REKLAMA

Czy Mieszko świętował sylwestra?

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2019-12-31 18:00
Prowadzący:
Czas trwania:
38:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest popołudnie Radia TOK FM Roch Kowalski mówię państwu dzień dobry w naszym studiu witam prof. Przemysława Urbańczyka mediewista archeologa z uniwersytetu kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie dzień dobry panie profesorze dobry witam rozmawiamy w szczególny czas to jest ostatni dzień roku jest taki moment, w którym z 1 strony podsumowujemy wszystko zostało przez ostatnich 12 miesięcy z drugiej strony snujemy plany nadzieje na kolejnych kolejnych 12 miesięcy na kolejny rok Rozwiń » zawsze było także dzieliliśmy sobie czas na takie okresy, żeby zamknąć pewne etapy zaś człowiek próbował zapanować nad czasem to jest oczywiste tylko na różne sposoby my w tej chwili są z tego co pan mówi operujemy tymi kategoriami takimi europejskimi i wręcz chrześcijańskimi prawda mamy ustalone zasady urodziliśmy się z tym kalendarzem w nim działamy, ale oczywiście po pierwsze w tej chwili w innych krajach na innych kontynentach winnych systemach religijnych ten nowy rok, o którym mówimy zaczyna się zupełnie, kiedy indziej jest bynajmniej nie 1stycznia tylko prawosławni prawda też te chrześcijanie, ale operujący nie kalendarzem gregoriańskim tylko Julia chińskim oni obchodzą Boże Narodzenie nowy rok REACH 2 tygodnie później, więc oni będą obchodzili rok 14stycznia w buddyzmie, czyli cały Chiny Korea Tybet Nepal Mongolia te ogromne obszary azjatyckie tam nowy rok obchodzi się w pierwszy dzień po nowiu Księżyca następującym po wejściu słońca w obszar gwiazdozbioru Barana na rok tabliczkami, aby na statywie rywalce chiński nowy rok wypada w jedenastym miesiącu księżycowym i w buddyzmie na szczęście ustalili stałe daty 13kwietnia w Iranie to jest równonocy wiosenna urzędów święto Rosz ha-Szana, czyli święto trąbek, czyli upamiętnienie właściwie stworzenia świata, więc jak widać ten nasz system co prawda jest prawie uniwersalne, jeżeli chodzi o administracji liczenie czasu bankowość prawda dyplomację, bo jakoś musimy mieć ten globalny system natomiast czasy liturgiczne lokalne tradycyjne zupełnie inaczej zaczynają nowy rok wiemy, kiedy się stało, kiedy ustaliliśmy 1stycznia jako datę przełomu po to jest już tradycja stara rzymska, dlatego że w starożytnym Rzymie 1stycznia był świętem Boga Janusa, który byłby Bogiem początków bram drzwi i wtedy właśnie go ten rok zaczynano, a i to jest bardzo ciekawe, że mimo, że przeszliśmy już przecież w Europie na nastąpiła zmiana religii chrześcijaństwo z całą teologią i sposobem podejścia nowe sposoby podejścia do czasu zostało upowszechnione, ale przecież w wielu językach styczeń w dalszym ciągu nazywamy zgodnie z tą tradycją stara starą rzymską prawda dzień Marian war to są wszystko nazwy od Boga Janusa, więc sięgający jeszcze w tym pogańską przyszły przeszłość bardzo bardzo ciekawe to jest to jest także chrześcijaństwo za absorbował w jaki sposób 1stycznia, bo wyczytuje, że 1stycznia to tradycyjnie w czasach średniowiecznych data obrzezania Chrystusa no, więc właśnie chciałem chciałem do tego nawiązać, że większości nie wiemy co to oznacza, skąd się wziął ten 1stycznia, więc był to pewien sposób właśnie wykorzystania tej tradycji coś co jest typowe dla chrześcijaństwa, że wiele świąt zostało tak przesuniętych także, żeby były zaadaptowane do wcześniejszych tradycji, żeby nie powiem nie powodować tutaj konfliktu, więc 1stycznia zgadza się z tą tradycją staro rzymskim starą rzymską ze świętym Boga Janusa, ale równocześnie jest to dzień obrzezania Pańskiego jak to w dalszym ciągu mówi się w liturgii rzymskiej ci, którzy idą do kościoła 1stycznia usłyszą, że to jest dzień obrzezania Pańskiego trochę wstydliwie właściwie podejrzewam, że większość polskich katolików nie ma o tym, pojęcia albo takim to mimo uszu przechodzi, bo to prawda to przypomina że, że Jezus jednak urodził się w środowisku żydowskim że, choć ulegał tradycja obrzezanie jest dosyć odporna na off 1 z fundamentów chrześcijaństwa, który mówi się, że właśnie przyczynił się do jego spopularyzowania było właśnie rezygnacja z obrzezania, czyli z tego z tego oddania panu jakieś tam cząstki własnego ciała, ale Jezus jeszcze zgodnie z tradycją żydowską ósmego dnia został zawieszony do świątyni i tam został obrzezany co znajdujemy na wielu obrazach Rubens internet to mamy malowali właśnie obrzezanie Pańskiej dzisiaj tak tak nasi średniowieczni przodkowie do tego święta obrzezania też podchodzili jak do pewnego przełomu roku tak, chociaż przez długi czas liczono początek roku od dnia urodzin Chrystusa od Bożego Narodzenia, które też dosyć późno ustalono na 25grudnia, bo stało się to dopiero w w 0203. wieku początkowo nie było takiej potrzeby i znowu prawdopodobnie od tu są spory spory specjalistów historyków prawdopodobnie też ta data nie jest przypadkowa tylko została ona połączona z przesileniem zimowym, które właśnie rok jakieś 2000 lat temu następowało nie 21grudnia tylko właśnie 2005. prawda, więc znowu mamy do czynienia z tym połączeniem starej tradycji pogańskiej przed chrześcijańskim i wpis z plecenia jej z tą z tą nową między 25grudnia tak doskonale pasuje i również było to te 8 dni przed 1stycznia, więc można było po porównań i połączyć i tradycję starą rzymską początku roku i z tą tradycją pogańskiego świętowania przesilenia zimowego więcej najdłuższej nocy w roku musi pan jeszcze zapytać o to w jaki sposób, bo my postrzegamy datę i datowanie w ogóle wydarzenie zupełnie inaczej niż postrzegali je nasi przodkowie jeszcze kilka wieków temu w materiałach źródłowych np. ze średniowiecza nie odnajdujemy dać zapisanych tak jak dzisiaj byśmy zapisali, czyli np. 28lutego albo 1marca w jaki sposób średniowieczni odnajdywali się w tym zakresie dat wciągu roku dlatego nie znajdujemy takich dat, bo większość ludzi nie miała w ogóle potrzeby liczenia czasu w sposób absolutny tak jak my robimy prawda tylko funkcjonowali w czasie cykliczną astronomicznym, czyli hierarchowie kościelni państwo już jakiś kalendarzem np. związanym z patronami świętymi kierować się Musiałek tylko, że przez długi czas ważniejsze było powtarzanie pewnych uroczystości liturgii prawda Wielkanoc najważniejsze święto chrześcijańskie świętem ruchomym, więc trzeba umieć obliczyć, ale ono wyznaczało jakiegoś stałego punktu były obchodzenie pamięci świętych i śmierci członków własnej rodziny natomiast tym liczenie czasu w sposób absolutny to jest dosyć późny wynalazek jeszcze jeszcze 1000 lat temu funkcjonowały przynajmniej 3 sposoby określania upływu czasu i mierzenia go 1 to był najbardziej popularny mierzono w każdym państwie mierzono czas latami panowania władców, czyli od dnia wstąpienia na tron do dnia śmierci danego władcy w Watykanie od czasów czy papieskie przepraszam, bo to nie był tylko Watykan w PiS wie od czasów papieża Hadriana pierwszego, czyli od szóstego wieku też czy wprowadzono kalendarz wg dat panowania panowania papieży no i jeszcze na to nakładał się właśnie ten kalendarz absolutny od daty urodzenia Chrystusa, czyli Anno Domini i mamy w związku z tym jeszcze na na jedenastym wieku takie próby połączenia tych wszystkich miar chociażby słynnego kronikarza Adama z Bremy, gdzie on czasem podaje 3 daty równocześnie np. dla roku 1000 siedemdziesiątego drugiego to sobie wynotowałem, że jest rok naszego pana Jezusa Chrystusa 1000 siedemdziesiąty drugi papieża Aleksandra jedenasty, a Henryka czwartego króla siedemnasty prawda więc, więc zależnie w jakim jak lokował się dany kronikarz, czyli czy w perspektywie operował Państwowej diecezjalnej czy też światowej globalnej tutaj stawiamy wielokrotnie wrócimy do państwa po informacjach po, których mam nadzieję, że przejdziemy do tego jak nowy rok ten okres przesilenia zimowych zimowego świętowali nasi przodkowie Piastowie 1011. wie te popołudnie Radia TOK FM rokować jeszcze raz państwu mówię dzień dobry jeszcze raz przedstawiam naszego gościa prof. Przemysław Urbańczyk mediewista archeolog Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego dzień dobry panie profesorze panie nie rozmawialiśmy o tym jak to się stało, że zaczęliśmy dzielić czas na pewne cezury zaczęliśmy oddzielać te 12 miesięcy, które co roku upływają przez przypadek mamy trzydziesty pierwsze grudnia jutro rozpoczniemy nowy rok panie profesorze powiedzieliśmy o tym jak to wyglądało w czasach bardziej zamierzchłych czasach starożytnych w początkach chrześcijaństwa chciałem zapytać czy nasi pierwsi przodkowie, o których wiemy Piastowie czy też mieli jakieś swoje zwyczaje i swoje celebracji albo szczególnie ważne daty wiemy tylko tyle ile zostawili nam kronikarzy, którzy obserwowali początki państwa Piastowskiego, bo lokalnych kronikarzy nie mieliśmy aż do początku dwunastego wieku w związku z tym właściwie wszystkiego musimy się domyśleć, jeżeli przyjmiemy, że Mieszko pierwszy ochrzcił się 900 sześćdziesiątym szóstym roku co wcale nie jest takie oczywiste i można podważać tę datę, ale jeżeli przyjmiemy to, więc z tego wynikało, że wychowany był oczywiście w tradycji przedchrześcijańskich pogańskiej, w której to nie było potrzeby liczenia czasu wg jakiegoś kalendarza absolutnego, który miałby swój wyznaczony początek i zmierza do jakiegoś jakiegoś celu jakiegoś końca tylko tak jak zresztą we wszystkich społecznościach przed piśmiennictwo tzw. tradycyjnych właściwie czas mierzony jest w sposób cykliczny przez wyznaczany powtarzalnością pewnych czynności powtarzalnością przede wszystkim zjawisk astronomicznych to powszechnie na świecie we wszystkich kulturach obserwowano fakt występowania takich kluczowych momentów przełomowych najbardziej typowe to są 4 w roku to są dni równonocy wiosenna 21marca jesienna 21października, kiedy to słońce jest najpierw nad 1 potem na drugim zwrotnic jem i dzień i noc mają mniej więcej taką samą długość dla Pogan to było jakiż to był jakiś moment bardziej duchowy no nie wiemy tego nie wiemy, ale to się narzucało, żeby w tym czasie jakąś refleksję odnośnie funkcjonowania świata prawda zastanowić się przede wszystkim odbyć pewne rytuały, które by podtrzymywały tę cykliczność to było tam nie był ważny upływ czasu tylko to, żeby za rok znowu obrodziły pola, żeby znowu urodziły się nowe zwierzęta, żebyśmy w dalszym ciągu ilu mogli żyć egzystować w tym świecie który, którego gwarancją była powtarzalność mamy pewien panteon bogów pogańskich, skąd w takim razie czerpiemy wiedzę na ich temat to są no to są bardzo większości bardzo słabo różne informacje, które zostały w ogromnej większości zapisane przez kronikarzy chrześcijańskich, którzy jeśli trwali tę swoją wiedzę prawda czasem nadawali imiona bogom pogańskim, odnosząc je ich do starożytnego panteonu greckiego rzymskiego tak, że to są mało wiarygodne wiarygodne informacje o pytanie nie bez przyczyny, bo wspomniał pan o tym, Szcze Mieszkowski i o tym, rząd prawdopodobnie wydarzył się 900 sześćdziesiątym szóstym roku, ale pamiętam naszą poprzednią rozmowę z właśnie związane bezpośrednio z rocznicą chrztu, kiedy mówił pan, że całkiem możliwe jest, że Mieszko pierwszy już był wychowywany w kulturze chrześcijańskiej to jest być może powód, dla którego żadne zapiski żadne wspomnienia żadne tradycje pogańskie w swojej formie się nie zachowały informacje o nich nie no zapisy informacje o czasach pogańskich w ogóle są starannie ukryte w źródłach w źródłach chrześcijanie napisanych przez głównie przez mnichów i księży jedynym wyjątkiem jest Skandynawia, gdzie przetrwały lata wspaniała tradycja Sak i poematów skal licznych zapisana zresztą też przez przez księży, którzy byli zainteresowani tą przeszłością pogańską, jeżeli chodzi o Pogan wiemy naprawdę bardzo mało to są jakieś strzępy informacji, że wśród Słowian najważniejszy był bił był Bóg piorunów, czyli prawdopodobnie peron, że Włodzimierz wielki, zanim się ochrzcił to ustanowił Boga też Peruna najważniejszym z bogów, że światowi był ważny u Słowian połabskich no to są takie kawałeczki potem mamy jakieś informacje Kadłubka jakieś Długosza, a przede wszystkim folklor jednak tu nie nie można zapominać, że te rekonstrukcje systemów religijnych Słowian przedchrześcijańskich są oparte w dużym miejsc w dużej mierze na folklorze i na takich analizach lingwistycznych co to mogło oznaczać Velez peron Świętowita czy trick dla no to są można dyskutować w nieskończoność, ale konkretnych żadnych informacji na ten temat nie mamy, niemniej podstawowym sposobem orientowania się w czasie była powtarzalności cykliczność w tym czasie nie tyle było ważne obliczenie upływu czasu od jakiegoś absolutnego punktu czy nawet obliczenie własnego wieku większości ludzie niepiśmiennych, którzy też nie potrafią liczyć nie widzieli przecież nawet ile mają lat najważniejsze było to, żeby świat trwał, żeby zwierzęta rodziły, żeby powtarzały się pewne czynności i to wymagało przeprowadzenia rytuałów podtrzymujących właśnie w tym newralgiczne dni zrównania dnia nocą najdłuższego dnia w roku, czyli 24czerwca najkrótszego dnia w roku, czyli 22grudnia jest także chrześcijaństwo w Polsce przeprowadziło dużo więcej okazji do nazwijmy to w ten sposób świętowania tak dlatego na chrześcijaństwo przeorała całkowicie mentalność mandatu to była ingerencja we wszystkie sfery życia w cieniu umiemy sobie nawet obrazić nie umiemy sobie całkowitą to jest naprawdę trudne do wyobrażenia i toteż tłumaczy, dlaczego tak długo trwało za wprowadzanie tego chrześcijaństwa czy dokładanie do tego 5 Daniel niektórzy mówią, że w Polsce dzisiaj tak naprawdę to pełne zrozumienie zasad chrześcijaństwa nie nastąpił, ale to nie tylko rozdziałem są pogaństwa już praktycznie u nas nie no nie wiem nie wiem ilu ludzi panie redaktorze pan zna, którzy trzynastego w piątek to wolą nie wychodzić z domu czarny kot ich przynajmniej zmusza do jakiegoś bardziej stanowienia wtedy jako przesądnych niż, ale też zgarną, ale to jest to z tego oczywiście wszystko to się z tym wiąże co prawda trzynasty piątek to są przesądy związane z chrześcijaństwem, bo trzynasty to był Judasz zdrajca, a w piątek ukrzyżowano Chrystusa no ale ale nie mniej to są to to są właśnie takie ludy liczne wersje patrzenia na na czas na rozmaite zjawiska, ale to wprowadzenie czasu linearnego, który ma swój początek albo liczone od stworzenia świata, bo takich było wiele kalendarzy dawniej albo od Narodzenia Chrystusa, który ma zdążyć do końca świata prawda, kiedy wróci Chrystus będzie sąd ostateczny natomiast wśród ludów pogańskich ta cykliczność była najważniejsza wróćmy do tego zaprowadzenia chrześcijaństwa w Polsce nasze odbywały pokojowo raczej z mieczem w ręku no tu trzeba spojrzeć zależy czy mówimy o zaprowadzenie chrześcijaństwa przez samych Piastów przez samych władców którzy, kiedy już zdecydowali się włączyć do tej Europy chrześcijańskiej, a konkretnie do Europy chrześcijaństwa łacińskiego oczywiście musieli podjąć obowiązek chrystianizacji Ania nawracania swoich swoich poddanych im przez długi czas panowało takie przekonanie oparte zresztą na przekazach kronikarzy średniowiecznych, że po chrzcie mieszka właściwie wszyscy jego ludzie natychmiast Stali się chrześcijanami Polska stała się krajem chrześcijańskim w to uwierzyć no trudno, ale w tym roku Niemcy pan pamięta, że nasz Sejm przyjął uroczy uroczyście wyznaczył dzień 14kwietnia jako dzień chrztu nie mieszka tylko dla chrztu Polski jako ten początkowy kamień węgielny Polski jako kraju chrześcijańskiego bardzo trudne to jest zrozumienia jeśli wspomnimy to, o czym pan powiedział, czyli że ludzie nie piśmie dni analfabeci właściwie, którzy nie byli w stanie oczywiście nie uwłaczający żaden sposób nie byli w stanie policzyć lat swojego życia mieliby bez problemu zaakceptować nową religię tak nową religię nowy sposób liczenia czasu prawda tutaj nagle wprowadzono te święta liturgiczne z co prawda sprytnie, zmieniając tylko nazwy, ale nie, zmieniając daty, bo Wielkanoc jest mniej więcej w w okresie równonocy wiosennej Boże Narodzenie w okresie równonocy zimowej mamy też świętojańskie obchody, które są w w okresie przesilenia letniego, więc to, ale nie zmienia to faktu, że było to z pewnością trudne do przyjęcia wprowadzenie np. siedmiodniowego dnia pracy z odpoczynkiem w niedzielę to była no też swoista rewolucja z 1 są dla tych ciężko pracujących ludzi wprowadzenie 1 dnia obowiązkowego odpoczynku było bardzo korzystne, ale strony dla władców było bardzo niekorzystne dla panów feudalnych tak jest, więc to to to wszystko było naprawdę trudne do przyjęcia i trudne do zrozumienia, bo nagle, jeżeli przychodzi wyobraźmy sobie, że do tych naszych słowiańskich przodków przychodzili dziwnie ubrani ludzie, którzy tłumaczyli im, że teraz trzeba liczyć czas i w ogóle interpretować rzeczywistość, odnosząc się do syna Bożego, który w odległym kraju został zamordowany przez jakiś obcych ludzi prawda i to trzeba było przyjąć za własny sposób odnoszenia się do do świata to było bardzo trudne oraz sanie dostosowanie się do tych nowych norm chrześcijańskich tak tak tak to to dno kara zawsze była tą tym narzędziem dydaktycznym, który uważano za bardzo skutecznie mamy bardzo Gazy, jeżeli chodzi Bolesława Chrobrego, który stosował na naprawdę metody brutalne no co załączników i co do łożnicy zresztą jego ojciec Mieszko pierwszy też traktowali w sposób okrutny okaleczają ich za nieprzestrzeganie postów Bolesław Chrobry wybijał zęby, a więc to to świadczy o tym jak trudne to było jak trudne było, a już narzucenie jakiegoś sposobu liczenia czasu czy obchodzenia nowego roku no wiemy, że w Polsce w ogóle ten ten data 1stycznia to dopiero dzisiaj w trzynastym wieku się pojawiła wcześniej to jednak było Boże Narodzenie wyznaczało ten początek no, a ustalanie Wielkanocy to w ogóle to do dzisiaj jest wyższa matematyka, więc większość tych ludzi nie miała o tym, pojęcia właściwie to kościół narzucał te daty obchodów rozmaite, ale też pokazuje jak wielka determinacja była w tym, aby to chrześcijaństwo do końca na terenach ówczesnej nazwijmy to w ten sposób Polski zaprowadzić wracamy zaraz po informacjach to jest trzecia część popołudnia Radia TOK FM w naszym studiu prof. Przemysław Urbańczyk mediewista archeolog z uniwersytetu kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie rozmawiamy o tym jak jak obchodzono 1stycznia 31grudnia i w ogóle pierwsze święta pokoleniach sprzed prawie 1000 lat, ale jeśli przy tym 1000 lat jesteśmy to rozmawialiśmy o tym, że chrześcijaństwo narzuciło inne spojrzenie na liczenie czasu czy pierwsi pierwsi przodkowie, o których wiemy z pogranicza właśnie z przełomu 1011. wieku zdawali sobie sprawę, że upłynęło pierwsze 1000 lat zależy, kto ogromna większość ludzi nie miał o tym, pojęcia oczywiście po pierwsze, by nie niepiśmiennych po drugie, prawdę mówiąc nic ich to nie obchodziło to tylko jakiś bardzo wąska elita intelektualistów polityków ludzi kościoła oczywiście zdawała sobie sprawę i była zainteresowana liczeniem czasu od narodzin Chrystusa, które wyznaczono dopiero na początku szóstego wieku taki mnich Dionizy z exit GUS ustalił to na 25grudnia 700 pięćdziesiątego trzeciego roku po założeniu miasta, bo wtedy tak liczono, czyli miasta miasta Rzymu wiemy, że popełnił błąd, bo powinno być 700 pięćdziesiąty czwarty rok po założeniu miasta jest spadkowa, a także wprowadził rok zerowy, którego prawda w matematyce nie ma, ale to nie przeszkadza natomiast pamiętać, że były też inne zupełnie system liczenia czasu najbardziej ciekawy dla mnie czas absolutny mianowicie od początku świata wtedy jeszcze tak obliczane ten początek świata ich w piątym wieku, jaki ani Janus obliczył go bardzo precyzyjnie na 25marca 505 400 dziewięćdziesiątego roku przed Narodzeniem Chrystusa prawda to imponujące liczyć czas od stworzenia świata poprawił go Pandory, który zaproponował 29sierpnia 5400 dziewięćdziesiątego 1 marca oraz uderzyć się poprawi tak, a ostatecznie w cesarstwie bizantyjskim dzień stworzenia wyliczono na 1września 5500 ósmego roku przez przed Chrystusem i konsekwentnie właśnie napis 1września zaczyn zaczyna nowy rok, więc zupełnie inaczej w chrześcijaństwie wschodnim zachodnim jeszcze trzeba pamiętać, że była era armeńska była era Dioklecjana ska w Antiochii inaczej w Grecji inaczej w Aleksandrii w Gruzji wszędzie były inne kalendarzy, aczkolwiek odwoływały się do bardzo ważnych wydarzeń z przeszłości panie profesorze wróćmy do tego tysięcznego roku przyjmijmy go jako taką pewnego rodzaju cenzurę przed informacjami mówiliśmy o tym, że wraz z nadejściem w Polsce na terenach dzisiejszej Polski chrześcijaństwa przyszła też wiele świąt wiele tradycji ile w nas w naszych takich dzisiejszej celebracji świąt np. Bożego Narodzenia pozostało z tych tradycji bardzo wczesną chrześcijańskich no tutaj oczywiście to jest 2000 lat tworzenia pewnej tradycji nakładania się rozmaitych obyczajów z tej tradycji wczesno chrześcijańskiej oryginalnej niewiele pozostało oczywiście mamy Ewangelii mamy te też, które też zostały przez pisany ostatecznie dosyć późno w takiej wersji kanonicznej, więc mamy te informacje, że to była ta stajenka, że to najprawdopodobniej było w jaskini i na to nakładają się różne zwyczaje lokalne i też potrzeby ludzi, żeby nadać temu świętu taki bardziej ludzki wymiar prawda stąd te zwierzątka, które ustawiamy w szopce stąd ten żłóbek wypełniony sianem stąd ci 3 królowie, którzy przybywają, żeby dzieciątko Boże pozdrowić to wszystko nad nadawało temu stopniowo coraz bardziej uroczystą atmosferę no, a to było przecież jedno z 2 najważniejszych świąt liturgicznych w roku, więc kościół absolutnie to promował i obchody uroczyste obchody początków nowego roku to jest kwestia dziewiętnastego wieku, a nawet dwudziestego właściwie, kiedy zaczęto tt bale wyprawiać to święto z to była, jakby taka kontra propozycje dlatego roku liturgicznego tylko takie święto świeckiej świeckie tak, żeby można było, bo w kościele prawda w czasie modlić się w skupieniu podchodzi do tej tradycji wspominać to co się zdarzyło przed 2000 lat natomiast tego 1stycznia można było napić się zatańczyć zaszaleć zapomnieć o tych po 2 Dobrzeń mały karna pobawić się tak i cieszyć się tym, że przed nami jeszcze karnawał i dopiero później nastąpi wielki post, ale w tych świętach Bożego Narodzenia, które dla dla dla ludzi sprzed 1000 lat były znacznie ważniejsze niż 31grudnia czy pierwsze dni stycznia jest wiele tradycji, które jak czytam u archeologa Pawła Lisa są bardzo bliskie tu cytuję warto zwrócić uwagę na obecne jeszcze dziś pozostałości obrzędowości i zwyczajowo ości przedchrześcijańskiej związane z tym świętem wcielenie się pod nakrycie stołu czy obecność w izbie iglastego drzewa jeszcze bardziej wyrazistymi czytelnym dla interpretacji zwyczajem jest pozostawienie wolnego miejsca przy stole dziś dla zbłąkanych wędrowca wtedy dla dusz zmarłych przodków pragnących jak wierzono ogrzać się pożywić to znaczy, że te tradycje, które przyznajemy przy wigilijnym stole te, które kultywujemy w dalszym ciągu pochodzą jeszcze sprzed 1000 lat i wcześniej wydatkować początków tych różnych zwyczajów się nie da i również jednoznacznie ich zinterpretować prawda, bo to wkładanie siana pod obrus z 1 strony może wiązać się z tym, że w środku zimy trzeba było zapewnić, że jest pożywienie dla zwierząt, że zgromadzone w odpowiedniej ilości, żeby dotrwały do przedmówcy, a z drugiej równocześnie jest wspomnienie tego sianka szopki, w której urodził się Jezus wg tradycji właśnie na ścianie Zielona choinka to przede wszystkim wybrana została dlatego w naszej strefie klimatycznej, bo tylko choinki są zielone w zimie prawda w na bliskim Wschodzie takie drzewa nie występują i więc ta nasza choinka Europejska rozprzestrzeniła się po całym świecie nawet w Afryce Australii i gdzie indziej no to znowu było to ta zielono ta świeżość w środku zimy, kiedy była najdłuższa noc wie tata ta ponura wtedy jeszcze były poważne zimy było był śnieg mróz znowu ten z spojrzeniem na to zielone drzewko dawało nadzieję powrotu wiosny lata i po prostu nadzieję przetrwania więc, ale strzał jednoznaczne stwierdzenie, kiedy dana tradycja znaczy zaczęła i co ona dokładnie oznaczała no nie da się przeprowadzić takiego dowodu, ale to to jest właśnie najciekawsze, że jesteśmy spadkobiercami 2 tysięcy lat tradycji, gdzie mieszały się zwyczaje pogańskie Star rzymskie z różnych obszarów, tworząc ten konglomerat, który dzisiaj nazywamy świętami Bożego Narodzenia z tą magią liczb te 12 potraw plus trzynasty opłatek z tym siankiem z tym ustawianiem szopki z tą zieloną choinką to wszystko jest wspaniały przykład tego jak ludzie stopniowo, tworząc sobie taką tradycję, która z czasem nie, pamiętając nawet co, skąd się wzięło, jakie elementy prawda my to bierzemy, a blok jako naszą własną tradycję nie zastanawiając się, który element co oznacza, ale to chyba lepiej bo, gdybyśmy tak rozbierali każde święto na drobne szczegóły to popsuli byśmy sobie tę uroczystość przyjemność nie tak, chociaż to też świadczy o tym, że jest na nas w nas i naszych zwyczajach duch poprzednich pokolenie to zawsze kojarzy z trzykrotnym stuknięcia laski Marszałkowskiej na początku posiedzenia Sejmu jednak mało, kto zdaje sobie sprawę z tego 1 daje to część 33 staną zajmujący jeszcze z pierwszej Rzeczypospolitej panie profesorze już na koniec powiedział pan, że ten Sylwester, które ma obchodzimy formy jakiegoś balu celebracji 19 dwudziesty wieki rozumiem, że przede wszystkim pojawił się najpierw bogatych domach wcześniej chrześcijanie polscy chrześcijanie szukali jakiś taki świeckiej od odskoczni od świąt religijnych nie wiem czy to było potrzebne to znaczy, jeżeli szukali to były mieściło się w tradycji tradycji ludowej rozmaitych obchodów, które tak jak mówiłem najważniejsze z nich też się kumulowały wokół tych dni przy przesilenia astronomicznego tych tych 4 dni, więc to nie było tutaj jakiegoś wiele kończyli świąt u nas już teraz takich czysto świeckich, które po prostu celebrujemy coś po to, żeby świętować nadajemy sobie pewne okazje do świętowania tak możemy zakwalifikować walentynki nowy rok chociażby one nie są związane ani z pracą ani z obowiązkami ani z religią są po prostu stworzone dla przyjemności tak, bo to jest okazja do wyrwania się z tego codziennego mój na zajęcia z tego nieustannego biegu i nie tyle zastanowienia się tylko właśnie zabarwienia się, ale w sposób coraz bardziej oderwany od tego kalendarza liturgicznego, który przez 2000 lat jednak dyktował dyktował ten rytm naszego życia niezmiennie nadal dyktuje właściwie tak ale, ale coraz więcej wymyślamy właśnie tak jak pan mówi świąt świeckich, które nie są związane z chrześcijaństwem albo wręcz nawiązują do jakich czasów pogańskich co jak wiemy rodzi rozmaite konflikty, ale tutaj Sylwester znowu nie pamiętam, dlaczego Sylwester Sylwester to są dzień wspominania papieża sylwestra pierwszego, który w czasach cesarza Konstantyna zaprowadzę chrześcijaństwo w cesarstwie rzymskim Note też nikt nie pewnie uważamy, że ten Sylwester jakiś taki był fajny chłopak który, który tak niedawno żył i właśnie przypadkiem urodził się 31grudnia nie to też jest, toteż jest tradycja chrześcijańska no i zapominamy, że ten 1stycznia to to był dzień obrzezania Pańskiego co warto przypomnieć, że to jednak świadczy o tym, że cały czas żyjemy w tym rytmie kalendarza chrześcijańskiego i że jakkolwiek daleko nie stalibyśmy się uciec w świeckie święta to i tak zawsze znajdziemy ich powiązanie bezpośrednie ze świętami chrześcijańskimi czy nawet wczesna chrześcijańskimi, o czym warto wiedzieć, ale czy trzeba aż tak się w nowy rok zastanawiać co kiedyś było za święto to jest marzenie na szczęście my zastanawialiśmy się w sylwestra jeszcze zdrożeć jeszcze złożyliśmy życzymy państwu bardzo przyjemnej i udanej zabawy sylwestrowej i wszystkiego dobrego w nowym roku spełnienia wszystkich marzeń samych sukcesów państwa moim gościem był prof. Przemysław Urbańczyk mediewista archeolog z uniwersytetu kardynała Stefana Wyszyńskiego teraz informacje TOK FM Roch Kowalski do usłyszenia widzę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA