REKLAMA

Jakie znaczenie ma afera Dreyfusa dla historii Francji?

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-01-04 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:28 min.
Udostępnij:

Czarna plama na historii czy dowód na siłę Francji która potrafiła się samooczyścić? O historii sprawy Alfreda Dreyfusa opowiadał profesor Marcin Wodziński kierownik Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry zapraszano drugą godzinę weekendowego poranka w radiu TOK FM teraz będziemy rozmawiali o sprawie Alfreda Dreyfusa co najmniej z 2 powodów pierwszy taki, że to na ekranach kin mamy film Romana Polańskiego oficer szpieg, którzy tej historii opowiada, a drugi powód jest taki dokładnie jutro 5stycznia mija 100 dwudziesta piąta rocznica takiej publicznej degradacji Alfreda Dreyfusa no można być piękna scena, która przeszła do historii piękna piękna Rozwiń » tragiczna, kiedy to zrywano mu pagony łamano szable nad głową, a Dreyfus krzyczał wskazaliście niewinnego niech żyje Francja nie żyje armia wszystko to miało miejsce 5stycznia 18001005. roku ale dlaczego tak się stało to wszystko nam powie pan prof. Marcin Wodziński kierownik katedry judaistyki Uniwersytetu wrocławskiego, którym się czym przez skarb dzień dobry pani profesor się dzień dobry dzień dobry panu nowy państwu wszystko to może nie, bo to bardzo długa i lekarz zaczyna się dużo wcześniej nową stopę rodzinie Dreyfusa, bo to bardzo istotne pierwsze życie w sztabie generalnym armii francuskiej, ale za ski, którego rodzina miłości do Paryża po wojnie francusko-pruskiej one po skończeniu Politechniki paryskiej zaciąga się do armii tam robił błyskotliwą karierę grał 7 czwartym roku jest kapitanem jedynym jak uwierzyłem w sztabie generalnym odpowiedzialnym za artyleria i inne rzeczy związane właśnie z jego politycznym przygotowanie ME no i rozpoczyna się afera afera rozpoczyna się rozumiemy od takiego właściwie trochę przypadku było tak czytam w literaturze, że w ręce francuskiego wywiadu wpada odpis tajnego dokumentu wojskowego przekazanego przez nieznaną osobę niemieckiej ambasadzie w Paryżu znaczy to chyba jeszcze szczegółowy dokładny opis to jest wynik działania tzw. sekcji statystycznej ci tak naprawdę kontrwywiadu francuskiego, które w wyniku różnego typu działań przyjmował m.in. śmieci różnych ambasad w tym ambasady niemieckiej wtedy akcji droga i Francji i szczegółowo analizował to co wszystkich dokumentów udało udało otworzyć no i do ten słynny dokument podarki na kawałki raport wskazywał na próbę przekazania materiałów dotyczących nowej broni Artyleryjskiej francuski ambasadzie niemieckiej podejrzenie padło właśnie dokładnie wiadomo dlaczego padło na dal szans spośród kilkunastu oficerów założono, że jest taki, że oficer artylerii właśnie spośród kilkunastu osób bardzo szybko zawężono to do kilku i wśród nich wskazano dalej Husa takim argumentem, który najczęściej przywoływane było środowisko pisma, ale w tamtym czasie właśnie wszyscy ludzie kształceni syn na jednakowych szkołach chwilę mieli bardzo podobny tryb w związku z tym kwestie ideologiczne nie mogło stanąć tak istotnego argumentu, że tak naprawdę był tak to kwestia oświecona i jak się wydaje od samego początku 1 z takich kluczowych argumentów przeciw dawcami wyciągane były jego pochodzenie, a więc podejrzenie, że w związku z tym, że jest Żydem jest nielojalny i w związku z tym mógł sprzedawać dane armii niemieckiej, ale jeśli jeszcze to 1 wątek przepraszam z dniem oskarżeniem z my słabo ugruntowany w tym sensie, że daje uszkodził bardzo zamożnej angielskiej rodziny i ten, a wątek sprzedawania wyprzedawania danych i aż mi dla korzyści finansowych bardzo mało wiarygodną samego początku chciałem dopytać o tę sprawę, o której pan wspomniał, ponieważ ten dokument został pokazany 5 Graf logo z czego 2 wykluczyło to on napisał list, ale jak rozumiem 3 wskazało na niego czy to oznacza, że właśnie wtedy jeszcze ta wiedza Graf logiczna nie była na tak wysokim poziomie że, że tak to wyglądało czy czy po prostu tak miało wejść na koniec, żeby to padło na tego województwa, a ja nie jestem ja nie jestem specjalistą historii grafologii tylko społecznych istotniejszego dziewiętnastym wieku, więc tego nie potrafię powiedzieć, ale zakładam, że dzisiaj przy rozbieżności opinii 32 wynik byłby no nie konkluzję inny wtedy takim dość typowym PE zachowaniu kierowanym bardziej uprzedzeniami niż raz dano racjonalną analizą założono, że prawdziwe są te analizy, które wskazują na podejrzanego na wskazaną osobę i wykluczono agendy 2 z ekspertyzy, które nie potwierdzała zaakceptowano tylko Haniego wskazywał zresztą ETA wszystkim ekspertyzy mówiły o możliwości znaczy i one wskazywał, że może być to ta sama osoba, bo cała cała całe dochodzenie zaczęło się od przesłuchania radę w USA i od obecnie jego próbki pisma potentatów kapitana była gotowana i analizie, a także żadne z tych argumentów nie był nie przesądzające i w trakcie sądu koleją to nie muszą publiczne to sąd wojskowy osiągnął za zamkniętymi drzwiami i oskarżyciele mieli świadomość, że dokumenty przedstawione sądowi są bardzo wątpliwe mogą nie doprowadzić do skazania Dreyfusa dlatego w sposób, który normą wszelkim procedurom sądowym dostarczono sędziom dodatkowo całą teczkę dowodów przeciwko Dariuszowi w tej części spreparowaną część długu to musiał wszystkim dokumenty, do których nawet adwokat zwiększenie dostępu Otóż właśnie ciekawe rzeczy, na które warto zwrócić uwagę, że z 1 strony mówi pan, że sam proces toczył się za zamkniętymi drzwiami ze względu na tajemnicę wojskową, ale nawet za tymi zamkniętymi drzwiami, kiedy np. mjr Hubert Joseph Henry zeznawał, że nos są ludzie, którzy doskonale wiedzą, że wina jest po stronie Dreyfusa, ale nie podał jacy to ludzie, kto to jest taką wiarygodną osobą, która może tutaj to oskarżenie potwierdzili, bo też zasłaniał tajemnicą wojskową, więc uzupełniana lekarz sią moim zdaniem w tym m.in. nic takiego bardzo szokującego najbardziej szokujące było jednak to, że całym systemie zaufania do armii armia zaufała tylko oficerom oskarżenia ani obronie i to jest ten motyw najważniejszy w całej aferze Dreyfusa to znaczy, że tak naprawdę nie polegało ono zaufani lub brak zaufania do instytucji państwowych, a najbardziej polegało na atak silniejszy czy słabszy uprzedzeń antysemickich tak naprawdę była kwestia do opinii powziętych przed procesem jeszcze mamy sytuację taką, że 22grudnia 1800 sześćdziesiątego czwartego roku Trybunał wskazał Dreyfusa za sprzedaną mocarstw było istotne tak tak pomyślnie i ten wyrok I instancji właściwie przekonał wszystkich wątpiących to już nie są Clement są równie obrońcami wyłącznie właściwie rodzina po pierwszym procesie tylko rodzina szczególnie braci żona dalej wspierali szukali dasz dróg uniewinnienia i wznowienia procesu od przypomnijmy słuchaczom, że właśnie on został skazany za to sprzedanie mocarstwo zagranicznemu dokumentów dotyczących obrony narodowej na i skazany na dożywocie na tzw. diabelskiej wyspie w kolonii karnej w Gujanie francuskiej, a jest po czterdziestego ósmego roku we Francji nie było już karę śmierci za przestępstwo, a także politycznym i wielu komentatorów dziennikarzy również polityków wśród nich, że Clement co i później był 1 z głównych obrońców krzyża wyrażali żal z tego powodu, że nie ma już kary śmierci za tego typu ohydne zbrodnie jakich dopuścił się do FUS miał w tym czasie przekonanie o jego winie było naprawdę powszechne no to jeszcze powiedzmy 2 słowa właśnie o tej, bo pan wprowadził ten wątek pewnego użyje może terminu z minionej epoki zapotrzebowania polityczna społecznego, jaka atmosfera towarzyszy temu procesowi później tej publicznej degradacji no rozumiem, że właśnie to podsycanie tych pewnych nastrojów antyżydowskich w kontekście Dreyfusa powoduje, że ta cała sprawa wykracza poza samo podejrzenie o szpiegostwo, a tak i właśnie dlatego tej sprawy dzisiaj mówimy o nich pamięta, bo właśnie pierwsza sprawa, z której wyłączone są wszystkie instytucje państwa i przede wszystkim nowocześnie rozumianą opinia publiczna w pierwsze skrzypce gra właściwie prasa i ulica całej tej aferze taką ogromną rolę spełnia przede wszystkim praca prasa konserwatywna prawicowa i antysemicka Leaf, a jest w tym czasie świetnie wypromowany antysemickim pismem przez wcześniej ujawnioną przez antysemicki PiS dlatego Adamską i my powinniśmy to wyjaśni, ale afera panamska była związana ze sprzedażą nie bądź płaczą francuskim ogromnej ilości akcji firmy budującej kanał Panamski w momencie, kiedy wiadomo było że, że firma, budując ten kanał odniosła spektakularne fiasko efekt tej afery zaangażowana była duża liczba polityków, którzy zostali przekupieni przez spekulantów giełdowych, którzy ukryli to rzecz, że giełda sprzedawała akcje Emu tej firmy Panamski w momencie ich od kiedy i, kiedy firma z kości istniała i to taki pierwszy wielki kryzys publiczny zaufania od trzeciej Republiki osi auto przed aferą Dreyfusa i na tej fali jest właściwie taki wielki proces kształtowania się nowoczesnych narzędzi opinii publicznej i wpływania masowej polityki osobie publicznej na środę działania państw takich działań instytucji państwowych ma mecz można było spektakularną ofiarą tego powiedzieć no właśnie to tego wątku zaczniemy drugą część naszej rozmowy teraz informacje w TOK FM Maciej Zakrocki witam ponownie zaprasza na drugą część rozmowy z panem prof. Marcinem Brudzińskim rozmawiamy o sprawie aferze kap. Dreyfusa zakończyliśmy pierwszą część naszej rozmowy z takim krótkim opisem pana profesora atmosfery, która towarzyszy temu procesowi i pan PESEL mówi właśnie o tym, że to jest taki moment, w którym widać jak instytucje państwa i jeżeli jeszcze pozwolę się dorzucić media zaczynają budować pewnego rodzaju atmosfery opowieść, która zaczyna tworzyć pewne zjawiska społeczne w tym wypadku oczywiście na narastał silny antysemityzm antysemityzm w tej 1 rysy czynników tego ogólniejszego polemizowania z opinii publicznej we Francji niszczone są postawy i nacjonalistyczne konserwatywne i antysemickie związane często postawami prokuratorskimi związanymi z takim jest zgodne z nienawiścią do do wszystkich mniejszości, ale również zaufanie do tej autorytarnej części państwa z drugiej strony pozycje lewicowe liberalne, bo w tym skończyliśmy ta słynna degradacja to jest absolutnie punkt największego triumfu prasy antysemickiej Francji ma dużą jego elit, a Troll sprzedają się wielotysięcznych nakładach i tej degradacji towarzyszą okrzyki tłumu i właściwie taka wściekła antysemicka MBP postawa ulicy również incydent z takim okresie w tym czasie dzieją wtedy kilkakrotnie później również w czasie nocnej i wieloletni ostatecznie ofertę FUS no właśnie, bo skazanie wysłanie na diabelską wyspę nie kończy ta ta ta również atmosfera właśnie pewnego wzmożenia politycznego też nie wygasa, bo to ukazuje się w w styczniu 1800 dziewięćdziesiątego ósmego roku artykuł Emila Zoli nokaut, który jest bardzo ważny, bo nasza rzecz, że nie mam, ale ten artykuł jest już właściwie efektem długiej kampanii na rzecz przywrócenia tego tematu i do pod obecnie pod sąd do przywrócenia go opinii publicznej, bo tak naprawdę sprawa zaczyna się niezależni dwutorowo z 1 strony to jest zmiana dowództwa sekcji statystycznej, czyli kontrwywiadu francuskiego o odejściu pułkownika sam hera i czy chodzi rzecz kilka chodnik, który nie miał jakiś specjalnych sympatii dla samego Dreyfusa, ale który zaczął podejrzewać, że został skazany słusznie ta, a zresztą Kalisz główny bohater tego filmu pańskich od tego jak rozumiem jej uczestnik zainteresowanie EFSM też się jakoś bierze i w każdym razie w każdym razie to jest 1 wątek drugi to jest niezmordowany działalność ma pił do FUS brata efekt wysokiej doprowadził do wniesienia pod obrady Senatu sprawy hodowanego rozpatrzenia i winy i Dreyfusa i ta sprawa toczy się równolegle bardzo mała grupka dziennikarzy działa na rzecz przywrócenia tej sprawy Picard odkrywa no przede wszystkim to, że sam, że to, że istnieje teczka dokumentów, które zostały przedstawione sądowi przeciwko sobie, z którymi obroni miała możliwość zapoznania, a później podaj też stanowili okazuje się, że są wśród nich fałszywki nie jest taki moment przełomowy i kiedy wewnątrz armii okazuje się, że są ludzie, którzy są gotowi bronić dobrego imienia armii nie znaczeniu zakryć dopuszcza tych, którzy dopuścili się przestępstwa zafałszowania tylko, żeby bronić niewinnego to jest 1 z drugim aktywność polityczny związany właśnie działaniem polityków lewicowych liberalnych, którzy dążą do ponownego wniesienia sprawy no to opinię publiczną no właśnie tutaj pojawia się ten zaawansowany przeze mnie artykuł Emila złogi pt. oskarżam, który w, którym się właśnie ona to można zniszczyć artykułu w prasie francuskiej dziewiętnastego wieku tak artykuł kończący się słowami mój płomienny protest jest wołaniem serca proszę mieć odwagę oddać nie pod sąd przysięgłych rozprawa się toczy na oczach wszystkich czeka no to jest apel Zoli no może powiedzmy, że w wyniku tych równoległych działań, o których pan mój pojawia się nazwisko być może rzeczywistego szpiega, który przekazywał informacje ambasadzie niemieckiej w Paryżu, czyli Ferdynanda Esterhazy tak oficera francuskiego pochodzenia węgierskiego znany jest ten dyskurs klasycznej godzinę to odkryło pika mu na strychach i wskazał kilka różnych tropów no i on wydawał naj oczywiście czym AMG i oczywiście tutaj podejrzanym nie tylko analiza grafologiczna wskazywała na jego również inne okoliczności związane z jego z jego karierą, a przy czym armia przede dowódcy Lipka postanowili wziąć Ng Th niebo i nie dopuścić do zakwestionowania Vinny del Husa Piccard, który mimo to te sprawy drążyła odnotował również z dziennikarzami, skąd osiągnie rzuconą został zdymisjonowany wysłany do Tunezji gdzie, gdzie objął dowództwo miejscowego garnizonu, a więc ewidentnie się do dowództwa dążyło do zatuszowania stanowiska no, aczkolwiek już coraz trudniej udawało mija pół roku od ukazania się listu Zoli jest już nowy minister wojny jednak postanawia wznowić dochodzenie to są to są 2 różne dochodzenia, bo toczy się dochodzenie przeciwko Zoli i Picasso minister skazani na podstawie stanowiska ani Picard ani rola nie są w stanie dowieść, że nie, że przedstawione przez nich zarzuty są prawdziwe i w związku z tym sąd uznaje winnych, ale równocześnie toczy się drugi dochodzenie przeciwko daj sobie też dochodzenie odwoławcze, w którym zapada taki wyrok o pierwsze nie jednomyślnie tak za pierwszym razem to jest ich dobrze pamiętam 25 o wypadku 3 do 4 sąd uznał jego niewinność i 2 do 5 zostaje uznany winnym, ale jednocześnie ze względu na okoliczności łagodzące wymogi zostały nazwane wyrok zostaje skrócony dożywocia do 10 lat w 5 latach jego na niemieckiej wyspie, więc w połowie, jakby tego nowego skróconego wyroku jednocześnie rezydentem Republiki sugeruje wręcz sobie, że jeżeli kraj wycofa odwołanie od tego wyroku to udzieli mu albo udzieli mu aktu łaski i na tych nie zostanie uwolniony i to jest taki moment, który rozczarował wielu kraj musi, bo wtedy Francja dzieliła się na tzw. Drive listów i kandydat musi to bodaj zdecydował się przyjąć łaski przyznał się do winy i został uniewinniony i został zwolniony z dalszego odbywania kary pod naciskiem rodziny zawsze dobrze wiadomo wielokrotnie potem zapomina jednak mogli sobie, że nie staną na wysokości zadania i że nie okazał się taki bohater nie od niego oczekiwano, ale nad wiadomo łatwo łatwo ex post oczekiwać bohaterstwa odczuły określić diabelskiej wyspie koszmarnych warunkach ekstremalnych warunkach oczywiście tak dla przypomnienia słuchaczom powiedzmy, że to dziewiętnastego taki kalendarium, żebyśmy co chwilę wrzucali 19września 1800 dziewięćdziesiątego dziewiątego roku prezydent podpisał akt łaski na lidze FUS jest właśnie wolny kilka lat później jednak zdecydował się, iż odwołanie kły właściwie nie zostało rozpatrzone w tym sensie, że daje już bez procesu został uznany za niewinnego wasz uznano, że przesłanki, które doprowadziły do skazania go były tak bez podstawy nie dawały podstawy do wytoczenia dostarczenia mu procesu i szefa został przywrócony do armii i Kruk ostatni rok Warmii i 8 ostatni, bo 900 czternastym roku jeszcze zaczął osiadać francuskiej przez całą pierwszą wojnę światową było czynnym oficerem i jest Marcin nie wszystkim tym roku to można, by powiedzieć, że ta historia się z 1 strony dla niego w sumie dobrze kończy natomiast no jak rozumiem wywołała ona jednak dyskusje jak byśmy dzisiaj powiedzieli o o kondycji Francji tutaj jak pan zwrócił uwagę, gdyż w artykule wychodzą właśnie przez cały świat nie tylko przyznam no tak, chociaż właśnie pan zwraca uwagę w tekście Anny w tygodniku polityka, że dla wielu ludzi sprawa szła właśnie nie o o Odrę w USA, lecz Francję o zasady praworządności porządek polityczny tak oto czy ważniejsze są prawa jednostki czy ważniejszy jest autorytet armii państwa jego dobre imię i również w tym, a co na to w takim układzie strategicznego politycznym czy ta afera osłabia wzmacnia Francję, a w związku z tym, jaki to będzie miało znaczenie dla lat np. polsko-niemiecki czy polsko-rosyjskich to dla Romana Dmowskiego była taka istotna kwestia, kto właściwie wypowiada się wszystkich sprawach żydowskich związki rozbitej w USA, bo bał się, że ta afera wzmocni odwiecznego wroga Polski jak uczy Niemców i bardzo obficie aferze Dreyfusa pisali i Bolesław Prus Aleksander Świętochowski człon pozytywistycznej pisarze publicyści w Polsce i obaj mieli takie atakiem Walenty stosunek obaj pisali dość paradoksalnie bym powiedział nieważne czy kraj jest winny ważne co ta sprawa znaczy dla Francji dla Polski to dla mnie jesteś czytające sformułowanie ostatecznie trudno powiedzieć, że prawa człowieka są ważne otoczenie biznesu został skazany czy nie został skazany, ale tak to patrzono dla Sikorskiego ta afera była, a tradycja była dowodem na zepsucie Francji na upadek państwa francuskiego dla Prusa, który miewał takie delikatnie antyżydowskie uprzedzenia, choć raczej dowód na siłę Francji, która jest w stanie samo oczyścić, bo to jest właściwie konkluzja od powinniśmy powiedzieć, a de Gaulle we Francji, że mimo radykalnej polaryzacji społeczeństwa tyskiego mimo dramatycznej sytuacji, która doprowadziła chodzi o podział opinii publicznej to pozytywne skutki afery Dreyfusa był wzrost świadomości środowisk liberalnych lewicowych i doprowadzenie do taki znanej nam dzisiaj laicyzacji państwa francuskiego to znaczy pełne rozdzielenie państwa kościoła we Francji następuje właśnie w 19000506. roku na skutek afery Dreyfusa tych zmian dziękuję są wtedy wprowadzone pierwszy rząd zaciekle mięso to jest właśnie czyni to szósty rok i no to w pewnym sensie jest taki daleki skutek wyplenienie elementów antysemickich programów większości partii robotniczych jak sam chce również skutek afery Dreyfusa także zmiany no i w dużym stopniu doprowadziły do polaryzacji, ale również wyjaśnienia znaczenia ksenofobii antysemityzmu w programach politycznych różnych partii no mamy powiedzmy 1,5 minuty to na koniec dobrze jest jeszcze powiedzieć przypomnieć, że sam Roman Polański, kiedy wyjaśniał czemu sięga potem temat, mówi że pociągnął go właśnie za względu na dzisiejsze analogie prześladowania mniejszości absurd środków bezpieczeństwa tajne trybunały wojskowe wymykające się spod kontroli agencja wywiadowcza ukrywanie faktów przez rząd wściekła prasa pana zdaniem no po to, też są filmy po to, też sztuka, żeby nawet, sięgając do wydarzeń z dalekiej przyszłości potrząsnąć nami współczesnym tak tak zdecydowanie ten film tak myślę ogląda się dzisiaj w Polsce bardzo aktualnie znaczy bardzo wyraźnie widać związki stanowili w Polsce dziś jest nadużywaniem środków masowego przekazu osy prawdami półprawdami są manipulowani właśnie z instytucjami państwowymi i służbami bezpieczeństwa są ze służbami państwowymi, a wszystko rodzi skojarzenia w tym kinie i jednocześnie ten film jest ładny, bo takie ekonomiczne znaczy to jest piękny film kostiumowy, który pokazuje bardzo ciekawą historię i jednocześnie taką lokalną historię świata dobre dobre kino to jest dobra rekomendacja szczególnie weekendowy poranek, bo to są przecież przed nami teraz 3 wolne dni znowu można również wykorzystać na to, żeby wybrać się na film oficer i szpieg bardzo dziękuję za rozmowę pan prof. Marcin Wodziński kierownik katedry judaistyki Uniwersytetu wrocławskiego był z nami piękne dzięki za rozmowę, a przed nami informacje w TOK Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA