REKLAMA

Co zamiast PKB? O wskaźnikach - alternatywach

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-12-09 21:00
Audycja:
Wieczór Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
37:05 min.
Udostępnij:

Mierzą i ważą nie tylko - jak Produkt Krajowy Brutto - wartość wytworzonych w danym kraju dóbr i usług, ale też takie rzeczy jak: długość życia w zdrowiu, ślad ekologiczny, aktywność obywatelską czy deklarowane zadowolenie ze swojej sytuacji. Co to za wskaźniki?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM dobry wieczór państwu Karolina Lewicka Małgorzata Łuczyńska i Daniel Kowalewski zapraszamy na poniedziałkowy wieczór w radiu TOK FM, który zaprezentuje się państwo w ciągu kolejnych 3 godzin następująca po dwudziestej pierwszej jeśli nie PKB to co, a właściwie jak mierzyć dobrobyt państw mamy sporo alternatywnych wskaźników o interesujących nazwach wskaźnik dobrego życia wskaźnik szczęśliwej planety światowy wskaźnik szczęścia indeks Rozwiń » odpowiedzialnego rozwoju mierzą ważą nie tylko jak produkt krajowy brutto wartość wytworzonych w danym kraju dóbr i usług, ale też takie rzeczy jak długość życia w zdrowiu ślad ekologiczny aktywność Obywatelską czy deklarowane zadowolenie ze swojej sytuacji chodzi w nich o to by nie ocenie sytuacji w danym państwie wyłącznie przez pryzmat produkcji, ale dostrzec też jak jest poziom dobrobytu dobrostanu jednostek, czyli wiedzieć więcej widzieć szerzej o tym rozmawiamy z naszym gościem Dominikiem owczarkiem po dwudziestej drugiej wybierzemy Gabriela Narutowicza na prezydenta Polski i syna ziemi łódzkiej Jana powstańca styczniowego inżyniera cieszącego się uznaniem i Europejską renomą obywatele Szwajcarii, który do odradzającej się Polski wracać nie musiał, ale chciał w wyborach do Sejmu z listopada 2002. roku przypada mandat nie dla niego, ale jednocześnie ten Sejm bez niego ukonstytuowany ledwo miesiąc później wybierze go na najwyższy urząd w państwie przeciw było wprawdzie aż 256 posłów, ale za 186 posłów polskich i 103 z mniejszości narodowych tu właśnie zaczyna się kolejny akt dramatu Żydzi Ukraińcy Białorusini Niemcy prezydenta wybrali grzmi prasa endecka ulica faluje, kiedy emocje są rozpuszczane zawsze znaleźć może szaleniec, który pociągnie za spust o wyborze i zbrodni opowiada prof. Tomasz Nałęcz czy po dwudziestej trzeciej spotkamy się z prof. Romanem Kuźniarem autorem książki porządek międzynarodowy perspektywa ontologiczna, która właśnie trafiła do księgarni, kiedy zaczynamy mieć do czynienia z porządkiem międzynarodowym Otóż od stosunkowo niedawna żadnej pary Roman gum żadne święte cesarstwo rzymskie narodu niemieckiego żadna Europa powództwa Polska czy powiada Ińska nieplanowaną akuszerkę porządku Międzynarodowego jest chaos, czyli pierwsza wojna światowa pojawiają się po 4 elementy nieobecne wcześniej stosunkach międzynarodowych tras nagle występujące wspólnie wszystkie państwa stają się równymi sobie uczestnikami stosunków międzynarodowych ustanowione zostają zasady regulujące stosunki między nimi zostaje powołana do życia powszechna otwarta na wszystkie państwa na świecie organizacja międzynarodowa no i stworzony został powszechny system zbiorowego bezpieczeństwa początki zawsze są trudne stąd krótkie losy pierwszego podejścia do stworzenia porządku Międzynarodowego wkrótce spłonie on porzuca drugiej wojny światowej, ale po 1940 piąte roku powstanie jak Feniks z popiołów zapraszamy do północy wieczór Radia TOK FM jest z nami już Dominik Owczarek dyrektor programu polityki społecznej Instytutu spraw publicznych dobry wieczór profesor będziemy rozmawiać o produkcie krajowym brutto innych wskaźnikach, które mierzą i kondycję i dobrobyt danego państwa, kiedy w ogóle ludzie zaczęli zastanawiać nad tym jak ocenić dobrobyt jakieś wspólnoty narodu państwa, kiedy zaczęto takie rzeczy mierzyć ważyć porównywać kwestia dobrobytu społeczeństw czy gospodarz domowych to jest 1 z najstarszych problemów ekonomicznych i on się pojawił razem z ekonomią jest główny problem kami nie tylko ekonomi również problemy społeczne prawdopodobnie moglibyśmy odnieść odnaleźć takie wątki w filozofii starożytnej, ale dobrobyt narodu jest konceptu Eliza, która się pojawiła nowoczesności prawa przez klasyczna pozycja Adama Smitha właśnie dotyczy bogactwa narodów kwestia ta kwestia właśnie było bardzo szeroko dyskutowana w szesnastym siedemnastym wieku i natychmiast po tym, jak względnie natychmiast po tym, jak pojawiła się taka koncepcja zarząd zaczęto używać różnego rodzaju obliczeń po to, żeby starać się kwantyfikator to co moglibyśmy nazwać bogactwem narodów z nas taką informację, że np. w 1600 sześćdziesiątym piątym roku próbowano oszacować dochody wydatki inne zasoby Anglii Walii, by ocenić także zdolność państwa do nakładania podatków z 1 strony prowadzenia wojny z drugiej strony albo np. rok 1700 pięćdziesiąty ósmy to także mowa o obiegu dóbr w społeczeństwie pojawiają się takie hasła czy wreszcie rok 1700 osiemdziesiąty pierwszy, czyli 2 osiemnasty i rozliczenie przygotowane dla króla Ludwika szesnastego zawierające opis sytuacji gospodarczej i zdolność do zaciągania przez państwo pożyczek czy rzeczywiście te początki to jest nowożytności początek ekonomii, ale chyba kluczowy moment to jest jednak wiek dwudziesty i wielki kryzys finansowy wielki kryzys gospodarczy tak, dlatego że dużo zjawiska społeczne gospodarcze zaczęły mieć wpływ na duże masy społeczne, ale również na sprawowanie władzy na na duże publiczne instytucje i państwa lub różnego rodzaju podmioty gospodarcze potrzebowały bardzo precyzyjnych narzędzi do tego, żeby móc podejmować właściwe decyzje trafne decyzje, które prowadziły do pożądane do pożądanych skutków rząd amerykański, by dysponować takimi dobrymi informacjami o przebiegu recesji zlecił krajowemu biuru badań ekonomicznych stworzenie systemu rachunków narodowych i w 3004. roku 1934 roku został opublikowany pierwsze takie sprawozdanie nie było one zbyt optymistycznie, bo mówiło o tym, że między 2009. 3002. rokiem dochód Narodowy Stanów zjednoczonych zmniejszył się 50%, więc no było dość bolesne, ale rzecz jasna ta koncepcja pomiaru wielkości gospodarki zaczęła się wówczas bardzo intensywnie rozwijać się 3007. rok niektórzy twierdzą, że to jest początek PKB, bo to jest książka dochód Narodowy 1000 dzieci 291935 i od tego momentu zaczynamy mówić o produkcie krajowym brutto tak rzeczywiście moglibyśmy powiedzieć, że to jest dosyć późno sprawa, bo to jest no prawie połowa dwudziestego wieku prawda dzisiaj nie jesteśmy w stanie w ogóle wyobrazić rozmowę ekonomistów bez odwoływania się do wskaźnika PKB do produktu krajowego brutto teraz tutaj, że prawdziwym świecie istnieje coś takiego jak PKP to jest to jest wskaźnik, który został sztuczny sposób wymyślone, żeby w, jaki sposób szacować, kto jest na ile bogaty i ile może sobie pozwolić oczywiście to jest pewien konstrukt statystyczne konstrukt teoretyczny również który, zanim stoi, ale bez tego rodzaju narzędzi trudno byłoby podejmować decyzje wraz z rozwojem nauki i też z pojawieniem się paradygmatu polityki opartej o wiedzę te narzędzia coraz bardziej zaczęły różnicować teraz bardziej skomplikowane i zaczynają do obejmować kolejne sfery życia nie tylko gospodarkę nie tylko kwestię wzrostu gospodarczego gospodarki jako jak jako całości, ale również inne parametry prawa, które są istotne z punktu widzenia dobrobytu państwa narodów społeczeństw czy gospodarstw domowych, bo jeżeli produkt krajowy brutto to jest opisywanie łącznej wartości dóbr usług wytworzonych w danym państwie określonej jednostce czasowej najczęściej w ciągu roku tak jest najłatwiej i najlepiej mówił przede wszystkim o tym co zostało wyprodukowane z pełną meczu zaczęła się krytyka PKB, że PKB jest traktowane jako fetysz, a właśnie ze względu na to, że rzeczywistość staje się coraz bardziej złożona różnorodna to PKB staje się coraz mniej wydajnym est wskaźnikiem dopisywania tych wszystkich przemian złożoności tego świata to co się zgadza znaczy chyba trzeba wyraźnie powie, że świat zawsze był bardzo złożone prawda nigdy 1 czy nawet kilka czy nawet kilkanaście wskaźników nie jest w stanie złożoności tego świata opisać, ale były takie czasy, kiedy PKB załatwią sprawę tak ja myślę, że możemy myśleć kategorią wskaźników również w powiązaniu z pewnymi koncepcjami, czyli dialogami ekonomicznym, jaki ekonomiczną społecznymi mamy już za sobą koniec pewnej epoki mam namyśli paradygmat neoliberalny, który rządził w zasadzie od początku lat osiemdziesiątych czy nawet parę lat wcześniej wprowadzone przez Margaret tacie i Ronalda Reagana, które sprowadzał się w zasadzie do kontrolowania niemal wyłącznie PKB prawna to to była to był punkt wyjścia i punkt dojścia dla dla tego paradygmatu w zasadzie jeślibyśmy dołożyli jeszcze kilka innych wskaźników, które opisywały gospodarkę czy finanse publiczne to taki dosyć wąski zestaw wskaźników opisywał nam zredukowane o opisywał nam pewną rzeczywistość społeczno-gospodarczą moglibyśmy powiedzieć, że ten paradygmat paradygmat miał charakter takiej redukcji mistyczną jednak widział życie społeczne gospodarcze w nieco wyostrzone formie w nieco bardziej czarnobiałych kolorach, a nie w pełnej różnorodności jak jak w rzeczywistości mamy to to do czynienia i z tym do czynienia i w zasadzie w od od dekady do głównego nurtu debaty publicznej przeciskają się również inne wskaźniki, które opisują nam rozwój społeczno-gospodarczy, którą nie uwzględnia np. czynniki związane z długością życia edukacją usługami publicznymi z jakością środowiska, które wpływają na dobrostan ty też zdolność jednostek do doboru do pełnego rozwoju również ekonomicznego pojawienie się tych alternatywnych wskaźników było także związana z ze zmianą myślenia to znaczy takim przekonaniem, że jeżeli coś mierzymy to wpływa na to co robimy skoro zmniejszymy wielkość produkcji to będziemy nastawieni tylko na to, żeby produkować, żeby wielkość tej produkcji była jak największa, bo wtedy nasz to AG będzie szedł do góry przecież są takie państwa, które opierają swój dobrostan swój majątek tylko na 1 sektorze albo tylko na 1 surowcu postać rzadko palnie diamentów albo jest ropa naftowa prawda w zasadzie można na tym bardzo ładnie statystycznie wypaść oczywiście myślę, że w krajach, które np. w Azji mniejszej, a zmniejsza PKB jest bardzo wysokie również przepis w przeliczeniu na mieszkańca kraju natomiast rozwarstwienie dochodowe również ogromne także rozwarstwienie majątkowe, więc PKB nie opisuje nam całości gospodarki lenie nie mówi nam nic o tym, jaka jest dystrybucja tych dóbr produkowanych w ciągu w ciągu roku czy jakiekolwiek inne jednostki czasu nie wiemy jak dużo jest osób bogatych średniozamożnych i naj na najbiedniejszych to jest 1 z głównych zarzutów stawianych właśnie temu temu wskaźnikowi oczywiście to nie jest także sam ten wskaźnik jest sam siebie jako zły on on on jest ważna nie jest istotne należy na niego zwracać uwagę kontrolować go oczywiście to jest 1 z głównych wskaźników natomiast nie powinien być jedyną podstawą do podejmowania różnego rodzaju decyzji trzeba też sobie zdawać sprawę, że są pewne trudności również metodologiczne PKB od PKB nie uwzględnia chociażby chodzi chociażby pracy, która jest nieodpłatną takie jak działania wolontariacie praca wykonywana w gospodarstwach domowych głównie to są prace wykonywane przez przez kobiety, więc jest cała masa również problemów metodologicznych PKB może być mierzony w oparciu o wydatki może być liczony metodą dochodową może być liczony metodą metodą produkcyjną, więc są również różne metodologie tych systemów Atal generuje rozmaite problemy jeśli chodzi np. wydatki załóżmy, że rosną wydatki na ochronę np. zatrudnianie ochroniarzy na montowanie systemu bezpieczeństwa i niby można byłoby przyjąć, że to będzie z korzyścią będzie coraz więcej usług coraz więcej towarów np. kamer zabezpieczających jak już lokale, ale z drugiej strony, jeżeli ludzie tak bardzo zabezpieczają tak bardzo chronią i odgradzając znaczy, że poczucie bezpieczeństwa musi być na niskim poziomie przecież poczucie bezpieczeństwa bardzo ważna dla dobrostanu wspólnoty tak tak tak to może być rzeczywiście bardzo jest świetny przykład może być bardzo dobry wskaźnik niskiego poziomu zaufania społecznego z czymś takim mamy do czynienia chociażby w Polsce rzeczywiście kwestia rozbudowanych sieci monitoringu owych grodzonych osiedli jest jest bardzo bardzo rozbudowana w naszym kraju, a jak pokazują, że każdy blok ucha ochronę w każdym bloku dokładnie takim z całą pewnością jest to sektor gospodarki, który jest bardzo rozwiniętej i przyczynia się do wzrostu gospodarczego w tych kategoriach właśnie takich arytmetycznych natomiast jeśli byśmy spojrzeli na badania socjologiczne to one pokazują, że istnieje bardzo silna korelacja między siłą kapitału społecznego, którego trzonem jest właśnie ten poziom zaufania poziom bezpieczeństwa z rozwojem ekonomicznym w danym społeczeństwie prawda, więc to są ewidentnie pewne czynniki, które się wzajemnie wykluczają prawami musimy patrzeć tak jak mówiliśmy wcześniej dużo szerzej na nasze czynników i kiedy byśmy sobie porównali takie główne instytucje międzynarodowe, które starają się opisać właśnie dobrobyt społeczeństw w w pewnej ich złożoności to widzimy, że tych wskaźników jest rzeczywiście bardzo bardzo dużo mam namyśli tutaj chociażby wskaźniki opisywany przez bank światowy czy i OECD organizacji narodów Zjednoczonych prawda, więc takich konceptu realizacji w ostatnich latach pojawiło się bardzo dużą np. co ciekawe, bo myślę, że to jest dość istotna punktu widzenia, które teraz rozmawiamy żadnej mówiliśmy, że to PKB pojawia się wtedy, kiedy wybucha wielki kryzys, kiedy rządzący zdają sobie sprawę z tego, że trzeba mieć jakiś wskaźnik, który będzie pozwalał im szacować, jakiej kondycji gospodarki czy nasze zwija się rozwijać nastąpiło tąpnięcie czy może idzie w górę natomiast kolejny kryzys ten już nam bardzo bliskie, czyli roku 2008 niejako wygania PKB czy zdetronizuje PKB właśnie otwiera rządy na inne wskaźniki, które mierzyły, by szerzej więcej, bo czytałam o tym, że to Nikolas Sarkozy i a zainicjował działania komisji ds. pomiaru wydajności gospodarczej postępu społecznego, by ta komisja zajęła się analizą ograniczeń PKB i żeby sformułowała nowe wytyczne jak ten dobrobyt jak gospodarkę mierzyć ten dokument powstał 2009 roku, czyli podczas kryzysu gospodarczego i ta komisja nie sugerowała rezygnacji z PKB, ale zaleciła tworzenie nowych uzupełniających wskaźników, które miały m.in. brać pod uwagę stopę życiową stan zdrowia stan edukacji możliwość aktywności politycznej Obywatelskiej więzi społeczne stan środowiska naturalnego bezpieczeństwo osobiste bezpieczeństwo ekonomiczne jeszcze wiele innych tak rzeczywiście tutaj ja bym się jak mechanizm podpisy pod takim podejściem, dlatego że nam właśnie taki jakaś taka siatka statystyczne jeśli można jacht to tak nazwać pozwala opisać społeczeństwo zjawiska ekonomiczne w dużo dużo lepszy precyzyjne sposób i trzeba przyznać, że to nie tylko Francja nie tylko te instytucje międzynarodowe, o które wcześniej wspominałem, ale również Unia Europejska dysponuje takimi narzędziami statystycznymi mam namyśli tutaj co najmniej 2 kwestie 1 to jest kwestia strategii Europa 2020 która wyznacza pewne cele dla poszczególnych krajów Unii Europejskiej jednocześnie dla dla całej dla całej Unii Europejskiej w charakterze uśrednionym i tutaj mam namyśli chociażby odpowiednią liczbę osób znajdujących się poniżej linii ubóstwa to jest kwestia osiągnięcia pewnego wskaźnika zatrudnienia to jest kwestia np. od redukcji emisji gazów cieplarnianych jeszcze kilka kilka innych wskaźników i ten ten zestaw jest w dalszym ciągu jeszcze względnie proste, ale pozwana uformować pewne wskaźniki będące miarą pewnego postępu gospodarczego społecznego środowiskowego inne narzędzie, które stosuje Unia Europejska jest zaczepione przy mechanizmie semestru Europejskiego jestem mem mechanizm koordynacji rozwoju społeczno-gospodarczego w całej wspólnocie polega ono na na przeprowadzeniu diagnozy w skali rocznej informowaniu o rekomendacji specyficznych dla danego kraju i punkt odniesienia ten zestaw wskaźników, o którym teraz mówi to jest sąsiad Score Board on się tak nazywa w języku angielskim i to jest zestaw kilkunastu wskaźników, które dosyć precyzyjny sposób opisują różne zjawiska spółek społeczne gospodarcze Polska np. bardzo dobrze sobie radzi w kategoriach rozwoju gospodarczego tutaj właśnie miarą tego rozwoju gospodarczego jest PKB jest absolutnie w czołówce krajów Unii Europejskiej całkiem nieźle również Polska wygląda jeśli chodzi o poziom bezrobocia wiemy jest obecnie historycznie najniższy od od od momentu rozpoczęcia transformacji gospodarczej za to niemal najgorzej Unii Europejskiej radzimy sobie z opieką dzieci do 3 lat jak również kwestię służby zdrowia, więc to są już takie narzędzia statystyczne opisują opisujące zjawiska społeczno-gospodarcze dużo lepszej rozdzielczości, który jest, w które wskaźniki pana ulubionym chyba nie potrafię powiedzieć, który wskaźnik byłby moim ulubionym wskaźnikiem na tę natomiast mogę powiedzieć, że to co cieszy się ostatnio bardzo dużą popularnością szczególnie w okresie wychodzenia z kryzysu gospodarczego to jest wskaźnik nierówności dochodowych najczęściej mierzy się te nierówności wskaźnikiem Giniego i to jest rzeczywiście bardzo ciekawa historia, dlatego że do tej pory w Polsce operowaliśmy danymi, które były zbierane przez Główny Urząd Statystyczny lub przez bank światowy i te dane pokazywały, że stan nierówności w Polsce jest na średnim europejskim poziomie oba te wskaźniki znaczy 1 wskaźnik liczony przez instytucje czy to głos czy bank światowy opierały się o dane kwestionariusz owe metodologii mówią nam, że jest to niedoskonała metoda, dlatego że najczęściej osoby naj bogatsze, otrzymując najwyższe wynagrodzenie jak również te, które otrzymują najniższe wynagrodzenia mają tendencję do odmawiania udziału w tego rodzaju badań w związku z tym mamy nie pal niepełny obraz sytuacji w inny opiekun są eliminowane bieguny są eliminowane same eliminują tak jest tak jest to jest kwestia jakieś autonomicznej decyzji o potencjalnych respondentów, którzy są operą losowanie za z aparatu zaburza obraz to zaburza obraz dopiero niedawno przeprowadzono pierwszą analizę autorem tej analizy autorami tej analizy są 1 z Polski, by badać czy Paweł Bukowski drugi to Filip Novokmet Chorwat obaj pracują w zespole profesora pika jego bardzo sławnego bardzo popularnego ekonomisty francuskiego, który właśnie pisze o nierównościach z ich badań wynika, że ten obraz wiedzy o nierównościach społecznych były niepełne ci 2 badacze oparli się nie tylko dane kwestionariusza zbierane przez przez GUS trzeba przyznać naprawdę na imponującej próbie prawie 40 000 gospodarstw domowych nie ma większej próbie próby badawczej w Polsce uzupełnień te te dane o o informacje podatkowe z Ministerstwa Finansów jeszcze kilku innych źródeł i te dane pokazują, że nierówności dochodowe w Polsce są dużo dużo większe mogą być nawet je należy do jednych z największych Unii Europejskiej ten wynik jest bardzo niepokojący bardzo niepokojące, dlatego że wiem też innych badań, że w krajach, w których mamy do czynienia z takim dużym poziomem nierówności dochodów tracą także ci, którzy są na szczycie tej piramidy społecznej wszyscy tracą, ale te nierówności mogą prowadzić do różnego rodzaju napięć społecznych do różnego rodzaju protestów strajków do różnych frustracji społecznych, które potem oczywiście mają swoje bardzo namacalne konsekwencje czy społeczne w postaci różnego rodzaju aktów wandalizmu przestępczości czy w postaci wyborów politycznych i wydaje się że, że ta kwestia niewłaściwego oszacowania skali nierówności dochodowych w Polsce jest brakującym elementem do wyjaśnienia różnych zjawisk zachodzących w Polsce w ostatnich latach, a co pan powinna taki wskaźnik jak wskaźnik szczęśliwej planety to bardzo dobrze koresponduje z tym wszystkim co teraz chce zrobić Unia Europejska nowa komisja Europejska ma zielony ład dla Europy ten wskaźnik szczęśliwej planety został stworzony w 2006 roku przez brytyjski think-tanku Fundacja nowej ekonomii i uwzględnia 3 elementy deklarowane przez respondentów zadowolenie ze swojej sytuacji życiowej oczekiwaną długość życia i ślad ekologiczny, które zostawiamy oczywiście ten wskaźnik będzie premiował te państwa, które wykorzystują zasoby naturalne w małym stopniu, które dbają o środowisko natomiast podmiotem odczuwający szczęście będzie planeta ziemia tak jest oczywiście jest to taka forma konceptualizm racji rozwoju społeczno-gospodarczego, która odcina się od klasycznych wskaźników gospodarczych nie mamy tutaj PKB ani innego wskaźnika ekonomicznego stricte włączonego w ten Stella w ten algorytm ten rozwój spór ten teraz gospodarczy tam tam jest on jest ukryty w w tej części, która odnosi do śladu węglowego, dlatego że on jest większy w krajach, które mają rozwiniętą gospoda gospodarki oczywiście możemy mówić, że może być różnie różne poziom wykorzystania energii mogą i gospodarki bardziej efektywne energetyczne i mniej efektywne energetycznie, ale co do zasady raczej jest także to właśnie te bardziej rozwinięte gospodarki produkują więcej zanieczyszczeń, więc Iga Gazy cieplarniane więc, więc sobie ten rozwój gospodarki jest niebezpośrednio, ale jednak wszyty w ten w ten model, a w liczniku z kolei mamy te czynniki czynniki, które decydują o dobrobycie właśnie prawda czynić oczekiwana długość życia jeśli za konto jest takie założenie, że jeśli ktoś żyje w środowisku zdrowym w, żyjąc w pewnym takim naturalnym rytmie pozwala to na uniknięcie tych czynników środowiskowych, które wpływają na na skrócenie życia prawda, więc większym stopniu nasze, a nasz genotyp wpływa na to jak jak długo żyjemy jeszcze emisję 1 element zadowoleni ze swojej sytuacji życia tak zadawane ze swojej sytuacji życiowej to jest po prostu bieżący wskaźnik tego jak jak jest nasze samopoczucie jak oceniamy nasze życie, więc jest to pewien pewien alternatywny wskaźnik pozwalające też poszerzyć granice dyskusji nad tym czym w ogóle jest dobrobyt społeczeństw czy właściwy rozwój gospodarki, a wskaźnik dobrego życia, bo wydaje się bardzo interesujące ostał stworzony kilka lat temu w 2011 roku i on uwzględniał rekomendacji tej francuskiej komisji, których ta, której mówiliśmy przed chwilą posługuje się nim OSII i on względnie 11 czynników, które są wyznacznikami dobrostanu sytuacja mieszkaniowa dochód rynek pracy więzi społeczne edukacja środowisko naturalne aktywność Obywatelska zdrowie zadowolenie z życia bezpieczeństwo i uwaga równowaga między życiem zawodowym, a prywatnym bardzo szeroko tak bardzo szeroko rzeczywiście to to jest pewne pewne spektrum wskaźników które, które można wziąć pod uwagę okazuje się, że największa największa korelacja czy to co to co wpływa na na ogólny wynik tego wskaźnika zadowolenia z życia to jest kwestia stanu zdrowia zamożności i dostępu do podstawowego kształcenia tak to są te 333 ważne elementy niż wydaje, że jesteśmy obecnie w takim punkcie, w którym staramy się podważyć ten paradygmat PKB pokazać, że on wprawdzie jest istotne, ale to nie jest też coś co co jest dla nas najważniejsze myślę że, toteż częściowo związane nie tylko z kryzysem, ale też w ogóle z pewnym etapie etapem rozwoju społecznego cywilizacyjnego, w którym te wartości materialne rozwój gospodarczy gospodarek bogactwo naszej gospodarce umowy stają się już mniej istotne schodzą na dalszy plan, a inne rzeczy takie właśnie jak jakość życia i różnego wymiary są coraz ważniejsze mamy pewien dorobek również w Polsce pan prof. Czapiński jeszcze w latach osiemdziesiątych sformułował swoją sławną cebulową teorię szczęścia, która sugeruje że, że poczucie szczęścia właśnie takie zadowolenie zżycia ma nas składa się z różnych części tak są takie, które mają sądy są takie czynniki, które mają wpływ chwilowe aż do takich, które mają charakter genetycznej są ściśle związany niemal z naszą biologią prawna i badanie też pokazują, że to poczucie szczęścia, które niesione jest zgromadzeniem zasobów materialnych będą momencie on napotka szklany sufit na po dokładnie napotyka szklane jak sobie kupimy 3 jachty to ten czwarty nie sprawia nam takiej wielkiej radości tak jest wtedy wtedy na szczęście mają wpływ zupełnie inne czynniki właśnie takie, które moglibyśmy uznać za zawartości po materia mistyczna prawda i co ciekawe ten poziom zamożności wcale nie musi być jakiś taki oszałamiająco wysoki wcale nie o to chodzi, żeby być milionerem czy miliarderem ten szklany sufit dość szybko zatrzymuje chodzi o to, że mamy takie poczucie bezpieczeństwa wynikające z naszej sytuacji życiowej możliwość takiego swobodnego zaspokajania swoich wszystkich potrzeb czasem jakiś kaprysów fantasy dokładnie, tak więc muszą być te 4 jachty wcale nie muszą już 4 jachty wystarczy jeśli nasze podstawowe potrzeby materialne są zabezpieczone i jesteśmy w stanie w sposób stabilny planować naszą przyszłość nie czujemy jakich zagrożeń nie mamy tak jakieś poczucie, że usunie nam się grunt pod spod nóg i będziemy musieli podejmować jakieś specjalne działania żeby, żeby te temu zaradzić, więc skorzystać przy wejściu to jeszcze 1 wskaźnik muszę zapytać światowy wskaźnik szczęścia publikuje corocznie inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju, która działa pod egidą ONZ w ogóle teraz dużo się mówi o szczęściu i co się składa światowy wskaźnik szczęścia realny PKB per capita bezpieczeństwo socjalne oczekiwana długość życia zdrowiu wolność decydowania o sobie gotowości do udzielania pomocy i skala korupcji też bardzo ciekawy układ bardzo ciekawy zmiennym muszę przyznać, że ten ten wskaźnik korupcji nie tutaj zaskakuje, dlatego że on wyraźnie odstaje od od od pozostałych prawda mniejsza korupcja tym większe zaufanie do instytucji tym większe poczucie bezpieczeństwa dla mnie dość logiczne logiczne i mnie się wydaje, że zachodzi tutaj większa skala korupcji zawsze w państwach, które sobie nie radzą albo, które są państwem upadłym i tak za wszystko trzeba płacić tak tak tak tak oczywiście tam, gdzie działają instytucje publiczne tak jak sądownictwo jako organy ścigania policja prokuratura ofiarna służba zdrowia albo tak to oczywiście tak tam, gdzie nie trzeba płacić łapówek po to, żeby dostać się do do lekarza specjalisty w jakimś starczy, żeby się czasy w jakimś rozsądnym terminie to oczywiście wpływa na NATO jak jest poziom poziom korupcji, więc oczywiście jest ze sobą powiązań istnieje tam korelacja natomiast ona ma charakter pośredni zakładam, że tak właśnie to wygląda to nie tylko kwestia korupcji samej w sobie to jest raczej wskaźnik jakiegoś problemu, który mieści się, gdzie indziej indeks odpowiedzialnego rozwoju to już nasz Polski wkład w te wskaźniki stworzony przez Polski Instytut ekonomiczny składa się z 3 wymiarów obecny dobrobyt zdolność tworzenia dobrobytu w przeszłości dobrostan wynikające z czynników pozapłacowych to jest coś nowego muszę przyznać, że jeszcze tego nie znam, dlatego że Polski cel ekonomiczny został powołany do życia dosyć niedawno 2 lata temu czy 3 lata temu jeśli dobrze pamiętam musi też jeszcze nie nie miał okazji zapoznać się z tym wskaźnikiem, ale widzę, że jest w tej nieco inna konceptualizm sektora polega na tym, że oprócz diagnozy obecnej sytuacji jest też odwołanie do do pewnej perspektywy tak do możliwości rozwijania się i w zasadzie byłoby zgodne z tym, o czym mówiliśmy kilka zdań wcześniej prawda, że człowiek jeśli ma przed sobą pewien horyzont działań, które pozwalają zaspokoić swoje potrzeby, a ponadto jeszcze jeszcze rozwinąć swoje swoje Horyzonty to tom może to wpływa rzeczywiście na poziom na poczcie dobrobytu czy rzeczywiście jesteśmy w takim punkcie, kiedy myślenie o gospodarce i kondycji o tym jak żyje się społeczeństw obywateli się zmienia np. w maju tego roku rząd nowej Zelandii zapowiedział nowe podejście do finansów publicznych jako cel swojej polityki określił dobrobyt obywateli, a minister finansów nowej Zelandii stwierdził, że wysokie PKB nie przekłada się na poprawę poziomu życia ani szans życiowych, bo PKB wracając do początku naszej dyskusji, które mierzy produkcję niekoniecznie musi oznaczać, że wszystkim jest tak z powodu wysokiej produkcji fantastycznie, więc teraz są jakieś nowe priorytety nowe kierunki tak to musimy sobie też bardzo wyraźnie powiedzieć może nie nie wystarcza do niewystarczająco dobrze rozwija rozwinąć ten wątek, ale obecnie znajdujemy się w takim punkcie, w którym mamy do czynienia z 1 znaj z największym nierówności dochodowych w historii majątkowych, bo to są różne rzeczy co roku Fundacja Oxfam przy okazji konferencji w Davos wydaje swój nowy raport informując, jaka część najbogatszych ludzi na świecie posiada połowę majątku i szereg innych wskaźników, które są wskaźnikami o tych ogromnych nierówności i to jest znaczny problem, z którym musimy sobie poradzić nawet posądzana o funk funkcjonowanie w paradygmacie no liberalnym MFW międzynarodowy fundusz walutowy walutowe zaczął zmieniać swoją optykę im wskazywać na to, że zbyt duże nierówności dochodowe są przyczyną uwaga słabnącego rozwoju gospodarczego prawa, czyli tonie są te czynniki, które wcześniej wymienialiśmy tak jak właśnie frustracja społeczna poczucie niezadowolenia społecznego głosowanie na partie populistycznej itd. ale to są czynniki czysto gospodarcze jeśli mamy do czynienia z ogromną kumulację kapitału w wąskim gronie osób, toteż ta sytuacja w wielkich nierówności dochodowych majątkowych wpływa również na to, że kapitał w gospodarce nie jest odpowiednio płynne nie od MEN nie nie nie jest nie jest przedmiotem obrotu prawda jest jest nieefektywne w związku z tym zamiast zarabiać więcej leży na kontach bogaczy i i nie pracuje na właśnie na dobro społeczeństwa co jest przyczyną tak nierówności dochodowych no powiedzielibyśmy, że niewłaściwy system podatkowy, który umożliwia najbogatszym osobom kumulowanie tego kapitału Dominik Owczarek Instytut spraw publicznych bardzo dziękuję dziękuję kwestia określona Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Nie czekaj, zacznij słuchać wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW".

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA