarni, czyli muzeum rzeźby oddziału muzeum Narodowego w Warszawie Witaj dobry wieczór 1 z bohaterek występujących w tym dokumencie punkt zapalny no właśnie płonąca Tęcza czy ten cie rozkręca na tatę będąca symbolem tolerancji radości czy ofiara ludzkiego niezrozumienia przemocy i braku zgody na inność, jaką ten Che, jaki obraz nosicie w sobie dziś, kiedy już niema na placu Zbawiciela w Warszawie ten nosi chyba w sercach tutaj wszystkim, dlatego że jest miłym wspomnieniem kojarzyła się nam wszystkim raczej pozytywnie ja do tej pory do momentu, kiedy zacząłem się zajmować tym tematem miał do niej stosunek neutralny, ale im bliżej do historii poznawałem, tym bardziej lubiłem i więcej oni wydziałem, więc lepiej rozumiałem również dzięki licznym rozmową z autorką Julita Wójcik i innymi osobami, które weszły w dialog z tą instalacją z tym symbolem Agnieszka od dziś w sercu, jaki obraz ten dla mnie ten jest dziełem sztuki na pewno jest dziełem sztuki Julity Wójcik która, używając właściwej artysta intuicji stworzyła przedmiot, który ogniskował sobie niezwykle ważne procesy społeczne i był jak każde dobre dzieło sztuki bardzo wieloznaczne i taki aktywny i cały czas jest tak to jest chyba symbol, który najmocniej dzisiaj dzieli polskie społeczeństwo stała się zresztą takim mocnym symbolem tak mocno dzielącym to nasza ten chyba mimo woli jednak i mimo woli artystów i artystki szczególnie lity Wójcik uważam, że wszyscy robimy artyści w sposób silny robimy działania celowe świadome Julita, mówi że ona nie spodziewała się takiego odzewu natomiast no użyła właśnie swoje artystyczne intuicji, żeby zrobić coś ważnego nieco jednoznacznego pobocznego co można zobaczyć kwitować pójść dalej także jak wymienia odbierała tej zasługi żona zrobiła coś ważnego przecież też nie jest także to Tęczy wyzwoliła jakąś dyskusję czy jakiś konflikt tylko go ujawniła Dark to wielka zasługa na pytanie ile Wójcik i jej ten czy wojsku, kiedy w tobie zrodził się pomysły potrzeba impulsu, żeby o tym czy filmowy opowiedzieć jednostek listopada 2013 roku wraca albo po prostu ze spacerów wieczorem i przejdzie przez plac Zbawiciela zobaczyłem już, dodając otarcia i jeszcze tej instalacji niewiele wiedziałem ten widok oczywiście uderzył natomiast jeszcze bardziej chyba reakcje ludzi, która osób, które stały po prostu po to, palono konstrukcją i usłyszałem tam wtedy wiele głosów zadowolenia z tego, że ta instalacja została już spalono ja wtedy po powrocie do domu przez kolejne dni tygodnie zapoznawania się z historią tej pracy śledziłem dyskusję w mediach i wtedy byłem bardzo rozczarowany został po raz kolejny powierzchownością mediów głównego nurtu, które się po tym, temacie bardzo powierzchownie prześliznęła i postanowiłem zrobić jakąś krótką formę filmową na ten temat stwierdziłem, że to jest temat dla reportażu dla dokumentalisty szerzej o tym, opowiedzieć i kiedy ten zaczął towarzyszyć kamerą odezwały się do ulicy Wojcik dowiedziałem się gdzie, gdzie znajduje się spalona instalacja pojechałam tam umówię się z nią na pierwsze spotkanie podczas warsztatów w Zachęcie i po tej rozmowie stwierdziłem, że za tym tematem podąża zdjęcia były realizowane w latach 20132019 różnych miejscach w Polsce granicą tak, ale trzeba tak w Indiach, ale trzeba też i Brukseli taki układ, ale ten co powstała tak naprawdę Wigrach w domu pracy twórczej w roku 2010 to była 1 z prac projektu Flower Power Agnieszko pamiętasz pierwsze momenty ten czy z jakimi reakcjami wtedy się spotykała ten czas i cały ten proces jej niezłożenie miło wrócić do tych do tych wspomnień, więc pozwólcie mi tak szybko opowiedzieć w ogóle o samych początkach ten ten projekt Flower Power wykorzystywał potencjał tego miejsca, które były do pracy twórczej w Wigrach to był odbudowany w latach siedemdziesiątych zniszczony na początku dziewiętnastego wieku klasztor w pokamedulskim na środku tego wzgórza stoi kościół wokół RM które, które od lat siedemdziesiątych pełnił taką rolę funkcję hotelową w tym miejscu nawarstwiały się przeróżne tradycje taka Dulska osiemnastowieczna monastyczna jarmarcznej katolicyzm i taka obyczajowość wiejska religijna i artyści, którzy tam jeździli od lat siedemdziesiątych bardziej może notable ministerialni wcześniej, a w ostatnich latach rzeczywiście działo tam bardzo twórczych twórczych działań i park Narodowy dookoła Wigierski jezioro Wigry, który oblewa Półwysep przeniknięta jest właśnie tego, że sztuka robiona z roślin będzie świetnie wykorzystywać potencjał tego miejsca, bo kwiaty zarówno są wykorzystywane na Boże ciało jak w Arce i zaprosiłam kilku artystów do stworzenia prac żywych kwiatów i pierwszy projekt ulicy to też była taka grządki w kształcie ten czy lite szukała kwiatów, które w tych kolorach tęczowa można, by posadzić, ale wtedy poszły na spacer na wiejski cmentarzyk zobaczył bogactwo sztucznych kwiatów i i w ten sposób zrodził się pomysł na cięcie, które takie często, że coś co trochę odbiega od założeń projekt staje się najlepszą pracą, więc nie było tam żywych roślin określić, które też naturalnie występowały w otoczeniu na wiejskim cmentarzyku sztuczne kwiaty, które potem właśnie miały tyle odsłon z czego innego robione są w Azji z czego 1 są robione i inne mają też znaczenie w każdym miejscu w Indiach ryżowego papieru, a w nasze kwiaty nasze Wigierski był oczywiście z Chin sprowadzano wszystkie sztuczne kwiaty w Europie leczone były wspólnie przez przez wszystkich gości Wigierski ich i byli to muzycy orkiestry Aukso z Tychów, która właśnie gościła w Wigrach byli byli artyści byli lokalni zaprzyjaźnieni sąsiedzi gospodynie wiejskie lokalny Kowal zrobił konstrukcję podcięcie i to znaczenie kulturowe środowiska LGBT oczywiście było albo 1 z wielu znaczeń Julita podpisywała ten cytat ten Konopnickiej związanej z Lubelszczyzną i ten trzeba tam była przede wszystkim ozdobą najbardziej czytane było to ten był taki ćwierć łuk, który podpierał mur klasztoru, który miał wiele już wtedy problemów technicznych też, więc muru odpadał płatami tynk i Tęcza wydawała się takim działaniu leczniczym takim zaczarowanym, żeby było lepiej i tak to było odbierane zarówno przez środowiska kulturowe jak przez środowiska bardzo katolickie pary ślubne brały fotografowały się pod Tęczą tak rzeczywiście tam był rodzaj takiej rajskiej zgody, ale zdaje sprawę, że ta zgoda była tylko, dlatego że pewne rzeczy były niedopowiedziane wprost Agnieszka Tarasiuk opowiadała o początkach ten czy tej słynnej płonącej niestety potem ten czy placu Zbawiciela w Warszawie rozmawiamy dzisiaj o filmie dokumentalnym Wojtka Jankowskiego punkt zapalny, którego to film bohaterką jest właśnie ten czas na chwilę wracamy do naszej rozmowy czas na informację w radiu TOK FM w kulturze osobistej rozmawiamy dzisiaj o filmie dokumentalnym punkt zapalny, który otwiera dzisiaj 19 międzynarodowy festiwal filmowy Watch Docs prawa człowieka w filmie reżyser filmu Wojciech Jankowski dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie rzeczą jest z nami również Agnieszka Tarasiuk kuratorka Królikarni, czyli muzeum rzeźby oddział muzeum Narodowego w Warszawie 1 z bohaterek występujących w dokumencie rozmawialiśmy przed chwilą o tym jak powstawała warszawska Tęcza, bo punkt zapalny to właśnie film opowiadający o losach ten czy powiedział warszawskiej powstała w Wigrach powinnam powiedzieć Wigierski ten czy największe najbardziej dramatyczne przygody miała Warszawy w no właśnie ta praca w 2011 praca Julity Wójcik jako część projektu artystycznego Foster and Gardens uświetniła polską prezydencję Unii Europejskiej dekorując plac Solidarności przed budynkiem parlamentu Europejskiego w Brukseli, toteż Wojtku pokazujesz w swoim filmie to są oczywiście archiwalia tak to są zdjęcia, które otrzymał od architekta, który to także projektował teologa gorąca, który jest 1 z architektów brukselskim biurze architektonicznym on tam pod Tęczą często był dokumentował budowę stąd mam dość dość bogaty materiał archiwalny zdjęcia z Wigier z tych początków pytam czy to również zdjęcia archiwa to dzięki uprzejmości Agnieszki Tarasiuk to jest zdjęcia archiwum domu pracy twórczej w 2012 roku w Brukseli ten czas została przeniesiona do Warszawy na plac Zbawiciela no i tutaj zaczęła się jej gehenna, bo była prezentem nie dla wszystkich tak naprawdę chciane oczekiwanym jak państwo pamiętają płonęła 7× za każdym razem to może trochę paradoksalne, ale to płynięcie ten akt nienawiści co Wojtku pokazujesz w filmie wyzwalał często akty wprost przeciwne tam pokazujesz dokładnie tak piękną akcję niewzruszeni całujemy się potem to np. on podał 7×, ale tak naprawdę tylko raz była ofiarą takiego ataku Street Ochorowicz homofobiczne go to pierwsze podpalenia często były przypadkowe były aktami wandalizmu dokonanymi przez osoby nietrzeźwe dla żartu chyba pierwszy podpalenia nie było jeszcze takimi jawnymi atakami mam wrażenie natomiast kiedy już narodowcy kibice zorientowali się, że ten jest łatwopalna po prostu chcieli wartę podpalić tak bardzo dobrze nie ma z nami niestety w studiu Julity Wójcik pewnie więcej, by o tym, powiedziała, chociaż sporo o tym, mówi w filmie o tej takiej pewnej przemianie jeśli chodzi o cięcie o stosunek do Tęczy filmie Karol Sienkiewicz historyk sztuki mówi o tym w dokumencie, że w pewnym momencie odpowiedzią na gest homofobiczne, jakim było właśnie spalenie Tęczy odpowiedź powinna być kategoryczna nie była artystka twierdziła, że ten to ten czas też dzieło sztuki bez kontekstu trochę tego potem żałowała, dlatego że artystka chyba nie jest nie musi być wojowniczką wrażenia myślę, że Agnieszkę tutaj coś więcej na ten temat będzie miał do powiedzenia ja rozumiem postawę lite i z ciekawością prześledziłem dyskusji, jaka miała miejsce na łamach dwutygodnika, kiedy to partner ulicy Jacek zgoda polemizował z Karolem Sienkiewiczem i tobie to skłoniło do zaproszenia Karola Sienkiewicza do filmu rozumiemy oczywiście też stanowisko Karola szanuje cała dyskusja udamy się bardzo ciekawa, bo jest sztuce i absolutnie wydaje się, że dyskusje z bardzo ciekawa i myślę, że wojsko świetnie filmie pokazałeś ten proces, który właśnie od pierwszego spalenia, które było przypadkowe proces polaryzacji postaw i taki trochę drogi bez wyjścia, że że, nawet jeżeli w założeniu całość nie jest agresywne i jednoznaczne to w pewnym momencie w momencie konfliktu, który się buduje swoją własną dynamiką jesteśmy zmuszeni, by moralność każe zająć jakąś jakąś opcję ja pamiętam, że dla mnie ten też była bardzo wieloznaczna jedenastym roku, a teraz myślę, że byłabym gotowa jest też pod Tęczą w obronie środowisk LGBT i tolerancji i przeciwko temu językowi, którzy się rodzi w Polsce dokładnie też drogę pokonała po bo wydaje się, że to coś się co się wydarzyło w ciągu właśnie tych 10 lat takie wykorzystanie boję się boi się mówić w radiu tych rzeczy, które myślę natomiast to jest coś co mnie napawa największym przerażeniem wzrost języka, który antagonizmów ludzi, bazując na takim najbardziej głębokich uczucia odrazy to są dokładnie te uczucia, które były wykorzystywane w latach trzydziestych mnie szokuje coś jeszcze mianowicie normalizować tego języka, czyli to, że postawi na faszystowskie stały się takie poprzednia dla mnie to jest też przede wszystkim filmy o wspólnocie takiej pękniętej wspólnocie wspólnocie pękającej wokół symbolu, który właśnie jest Tęcza, który miał łączyć tak naprawdę symbolem miał nie być co mówi do nas wymyślam sobie taką możliwą interpretację, która może mieć w sobie nadzieję że, o ile w Wigrach nie było konfliktu, bo nie było wprost powiedziane, że ten czas symbolem LGBT tylko były takie troszkę Hiszpana, bo korzysta też o to chodzi nie był to na pewno projekt stricte politycznym nie był to pełen Kamilka i tam status quo zgody polegało na wykluczeniu może powiedzenie wprost, którego domagał się Karol Sienkiewicz wymaga tego przejścia przez fazę konfliktów i przez fazę zetknięcia się szczęście naprawdę trudnymi agresywnym po to, żeby to następne status quo następne zgoda było oparte na jawności i prawdziwej akceptacji ani akceptacji przez ciśnienie życzmy sobie tego, że tę fazę konfliktu jest fazą przejściową, która prowadzi do oczu względnie najwyższym poziomie warto pytać mord co mówi u nas ja myślę, że m.in. to, że nie wszystko nie wszystkie obywatele wszyscy obywatele rozumieją sztukę współczesną, zwłaszcza to w przestrzeni publicznej, a także to, że postawy homofobiczne są częścią szerszego problemu mianowicie nietolerancji niechęci wobec odmienności jeśli chodzi o sztukę współczesną wydają się, że ten twój dokument pokazuje właśnie i jak bardzo ważna strona sztuki współczesnej przestrzeni publicznej nie przez wszystkich nadal oceniana zazwyczaj właśnie do Piero wtedy, kiedy nie wiem powiem metaforycznie zaczyna płonąć może musiał spłonąć w celu, żebyśmy lepiej i zrozumieli, a propos jeszcze sztuki współczesnej, bo punkt zapalny takim się wydaje też porusza historie domu pracy twórczej, którego Agnieszka Tarasiuk była dyrektorką dzisiaj domu już niema Maurycy Gomulicki w dokumencie w pewnym momencie mówi, a zaprzepaszczone szanse dialogu, jaki właśnie stworzyły Wigry to połączenie miejsca kultu słynnego klasztoru 1 z miejsc zresztą kultu Świętego Jana Pawła II i sztuki współczesnej, że to mogło przynieść coś niezwykle twórczego, ale niestety pożegnaliśmy dom pracy twórczej w Wigrach chyba też pewną ideę, która mogła przynieść niezwykle tak mi się wydaje pozytywne efekty, które być może sprawiłyby, że znowu, używając pewnej metafory mniej ten w Polsce wypłynęło faktycznie ten koniec miałam ten honor być ostatnią dyrektorką domu pracy twórczej, który działa od lat osiemdziesiątych do właśnie 2011 roku to był teren po byłym zniszczony na początku dziewiętnastego wieku klasztorze, który jednak należał do kościoła i był od kościoła wydzierżawiony na 30 lat, żeby się kończyła w związku z tym nastąpił proces renegocjacji umowy ja miałam taką ideę, żeby oddać Kościołowi część zabudowań, gdzie mogły powstać nowoczesne centrum myśli Jana Pawła II, a w gestii ministerstwa zachować część, gdzie nadal trwa, by było miejsce rezydencji dla artystów zdawał się to właśnie trudnym, ale bardzo ciekawym zadaniem, żeby 2 różne środowiska spotykały się na 1 terenie no i okazało się, że toń ta propozycja była interesująca dla żadnej strony ani dla ministra ani dla biskupa, bo wydaje się, że dialog jest trudny i mało atrakcyjny atrakcyjny jest mieć dużo pokazać swoją dominację i rzeczywiście to to było takie doświadczenie, że nie jesteśmy na to gotowi ani za bardzo zainteresowani ten dialog tak, ale tylko na moich warunkach, a to, żeby się podzielić poza trudną trochę te 2 wątki to jednak są 2 wątki specjalnie umieściła w swoim dokumencie takim się wydaje taką wsią mnie również ta sprawa zasmuciła urzędom pracy twórczej już niema ja tam byłem 4× mieszkałem nawet na terenie tego ośrodka tras jest to takie bardzo dochodowe i mówiąc potocznie wypasione centrum turystyczne, którego właścicielem jest przy kościelna Fundacja miał okazję tam odgrywać dodatkowe ujęcia nagrywać dźwięki przyrody poczułem dość dobrze chyba klimat tego miejsca i zazdroszczę wam byliście wtedy w pomoc również to instalacje niestety domu pracy twórczej wygra już niema niema również ten czy, chociaż tak już o tym, powiedzieć na początku gdzieś nadal jest obecna w nas przestrzeni miasta, by nie zostało nic ten leży, gdzie złożone w magazynie centrum sztuki współczesnej, ale jednak coś wisi w powietrzu, bo tam stała tam płonęła zbiorowe przeżycie właśnie tam miało miejsce myślę, że pozostało nas w tej przestrzeni jeszcze rok temu, stojąc na placu Zbawiciela czekając na osobę, która się mówiłem słyszałem, że inna osoba stojąca nieopodal przez telefon umawia się ze swoją koleżanką powstańczą, czyli ten wiecznie żywa jednak mimo wszystko może kiedyś wrócić tak się może okazać trwalszy niż pomniki spiżowe taki pomnik zapamiętany tak powiedziała to kuratorka Królikarni specjalistka od Unii właśnie, czyli muzeum rzeźby oddział muzeum Narodowego w Warszawie Agnieszka Tarasiuk, która w filmie punkt zapalny występuje również bardzo dziękuję, że była z nami punkt zapalny firm otwierających 19 międzynarodowy festiwal filmowy łączy tak sprawa człowieka w filmie kolejne pokazy proszę państwa w piątek w kinie Muranów 17 później po pokazie odbędzie się debata wokół filmu kolejny pokaz 10grudnia dwudziestej w centrum sztuki współczesnej zamek Ujazdowski, po którym zaplanowane jest także spotkanie z twórcami znajdzie tam Waldek, iż jest jak 1 z bohaterów z Dariuszem Paczkowskim Wojciech Jankowski reżyser dziękuję bardzo również dziękuję spotkanie dziękuję czas na informacj Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA