REKLAMA

"Plotka" i "Naród wybrany" - graficzna rekonstrukcja historii

A teraz na poważnie
Data emisji:
2019-12-11 12:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
23:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut witam państwa bardzo serdecznie, a moim gościem jest dzisiaj Christoph Wien duńską Polski architekt i grafik, a także twórca rzeczy niezwykłych wstrząsających, czyli nowel graficznych, bo np. naród wybrany albo plotka o pogromie kieleckim najpierw chciałem zapytać pana, dlaczego razem z Bogdanem białkiem nazwali się tą nowelą graficzną przekłada się też nazwa komiks wydaje się, że jest pewna różnica między tymi 2 pojęciami nowele graficzne traktują o Rozwiń » poważniejszych tematach i są utrzymane troszeczkę innej konwencji biorąc pod uwagę ważkość i tragedie tematyki poruszonej w obu albumach uważam, że pojęcie noweli graficznej jest absolutnie zasłużone dla obu książek no właśnie, bo komiks zarówno od strony takiej formalnej, czyli rysunków i Night z rynków, które są dialogami ma jeszcze pewne dla takie założenia gatunkowe powiedzmy, które się utarły to znaczy zawsze przynajmniej nałogu dobro zwycięża zło bohaterowie bardzo często brutalni, ale jednak są dobrze no, a historiach dotyczących Holokaustu pogromu kieleckiego trudno o właśnie taką figurę prawda dokładnie wydaje się, że mówimy o jakościowo innym produkcie nowela graficzna, omawiając tematy historyczne tutaj trudno mówić o superbohaterach i spełniających pozytywną negatywną rolę tu chodzi raczej o graficzną rekonstrukcję pewnych wydarzeń pewnych historycznych zajść oparty na innych graficznych i narracyjnych założenia zacznijmy może plotki to jest nowela graficzna która ogromnie mną poruszyła przypomnijmy też Czerwie czterdziestego szóstego roku pojawia się właśnie plotka w Kielcach, że chłopiec mały chłopiec został uwięziony na 3 dni przez Żydów w celu mordu rytualnego i cudem udało mu się uciec oczywiście bardzo szybko okazało się, że to wszystko są bzdury wyssane z palca, ponieważ chłopiec był tak naprawdę pod Kielcami we wsi, gdzie rodzina spędziła okupację bał się kary dlatego wymyślił całą tę historię i to jest początek ogromnej tragedii ogromnej zbrodni, która do tej pory jest jakąś taką głęboką chyba rano na na polskich sumień nie boi się pan dotykania sprawy pogromu muszę powiedzieć, że tak jak za czasów mojej młodości ten temat bardzo przemilczany tak bardzo intensywnie pojawił się okresie po wyzwoleniu Polski i były omawiane opracowany w najróżniejszych formach mówi pan po osiemdziesiątym dziewiątym roku 800 dziesiątym roku były dokumenty były jak monografie na ten temat opracowane przez historyków było też 2 bardzo poważne dochodzenia prokuratorskie prowadzone z ramienia IPN-u były też książki Jana Tomasza Grossa, który bardzo wstrząsnęły sumieniem i opinię publiczną obecny Polski także więzienie jestem pionierem to co może nowe w mojej książce coś jest, że jest graficzną rekonstrukcję wydarzeń tego ile wiem nikt się od przed nie pokusił nie byłem w związku z tym specjalnie trafiony przez jakiś lęki, rozpoczynając ten temat musi być, że ten temat jakoś tkwił we mnie od czasu, kiedy obejrzą film Marcela Łozińskiego świadkowie Otóż w segmencie z tych filmów świadek wydarzeń opowiada o fazie pogromu, który już się zdarzyła wczesnym popołudniem, kiedy już, jakby najgorsze emocje troszeczkę Cichy, aczkolwiek pogrom nadal był w bardzo intensywnej fazie pan ten opisuje scenę, kiedy Muzy mężczyzna z polskiego pochodzenia wyglądającym, że dostał w środku nocy w pobliżu rzeczki jeśli nic otoczony tłumem po obu stronach tego strumienia, którzy tak już w takim trochę nastroju prawa takiego festynu Ludowego rzucali kamieniami osadów zrezygnowany ze spuszczoną głową krwawiąc obficie z ran odniesionych w od trwającego przedmiotów i opisy sytuacji wywołał we mnie jakiś taką projekty wewnętrznego filmu, jakby wyobrazić jak sytuacja ma wyglądać to się stało takim zalążkiem pomysłu na tę książkę to można byłoby otworzyć z pełni swego przebiegu Kielce dziś wyglądają zupełnie inaczej ta ta ulica Planty 7 ten dom całe otoczenie jak pan to zrekonstruować jak interesował to znaczy odtwarza pan to z fotografii dawnych, bo także ja pytam Kielc, które przeprowadziłem ryczeć na miejscu może być, że byłem oczarowany nastrojem tego miasta był letni czerwcowy dzień baza niedziela Planty były miejscem spacerów młodych rodzin świetnie ubranych szczęśliwych beztroskich dzieci ulica Sienkiewicza jest pełna znakomicie zaopatrzonych sklepów, a sam budynek z zewnątrz jest odnowiony ma bardzo ładną białą fasady i co dziwne w 1 z tych sklepów leżące na parterze jest proszenia sukni ślubnych także można powiedzieć Ross zwyciężył na status ten Bóg życia zwyciężył nad Bogiem śmierci nastrój tam jest w tej chwili bardzo się rynkowy no właśnie, ale czy przy tym sielankową nastroju, gdy rozmawiał pan pewnie z mieszkańcami od tych wydarzeniach z czterdziestego szóstego roku w ogóle jakoś żyje w ludziach czy jest jakaś jakaś zadra jakaś 8 rano w polskich sumienia wtedy nie rozmawiam z jakim oglądam te wolne od zewnątrz nawet nie miałem okazję wejść do środka, mimo że właściwie tam klatki schodowe, które właśnie tam mieszka aktualnie dokładnie na podwórku czy działa 2 jegomości w opadających się wyglądających będzie niebezpiecznie, ale nie zachęcających do specjalnego dialogu także na leczenie zbliża do nich z nikim także nierozpoznanie porozmawiam z ludzi mieszkających w tym budynku dopiero później dowiedziałem się, że na parterze mieści się z założeniem Karskiego, które no w tym stopniu zajmuje się tematyką pogromu kieleckiego i w zasadzie dopiero przez Bogdana dotarłem, jakby do kielczan być może specjalnego segmentu tej ludności ludzie są niezwykle zaangażowani pełni zrozumienia dla tragedii tego wydarzenia Nowak, ale przez wiele lat pokutował taka teza o ubeckiej prowokacji jeśli chodzi o pogrom kielecki co na tym koniec ta teza właściwie żyje z dnia dzisiejszego ja uznaję to za coś po pierwsze, nieuzasadnionego po wtóre jakimś sensie też nieważne, bo nie jest ważne właściwie, jakie przyczyny tego pozytywnego programu spaliśmy nawet rok trudno przecież sprowokować normalnych do końca, więc ludzi tak dobrany do zbrodni dokładnie, czego zmierzam to co co jest moim zdaniem porażająca w tym w tym sensie wydarzeniu to, że można wywołać tego typu emocje tego typu reakcje u prostych zwykłych normalnych ludzi no właśnie, bo przypomnijmy w pogromie kieleckim uczestniczyło kilkadziesiąt kilkaset może nawet osób w dobrych chrześcijan robotników rzemieślników w pogromie kieleckim zginęło 37 osób pochodzenia żydowskiego w tym dzieci kobiety niektórzy niektóre ofiary pogromu kieleckiego nie są w tę liczbę włączani, ponieważ zakwalifikowano te zbrodnie jako zbrodnie na tle czysto rabunkowym, więc do pogromu się nie liczą, ale ofiar było znacznie znacznie więcej wrócimy do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Christoph Wien jest państwa i moim gościem autor nowel graficznych plotka i naród wybrany, a teraz na poważnie Kris gen autor nowel graficznych pt. plotka naród wybrany z państwa moim gościem to są proszę państwa te rodzaje można tak powiedzieć komiksów, choć pan Christoph nazwał te swoje dzieła nowelami graficznymi i opowiadają o najbardziej wstrząsających przerażających i okrutnych zbrodniach dotyczy w dotyczących ludności polskiej pochodzenia żydowskiego chodzi o pogrom kielecki chodzi oczywiście Holokaust chciałbym teraz porozmawiać drugi właśnie pana noweli, czyli naród wybrany jak jest pomysł na temat powieść ta nowela postaw taki troszeczkę przypadkowy sposób Otóż moja siostra, która od 51 już niedługo lat mieszka w Londynie, który już nie została zaproszona do pod londyńskiej szkoły w cyklu PMT wystąpić wykładów dla młodzieży szkolnej środkowy historii na tym wystąpieniu miała opowiedzieć o losach naszych rodziców, którzy na czas na szczęście uciekli do Rosji co jest dziewiątym roku i tam gdzieś na Syberii przeżyli okres wojny, żeby pan wrócić do Polski Otóż bez wątpienia ich losy w Rosji nie były łatwe to był, bo był bardzo ciężkie bardzo brutalne czasy jednak były one bez porównania łatwiejsze niż tych Żydów, którzy zdecydowali się na pozostanie dawał jakieś nasze podróżna wschód dawał jakąś szansę przeżycia absolutnie tego nie tak było i mimo tego, że relatywnie mówiąc ta historia jest znacznie mniej dramatyczne brutalna niż ta, którą mogliby opowiedzieć ludzie pozostali w Polsce tym niemniej jak ci młodzi ludzie byli zupełnie zafascynowani historią, którą się sam miał do powiedzenia w tym m.in. o powrocie na rodziców i jej, która jest już w Rosji 400 piątym roku w sierpniu podróż do Polski wagonami towarowymi, która trwała miesiącami to było absolutnie fascynację ze strony młodych ludzi i myślę sobie skoro historia o tyle mniej dramatyczne wywołuje tak takie zainteresowanie to może powinno się też powiedzieć coś na temat Holokaustu w pewny tego słowa znaczeniu lokal lub Pesy i tutaj rodzi się pomóc właśnie stworzenie noweli graficznej, ponieważ jest to medium, który jest, który apeluje do młodych ludzi prawda to jest młode pokolenie bardzo nastawione na wizualną percepcję takie były takie były, żebym korzenie powstanie tej koncepcji naród wybrany składa się z kilku opowieści prawda kilku los w ogóle bohaterów powiedz parę słów o o nich, więc książka składa się z 5 noweli są fikcyjne osoby, które w 1 noweli odgrywają główną rolę, a w następnej występują w sposób bardzo marginalny chciał w sposób połączyć numerację moim założeniem było stworzenie 5 zdjęć z istniejących rodzinnych albumów fotograficznych i znamy wszyscy zdjęcia z tego okresu to są takie białe czarne takie może bardziej kolorze sepii niektóre z nich przez cały naród Color sprawdzaj je wiemy, że w Yad Vashem czy muzeum w Pradze takie zdjęcia można wejrzeć i mamy szansę, że byłoby ciekawe, że owej właśnie całą historię przebieg od tych tysięcy 300 dziesiątego roku od inwazji niemieckiej na Polskę aż do powstania w getcie byłoby trudno, gdybym miał oprzeć tylko historii 1 osobie, ale też powinien to na 5 niezależnych noweli jak powiedział wcześniej marginalnie są połączonych dzień mogą pokazać najróżniejsze fazy zagłady w Polsce od tworzenia od wzniesienia murów getta w Warszawie do zamknięcia 200 000 ludzi za tymi murami pokazuje też historie żydowskie rodziny, którą ukrywa się po aryjskiej stronie książka kończy się powstaniem w getcie 3003. roku, ale ten podział na 5 czy koniecznie wygrać ja właściwie szkoda mu niektórzy bohaterowie bardzo nieliczni bohaterowie powstania gett przeżyli tak postanowiłem pozostawić przy życiu mojego bohatera, który poprzez ucieczkę kanałami ratuje życie się książka się kończy takim przypadkowym spotkaniem 2 bohaterów muzeum Yad Vashem, którzy nie wiedzieli nawzajem swoim przeżyciu, których łączyły wspólne przeżycia w okresie wojny okupacji nowość co ciekawe pan, bo czytając pana nowele graficzną dym takie poczucie, że to jest taka konstrukcja trochę podobna do ekspozycji głównej w Yad Vashem z tym zastrzeżeniem, że pan na to, że zaczyna właśnie inwazji nazistowskich Niemiec na Polskę w czystym dziewiątym roku, a tam się zaczyna od dojścia Hitlera do władz od 3003. narastającej fali antysemityzmu, a przecież ten antysemityzm w Polsce przed wojną był bardzo duży okropnie zlecenia były bardzo poważny bardzo obecną jak wartością polityczną prowadzone, by partie, które zgoła bazował mitologia na ten problem partię Teresą jakiś odnowę, jakby oceniane widział teraz, kiedy przybyłem do Warszawy rządu, że kolorowe plakaty Dmowskiego, w którym pośredniczącym antysemickiej partii Perek sens tak musiał gdzieś zacząć pracę gdzieś musiałem położyć ten cięcie, odkąd zacznę narrację na temat Lecha oczywiście można, by zacząć wcześniej postanowiłem położyć punkt startu we wrześniu czy dziesiątego roku pan odbiera dzisiejszą Polskę właśnie z perspektywy duńskiej no bo rozumiem, że pisząc, rysując nowele graficzne miał pan jakiś tej zamysł związany zarówno z przypomnieniem tej historii, jaki pojednaniem czy odbiera pan Polskę jako kraj antysemicki nie będziemy tego w ten sposób bez wątpienia są nazwiska ugrupowania i antysemityzm na pewno jest realnym istniejącą wartością i że mogą użyć słowa antywartości czy anty wartością w obecnym społeczeństwie z drugiej strony muszę powiedzieć, że biorąc udział w takich wydarzeniach czy festiwal Singera jest imponujące jak mamą dziś w ogóle jakąkolwiek obstawę milicji to wymaga to właśnie mówi rolnicy już teraz policja wstyd przepraszam przepraszam pan dojście do synagogi w Kopenhadze musi też działać, by było wyjść tą formą w Ameryce jest po prostu najróżniejsze automatyczne śluzy uzbrojeni żołnierze nawet nie jest to już nie jest nawet policja są wojsko uzbrojone wojsko, które musi strzec dojścia do świątyń czy szkoły żydowskiej czy do przedszkola takie całej zachodniej Europie w Polsce tego typu festiwal odbywają ta to prawda, którym roku pan wjechał w 2 tysiące dziesiątym roku czy już niedługo będzie 50 no jak ten pan bardzo bardzo na początku bardzo mimo tego, że właściwy moim nastawieniem było zapuszcza korzenie w nowym kraju i próbę najszybszego jak najszybciej dotacji do tych nowych warunków na rozumiem, że pańska emigracja to jednak emigracja marcowa prawda do końca było miał takie poczucie, że tak powiem złamanej miłości to znaczy, że jednak no Polska dziś złamała serce tym wszystkim, którzy wyjechali i zmuszeni do wyjazdu czy po prostu nie mogli utrzymać tak to było bardzo to było emocjonalnie bardzo trudne, zwłaszcza pierwszy okres, bo niezwykle bolesny czasem no ja miałem może też to ułatwienie, że miałem znam dziewczyny, które później za moją żoną Dunkę, które pomogą mi trochę w tym wejściu do chińskiego społeczeństwa, ale w przez pierwszy set 16 lat zajmują się pierwsza przyjechać odwiedzić dawne Konty Polska zaoferowała moich snach powiedziałby co trzecią noc, gdy często się do takiej dziwnej formie, że wydaje się, że zjeżdżam z promu samochodem dziś w Świnoujściu czy jakimś innym i marynowanym w porcie i drzewne w piachu powiecie potocznie, jakby dalej i zrealizować do końca ten ponowne ułożenie kraju jak się panu podoba ta Polska po 50 latach uważam może wręcz się do Warszawy mogą tutaj bywam prawa bowiem, że tym miasto przeszło zupełnie imponującą przemianę i mogą go identyfikacji jest po prostu zachodnioeuropejskie spory wielkości miasto niezwykle wibrujące imponujące jeśli chodzi o ten proces bardziej powiedziałbym duchową intelektualną czy pewnej rekonstrukcji racji pogodzenia się z własną historią dowiedzenia się w ogóle tej historii także na tej niezwykle bolesnej i niekoniecznie tak powiem godnych chwały jak pan odbiera ten teren ten proces jakoś odbywam myśli zarówno to co się stało po publikacji książek prof. Grossa, jaki miesiąc na pana te publikacje też są tego częścią razem się, że to jest bardzo taki proces, który łatwo podzielić na 2 bieguny prawda są głosy, które absolutnie zaprzeczają jakimkolwiek czarnym epizodem historii Polski i próbują to tłumaczyć jako deformację i i minister wizerunku Polski w oczach innych krajów, ale są też głosy, które podchodzą do tego znacznie większą aprobatą gotowością uznania, że chyba sobie żadnego kraju nie jest zupełnie jednoznaczna, że są w tym i piękne i zgłoś pewne no może, ale warto pamiętać, że nie byliśmy tylko narodem ofiar, ale często też staliśmy po pozwu stronie bardzo dziękuję za to spotkanie Christoph Wien architekt grafik polsko duńskiej i autor noweli graficznych naród wybrany i plotka był państwa moim gościem przypominam, że te nowe graficzne zostały wydane przez Stowarzyszenie via Jana Karskiego bardzo dziękuję dziękuję również dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!