REKLAMA

Cykl o emocjach z dr Mają Sawicką: lęk (powtórka)

Święta z Radiem TOK FM
Data emisji:
2019-12-26 16:30
Prowadzący:
Czas trwania:
21:07 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz z wielką przyjemnością przedstawię państwu gościa, bo jest to dr maja Sawicka dzień dobry dzień dobry z Instytutu socjologii Uniwersytetu Warszawskiego słyszycie państwo moje Sawicką już od kilku tygodni tutaj realizujemy cykl emocjonalny opowieść o emocjach Winter akcjach to jest tytuł książki majster Sawickiej emocje Winter akcjach współczesnego społeczeństwa polskiego trochę ogólniej o tym, jaką rolę emocje szczególnie te Rozwiń » najbardziej uniwersalne uważane za najbardziej uniwersalne odgrywają z tej perspektywy podkreśla społecznej nie indywidualnej nie psychologicznej tylko właśnie po co one nam są jako społecznością społeczeństwom i mówiłyśmy o Gniewie mówiłyśmy o pogardzie mówiłyśmy, a dziś będziemy mówić o lęku i nawet tutaj Martyna Osiecka wydawczyni programów zapytała, kiedy będzie w końcu jakiś pozytywnych emocjach i przyjrzałam się tym emocje uważałem za najbardziej uniwersalne radość zaskoczenie smutek gniew strach wstręt pogarda no to nie zapowiada się byśmy miały tak szybko wielu pozytywnych emocjach mówić jest pani perspektywy dla Czech jest prawdopodobnie, dlatego że emocje negatywy w ogóle emocje mają bardzo istotne zadanie one są elementem naszego takiego biologicznego wyposażenia, które ma nam umożliwić przetrwanie Zemanem już umożliwić skuteczne przystosowanie się do środowiska albo środowiska naturalnego albo środowiska społecznego natomiast kluczowe dla naszego przetrwania jest to, żebyśmy dostrzegli, żebyśmy zauważyli to co nam zagraża z jakimś sensie dla nas niebezpieczne, gdzie nasze bezpieczeństwo fizyczne, ale może po to jest dla nas zagrożenie niekoniecznie niekoniecznie każdy ma, tyle że emocje mają nas informować o tym, że coś może nas spotkać złego, bo jeżeli ma spotkać coś dobrego jest dla nas bezpieczna sytuacja nie musimy mieć jakieś dodatkowe informacje na ten temat natomiast jeśli chodzi o samo społeczeństwo to przede wszystkim grupa jest jednostką przetrwania, ale właśnie dlatego niektóre z tych emocji pani wymieniła emocje moralne tak jak pogarda takie jak taki wstręt w rozumieniu moralnym albo wstyd one też służą temu, żeby nas poinformować o tym, że jakoś nasze zachowanie w przypadku wstydu albo zachowania innych ludzi w przypadku innych tych emocji może jakimś sensie zagrażać nasz takiej spójności naszej grupy o wstydzie też rozmawiałyśmy tak zapomniałam powiedzieć, a więc dziś o lęku i na początku co podkreśla, że mówimy od tej perspektywie społecznej socjologicznej mają sowiecka jest socjologiem socjolożką to pytanie czym różni od strachu czy możemy wymiennie czy jednak precyzyjniej będzie mówić o lęku chyba precyzyjniej będzie mówić o lęku, dlatego że lęk jest wariantem strach jest emocją, która niewątpliwie ma ten sam rdzeń natomiast z o strachu mówimy wtedy, kiedy nie to jest jest, gdy dokładnie, kiedy jest konkretne nazwane i w jakim sensie wyobrażone zagrożenie natomiast lęk jest tak chyba no ciężko mi powiedzieć jest bardziej czy mniej dotkliwą emocje, ale jest emocją mniej konkretną to jest taka bardziej rozmyta emocja, która nas informuje o jakimś zagrożeniu, ale taką cechą tego zagrożenia jest to, że one tak do końca niedookreślone nie wiemy czasem nawet czemu mam lęk to wiąże, bo do tego przejdziemy, ale niektórzy mówią o tym, że mamy epidemię lęku, że jest więcej, że ludzie to jest bardzo przykra przykra powiem tak dolegliwość czas ludzie potrzebują pomocy w związku z tym, że odczuwają ten lęk do tego wrócimy, bo najpierw porozmawiamy o tej roli lęku to znaczy mówiły może wstyd jest główną emocję społeczną, bo on do usług wymusza stosowanie norm, które z kolei budują społeczeństwo gniew mówiliśmy o tym, że jest go być może zastanawiasz się, dlaczego więcej mówiłyśmy o pogardzie też, która z kolei ma taki bardzo potencjał niepokojący może być początkiem jakich przemocy, ale lęk, jaką rolę lęk nas informuje o pewnych cechach środowiska, w którym działamy np. środowiska społecznego, które mogą stanowić jakiś rodzaj wyzwania, które mogą doprowadzić do sytuacji, w której stracimy coś co może być dla nas istotne albo, której tutaj coś może nam zagrozić wspomniała pani przed sekundą o epidemii lęku ja bym powiedziała, że rzeczywiście można zidentyfikować kilka takich lęków, które obecnie, w których jest może więcej czy tutaj stają się bardziej zauważalne w naszym społeczeństwie nam na pewno 1 z tych lęków jest lęk o status, jeżeli miała mówić o epidemii jakichkolwiek lęków to rzeczywiście powiedziała, że wszyscy w jakimś sensie cierpimy czy odczuwamy ten lęk ostatnio wrócił do tego muszę zapytać też nawiązuje do naszych poprzednich rozmów państwo znajdziecie w systemie pod Kasprowym, ale czuł się różni od gniewu w takim razie nie jest bardziej narzędziem gniewu możemy użyć po to, żeby odzyskać coś co naszym zdaniem nam się należy, czyli np. tak jak mówiłyśmy kilka tygodni temu w momencie, w którym ktoś nam odmówi uznania naszych roszczeń do tego, żeby zostać uznanym za np. kogoś komu przynależy miejsce siedzące w transporcie publicznym to wtedy możemy użyć gniewu, żeby obronić swoją pozycję to znaczy pokazujemy, że jesteśmy źli i przez to podejmujemy próbę zdominowania tego naszego partnera interakcji w ten sposób pozyskujemy kompozycję, którą chcieli chcielibyśmy pozyskać, czyli gniew jest narzędziem, ale jest bardzo informacją lęk jest informacją o tym, że jest coś takiego w naszym środowisku działania jest coś takiego w sytuacji społecznej co może się finalnie okazać dla nas zagrażające, czyli to też, ale może jednak dziś, ale jednak zapyta mówi pani, że nie jest tym sensie aktywnym bardziej aktywną emocjom emocjom taką walki o tym, status jak to działa ten gniew to, z czym rzeczywiście taka praktyczna rada się czasem pewnie wielu z nas zastanawia czy, jeżeli ktoś np. na ochronę, ale czegoś źle potraktował trzymamy w Gnieźnie czy jest sens pójść tam normalność kąpię się czy to wielu ma opór, żeby to zrobić nie słowo wolność 8, że nie ma prostej odpowiedzi na pytanie, dlatego że z 1 strony rzeczywiście jak pokazują wyniki moich badań pokazują wyniki rozmów z ludźmi, które prowadzimy w ramach tych badań gniew umożliwia nam okazania gniewu umożliwia nam doprowadzenie do sytuacji, której to my będziemy dominującą stroną interakcji wydaje się, że obecnie strukturyzowane takich bieżących sytuacji społecznych polega na tym, że mamy do zajęcia 2 pozycje możemy być tym, który będzie dominował albo tym, który okaże uległość w tym momencie nie jest narzędziem uzyskania nominacji, a tylko pojawia się pytanie, jakie będą tego konsekwencje psychologiczne, dlatego że moi badani mówili wiele tego rodzaju konsekwencjach i one, jeżeli jesteśmy po tej stronie, która musiała wycofać z tej sytuacji została zdominowana są przykre, bo czujemy się zlekceważeni czują się w jakimś sensie poniżeni to jest bardzo taki trudny stan psychologiczny, który zresztą ludzie sobie radzą na wiele sposobów jak np. następnie w zaciszu samochodu symbolicznie degradują swojego oponenta, czyli mówiąc oto Burak albo coś w tym rodzaju, ale pytanie jak zareagujemy na okazanie gniewu tu zahaczamy o kwestię wstydu i kwestii norm regulujących okazywanie gniewu dr maja Stawiska jest państwa gościem informacje za kilka minut, a po informacjach wrócimy będzie druga część tej rozmowy już skupimy się właśnie ma epidemii lęku światło podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem cały czas jest dr maja Sawicka z Instytutu socjologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawia już rozmawiamy o emocjach to jest taki cykl roboczo nazywamy cyklem emocjonalnym o emocjach w takim ich roli społecznej czy nie mówimy o tej indywidualnej perspektywy podziału takiej psychologicznej czy różnie można określić tylko o wymiarze społecznym czyli, jaką rolę emocje tworzą w budowaniu wspólnot powiedzmy, że te wspólnoty też nam są bardzo potrzebne tym więcej coraz mówimy już coraz więcej że, że chyba jest większa świadomość, że za bardzo się koncentrowaliśmy na ten indywidualista rocznej perspektywie bardzo różnych konserwatywnych lewicowych centrowych wszelakich stron, a coraz no i społeczeństwo się trochę zaczęło rozpasanie, bo było nie zatroszczą one dziś rozmawiamy o lęku i o tej tezie w takim razie zmierz się z tezą, że tych tego lęku jest więcej znalazłem taki tekst wypowiedzi psychologa społecznego dr Baryła, ale one są sprzed 2 lat, więc wydanie bardzo się zmienić zmieniło około 13 badanych cierpi na zaburzenia lękowe i problem ciągle pogłębia fakt, że ich lęk jest uogólniony niemający przedmiotu i że co ciekawe wcześniej mówiło się o epidemii depresji, a teraz jest bardziej opowieść o tym, że lęku jest właśnie, więc jak bardzo pani się zgadza z tą diagnozą ciężkiej mi się odnieść do takich danych mówiących o dystrybucji lęku czy o tym ile jest moja nie prowadziłam takich badań natomiast rzeczywiście można dostrzec pewne mechanizmy pewne procesy społeczne mogą doprowadzać do takiego efektu, które mogą być odpowiedzialne za wzrost o różnych czy niektórych wybranych rodzajów lęku, gdy miała wskazać takie 3 lęki, które się jakoś tam zaznaczają obecnie może wyraźniej niż kiedyś to bym powiedziała, że jest lekko status lęk jutra i lęk o porządek społeczny najogólniej rzecz ujmując lęk o jeszcze jest zapisy zapisy, żeby za chwilę umowę z ręką status i jutro i porządek społeczny, ale ten pierwszy to nie jest to nie moja koncepcja jest zajęcie, które zaczerpnęła z pracy takiego brytyjskiego filozofa Alana, bo to, który zresztą napisał książkę pod tym samym tytułem i definiuje lęk o status jako lęk przed tym, że nie sprostamy standardom sukcesu, które wyznacza nasze społeczeństwo albo też, że zajmujemy za niski szczebel hierarchii społecznej albo może możemy na taki szczebel spaść jak powiedział, że tą definicję można w jakim sensie przykroić do polskiego społeczeństwa powiedzieć nam towarzyszy taki wariant tego lęku status, w którym boimy się tego, że partner interakcji dostrzeże naszej wartości naszej wartości i nie dostrzeże też wartości pozycji społecznej, którą zajmujemy, czyli od ekstremum Extra, czyli albo nie odda nam należnych nam hołdów naszej wielkości albo zaraz na obrazie w drugiej wersji trakt, że nas obrazi albo bardziej nasz też nas zlekceważy, że będzie się uważał za lepszego i uzna, że my jesteśmy z jakiegoś powodu gorsi, czyli nawet to nie jest lęk przed degradacją społeczną sensu stricto tylko przed tym, że nie dostaniemy tego uznania społecznego, że nie zostaniemy dostrzeżeni, że nie zostanie dostrzeżona wartość tego co robimy tego czym się zajmujemy tego jacy w końcu jesteśmy to jest bardzo istotne, dlatego że duża część naszego poczucia własnej wartości jest właśnie pochodną tego co nas myślą inni, czyli im parcie mamy społeczeństwo oparte na rywalizacji czy to ekonomicznej czy statusowi tym lęku będzie więcej im bardziej to takie społeczeństwo powiedziałem egalitarne tym leku powinno być mniej w jakim sensie tak choć, żebym próbowała szukać konkretnych czynników, które odpowiadają za wzrost lęków i bym powiedział, że akurat w przypadku Polski to czynniki widać wyraźnie, jeżeli chodzi o ten lęk statusowi 1 z tych czynników jest ten wątek przewija przez nasze dyskusje o emocjach, które tutaj prowadzimy środowe popołudnia mianowicie ta kwestia pozycji społecznej hierarchii pozycji społecznych, że nie ma takiej ogólnej zgody w naszym społeczeństwie co do tego czynnika stratyfikacji obcego, czyli opowiedzą dlaczego, kto w środku aktom Żaka, ale w ogóle też ze względu, na jaką jaki atrybut, jaką cechę powinna takie jak być rozpisany, ponieważ nie ma zgody co do tego, by mogło być pieniądze mówi Starcević dochodzenie mogłoby być wkład społeczeństwa to też, by trzeba było wspierać się to wkłada wiele ich stronie, jeżeli miałbym jakoś podsumować bardzo różne wypowiedzi różnych badanych z różnych badań powiedziałabym, że jest pewna zgoda co do tego, że mogła być taka hierarchia moralna, czyli że najlepsi ludzie powinni zajmować najbardziej patrioty, choć czerwonej ludzie ale, ale właśnie pojawiają się problemy dotyczące tego, że właściwie nie wiadomo, kto jest najlepszy co to znaczy być tym najlepszym, kto miałby zająć tą najwyższą pozycję na moment przewartościowania oni właściwe dla Polski czy jednak dla dużej części świata, gdzie koń porządek, który nabył legitymizować znany jest dziś kwestionowany bardziej on jest właściwy dla dużej części świata tak jak pani powiedziała, ale wydaje się, że w Polsce widzimy to w sposób wyjątkowy tak dobitne, dlatego że Polska ma tego pecha czy tak jest w takiej sytuacji, że cały czas przechodzimy tego rodzaju przetasowania przecież ledwo struktura społeczna zaczęła się krystalizować po transformacji ustrojowej, kiedy weszliśmy właśnie Poland oddziaływanie tych różnych procesów, które dotyczą właśnie bardziej świata Zachodniego, które też de facto prowadzą do sytuacji, w której te hierarchie przebudowują no i wprowadzają właśnie nowe nowe kategorie czy nowe czynniki, które mogłyby być tymi czynnikami straty szykujący mi ręką jutro jutro to jest taki podstawowy lęk to jest realizacja znikanie klasy średniej rosnące nierówności brak znikają zabezpieczeń społecznych tak izba to jest bardzo też ciekawy przykład, dlatego że można, by powiedzieć to jest lęk, który powinien dotyczyć tych, którzy zajmują najgorsze pozycje najbardziej PKN albo może dopiero wchodzą na rynek oraz podczas gdy z moich badań wynika to są badania jakościowe, więc one nie mają dobrego wyobrażenia dystrybucji tego lęku czy o tym ile go jest w takich kategoriach ilościowych natomiast bardzo różni ludzie mówią o tym samym lęku to jest ciekawy, bo pojawia się tutaj pojawiła się w moich badaniach taka symboliczna kategoryzacja ludzi ubogich ludzie ubodzy to są ci, którzy właśnie ciągną to drzemie współżycia społecznego ponoszą koszty życia społecznego są w jakimś sensie wykluczanie z dystrybucji społecznych korzyści i do tej szerokiej bardzo kategorii ludzi ubogich zaliczają się właściwie wszyscy znacie sami siebie kategoryzację jako członków tej grupy, które jest właśnie PEKA uczestniczą ona przez system społeczny i wystawiona na te różnego rodzaju systemowe zagrożenie, czyli tym czynnikiem takim, który w jakimś sensie aktywizuje ten lęk jutra jest brak zaufania do systemu społecznego brak zaufania do tego, że ten system społeczny zabezpieczy nas w jakim sensie to bardzo ciekawe, bo to tylko agresywnie, ale oczywiście to jest też moment rewolucyjny tak zgodnie z tokarzem, ale można inną rozmowę i lęku porządek społeczny jest rzeczywiście chyba najciekawszy, bo rozumiem, że wiąże się z tym, że to chyba jest najbardziej lękliwy tutaj będą po osoby bardziej poglądach takich konserwatywnych, czyli że zakwestionowane są pewne takie normy kulturowo społeczną powiedziała tak tak bardziej lękliwy bardziej cierpieć z powodu tego lęku będą ci, którzy rzeczywiście czują przywiązani do takiej wizji uporządkowanego społeczeństwa, że mniej niż połowa rodzin w Polsce też mama tata i dzieci to i tak premier Morawiecki będzie mówił, że to jest właśnie nie wiadomo czy w ogóle kiedykolwiek byli w większości znaczy w takim sensie, ale będziemy daje nam poczucie wyobrażenie, że właśnie tak jest nowym Jeślinie pokrywa taktykę, że problem z takim jest takim rozumowaniem polega na tym, że możemy sami żyć w rodzinie, w której nie jest tak jak premier Morawiecki, by sobie wyobrażał, a jednocześnie chcielibyśmy żyć w świecie uporządkowanym świecie uporządkowanym, jaką jak mówi porządku społecznym to mam namyśli hierarchię społeczną posiada w pozycji albo wielu z nas, bo rozumie, że to jest też potrzeba bardzo indywidualnie różnie dystrybuowana tak tak ona jest różnie dystrybuowana w tym sensie, że wielu z nas dotykają różne aspekty tej sytuacji jesteśmy obecnie jako społeczeństwa, a której cechą jest taka coś co można nazwać teoretycznie przyspieszeniem kulturowym, a tak naprawdę chodzi o ciągłą zmienność chodzi o to, że bardzo dużo zmienia nawet w naszej najbliższej rzeczywistości mówi o przyspieszeniu procesów kulturowych o tym, że, jakby życie biegnie coraz szybciej więcej się zmienia na naszych oczach coraz więcej bodźców do nas dociera każdego dnia mamy poczucie styczności z rzeczami ktoś kiedyś byśmy nie wiedzieli za pośrednictwem internetu albo w ogóle szerzej mówiąc mediów właśnie bojowym zwrócił uwagę, bo przecież o pisał również Bauman ją pisał o zgodnie z tą swoją taką najważniejszą mega teorię o płynnym lęku ją zwraca uwagę na niepewność sytuacji ekonomicznej na nietrwałych więzów międzyludzkich czy to ta słynna teza rozpadający się rodzinie tak ujęta nie po prostu też, ale wracał właśnie uwagę też na fobie, które kreują media politycy mający interes albo z natury swojej w przypadku mediów tak to bywa terroryzm oczywiście tutaj zawsze przykładem najlepszym powiedział, że to co jest ważne to, że przez to, że jesteśmy w stanie widzieć różne rzeczy w mediach one nabierają dla nas znamion bliskości one odbieramy je tak jakby one się rzeczywiście działy obok nas, czyli możemy sami nie być żadnym sensie zagrożenie terroryzmem, a jednocześnie mamy poczucie zagrożenia terroryzmem jest bliskie, bo widzieliśmy sceny, które przemówiły do nas głównie, dlatego że po prostu wiedzieliśmy np. w telewizji na tym się jeszcze chciałam odnieść do tego co pani przytoczyła Baumanna mówiąc o tym, jego tezie o tym, elementem płynności jest rozpad więzi jak powiedziała, że rozpacz, że nie tyle rozpad, ale właśnie szybkie przekształcanie np. 3 szybkie przekształcanie struktury rodzin ledwo przywykliśmy do wizji takiej, że rodzina to powinni być właśnie rodzice dzieci to się na naszych oczach zmienia, bo otacza nas coraz więcej ludzi, którzy żyją w inny sposób powiązań mówimy o tym, ponieważ go nie było często górnikom musieli zmuszaniu do ukrywania i ma teraz za to mamy ich dostrzegać stają się widoczni po prostu widzimy, że te różne formy życia, które w jakimś wreszcie wyobrażony momencie czasowym jak wyglądały określony sposób teraz bardzo szybko się zmieniają i ten lęk o porządek społeczny pojawia się pod presją tych różnych czynników jest ich bardzo wiele prawda np. media są są tylko 1 z nich natomiast rzeczywiście chyba najważniejszy jest to generalne poczucie przyspieszenia rzeczywistości społecznej dr maja Sawicka z Instytutu socjologii Uniwersytetu Warszawskiego jest państwa gościem dziś rozmawiamy o lęku to za tydzień za tydzień koniec nie, abyśmy jeszcze może radość trochę odpocząć pozytywnych postaw rzeczywiście zorganizować bardzo dziękuję to jest nasz cykl emocjonalny i tyle co państwo na dziś marne wszystko przygotowałyśmy program realizuje Adam Szurek informacja o nich jeszcze więcej sport Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĘTA Z RADIEM TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA