REKLAMA

Fenomen Grety Thunberg. "Ludzie czasem bardziej angażują się w obronę Grety niż klimatu"

Godzina Filozofów
Data emisji:
2019-12-17 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:24 min.
Udostępnij:

Na czym polega fenomen Grety Thunberg? Czy ta dziewczyna rzeczywiście jest w stanie zmienić świat na lepsze? Na ile zaangażowanie młodzieży w ochronę klimatu może przynieść realne zmiany?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
godzina filozofów studio prof. Małgorzata Jacyna dobry wieczór dobry wiatr Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego na porozmawiamy chyba o osobie zjawisku fenomenie kulturowym medialnym, który trudno czegokolwiek porównać z nami jeśli chodzi o ostatnie lata jeśli chodzi o eksplozja siła eksplozji popularności popularność aktualną, czyli od graczy tu Berg oczywiście, która została człowiekiem roku tygodnika Time najmłodszym człowiekiem roku historii w ogóle tej nagrody Rozwiń » zacznijmy od takiego bardzo ogólnego pytania, jaki jest w ogóle twój stosunek do tego, że taką ikoną walki z globalnym ociepleniem ze skutkami globalnego ocieplenia ikoną walki o to, żeby wprowadzić jakieś rozwiązania, które mogą zatrzymać albo w każdym razie opóźnić nadejście katastrofy klimatycznej staje się dziecko i że w ogóle dzieci jak są taką grupą, która jest niezwykle silnie w to włączona zaktywizował no itd. może na początku chciałabym zaznaczyć, że nie będę mówiła gracze tłum berka będę mówiła właśnie tak jak zaproponowały o zjawisku kontekście społecznym niektórzy autorzy mówią, że jest to coś w rodzaju fikcji w istocie społecznej wspólnie wytwarzanej fikcji i że jej osoba stała się okazją do tego, żeby wypowiadać pewne rzeczy, żeby się konfrontować niejako przez nią, żeby zawieszać na niej swoje wyobrażenia fantazje nadzieję rozpacz, ale też i swój niepokój swoją złość jest czymś na kształt ekrany projekcyjne go to co może powoli można tak powiedzieć mając na uwadze te odniesienia, które pojawiają się w debacie można powiedzieć, że to trochę przypomina taki proces kanonizacyjny normalizacji za życia, kiedy pojawiają się obrońcy i pojawiają się ci, którzy przedkładają dowody nie Świętego życia dziewczynki i to co zwraca moją uwagę to przede wszystkim, że jej obecność sprawia, że ludzie czasami bardziej angażują się w obronę Grety niż w obronę klimat on, że mamy do czynienia z takim przesunięciem przemieszczeniem w tych wypowiedziach, które się pojawiają w zachodniej prasie którymi są znane, a w ostatnich dniach było sporo komentarzy najczęściej mówi się o tym, że jest taka postać, która pokazuje impas w jakim się znaleźliśmy pokazuje kryzys, że jest to postać, która kończy pewną epokę, ale nie zaczyna żadnej nowej myślę, że dobrze, by było powiedzieć, jakie kontrowersje się zdaje co ciekawe właśnie co powiedziałem o tym, żona nie zaczyna żadnej nowej epoki, bo powszechny odbiór przynajmniej wśród znacznej części entuzjastów gry tytuł Warki właśnie taki, że mamy do czynienia z kimś, kto przynosi bardzo konkretne pozytywne przesłanie, kto nas wzywa do tego, żebyśmy zaczęli działać, kto jest takim momentem inicjały onym tworzenia nowego ruchu społecznego, kto jest właśnie czynnikiem aktywizujących inne przedstawicielki przedstawicieli młodego pokolenia tego, które te plany zostanie prawda za jakiś czas jeszcze na niej ma spędzić sporo sporo lat no i że to jest właśnie jak najbardziej takie takie dziecko, które rozpoczyna nową epokę no właśnie raczej nie z tego powodu, że powtarzają się argumenty powtarzają się domniemania argumentację argumentacja mówiące o tym, że np. stoją za nią zieloni męża, ale może jest w istocie reprezentantką interesów miliarderów wobec demaskatorski jałowości szkodliwości różnych praktyk, które były opatrzone zielonym logo to jej obecność ma też wskazywać na taką rewolucyjną nową zupełnie atmosfery porównuje się jej obecność do sześćdziesiątego ósmego roku porównuje się oczywiście też do różnych sytuacji średniowiecznych dlatego przyszedł mi namyśl proces kanonizacyjny krucjata, lecz także do Joanny Dark ją też porównywano, ale wydaje mi się, że istotne jest to, że kwestia klimatu pojawia się pewnym klimacie społecznym ta np. podczas tych strajków, które mają miejsce w tej chwili we Francji pojawiło się m.in. hasło Paddy planet Paddy rektorat nie ma planety nie ma emerytury, dlatego że coraz trudniej jest nam mówić o przyszłości jako czasie abstrakcyjnym ten czas staje się coraz bardziej policzalne jeśli chodzi o grę tytuł Berg to zazwyczaj zazwyczaj pojawia się wg mnie problem, który jest obecny w krajach Unii Europejskiej w Europie od lat dziewięćdziesiątych problem napięcia pomiędzy polem politycznym polem społecznym czy Paulem opinii publicznej lata dziewięćdziesiąte to jest czas, kiedy pojawia się w Europie nowy styl polityczny włoscy socjologowie mówią, że pacjentem 0 był Berlusconi pojawia się styl czasami się mówi spektaklu, ale przede wszystkim amerykanizacji polityki jeśli będzie okazja to więcej powiem na ten temat chodzi o to, że pragnienie zmiany dużej zmiany jest dzisiaj zaspokajane właśnie przez rewolucyjny styl wielu polityków w wielu krajach zachowuje się dzisiaj tak jakby właśnie przed chwilą zdobyli pałac zimowy rewolucyjny maniery rewolucyjny język styl nonszalancja, nawet jeżeli nie pełnią takiej eksponowane i nie zajmują tak eksponowanego stanowiska jak Donald Tramp to zachowują w swoich szeregach takie kontrowersyjne postacie, które mają sugerować coś takiego skoro chcecie rewolucji to właśnie my ją robimy czy właśnie ją przeprowadziliśmy i to wydaje mi się bardzo istotne, że w kulturze zachodniej wyczerpuje się zaufanie do pola politycznego i pole społeczne pole społeczne też szuka pole opinii publicznej też szuka swojej reprezentacji dlatego też można się domyśleć taką wrogością niektórzy się do niej odnoszą pieczołowicie wszystkie wydarzenia z jej życia odnotowują w KE cie na Twittera na Facebooka analizują na świat zdjęcia, na których ona jest i w szczególności ten obszar tła zdjęciu, gdzie czasami dostrzegają np. jakiś plastikowe odpady klub się staje red wójtem takim powielany tysiące oraz mającym dowieść, że oto tutaj dochodzi właśnie do zanieczyszczenia to i tak na fotografiach sprzed kilku dni, kiedy siedziała w pociągu na podłodze tak odebrana jako czysty PR i ta te konflikty, które się pojawiają te głosy, które się w tej chwili pojawiają są bardzo istotne, bo one pokazują, że nawet, jeżeli wzrasta aktywność obywateli, zwłaszcza udział w wyborach chcę z przyjemnością jest odnotowywane przez różnych komentatorów, że to społeczeństwo się na powrót upolitycznić było to Janem jednak zastanawiała się na taką konkluzją mając na uwadze to jak duże znaczenie ma w tej chwili poszukiwanie reprezentacji społecznej odpowiedniej reprezentacji społecznej, bo też przywiązanie dla Grety Thun Berg jest też bardzo duże i staje się też takim ostatecznym znakiem rozpoznawczym można powiedzieć w niektórych środowiskach to jest bardzo ważne, dlatego że dlatego, że to oznacza, że te reformy, które są w tej chwili proponowane nie są rozpoznawane jako reformy, które gwarantują nam bezpieczną przyszłość no można nawet powiedzieć, że gdyby, gdyby wyrazić teraźniejszość pewnej scenie to powiedziałabym tak, że starsze pokolenie zwołało młodych ludzi i oznajmiła im nie więcej coś takiego nie będzie emerytur nie będzie pracy, bo będzie automatyzacja nie będzie ochrony zdrowia, a nie będzie też klimatu wody prawdę mówiąc jesteście prawie martwi proszę się rozejść, bo nie ma co oglądać tak to jest taka bardzo trudna sytuacja, która pokazuje, że wychowaliśmy czy wychowujemy w dalszym ciągu ludzi do altruizmu, a jednocześnie nic nie można obiecać 4 formy te zmiany, które w tej chwili widzimy wskazują jednoznacznie na to, że to obywatele będą ponosili wszystkie koszta tzw. transformacji, ale też rośnie brak zaufania pojawia się brak zaufania coraz większy wobec tych proponowanych rozwiązań już pomijam to że, że mniej ni nie widzę nie widzę tam żadnych instytucji kontroli, które umożliwiłyby dyscyplinowanie różnych miast obraz jakoś mi zapadł w pamięć ten komunikat, że nic nie będzie proszę się rozejść formułowane w odniesieniu do z no właśnie tych ludzi, którzy są młodzi albo wchodzą dopiero w dorosłość czy w ogóle do nas wszystkich tak na dobrą sprawę, bo się zastanawiam czy z to dziecko, które się pojawia w tym czasie ciemnym czasie chaosu w czasie nadchodzącej apokalipsy niesie właśnie jakiś przekaz, który ma być przekazem nadziei ma być wezwaniem do głębokiej przemiany i ma być takim taką obietnicę zbawienia czy czy czy to jest taka figura właśnie czy to jakoś zupełnie inaczej należy rozumieć okres zużycie no właśnie, ale jest też moment pamiętasz taki bardzo głośny fragment jej 101 z nich wystąpień reprodukowany na tysiące sposobów jeszcze miksowanie jako wersja heavymetalowa Denso, a itd. po prostu absolutnie mechaniczny już już w tej chwili fragment, gdzie ona do tych właśnie domniemanych jak przypuszczam ludzi, którzy ten komunikat, w którym siedział sformułowali krzyczy handel opium handel Liu no to może coś tutaj dlatego budzi tak głębokie emocje, że ona jest właśnie kimś kto, kto przychodzi ten świat może jeszcze uratować, że ta, o których mówi działasz przepraszam za określenie opieprzać pierwsza rzecz to, że jest to sytuacja kryzysowa, w której następuje odwrócenie ról to dorośli zajmują się dziećmi ani odwrotnie prawda we Francji dorosłe dzieci zajmują dorosłymi, a teraz dzieci to mało, kto oczekuje się, że dzieci podadzą wskazówki co robić do takiej sytuacji doszło była bardzo komentowana bardzo podzieliła lewicę francuską, kiedy w lipcu Greta spotkała się z deputowanymi rano, a po południu była głosowana CETA, czyli umowa o wolnym handlu to dotyczy żywności no i politycy deputowani, którzy się z nią spotkali głosowali za przyjęciem tej umowy, która jest przedmiotem wielu kontrowersji przeciwko tej umowie głosowała prawica lewica francuska no i 1 deputowanych, któremu zarzucano hipokryzję, że rano rozmawiał z Gretą wieczorem właśnie tak głosował powiedział no ale ja z nim rozmawiałem dają zapytałem co mam robić przy państwa ona nie wie nie wie ona, mówi że nie wie czy rzeczywiście na konferencji prasowej zapytano ją co robić czy jest za tą umową czy przeciwko tej umowie ona powiedziała, że nie wie, ale to jest tak komiczna też sytuacja właśnie dlatego mówię, że kryzysowa, w której dojrzały mężczyzna właśnie pełniący odpowiedzialne funkcje wyedukowany tak jak tylko człowieka można wyedukować pyta dziecko co robi co jest sytuacja powiedział no właśnie dlatego mówię, że w języku mamy psychoterapeutę ręczne może być takie określenia parę ty fika Asia to znaczy właśnie obsadzanie dzieci w roli dorosłych i raczej wskazuje na negatywne konsekwencje takiego, że niezależnie od tego co by powiedziała, bo wyobraźmy sobie, że jednak coś odpowiedziała na pytanie co robić od razu byłoby to przedmiotem kontrowersji na pewno, że to właśnie Zielona kamerka albo przeciwnie reprezentuje miliarderów, którzy w tej trudnej kryzysowej sytuacji usiłują zdobyć jeszcze większe sprzedać, ale przecież człowiek zadaje takie pytanie w ogóle twoim zdaniem myślę, że właśnie to jest to się bierze ze świadomości tego, że jest rozziew, że jest konflikt pomiędzy reprezentacją polityczną reprezentację społeczną i śledzie to nie jest są takie miarodajne badania za trzeba najlepiej zestawić z innymi badaniami, ale zaufanie do pola politycznego w krajach Unii Europejskiej bardzo niskie w niektórych krajach wynosi kilkanaście procent właśnie dlatego mówiłam nawet kiedy wzrasta frekwencja w wyborach to niekoniecznie wiele mówi, bo ludzie mogą mieć poczucie, że prezentowane są interesy ekonomiczne albo tożsamością owe i z tego powodu głosują, ale to nie znaczy, że tam znajdują dla siebie reprezentację to jest 1 rzecz to z pewnością pole polityczne niepokoi, dlatego że pole opinii publicznej ustawia się jako pole alternatywne jako pole, które musiało się zdecydować na samodzielność na samodzielne poszukiwania rozwiązania natomiast ta funkcja społeczna można powiedzieć, jaką jest Greta przede wszystkim daje się rozumieć jako przedłużenie tego co dzieje się w nowych mediach da co prawda mamy tutaj do czynienia ze strajkiem klimatycznymi myślę, że to ma jednak znaczenie z tym, że w przestrzeni publicznej pojawia się ciało, że ta przestrzeń, jaką dają nowe media przestaje wystarczać niedawno ukazała pracę świetna francuskiego etnografa ich, którym mówi właśnie o powrocie ciała do sfery publicznej mówi o tym, że te wyczerpane podmioty w końcu wychodzą na ulice i że to tworzy zupełnie inną jakość i wbrew temu, czego można, by było spodziewać, że wyczerpane podmioty będą już zupełnie bez silne one są co prawda ze zdezorientowany, ale są w stanie też wygenerować dużo siły mówi o tym, że to jest przedłużenie tego co się dzieje w nowych mediach, bo jeśli z kolei tutaj odwołała się do takiej francuskiej dziennikarki, która udzieliła dosłownie kilka dni temu wywiadu we włoskiej prasie była proszona o komentarz była proszona o komentarz właśnie, dlatego że zajmuje się efektami we współczesnej kulturze i komentarz był jednoznacznie negatywny, bo ona wskazywała na to, że Greta Thun Berg sprawia, że ta wirtualna rzeczywistość przedłuża się kolonizują sferę publiczną w ten oto sposób, że podstawowym sposobem działania za podstawowy sposób działania bierze się efekt silny efekt skoro wystąpił pan co jest istotne to znaczy, że ja działam, że coś się dzieje, że jest jakieś wydarzenie tymczasem pomiędzy efektem działaniem czy celem działania związek może być żaden tak może się komuś coś przyśni to są bardzo silne efekty może się komuś przyśnić, że był prześladowany albo, że kogoś prześladował, ale to się nie dzieje tak właśnie dlatego podkreśla się podkreśla się, że to ma znaczenie przede wszystkim impasu końca cyklu, ale wydaje mi się, że ta wypowiedź no i z pewnością dużo mówi wypowiedziana Cecile Hober prawniczki ona dużo mówi też o pewnej tradycji francuskiej tradycji debaty publicznej, w której stanowczo wymaga się od tych, którzy uczestniczą w debacie właśnie racjonalności panowania nad emocjami nazywania emocji przedstawiania swoich argumentów przedstawiania racji i rozumiem ich w ich irytację, ponieważ właśnie sfera publiczna mocno się Amerykanin ZUS może teraz powiem na czym na czym to polega wg mnie oczywiście przedstawia to taki karykaturalny sposób, ale zależy mi na tym, żeby oddać istotę tego na czym polega tradycja Europejska debaty i czym się różni od tej amerykańskiej debaty ja mogę powiedzieć słyszałem jak pewien filozof amerykański mieszkający lata we Francji to zdefiniował to bardzo była ciekawa definicja jestem ciekaw czy toby się spodoba Otóż on powiedział także jak polityk amerykański wychodzi do ludzi to zdejmuje krawat i pod wciąga koszulę polityk francuski krawat zakładowych we wtorek w na pewno daje 100 ja mam namyśli takie programy, w których zachęca do udziału publiczność przedstawia się skrajne radykalne opcje tak jak mówię będę trochę paraliżowała proszę państwa mamy dzisiaj ważną kwestię mianowicie dzieci czy nie bić dzieci 1 oznacza bić lekko 10 wyrzucić przez okno do lasu proszę bardzo czekamy na państwa ciekawe opinię ciekawe opinie nagrodzimy tak to jest taka amerykańska wersja debaty, w której świat codziennie jak się budzi jak wstaje jest światem u zarania nie ma żadnych dogmatów nie ma żadnej antropologii dogmatycznej, aby już margines tak, bo synka Davida woły i właśnie o tym, była wolność pełnego morza tak przede wszystkim swoboda działania swoboda dyskutowania argumentacji, ale właśnie nie mamy żadnych nie mamy żadnych dogmatów no i wydaje mi się że, czyli taka wieczna dekonstrukcja rekonstrukcja to nie przypadek że, że właśnie francuscy postmodernizm ci największą popularnością cieszyli się w stanach Zjednoczonych i wyznaczali rytm życia intelektualnego i ich ich ogląd rzeczywistości no, więc wydaje mi się, że na tym polega problem ale, ale też jednocześnie nie byłabym chciałabym zauważyć tak chciałbym zobaczyć mimo wszystko, bo mimo wszystko co pozytywnego jest w tej fikcji społecznej czy co pozytywnego jest w tym końcu, dlatego że wtedy, kiedy taką tak jest sceptycyzmem patrzy na te wydarzenia to staram się też pamiętać o tym, o różnicy pokoleniowej i o tym, że coś możemy się nie podobać co mogę zakwalifikować zbyt pochopnie i właśnie dlatego powiedziałabym, że dla opinii publicznej czy dla tych, którzy są intensywnie obecni w nowych mediach jest to ważny czas jest to czas budowania nie tylko alternatywnej reprezentacji, ale jest także czas próby budowania nowej tkanki społecznej sprawdzania wytrzymałości budowania nowej Solidarności, dlatego że państwo teraz prowadzi politykę des lider, która de solidaryzuje ludzi prawda okaże się płacić 3040 letni ludzie z nimi rozmawiam wbrew temu co się mówi są zrozpaczeni tym że, że ani klimatu ani emerytury nic nie będzie i zawsze wtedy się zastanawiam nad tym, dlaczego nie pada ani jeść ani jedno gorzkie słowo strony starszego pokolenia zawsze przyjmują to zrozumiałość no właśnie Solidarność między pokoleniami opiera się na pewnej formie altruizmu takiego altruizmu, który został zinstytucjonalizowany i widać, że dobrze został zinstytucjonalizowany, ponieważ trzydziesto czterdziestolatkowie cały czas płacą wszystkie podatki cały czas płacą natomiast wiedzą, że niczego nie mogą się spodziewać oczywiście, że mówią, że płacą, bo ich rodzice, ale to nie tylko ich rodzica, a ta między myślę, że w związku z tym, że państwo dziś niczego nie może obiecać to co kiedyś było polityką publiczną to raczej przypomina działalność charytatywną działalność firmy no dobrze znajdzie się tam czasem w tej reklamówce np. znajdą się np. badania profilaktyczne do tego batonik w trwający długopis może cisza nawet czy bluza atak, ale to to jest działalność charytatywna czy działalność firmy, która reklamuje natomiast nie porządna zorientowana na reprodukcję społeczną polityka publiczna to jest coś zupełnie innego dlatego myślę, że te Solidarności w tej chwili oczywiście, że przeżywają rozmaite wstrząsy, jakbym miała streścić rozważania tej prawniczki to powiedziałabym że, że to co się dzieje w nowych mediach przypomina taki burzliwy związek miłosny są awantury wyzwiska groźby eksmisji, a potem miesiąc miodowy na takim cyklu się odbywa, ale tak jak mówię to jest budowanie nowej tkanki społecznej wydaje mi się też tutaj tak bo gdy to naturalne że, że bardzo mi bardzo pomagają te interpretacje, które się pojawiają no ale warto też warto też tak jak mówię uwzględnić różnicę pokoleniową i wyjątkowość tej sytuacji cały czas jak mówiliśmy o ludziach to było dla nas oczywiste, że ci ludzie żyją w środowisku pewnych instytucji nawet się na tym nie zastanawialiśmy to było oczywiste dzisiaj jak się rozmawia o instytucjach jak słucham różnych debat np. debat o ochronie zdrowia w Polsce to mam ochotę zareagować w ten sposób, żeby że, żeby postulować założenie ministerstwa kwadratury koła, że to będzie coś o wiele bardziej pożytecznego albo nie ma firmą tak, bo albo nie ma pieniędzy, ale zła organizacja, więc wyrzucanie pieniędzy przez okno, ale nie ma też lekarzy, ale niektórzy lekarze są empatyczni tak dalej to już naprawdę kwadratura koła jest lżejszym zadaniem no, więc wydaje mi się też wydaje mi się też, że w tych nowych mediach można zobaczyć pewne idee można zobaczyć pewne postulaty, jakie to są postulaty no to są takie postulaty, które bardziej przypominają jednak demokrację bezpośrednią gęsta komunikacja natychmiastowe reagowanie budowanie Solidarności myślę, że problemem jest to kiedy ta Solidarność ma się opierać na uniformy z racji, kiedy możemy sobie dać przestrzeń do tego, żeby dyskutować, żeby zajmować różne stanowiska to nie jest oczywiście proste ale, ponieważ dzieje się to właśnie w takiej sytuacji rozkładania się instytucji państwa NATO no to te próby tak, kiedy zerwana została pewna umowa społeczna, która zazwyczaj się pojawiała po wojnach tak no to zrozumiałe, że wtedy, że wtedy te spory wydają się czasami nadmierne każda umowa społeczna zawiera też zobowiązania zawiera też pewne ograniczenia, więc tak też można rozumieć jako próbę debatowania na temat tego ile wspólnego ile prywatnego ich wspólnego ile indywidualnego to są bardzo ważne rzeczy dobrze by było, żeby był czas, żeby było więcej czasu na to, ale myślę, że że, że to co się dzieje w tej chwili w niektórych krajach europejskich pokazuje, że jest jeszcze możliwa taka Solidarność między pokoleniami tak, bo to wydaje mi się bardzo niebezpieczne że, że przeprowadza się np. reformy emerytury i natychmiast ustępuje się w negocjacjach tylko 1 grupie zawodowej, a mianowicie policjantom, kto to dużo mówi, a jednocześnie widzimy, że rosną koszty życia jak do kwestii Solidarności międzypokoleniowej masie Greta Tymbark, która raczej mieć przynosi można powiedzieć i kładzie mieć pomiędzy pomiędzy pokoleniami, bo przekaz jest taki dosyć ostry i ta ten podział na dzieci, które mają przed sobą zadanie uratowania planety przed złymi dorosłymi, którzy zniszczyli chyba jest właśnie taki bardzo ostry i raczej antagonizuje on z ducha wydaje mi się już mówiłam o tym, chyba, że po prostu to jest niewystarczające to właśnie młodzi ludzie nie buntują się tak pokornie znosić ta sytuacja wiedziała, ale 8 dwudziestym przekaz właśnie tak na tego rodzaju właśnie dlatego można powiedzieć, że ona jest takim ekranem wyrazicielem com pośredniczą, jaką ona daje sobie prawa powiedzenia tego, czego nie można powiedzieć winnych sytuacjach być może i ona teraz to co nie wyrażono ona daje ona realizuje ten ideał, jaki jest w nowych mediach, a mianowicie ekspresja ekspresja to jest wolność wyrażenie emocji autentyczność bycie sobą 0 ćwiczyć prawdę c naprawdę myśleć co ja naprawdę sądzę co naprawdę czuje przede wszystkim wydaje mi się, że w tym sensie zaspokaja potrzeby i stąd jak rozumiem bierze się biorą się podziały lewicy zachodnioeuropejskiej co do tego jak to przyjmować dla niektórych jest to taka niebezpieczna próba przedłużania impasu zastępowania przemieszczania tak jak powiedziałam obrony klimatu przez obronę Grety myślę, że ta niecierpliwość bierze się z tego, że ta przejściowość już nadwerężyła trochę nerwy wszystkim, ale też ten impas spowoduje, że nie możemy rozmawiać o konkretnych planach związanych z nowym porządkiem i gdybym miała powiedzieć to co zatrzymuje te rozmowy o zmianach, o których słyszałam o tych projektach, o których słyszałam to po pierwsze, te projekty wbrew temu co się mówi zakładają, że będzie nawet nie wiem czy wbrew temu co się mówi te projekty, które mówią otworzeniu krótkich biegów i gospodarki, której pełna kontrola tego co się produkuje i co jest wyrzucane żadnych opakowań minimum minimum minimum transportu nowe formy organizacji społecznej, więc taka rekonstrukcja życia społecznego politycznego przede wszystkim wiąże się z tym, że powstanie w Europie powstałoby w Europie kilka niektórzy mówią nawet kilkanaście milionów nowych miejsc pracy, czyli koniec tzw. zdrowym bezrobociem 5% jest 1 rzecz druga rzecz to, że ta praca miałaby sens miałaby znaczenie myślę, że to jest coś co pojawia się przy okazji klimatu, ale też przy okazji innych problemów poczucie braku sensu, pomijając katastrofę, pomijając tę apokalipsę poczucie braku sensu poczucie braku znaczenia przynajmniej natomiast ta praca, jaka nie była czy, żeby była wykonywana zza biurka, żeby to była praca fizyczna to by była praca, która dawałaby też ludziom uznania, czyli byłaby byłyby okoliczności, które zmieniłyby bardzo to w krótkim czasie strukturę społeczną wydaje mi się, że to jest problemem że, że wtedy straciłyby na znaczeniu te przewagi, które zdobyli niektórzy ludzie na IT przewagi, które stale są powiększane, bo większość reform to są reformy, które sprawiają np. jeśli chodzi o TMR o reformę emerytur we Francji ona jest wzorowana na reformie świeckiej sprzed 10 lat oczywiście, że niektórzy zyskują 10% najbogatszych zyskuje liczba ubogich emerytów po tej reformie w Szwecji podwoiła się, więc nie mamy nie ma wątpliwości co do tego, że kierunek jest w tej chwili takiej, aby zagwarantować te przewagi zagwarantować powiększyć przewagi, które już miały miejsce następnie trzeba by było kolejna rzecz kolejny impas prawda ściana zatrzymuje to oczywiście nierówność tak nierówności w tej chwili są w zasadzie częścią natury można powiedzieć rozmawialiśmy niedawno o tym, że pojawiają się takie interpretacje, które prowadzą do uraz sobie ludzi tak to jest takie to mogłoby być zabawne, ale nie jest, że kiedy rozmawiamy o zdrowiu to wtedy mamy mnóstwo ekspertów, którzy mówią to zależy od stylu życia trzeba ładnie jeść trzeba biegać trzeba się gimnastykować trzeba oddychać albo nie oddychać, czyli zdrowie zależy od stylu życia od kultury, a nierówności ani to geny, kto jest akta te nie są to paradoks ja też zresztą właśnie dlatego być może nazbyt spokojnie to przyjmuje z tego powodu, że straszy się nas np. różnymi nowymi technologiami, które sprawią, że niektórzy ludzie mają będą mieli jeszcze większe przewagi tymczasem tymczasem niewiele się mówi o tym, że właśnie potrzebna jest dobra szkoła publiczna, że dzieci muszą być najedzone itd. itd. tak więc nie rozmawiamy o tym, jeśli jeśli zgadzamy się, że nierówności są czymś pożądanym naturalnym itd. to nie rozmawiamy o tym, ale jak duże nierówności są czymś naturalnym ma, jeżeli mamy do czynienia z życiem wystawnym taką różnicą jak życie wystawne życie skromne życie bardzo bardzo skromne no powiedzmy, że możemy mówić o rynku samoregulacji tak dalej, ale na czym polega samoregulacja, jeżeli są ludzie, którzy mają wszystko ludzie którzy, którym zaczyna brakować wody, zwłaszcza że wydaje mi się, że o tym, się raczej nie mówi w polskich mediach, zwłaszcza że nie chodzi o taką dramatyczną sytuację, kiedy już naprawdę nie będzie wody chodzi oto np. bardzo duży kryzys przeżywają w tej chwili kraje północnej Afryki mam namyśli w tym momencie kraje, których gospodarka w dużej mierze opierała się na turystyce, czyli tam będzie jeszcze woda, ale będą też ludzie, którzy lada moment stracą pracę już w tej chwili z tego co wiem znaczy jestem pewna tego, że są 3 programy czy programy inwestycji odsalania wody w Tunezji, ale wiadomo, że są pod każdym względem kosztowne niepewne w fazie właśnie projektowania i bardzo prawdopodobne, że kilkaset tysięcy być może już w tym roku kilkaset tysięcy ludzi straci pracę tak czy te procesy dzieją się szybciej szybciej na różne sposoby nie chodzi tylko zanieczyszczenie nie chodzi o dosłowny brak wody, ale chodzi także brak wody, który spowoduje załamanie się np. turystyki czy niektórych branż jest to apokaliptyczny krajobraz ten, który kreślić ja znowu wrócę do głównej bohaterki tej naszej rozmowy wskazywała na pewne konteksty religijne z tym wokół co się dzieje wokół samej Grad i właśnie w tym w tej grać jako pewnym zjawisku nie osobie konkretnej tylko pewnym zjawisku medialnym przyjrzałem się w tej ostatniej części naszej rozmowy właśnie tym kontaktom w charakterze religijnym, bo wydaje się że, jakbyśmy wzięli takie takie klasyczne religioznawca podejście i przyjrzeli się pewnym takim mitologia MON, które tutaj pracują w tym w tym obrazie no to jak najbardziej wszystko się spać, a wszystkie kryteria te wszystkie kryteria spełnione jest apokalipsa jest są czasy chaosu Kali długa wiek żelaza w końcu się świat są źli ludzie którzy, którzy za to odpowiadają może nie ludzi, ale w każdym razie mamy jakieś konkretne siły, które prowadzą taką rabunkową politykę wobec klimatu, więc mamy tę figurę figurę figury zła mamy dziecko zbawcę to znaczy mamy mamy dziecko, które w momencie pojawia i piętnuje to zło które, która jest obecna i prowadzić ma ludzi do jakiejś nowej lepszej przyszłości być może stać się właśnie czynnikiem, który w apokalipsie tej takiej rozumianej bardzo dosłownie za pobierze, więc ta okoliczność, że to się układa pewien mit no jest dość oczywista rekwizytu są no właśnie jak to się ma do tego też co mówiła wcześniej o tym, że to jest jednak figura kryzysu bez otwarcia na nową rzeczywistość tylko raczej z domknięciem tej aktualnej skoro właśnie te mitologiczne wątki raczej sugerują tego rodzaju to co się mówi otwarcie ekspozycji to właśnie jest naładowane są to mi to symboliką nowego początku dziecka i tak da nie wiem czy to utrafić w twoje oczekiwania, ale może zacznę od tego, że Gaj Giro francuski ekonomista jezuita, o którym kiedyś mówiłam Bankier, mówi że on jest on jest delegatem Franciszka w pracy nad projektem zmian związanych z kryzysem klimatycznym i zaproszonych zobaczyć 4 miesiące temu przez media lewicowe do rozmowy powiedział, że apokalipsa Świętego Jana nie jest żadną metaforą przy powinniśmy zajrzeć tam to jest opis konkretnych całkiem wydarzeń no to słabo w Polsce trwa, ale znany jest, a nie no nie jest też taka tradycja w takim razie po prostu zrelaksuj, ponieważ wiemy jak będzie koniec nie musimy nerwowo przewracać kartek koniec znamy nie musimy się nie musimy cierpliwie czekać na odpowiedź na pytanie, kto zabił możemy spokojnie strona po stronie czyta kryminał myślę, że ta no i jest to też chciałbym powiedzieć jest to osoba bardzo zasłużona jeśli chodzi o udział w tej debacie i w ogóle kościół francuski widać to teraz ma bardzo dobrą pozycję w państwie laickim jest takim jest prawdziwym aktorem bardzo dużą silną tradycję intelektualną oczywiście nie udało się uniknąć pewnych dyplomatycznie mówiąc problemów natomiast muszę powiedzieć, że ja uważam nie osobiście, ale jako socjolog uważam, że kościół francuski ma o wiele lepszą pozycję niż kościół Polski w Polsce, dlatego że dlatego, że bardzo dobrze zna swoje współrzędne myślę, że ta wypowiedź jest bardzo symptomatyczna na różne sposoby także z tego powodu, że mówi odpowiada na naszą naszą potrzebę sensu naszą potrzebę znaczenia jest to związane nie tylko z tym końcem, który jest zapowiadany już przez naukowców przy Grota jest naukowcem, ale z tym, że przez wiele lat dochodziło do wyjałowienia rzeczywistości ze znaczeń przypomina się taki wstęp wstęp do książki agendę na kiedy on przypomina taką opowieść żydowską, że społeczność miała jakieś problemy to rabin szedł do lasu zapalą ogień i odmawiał modlitwę no potem się okazało, że nie ma nie ma lasu, więc po prostu zapala ogień potem z kolei się okazało, że nie może palić w tym lesie na to tylko odmawiał modlitwę, a potem się okazało, że kolejny rabin w kolejnym pokoleniu zapomniał też modlitwy i mówił nic posiedzeń wystarczy to bardzo dobrze bardzo opis dobrze opisuje naszą sytuację my straciliśmy coś straciliśmy ten ogień i możemy dużo powiedzieć na temat historii tego jak traciliśmy w trasę to znaczenie, ale słów modlitwy nieznane, ale z tego powodu też znając te różne dyskusje z tego powodu tak często używam jakiś odniesień religijnych skoro na jakieś analogie tak dalej wydaje mi się, że to jest język to jest język który, który zachował taką moc przemawiania do człowieka no warto zwrócić uwagę na to np. że język komunikowania się człowieka z Bogiem to jest tryb rozkazujący osoba, która się mogli mówi chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj nie może, by ta tak, gdyby się udało itd. Bóg do człowieka zwraca się w trybie rozkazującym co wskazuje na pewną dogmatycznym myśleniu odpowiedzialność, ale człowiek nie mówi jutro da albo albo w piątek nie dzisiaj teraz, czyli i, że jest tutaj taki i można powiedzieć odpowiednik tej Solidarności takiego wzajemnego zobowiązania, które żadnej ze stron nie ciąży żadna ze stron się nie obraża tak Bóg nie mówi dzisiaj to nie tak nie pamiętam takiego fermentu i wydaje mi się że, że że, że to ten sens także prace właśnie, o którym mówiła to jest coś co to jest coś co straciliśmy sens Solidarności bycia razem tak dalej natomiast gdybym miała się tak patrzę czy jeszcze zdąży ale gdybym miała się krytycznie odnieść mówić o tym, sensie tak jak zakon częściej Grety kompleksu jako Górnik jest cały czas jako postaci fikcyjnej albo ta no i religijnej w tym sensie, że niosącej obietnice to pewnego sensu tak to jest taka trochę właśnie sytuacja kogoś, kto owszem, siada w pewnym miejscu, ale już ognia nie zapali lasu nie ma na nie pamięta słów modlitwę tak są tylko efekty są emocje, ale nie ma żadnego projektu nie ma rozmowy nie wiadomo, czego się domagamy nie nie nie może paść ten rozkaz chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj już wydaje mi się że, że warto do tej do tej takiej apokaliptycznej wersji wydarzeń odnieść się czy trzeba ją też zobaczyć ja jestem zwolenniczką takiego mozolnego dodawania zjawisk procesów sprawdzania, jakie konfiguracje się układają jak widzę, że mam tutaj np. żółte klocki i jest kolejny żółty, ale widzę, że to nie z tego kompletu to odsuwa itd. patrzeć co się wzmaga coś się coś ze sobą wspiera co się rozchodzi itd. co jest już nieodwracalne, ale w związku z tym, że że, że taki sposób przyglądam się rzeczywistości społecznej to bardzo mnie interesują stanowiska tych autorów, którzy mówią nie ma czegoś takiego jak w związku przyczynowo skutkowe nie ma czegoś takiego jak unikanie to jest nasza fantazja chcemy widzieć związku przyczynowo skutkowe, ale rzeczywistość tak się dzieje i nigdy nie mamy pewności zresztą, że właściwie to związku przyczynowo skutkowe właściwie rozpoznaliśmy i Rosji podaje przykład Rosy Parks, która w latach pięćdziesiątych była działaczką na rzecz afro amerykańską działaczką na rzecz praw człowieka i dla Rosji era i protest, a jej protest polega na tym, że ona nie ustąpiła miejsca w białej kobiecie w autobusie to był czas segregacji, kiedy pierwsze rzędy w autobusie były zarezerwowane dla białych z dopiero kolejne dla czarnych była tak dla ochrony Amerykanów była taka niepisana zasada, że jeżeli jest tłok w autobusie to wtedy liczba rzędów dla białych zwiększa się i Czarni muszą się przesunąć tył stać przesunąć w tym ona wstała taki to jest chyba się co piąty rok prawda oczywiście to nie jest moment, w którym się zaczyna ruch natomiast był moment przełomowy to był moment wyjścia właśnie z impasu wejścia z kryzysu i Rosji, mówi że ta sytuacja jest właśnie tą ceną, która sprawiła, że w pewnej oczywistości pewnym konsensusie pojawił się rozłam pojawił się Lis sensów dziś Sensus i co to kobieta zrobiła co zrobiła zatarg z no po prostu siedziała ona nic wielkiego nie zrobiła oczywiście, że była działaczką oczywiście, że miała różne kontakty współpracowała itd. natomiast nie jest także jakiś socjolog albo filozof podpowiedział pewną idee bardzo skomplikowaną ona sama wymyśliła i co zrobiła no tak naprawdę po prostu się działo i gdyby gdyby, gdybym ciebie zapytała czy pamiętasz ile razy dzisiaj dziennie stałe albo siadało się, jakbym problem jest problem byłby problem ona nie zrobiła nic nadzwyczajnego oraz skorzystała z tego, że ciało daje taką możliwość, że siedzi, że czasami mamy odruch, żeby się podnieść, bo np. dzwoni telefon, ale jednak coś nas zatrzymuje albo słyszymy, że np. woda się zagotowała, ale uporczywie dalej czytam coś innego robimy i wydaje mi się, że to jest taka, że to jest taki sposób myślenia, który daje pewną obietnicę daje pewną nadzieję mówię o tym, tak, bo to też zawiera sens ona nie tłumaczyła też jest równa co z tego, że jestem czarna nie ona nic nie mówiła ona powiedziała, że po prostu nie stanie to będzie puenta w takim razie bardzo dziękuję prof. Małgorzata Jacyno Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego oba państwa gościem na teraz będą informacje po informacjach prof. Magdalena Fikus się tu pojawia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA